Category: მსოფლიო

ბრიტანეთის არმიამ გასულ კვირას ფარულად ჩაატარა წვრთნები, რომლის მიზანიც რუსეთის მხრიდან ბალტიის ქვეყნებზე შესაძლო თავდასხმის მოგერიება იყო. სარდლობის ცენტრად, სადაც დიდი ბრიტანეთისა და ნატოს სხვა ქვეყნების პასუხი აგრესიაზე იგეგმებოდა, ლონდონის ცენტრში მდებარე, ექსპლუატაციიდან გასული მეტროს პლატფორმა გამოიყენეს.

წვრთნებში, რომლებსაც არმია „ჩვენი თაობის სიცოცხლეში ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურს“ უწოდებს, ასობით ბრიტანელი სამხედრო მონაწილეობდა. ისინი ჩატარდა მეტროს სადგურ Charing Cross-ის ერთ-ერთ პლატფორმაზე, რომელიც ტრაფალგარის მოედნისა და სამთავრობო ქუჩა უაიტჰოლის მახლობლად მდებარეობს – იმ რაიონში, სადაც ძირითადი სამინისტროები და პრემიერ-მინისტრის რეზიდენციაა განთავსებული.

ბრიტანელი სამხედროები ოპერაცია „Arrcade Strike“-ს აღწერენ როგორც „მასშტაბურ სარდლობით წვრთნებს“, რომელსაც ნატოს სწრაფი რეაგირების გაერთიანებული კორპუსი — ARRC — ატარებდა. ეს არის ნატოს განლაგებისთვის მზადმყოფი შტაბი, რომელსაც ბრიტანეთის არმია ხელმძღვანელობს.

თავდასხმა ბალტიის ქვეყნებზე — როგორი იყო სცენარი?

როგორც ბრიტანული მედია წერს, წვრთნების სცენარის მიხედვით, 2030 წელს რუსეთი გადაწყვეტს ლატვიაზე, ლიეტუვასა და ესტონეთზე თავდასხმას, რის შედეგადაც ნატო აამოქმედებს თავისი წესდების მეხუთე მუხლს კოლექტიური თავდაცვის შესახებ.

Sky News-ის ცნობით, წვრთნების დროს ჟურნალისტებს აჩვენეს პირობითი სატელევიზიო რეპორტაჟი, რომელიც, ფაქტობრივად, მესამე მსოფლიო ომის დაწყებას აღწერდა. მასში წამყვანი ამბობს, რომ რუსულმა ჯარებმა ახლახან შეუტიეს ბალტიის სამ სახელმწიფოს. ამის შემდეგ ბრიტანელი სამხედროები ARRC-ის შემადგენლობაში ესტონეთში გაემგზავრნენ, სადაც გაიშალა შტაბი დაახლოებით 500 თანამშრომლით, 20-ზე მეტი სახელმწიფოდან. მათ უნდა გაეწიათ კოორდინაცია ნატოს დაახლოებით 100 ათასი სამხედრო მოსამსახურისთვის, რომლებიც რუსეთის აგრესიას იგერიებდნენ.

Daily Mirror აზუსტებს, რომ ბრიტანელ სამხედროებს ამერიკული ძალებიც შეუერთდნენ და წვრთნების ფარგლებში დამუშავდა სცენარი, რომლის მიხედვითაც ლონდონის მეტროს პლატფორმა გადაიქცა „ბუნკერად, რომელიც თითქოს ესტონეთის დედაქალაქ ტალინში მდებარეობდა“.

„სცენარი, რომელსაც ახლა იხილავთ, განზრახ არის 2030 წლით დათარიღებული, რადგან სწორედ ამ დროს ვთვლით რუსეთის თავდასხმის საფრთხეს ყველაზე მწვავედ“, — თქვა წვრთნების მონაწილეებისთვის გაკეთებულ მიმართვაში ARRC-ის მეთაურმა, გენერალ-ლეიტენანტმა მაიკ ელვისმა.

როგორც Sky News აღნიშნავს, ნატოს სხვა მსგავს წვრთნებში რუსეთს, როგორც წესი, ფორმალურად არ ასახელებენ პოტენციურ მოწინააღმდეგედ. ამის ნაცვლად, ამუშავებენ მოქმედებებს რაღაც პირობითი სახელმწიფოს წინააღმდეგ, თუმცა ყველა მონაწილე არაფორმალურად მაინც რუსეთს გულისხმობს.

როგორ მიმდინარეობდა წვრთნები

ბრიტანელი სამხედროების განმარტებით, მეტროს სადგური წვრთნების ადგილად შეარჩიეს, როგორც სამოქალაქო ობიექტის სამხედრო დანიშნულებით გამოყენების მაგალითი.

„ადრე ჩვენ კარვებში და ღია სივრცეებში ვიშლებოდით, შემდეგ გადავედით კომერციულ შენობებში, თვითმფრინავების ანგრებში, ახლა კი — მიწისქვეშა ლოკაციებშიც“, — თქვა ერთ-ერთმა მეთაურმა წვრთნების დროს.

„მიწისქვეშ მუშაობისას ჩვენ გაცილებით ნაკლებ კვალს ვტოვებთ, ჩვენი აღმოჩენა უფრო რთულია, შესაბამისად, იზრდება თავდასხმისას გადარჩენის შანსიც“, — დასძინა მან.

„ეს არის გაკვეთილი, რომელიც უკრაინამ უკვე ისწავლა, ასევე — ნატოს ჩვენმა პარტნიორებმა ევროპის აღმოსავლეთ ფლანგზე“, — თქვა ბრიტანეთის არმიის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა. — „მიწისქვეშ გადასვლა სიახლე არ არის, ეს გადარჩენის სტრატეგიაა“.

მისი განმარტებით, Charing Cross-ის სადგურის გვირაბები წვრთნების ადგილად იმიტომ შეირჩა, რომ ისინი აღარ გამოიყენება, იქ საკმარისი სივრცეა სრულფასოვანი სარდლობის პუნქტის გასაშლელად და, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ისინი დიდი ქალაქის შუაგულში მდებარეობს.

„ეს ამტკიცებს, რომ ასეთმა მოდელმა შეიძლება იმუშაოს ყველაზე რთულ ურბანულ პირობებშიც კი, რაც კი შეიძლება წარმოვიდგინოთ“.

„უკრაინის ომმა მსოფლიოს შეახსენა არასასიამოვნო, მაგრამ რეალური ფაქტი: ევროპაში მშვიდობისთვის საფრთხეები არც თეორიულია და არც შორეული. რუსეთმა ომისთვის მთელი თავისი ეკონომიკა, ინდუსტრია და არმია მობილიზებული გახადა. სასწორზე დგას ნატოს ყველა ქვეყნის უსაფრთხოება, გამონაკლისის გარეშე“, — აცხადებს არმია.

მიწისქვეშა სარდლობის ცენტრიდან ხორციელდებოდა სამხედრო მოქმედებების მართვა ხმელეთზე, ჰაერში, ზღვაზე და კიბერსივრცეში.

ფარული ოპერაცია

წვრთნების ორგანიზატორებმა ყველაფერი გააკეთეს, რომ მათი ჩატარება შეუმჩნეველი დარჩენილიყო.

28 წლის ბრიტანელმა სამხედრო სპეციალისტმა ისმაილა კისეიმ თქვა, რომ მეტროს სადგურზე სამოქალაქო ტანსაცმლით უნდა მისულიყო და მხოლოდ დოკუმენტების შემოწმების შემდეგ გამოეცვალა სამხედრო ფორმა.

„ჩემი ლონდონური ფესვები გამახსენდა და ისე ჩავიცვი, როგორც ლონდონში იცვამენ, რომ ადგილობრივებისგან არაფრით განსხვავებული ვყოფილიყავი და არავის არაფერი ეეჭვა. ისე გამოვიყურებოდი, როგორც ჩვეულებრივი ადამიანი, რომელიც სამსახურში მიდის“, — ამბობს ის.

სამხედროს ოჯახს ეგონა, რომ ის შვებულებაში იმყოფებოდა.

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანთან მოლაპარაკებები „საქმიან და კონსტრუქციულ ხასიათს ატარებს“, თუმცა თქვა, რომ ამერიკულ დელეგაციას დაავალა, შეთანხმების დადება არ დააჩქაროს. მანამდე სახელმწიფო დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა მარკო რუბიომ განაცხადა, რომ ირანთან მოლაპარაკებებში „მნიშვნელოვანი პროგრესია“ მიღწეული, თუმცა „საბოლოო არა“.

რუბიომ კვლავ დაადასტურა აშშ-ის პოზიცია, რომლის მიხედვითაც „ირანს არასოდეს უნდა ჰქონდეს ბირთვული იარაღი“, და „აბსურდული“ უწოდა იდეას, თითქოს დონალდ ტრამპი ამას დათანხმდებოდა.

Truth Social-ში გამოქვეყნებულ პოსტში ტრამპმა ეს პოზიცია დაადასტურა. „ჩვენი ურთიერთობები ირანთან ბევრად უფრო პროფესიული და პროდუქტიული ხდება“, — განაცხადა მან. „ამასთან, მათ უნდა გაიგონ, რომ არ შეუძლიათ ბირთვული იარაღის ან ბომბის შექმნა ან მიღება“.

ტრამპმა აღნიშნა, რომ აშშ ირანის საზღვაო ბლოკადას გააგრძელებს მანამ, სანამ შეთანხმება არ გაფორმდება. „მოლაპარაკებები გრძელდება, ისინი საქმიან და კონსტრუქციულ ხასიათს ატარებს, და მე ჩვენს წარმომადგენლებს მივაწოდე მითითება, რომ შეთანხმებაზე არ იჩქარონ, რადგან დრო ჩვენს მხარესაა“, — ნათქვამია მის პოსტში.

ამავდროულად, ირანი კვლავ აგრძელებს ჰორმუზის სრუტის ბლოკადას, რომლის გავლითაც ომამდე მსოფლიო ნავთობისა და გაზის მნიშვნელოვანი ნაწილი გადიოდა. ამის გამო ენერგომატარებლების ფასები მთელ მსოფლიოში უკიდურესად მაღალი რჩება, რაც მრავალი ქვეყნის, მათ შორის აშშ-ის ეკონომიკასაც აზარალებს.

კვირას ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმაც განაცხადა X-ზე, რომ ტრამპთან სატელეფონო საუბარი ჰქონდა და ირანთან მოლაპარაკებების მიმდინარეობა განიხილა.

ნეთანიაჰუს თქმით, აშშ და ისრაელი შეთანხმდნენ, რომ „ირანთან ნებისმიერი საბოლოო შეთანხმება ბირთვულ საფრთხეს უნდა გამორიცხავდეს“. ისრაელის პრემიერის სიტყვებით, შეთანხმება ასევე უნდა ითვალისწინებდეს „გამდიდრებული ბირთვული მასალების ირანის ტერიტორიიდან გატანას და მისი ბირთვული ობიექტების დემონტაჟს“.

მანამდე რუბიომ ჰორმუზის სრუტესთან დაკავშირებით კარგი ამბების შესაძლებლობაზე მიანიშნა და განაცხადა, რომ ბოლო 48 საათში მიღწეულმა პროგრესმა — თუ ის იმუშავებს — შესაძლოა გამოიწვიოს „სრუტის სრული გახსნა… გადასახადების გარეშე“. მისი თქმით, აშშ ომის დასასრულებლად უპირატესობას დიპლომატიურ არხებს ანიჭებს. „ვფიქრობ, გარკვეულ პროგრესს მივაღწიეთ“, — თქვა მან. თუმცა რუბიომ აღნიშნა, რომ „სამუშაო ჯერ კიდევ რჩება“.

ნახევრად ოფიციალური ირანული საინფორმაციო სააგენტო Tasnim იუწყება, რომ აშშ-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებების პირობების პროექტის მიხედვით, ჰორმუზის სრუტე ომამდელ სტატუსს „არ დაუბრუნდება“, თუმცა ნაოსნობა აღდგება იმ დონემდე, რომელიც საბრძოლო მოქმედებების დაწყებამდე არსებობდა.

პოტენციურ შეთანხმებაში კვლავ რჩება „ერთი ან ორი“ სადავო საკითხი და, სააგენტოს ცნობით, „აშშ-ის მხრიდან შექმნილი დაბრკოლებების“ გამო ამ საკითხებზე შეთანხმება ჯერჯერობით ვერ მოხერხდა.

Tasnim-ის ცნობით, ირანის პოზიცია შუამავალს — პაკისტანს — უკვე აცნობეს და შეთანხმება ვერ გაფორმდება, თუ „აშშ-ის მხრიდან დაბრკოლებები გაგრძელდება“.

ირანის რევოლუციის გუშაგთა კორპუსთან დაკავშირებული საინფორმაციო სააგენტო Fars იუწყება, რომ სადავო საკითხები გაყინულ ირანულ აქტივებსა და ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების მიმართ სანქციებს ეხება.

შაბათს ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურმა წარმომადგენელმა ესმაილ ბაღაიმ სახელმწიფო ტელევიზიის ეთერში განაცხადა, რომ ბოლო ერთი კვირის განმავლობაში აშშ-ისა და ირანის პოზიციები დაახლოებას იწყებს, თუმცა ამავე დროს აშშ „ურთიერთგამომრიცხავ განცხადებებში“ დაადანაშაულა.

ბაღაის თქმით, ირანი ასრულებს მუშაობას „ურთიერთგაგების მემორანდუმზე“, რომელიც დამატებითი მოლაპარაკებების ჩატარების საშუალებას მისცემს მხარეებს, რათა „საბოლოოდ შესაძლებელი გახდეს საბოლოო შეთანხმების მიღწევა“.

ირანის პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშქიანმა კვირას განაცხადა, რომ „არცერთი გადაწყვეტილება“ არ იქნება მიღებული ირანის უზენაესი ლიდერის, მოჯთაბა ხამენეის „ნებართვის“ გარეშე.

ეს განცხადება მას შემდეგ გაკეთდა, რაც ამ კვირის დასაწყისში ირანელმა ხისტი ხაზის მომხრე დეპუტატმა კამრან ღაზანფარიმ ფეზეშქიანი გააკრიტიკა და დაადანაშაულა იმაში, რომ ის ცეცხლის შეწყვეტას ხამენეის „ნებართვის გარეშე“ დათანხმდა.

56 წლის ხამენეი საჯაროდ არ გამოჩენილა მას შემდეგ, რაც 8 მარტს უზენაესი ლიდერის თანამდებობა დაიკავა. ამის ნაცვლად, ირანული მედიის ცნობით, მან რამდენიმე წერილობითი განცხადება გაავრცელა. თუმცა არსებული ინფორმაციით, ბოლო კვირებში მას რამდენიმე მაღალი რანგის ირანელი ოფიციალური პირი შეხვდა, მათ შორის ფეზეშქიანიც.

ბელარუსის ლიდერის, ალექსანდრ ლუკაშენკოს პრესსამსახური აცხადებს, რომ კვირას მას საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა დაურეკა. მიუხედავად იმისა, რომ პარიზს ოფიციალურად არ დაუდასტურებია, რომ ასეთი საუბარი შედგა, სააგენტო AFP-ის წყაროები იუწყებიან, რომ მაკრონმა ლუკაშენკოს მართლაც დაურეკა.

ლუკაშენკოს ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ მოკლე ოფიციალურ განცხადებაში ნათქვამია, რომ საუბარი „ფრანგული მხარის ინიციატივით“ გაიმართა და ლიდერებმა „რეგიონული პრობლემები და ბელარუსის ურთიერთობები ევროკავშირთან და, კერძოდ, საფრანგეთთან“ განიხილეს.

თუმცა AFP-ის წყარომ, რომელსაც სააგენტო „მაკრონთან დაახლოებულ წყაროდ“ მოიხსენიებს, განაცხადა, რომ საფრანგეთის პრეზიდენტმა ლუკაშენკოს მოუწოდა, „არ ჩაერიოს მოსკოვის ომში უკრაინის წინააღმდეგ“.

სააგენტოს წყაროს ცნობით, მაკრონმა „ხაზი გაუსვა იმ რისკებს, რომლებიც ბელარუსს დაემუქრება, თუ ის თავს რუსეთის აგრესიულ ომში უკრაინის წინააღმდეგ ჩათრევის საშუალებას მისცემს“. წყაროს თქმითვე, „მან ასევე მოუწოდა ალექსანდრ ლუკაშენკოს, გადადგას აუცილებელი ნაბიჯები ბელარუსსა და ევროპას შორის ურთიერთობების გასაუმჯობესებლად“.

ეს მაკრონისა და ლუკაშენკოს პირველი საუბარია 2022 წლის თებერვლის შემდეგ, როდესაც საფრანგეთის ლიდერმა ბელარუსის ლიდერს ორჯერ დაურეკა — უშუალოდ რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებამდე და მის შემდეგ მალევე.

ბოლო კვირებში კიევი აფრთხილებს ყველას, რომ რუსეთი შესაძლოა ბელარუსის ტერიტორიიდან უკრაინის წინააღმდეგ ახალი თავდასხმებისთვის ემზადებოდეს.

ახლახან მოსკოვმა და მინსკმა ასევე ჩაატარეს ერთობლივი სწავლებები ბირთვული იარაღის საბრძოლო გამოყენებაზე.

2023 წლიდან რუსეთი ბელარუსში ტაქტიკურ ბირთვულ იარაღს ათავსებს. შეფასებების მიხედვით, ქვეყანაში ათობით ბირთვული ქობინია განთავსებული. გარდა ამისა, ბელარუსში იმყოფება რუსული საშუალო სიშორის სარაკეტო კომპლექსები „ორეშნიკი“, რომლებსაც ბირთვული მუხტის ტარება შეუძლიათ.

24 მაისის ღამეს უკრაინაზე განხორციელებული სარაკეტო-დრონული დარტყმა სრულმასშტაბიანი ომის განმავლობაში ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი იყო. ეს იყო კომბინირებული შეტევა, რომელიც მოიცავდა ფრთოსან და ბალისტიკურ რაკეტებს, მათ შორის ჰიპერბგერით „ცირკონებს“, უპილოტო საფრენ აპარატებს და სულ მცირე ერთ ბალისტიკურ რაკეტა „ორეშნიკს“.

რაკეტა „ორეშნიკი“ კიევის ოლქის ქალაქ ბილა ცერკვას დაეცა. დარტყმის თვითმხილველების მიერ გადაღებულ კადრებში ჩანს, როგორ ეშვება მიწისკენ რამდენიმე ჯგუფად მნათობი წერტილები.

„ორეშნიკი“ საშუალო სიშორის რაკეტაა — სხვა კლასიფიკაციით, შუალედური სიშორის, რადგან მისი სავარაუდო 5500-კილომეტრიანი მოქმედების რადიუსი კონტინენტთაშორისს უახლოვდება. ის აღჭურვილია გამყოფი საბრძოლო ნაწილით, რომელიც შეიძლება ექვსამდე საბრძოლო ბლოკს შეიცავდეს.

თითოეულ ასეთ ბლოკს შეუძლია ბირთვული მუხტის ტარება, თუმცა ამ დარტყმის შემთხვევაში, ვიდეოს მიხედვით, ისინი ან კასეტური ტიპის იყო და თავად დაიშალა რამდენიმე სუბსაბრძოლო ელემენტად, ან ცრუ სამიზნეები გამოუშვა.

ეს ბლოკები ისეთივე საფრთხეს არ წარმოადგენს, როგორსაც სხვა რაკეტების საბრძოლო ნაწილები, რომლებიც ასაფეთქებელი ნივთიერებით არის აღჭურვილი.

თუმცა ასეთი რაკეტის საბრძოლო ბლოკები მიწაზე ძალიან დიდი სიჩქარით ეცემა და დიდი კინეტიკური ენერგია აქვს. ამიტომ ისინი მაინც იწვევს ნგრევას იმ ადგილზე, სადაც ეცემა.

ზუსტად სად დაეცა ეს სუბსაბრძოლო ელემენტები ბილა ცერკვაში, არ კონკრეტდება სოციალურ ქსელებში განიხილება სხვადასხვა ვერსია, მათ შორის — აეროდრომი.

მედია იუწყება, რომ დარტყმის წინ ცაში კიდევ ერთი რაკეტა აფეთქდა, თუმცა ბლოკებად არ დაშლილა. შესაძლებელია, რომ რუსეთმა მეორე რაკეტაც გაუშვა. უკრაინის შეიარაღებული ძალების საჰაერო ძალების სარდლობა ამას არ ადასტურებს.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს განცხადებაში ნათქვამია, რომ „რუსეთის ფედერაციის შეიარაღებულმა ძალებმა ბალისტიკური რაკეტებით „ორეშნიკი“ მასირებული დარტყმა განახორციელეს“, სადაც სიტყვა „რაკეტები“ მრავლობით რიცხვშია გამოყენებული.

კომბინირებული შეტევა

თუ 24 მაისის ღამეს უკრაინაზე დარტყმების ქრონოლოგიას გადავხედავთ, ჩანს, რომ რუსეთის არმია დაზიანების სხვადასხვა საშუალებას აერთიანებდა.

ბალისტიკურ რაკეტებთან ერთად გაუშვეს შორი მოქმედების უპილოტოები „შაჰედები“ და ფრთოსანი რაკეტები.

ასეთი განსხვავებული საშუალებებით ერთდროული დარტყმები სახიფათოა, რადგან ისინი სარაკეტო თავდაცვის დეზორიენტაციას იწვევს.

გარდა ამისა, რამდენიმე ტალღამ შეიძლება გადატვირთოს სარაკეტო თავდაცვის სისტემა და გაზარდოს იმ რაკეტებისა თუ დრონების რაოდენობა, რომლებიც მიზნამდე აღწევენ.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ საკუთარ განცხადებაში, „ორეშნიკის“ რაკეტების გარდა, ჩამოთვალა „ისკანდერი“, „კინჟალი“, „ცირკონი“ და საჰაერო, საზღვაო და სახმელეთო ბაზირების ფრთოსანი რაკეტები.

ამასთან, რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო ამტკიცებს, რომ სამიზნეები იყო „უკრაინის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის ობიექტები, სამხედრო ინფრასტრუქტურა, ასევე სახმელეთო ძალების მთავარი სარდლობის, უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი სადაზვერვო სამმართველოს და უკრაინის შეიარაღებული ძალების სხვა მართვის პუნქტები“, ხოლო უკრაინის სამოქალაქო ინფრასტრუქტურაზე დარტყმები „არ იგეგმებოდა და არ განხორციელებულა“.

ეს ეწინააღმდეგება იმას, რასაც ადგილიდან  კორესპონდენტები გადმოსცემენ. მათი ცნობით, კიევში რამდენიმე რაიონში დაზიანდა და ნაწილობრივ დაინგრა საცხოვრებელი სახლები.

დარტყმა მოსკოვზე

რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ სხვა პუბლიკაციაში განაცხადა, რომ დარტყმა განხორციელდა „უკრაინის მიერ რუსეთის ტერიტორიაზე სამოქალაქო ობიექტებზე განხორციელებული ტერორისტული თავდასხმების საპასუხოდ“.

ბოლო კვირებში გაიზარდა როგორც უკრაინული დარტყმების ეფექტიანობა რუსეთის სამიზნეებზე, ისე მათი მასშტაბი. იერიშებში სულ უფრო მეტი დრონი მონაწილეობს და ისინი სულ უფრო დიდ შედეგს აღწევენ.

17 მაისის ღამეს უკრაინამ მოსკოვზე დრონებით ყველაზე ძლიერი  დარტყმა განახორციელა.

ქალაქში დრონმა კაპოტნიაში მდებარე მოსკოვის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნის გამშვებ პუნქტს შეუტია,  რის შედეგადაც ცვლაში მისული თანამშრომლები დაიჭრნენ. დარტყმის ქვეშ აღმოჩნდა ასევე მოსკოვის ოლქის ქალაქი ზელენოგრადი და მოსკოვის ახლო შემოგარენის ჩრდილოეთი რაიონები.

შეტევის შედეგად ოლქის სამი მცხოვრები დაიღუპა, ხოლო მოსკოვის რეგიონში 17 ადამიანი დაშავდა.

ეს დარტყმა მოსკოვში გამარჯვების აღლუმიდან დაახლოებით ერთი კვირის შემდეგ მოხდა — აღლუმი უკრაინული დრონების საფრთხის გამო სამხედრო ტექნიკის გარეშე ჩატარდა.

ამასთან, რუსულ პრესასა და სოციალურ ქსელებში პროსამხედრო კომენტატორები ამტკიცებდნენ, რომ მოსკოვი მსგავსი შეტევებისგან ძალიან კარგად არის დაცული. 17 მაისის იერიშმა მისი დაუცველობა აჩვენა.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ღამის შეტევას „სამართლიანი პასუხი“ უწოდა უკრაინაზე რუსეთის ბოლო დარტყმებზე, მათ შორის კიევზე, სადაც 14 მაისს ცხრასართულიან სახლზე რაკეტის მოხვედრის შედეგად 24 ადამიანი დაიღუპა.

ბირთვული სიგნალები

ეს „ორეშნიკის“ ომში გამოყენების უკვე მესამე შემთხვევაა. პირველად რუსეთის ჯარებმა ის 2024 წლის 21 ნოემბერს, დნიპროზე დარტყმისას გამოიყენეს. მეორედ — 2026 წლის 9 იანვარს, ლვოვის ოლქზე დარტყმისას.

„ორეშნიკის“ გამოყენება უფრო დემონსტრაციულ ხასიათს ატარებს — რადგან რაკეტა ბირთვული დარტყმების მისაყენებლად არის განკუთვნილი და ჩვეულებრივი აღჭურვილობით ნაკლებად ეფექტიანია, ის კონფლიქტის ესკალაციის ძლიერ ინსტრუმენტს წარმოადგენს.

გარდა ამისა, რაკეტას აქვს მოქმედების ისეთი სიშორე, რომელიც მას ევროპის ნებისმიერ წერტილამდე მიღწევის საშუალებას აძლევს. შესაბამისად, ასეთმა გაშვებამ შეუძლებელია არ შეაშფოთოს ევროპული ქვეყნების მთავრობები. რუსეთში ბევრი ოფიციალური პირი და არაოფიციალური კომენტატორი ევროპულ ქვეყნებს უკრაინის მხარდაჭერაში ადანაშაულებს, მათ შორის შორი მოქმედების დრონების წარმოების საკითხშიც.

ბოლოს, ასეთი დარტყმის გადაჭერა ძალიან რთულია ისეთი კომპლექსებისთვისაც კი, როგორიცაა Patriot.

ამ დარტყმამდე რამდენიმე დღით ადრე რუსეთმა მასშტაბური ბირთვული სწავლებები ჩაატარა სარაკეტო გაშვებებით.

სწავლებებში მონაწილეობდა არა მხოლოდ სტრატეგიული ბირთვული ძალები, არამედ ბელარუსული ნაწილებიც, რომლებიც რუსულ ტაქტიკურ ბირთვულ იარაღს იყენებენ.

სწავლებების წინ რუსეთმა ახალი კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტა „სარმატის“ საცდელი გაშვებაც ჩაატარა. ეს ახალი მძიმე რაკეტაა, რომელსაც რუსეთი 2010-იანი წლების დასაწყისიდან ავითარებს.

სულ მისი ორი წარმატებული გაშვება განხორციელდა, თუმცა რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა განაცხადა, რომ რაკეტა წლის ბოლომდე საბრძოლო მორიგეობაზე დადგება.

აშშ-ის ჯორჯიის შტატის სამხრეთ ნაწილში სწრაფად გავრცელებულმა ცეცხლმა რეკორდული რაოდენობის სახლები გაანადგურა; ნებრასკის ველებზე შტატის ისტორიაში ყველაზე დიდმა ხანძარმა ერთი ადამიანი იმსხვერპლა და მესაქონლეობის რეგიონში 600 000 აკრზე მეტი ტერიტორია გადაწვა; ლოს-ანჯელესის გარეთ კი უჩვეულოდ ადრე გაჩენილმა ხანძარმა ათასობით ადამიანის ევაკუაციის გაფრთხილება გამოიწვია.

ამერიკის შეერთებულ შტატებში ტყის ხანძრების აქტივობამ ამ გაზაფხულზე ისტორიულ დონეს მიაღწია და, ექსპერტების შეფასებით, მომდევნო თვეებში სავარაუდოდ კიდევ გაუარესდება. წლის დასაწყისიდან ქვეყნის მასშტაბით თითქმის 30 000 ხანძარი გაჩნდა — ეს თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. დაიწვა 2 მილიონ აკრზე მეტი ტერიტორია, რაც წინა 10 წლის საშუალო მაჩვენებელზე ორჯერ მეტია და ბოლო 14 წლის განმავლობაში ყველაზე დიდი დანაკარგია.

ამ დროისთვის ყველაზე მეტი ხანძარი სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში დაფიქსირდა, თანაც ცეცხლი ჩვეულებრივზე უფრო ახლოს იყო დასახლებულ პუნქტებთან. თუმცა ყველაზე მასშტაბური ხანძრები დიდ ველებზე, Great Plains-ის რეგიონში მოხდა, სადაც ძლიერმა ქარმა ცეცხლი ქალაქებისკენ წაიღო. დასავლეთში კი უკვე დაფიქსირდა უჩვეულოდ ადრეული და დამანგრეველი ხანძრები, რაც სახიფათო ხანძრის სეზონის შიშს აძლიერებს.

„ახლა მაისია და ჩვენ უკვე ვსაუბრობთ ადამიანებზე, რომლებმაც სახლები და სიცოცხლე დაკარგეს“, — თქვა მორგან ვარნერმა, Tall Timbers Research Station & Land Conservancy-ის კვლევების დირექტორმა ტალაჰასიში, ფლორიდაში. მისი თქმით, რამდენიმე ფაქტორი მიუთითებს იმაზე, რომ ბევრ რეგიონში „ძალიან ცუდი წელი“ შეიძლება იყოს.

ამ ფაქტორებს შორისაა თოვლის მცირე საფარი, დიდი რაოდენობით მცენარეული მასა, გვალვა და ამინდის მოსალოდნელი ცვლილებები, რომლებიც განვითარებად „სუპერ“ ელ-ნინიოს უკავშირდება. ამას ემატება კლიმატის დათბობის ფონური ეფექტიც, რომელიც აძლიერებს ცხელ და მშრალ პირობებს — სწორედ ასეთ პირობებში ჩნდება და ვრცელდება ხანძრები უფრო მარტივად.

ჯორჯიის შტატში ხანძრები მარტიდან მაისამდე ჩვეულებრივი მოვლენაა, მაგრამ ეს წელი უკვე ისტორიული გამოდგა.

წლის დასაწყისიდან შტატში 3 000-ზე მეტმა ხანძარმა 83 000 აკრი ტერიტორია დაწვა, ჯორჯიის სატყეო კომისიის მონაცემებით. ეს თითქმის ორჯერ მეტია ხანძრების რაოდენობით და რვაჯერ მეტია დამწვარი ტერიტორიის მიხედვით, ვიდრე წლის ამავე პერიოდის საშუალო მაჩვენებელი ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში.

წინა წლებისგან განსხვავებით, ხანძრები ახლა უფრო ახლოს აღწევს დასახლებულ პუნქტებთან, განსაკუთრებით ჯორჯიაში.

აპრილში გაჩენილმა Highway 82-ის ხანძარმა, რომელიც, სავარაუდოდ, ელექტროგადამცემი ხაზზე მოხვედრილმა სადღესასწაულო ბუშტმა გამოიწვია, 120-ზე მეტი სახლი გაანადგურა. ეს იყო ყველაზე დიდი რაოდენობის სახლების განადგურება ერთი ხანძრის შედეგად მას შემდეგ, რაც ჩანაწერების წარმოება 1950-იან წლებში დაიწყო — და, სავარაუდოდ, შტატის ისტორიაშიც. ზოგიერთმა ხანძარმა კვამლი ასობით მილის მოშორებით, ატლანტამდეც კი მიიტანა.

სამხრეთით, ფლორიდაში, ხანძრებმა ათიათასობით აკრი ტერიტორია გადაწვა ჯექსონვილის მახლობლად და მაიამის მეტროპოლიის გარეთაც. კვამლი გავრცელდა ისეთ დასახლებებშიც, სადაც ამას იშვიათად ხედავენ.

წლის განმავლობაში აქამდე დაფიქსირებული ხანძრების უმეტესობა სამხრეთ-აღმოსავლეთის შტატებში მოხდა, განსაკუთრებით ჯორჯიაში, ფლორიდასა და ჩრდილოეთ კაროლინაში. კვლევების მიხედვით, ბოლო ათწლეულებში ამ რეგიონში ხანძრების აქტივობა იზრდება — დიდწილად მცენარეულობისა და კლიმატის ცვლილებების გამო.

მაშინ როცა მეხანძრეები ხანძრებთან ბრძოლით იყვნენ დაკავებული, ბევრმა შტატმა ვერ შეძლო დაგეგმილი კონტროლირებადი გადაწვების ჩატარება. ეს არის პრაქტიკა, რომლის დროსაც დაგროვილ მცენარეულ მასას წინასწარ და კონტროლირებად პირობებში წვავენ, რათა ის მომავალში ტყის ხანძრის საწვავად არ იქცეს. ფლორიდაში განხორციელებული კონტროლირებადი გადაწვების რაოდენობა დაახლოებით ბოლო 25 წლის მინიმუმთან ახლოსაა. მთლიანად სამხრეთ-აღმოსავლეთში თითქმის ყველა შტატი დაახლოებით იმ რაოდენობის ნახევარზეა, სადაც უნდა იყოს.

მარტში დაფიქსირებულმა ისტორიულმა სიცხემ სამხრეთ კალიფორნიაში თოვლის საფარი ნორმაზე დაბალ დონემდე დაადნო, რის შედეგადაც მცენარეულობა ჩვეულებრივზე ადრე გამოშრა. National Interagency Fire Center-ის მონაცემებით, მდინარეთა აუზებში — დასავლეთ სანაპიროდან კოლორადომდე და სამხრეთ-დასავლეთამდე — წყლის მარაგი ნორმის 20 პროცენტზე ნაკლებია.

სინოპტიკოსები ვარაუდობენ, რომ ზაფხულის განმავლობაში კალიფორნიაში, სამხრეთ-დასავლეთსა და Great Basin-ის რეგიონში ტყის ხანძრების აქტივობა საშუალოზე მაღალი იქნება. აპრილისა და მაისის წვიმები უფრო მეტ სიმწვანეს ქმნის, რომელიც შემდგომში ხანძრის საწვავად შეიძლება იქცეს. განვითარებადმა ელ-ნინიომ რეგიონში შესაძლოა უფრო მეტი მშრალი ჭექა-ქუხილიც მოიტანოს — და მეტი ელვა, რომელიც ხანძრების გაჩენის მიზეზი შეიძლება გახდეს.

რუსეთის სამხედროებმა ღამით კიევზე მასირებული სარაკეტო და დრონებით შეტევა განახორციელეს. კიევის საქალაქო სამხედრო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის, ტიმურ ტკაჩენკოს განცხადებით, უკრაინის დედაქალაქი ბალისტიკური რაკეტებით მასირებული თავდასხმის ქვეშ მოექცა.

კიევის მერის, ვიტალი კლიჩკოს ბოლო მონაცემებით, თავდასხმის შედეგად ერთი ადამიანი დაიღუპა, დაშავდა 44 ადამიანი. მათგან 28 საავადმყოფოში გადაიყვანეს, მათ შორის ორი ბავშვი, რომლებიც საშუალო სიმძიმის მდგომარეობაში იმყოფებოდნენ. სამი დაშავებულის მდგომარეობა მძიმე იყო.

კლიჩკოს თქმით, დაზიანებები ქალაქის ყველა რაიონში დაფიქსირდა. პეჩერსკის რაიონში დრონი 20-სართულიან საცხოვრებელ კორპუსს მე-13 სართულის დონეზე მოხვდა, რის შემდეგაც ხანძარი გაჩნდა. სოლომენსკის რაიონში უპილოტო საფრენი აპარატი 24-სართულიანი საცხოვრებელი კორპუსის 23-ე სართულს მოხვდა, რამაც ხანძარი და კონსტრუქციების დაზიანება გამოიწვია.

შევჩენკოს რაიონში რაკეტის ნამსხვრევებმა ორი საცხოვრებელი სახლი და საოფისე ცენტრი დააზიანა. ასევე ხანძარი გაჩნდა ორი სკოლის ტერიტორიაზე. ერთ-ერთ სკოლასთან აფეთქების შედეგად თავშესაფრის შესასვლელი, წინასწარი ინფორმაციით, ნანგრევებით ჩაიხერგა, მაშინ როცა შიგნით ადამიანები იმყოფებოდნენ.

დაზიანებები დაფიქსირდა დარნიცკის, ობოლონის, დნიპროს, სვიატოშინის, გოლოსეევისა და დესნიანსკის რაიონებშიც. დაზიანდა საცხოვრებელი სახლები, საერთო საცხოვრებელი, არასაცხოვრებელი ფართები, ავტომობილები, სუპერმარკეტის და სავაჭრო ცენტრის შენობები.

„კიევისთვის საშინელი ღამე იყო. ამ დროისთვის მაშველები ხანძრებს აქრობენ და ნანგრევებს შლიან“, — დაწერა ვიტალი კლიჩკომ.

ჩინეთის ჩრდილოეთ პროვინცია შანსიში, ქვანახშირის მაღაროში გაზის აფეთქების შედეგად, სულ მცირე, 90 ადამიანი დაიღუპა, იუწყება Reuters ჩინეთის ცენტრალურ ტელევიზიაზე დაყრდნობით.

ადგილზე ასობით მაშველი და პარამედიკოსი მუშაობს. გავრცელებული ინფორმაციით, 100-ზე მეტი ადამიანი საავადმყოფოში გადაიყვანეს.

გაზის აფეთქება პარასკევ საღამოს ცინიუანის მაზრაში, ლიუშენიუის ქვანახშირის მაღაროში მოხდა. სააგენტოს ცნობით, ავარიის მომენტში მიწის ქვეშ 247 მუშა იმყოფებოდა.

ცინიუანის საგანგებო სიტუაციების მართვის სამმართველოს ინფორმაციით, სამაშველო ოპერაცია გრძელდება. გაზის აფეთქების მიზეზი ჯერჯერობით დადგენილი არ არის.

ჩინეთის სახელმწიფო მედიის ცნობით, მაღაროს ხელმძღვანელობა დააკავეს. მაღაროს კომპანია Tongzhou Group მართავს.

სახელმწიფო მედიამ ასევე გაავრცელა ინფორმაცია, რომ მაღაროში ნახშირჟანგის დონემ „დასაშვებ ნორმებს გადააჭარბა“.

ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის თავმჯდომარემ სი ძინპინმა მოუწოდა შესაბამის უწყებებს, ყველა ძალა გამოიყენონ დაშავებულების დასახმარებლად და გადარჩენილების მოსაძებნად. მან ასევე მთავრობას სთხოვა, გამოიძიოს ავარიის მიზეზები და პასუხისმგებელი პირები პასუხისგებაში მისცეს.

2000-იანი წლების დასაწყისიდან ჩინეთმა ქვანახშირის მაღაროებში დაღუპულთა რაოდენობა მნიშვნელოვნად შეამცირა უსაფრთხოების ნორმების გამკაცრების შედეგად, აღნიშნავს Reuters. 2000-იან წლებში ასეთი შემთხვევები ჩინეთის ქვანახშირის ინდუსტრიაში ჩვეულებრივი მოვლენა იყო.

AFP-ის ცნობით, ეს ჩინეთში ბოლო 17 წლის განმავლობაში ამ ტიპის ყველაზე მასშტაბური ავარიაა. 2009 წელს ჰეილუნძიანის პროვინციაში მაღაროში მომხდარმა აფეთქებამ 108 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა.

კიდევ ერთი მასშტაბური ავარია 2023 წელს ჩრდილოეთ რეგიონში, შიდა მონღოლეთში მოხდა. ქვანახშირის კარიერზე ჩამოშლის შედეგად 53 ადამიანი დაიღუპა.

ჩინეთი მსოფლიოში ქვანახშირის უდიდესი მომხმარებელი და სათბურის გაზების ემისიების უმსხვილესი წყაროა, თუმცა განახლებადი ენერგეტიკის სიმძლავრეებსაც რეკორდული ტემპით ზრდის. შანსის პროვინცია ჩინეთის ერთ-ერთი ყველაზე ღარიბი რეგიონია, მიუხედავად იმისა, რომ იქ ქვანახშირის უამრავი მაღაროა.

ილონ მასკის კომპანია SpaceX-მა მაინც შეძლო ისტორიაში ყველაზე დიდი და ყველაზე მძლავრი რაკეტის გაშვება მას შემდეგ, რაც ხუთშაბათს დიდი ხნის ნანატრი საცდელი ფრენა სასტარტო კოშკის გაუმართაობის გამო გადაიდო.

უპილოტო რაკეტა Starship V3 ტეხასის ტერიტორიიდან პარასკევს, ადგილობრივი დროით 17:30-ის შემდეგ აფრინდა — მოსკოვის დროით შაბათს 01:30-ზე. გაშვება მოხდა რამდენიმე დღეში მას შემდეგ, რაც SpaceX-მა საფონდო ბაზარზე აქციების რეკორდული განთავსების გეგმების შესახებ განაცხადა.

კოსმოსში ყოფნისას Starship-მა ორბიტაზე 20 სატელიტის მაკეტი გაიყვანა, შემდეგ ატმოსფეროში შემოვიდა და გაშვებიდან დაახლოებით ერთ საათში ინდოეთის ოკეანეში დაეშვა წყალზე, სადაც, როგორც დაგეგმილი იყო, აფეთქდა.

„ვულოცავ @SpaceX-ის გუნდს Starship V3-ის ეპიკურ პირველ გაშვებასა და დაშვებას!“ — დაწერა ილონ მასკმა. „თქვენ გოლი გაიტანეთ მთელი კაცობრიობისთვის“, — დაამატა მან.

pic.twitter.com/w2mlKm3nTf

— Elon Musk (@elonmusk) May 23, 2026

Reuters-ი Starship-ს ისტორიაში ყველაზე დიდ და ყველაზე მძლავრ რაკეტად მოიხსენიებს.

პირველი გაშვების მცდელობა ხუთშაბათს სასტარტო კოშკის გაუმართაობის გამო გაუქმდა.

კოსმოსური რაკეტა სუფთა ლურჯ ცაში აფრინდა და უკან უზარმაზარი ნაცრისფერი კვალი დატოვა, რომელიც თანდათან ფართოვდებოდა.

SpaceX-ის გუნდმა გაშვება იზეიმა და მიუხედავად იმისა, რომ მისიამ ძირითადი მიზნების უმეტესობას მიაღწია, ყველაფერი სრულად გეგმის მიხედვით არ წასულა.

რაკეტის ორივე საფეხურს ძრავების მწყობრიდან გამოსვლის პრობლემა შეექმნა, თუმცა საცდელი ფრენა მთლიანობაში წარმატებულად შეფასდა — შედეგი, რომელიც, სავარაუდოდ, გაზრდის როგორც ინვესტორების, ისე NASA-ს ნდობას, რომელიც Starship-ის გამოყენებას მომავალ მთვარის მისიებში გეგმავს.

NASA-ს ხელმძღვანელმა ჯარედ აიზეკმანმა მასკსა და SpaceX-ის გუნდს მიულოცა.

„ერთი ნაბიჯით უფრო ახლოს მთვარესთან… და კიდევ ერთი ნაბიჯით უფრო ახლოს მარსთან“, — დაწერა მან X-ზე.

ეს SpaceX-ის რაკეტის უკვე მე-12 გაშვება იყო და 124 მეტრის სიმაღლის Starship-ის უახლესი ვერსიის პირველი გაშვება — ეს სიმაღლე 40-ზე მეტ სართულს უდრის.

Starship V3-ის დებიუტი SpaceX-ის აქციების პირველადი საჯარო განთავსების — IPO-ს — წინ შედგა, რომელიც შესაძლოა Wall Street-ის ისტორიაში ყველაზე დიდი გახდეს. აქციების განთავსება შესაძლოა უკვე მომავალ თვეში დაიწყოს.

ილონ მასკის წილის გათვალისწინებით კომპანიაში, რომელიც 1.25 ტრილიონ დოლარად ფასდება, ლისტინგმა შესაძლოა ის ისტორიაში პირველი ადამიანი გახადოს, რომლის ქონებაც ერთ ტრილიონ დოლარს მიაღწევს.

აშშ-ის ეროვნული დაზვერვის დირექტორმა ტალსი გაბარდმა განაცხადა, რომ პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციაში თანამდებობას ტოვებს. გადადგომის შესახებ წერილობითი განცხადება მან პარასკევს X-ზე გამოაქვეყნა.

გაბარდის განმარტებით, პოსტიდან წასვლის მიზეზი მისი მეუღლის ჯანმრთელობის მდგომარეობაა. მის ქმარს, აბრაჰამს, ძვლის კიბოს იშვიათი ფორმა დაუდგინდა. გაბარდი თანამდებობაზე 30 ივნისამდე დარჩება.

„ამ ეტაპზე იძულებული ვარ, დროებით ჩამოვშორდე სახელმწიფო სამსახურს, რათა მის გვერდით ვიყო და ამ ბრძოლაში მთელი ძალით დავეხმარო“, — ნათქვამია მის განცხადებაში.

გაბარდმა პრეზიდენტ ტრამპს მადლობა გადაუხადა გამოცხადებული ნდობისთვის და აღნიშნა, რომ ბოლო წელიწად-ნახევრის განმავლობაში ეროვნული დაზვერვის დირექტორის ოფისის ხელმძღვანელობა მისთვის დიდი პასუხისმგებლობა იყო. მისი თქმით, ამ პერიოდში უწყებაში „მნიშვნელოვანი პროგრესი“ იქნა მიღწეული, მათ შორის — გაიზარდა გამჭვირვალობა და დაზვერვის საზოგადოებაში ნდობის აღდგენის პროცესი დაიწყო.

მან ასევე პირობა დადო, რომ მომდევნო კვირებში ყველაფერს გააკეთებს მშვიდი და ორგანიზებული გარდამავალი პროცესის უზრუნველსაყოფად, რათა ადმინისტრაციის მუშაობაზე მისი წასვლა უარყოფითად არ აისახოს.

პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ გაბარდის წასვლის შემდეგ ეროვნული დაზვერვის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი მისი მოადგილე, აარონ ლუკასი გახდება.

„ტალსიმ საოცარი სამუშაო გასწია და ის ძალიან დაგვაკლდება. მის შესანიშნავ ქმარს, აბრაჰამს, ცოტა ხნის წინ ძვლის კიბოს იშვიათი ფორმა აღმოუჩინეს და სრულიად გასაგებია, რომ მას სურს მის გვერდით იყოს და გამოჯანმრთელებაში დაეხმაროს“, — დაწერა ტრამპმა Truth Social-ზე.

ამასთან, Reuters-მა ვითარებასთან დაკავშირებულ წყაროზე დაყრდნობით გაავრცელა ინფორმაცია, რომ გაბარდი თანამდებობიდან თეთრი სახლის მოთხოვნით წავიდა.

ტრამპსა და გაბარდს შორის უთანხმოებაზე მანამდე ირანის საკითხშიც მიანიშნებდნენ. მარტში ტრამპმა განაცხადა, რომ გაბარდი თეირანის ბირთვული ამბიციების შეკავების საკითხში მასზე „რბილი“ იყო.

გაბარდი ტრამპის ადმინისტრაციის უკვე მეოთხე წევრია, რომელმაც თანამდებობა დატოვა. მანამდე პოსტები დატოვეს შრომის მინისტრმა ლორი ჩავეს-დერემერმა, შიდა უსაფრთხოების მინისტრმა კრისტი ნოემმა და გენერალურმა პროკურორმა პემ ბონდიმ.

გაბარდი ტრამპის ერთგული მხარდამჭერი იყო 2024 წლის საპრეზიდენტო კამპანიის დროს და 2025 წელს მისი თეთრ სახლში დაბრუნების შემდეგ მალევე აშშ-ის დაზვერვით წრეებში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფიგურად იქცა. თუმცა ბოლო პერიოდში ის საჯაროდ თითქმის აღარ ჩანდა, მაშინ როცა შეერთებული შტატები ირანში სამხედრო ოპერაციებს ატარებდა, კუბაზე ზეწოლას აძლიერებდა და ვენესუელის ხელისუფლების წინააღმდეგ მოქმედებდა.

პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში გაბარდი თავს ხშირად წარმოაჩენდა როგორც უცხოურ ომებში ჩარევის მოწინააღმდეგეს. სწორედ ამ პოზიციამ გააჩინა დაძაბულობა მას შემდეგ, რაც ტრამპმა ირანთან ომში ჩართვის გადაწყვეტილება მიიღო. აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანზე დარტყმების შემდეგ გაბარდმა თავი შეიკავა ამ გადაწყვეტილების ღია მხარდაჭერისგან და კონგრესის მოსმენებზე ფრთხილად არიდებდა თავს კითხვებს კონფლიქტის შესაძლო შედეგების შესახებ.

გასულ წელს ტრამპმა ფაქტობრივად უგულებელყო გაბარდის განცხადება კონგრესში, რომლის მიხედვითაც ირანი ბირთვული იარაღის შექმნას არ ცდილობდა.

„არ მაინტერესებს, რა თქვა მან. მე ვფიქრობ, რომ ისინი ბირთვული იარაღის შექმნასთან ძალიან ახლოს იყვნენ“, — განუცხადა ტრამპმა ჟურნალისტებს. ირანის ბირთვულ პოტენციალს ის არაერთხელ ასახელებდა აშშ-ის ირანთან ომის მიზეზად.

გაბარდის გადადგომა მოხდა ორი თვის შემდეგ, რაც ადმინისტრაცია მისმა მთავარმა თანაშემწემ, ტერორიზმთან ბრძოლის ეროვნული ცენტრის ყოფილმა დირექტორმა ჯო კენტმა დატოვა. კენტი ირანთან ომის წინააღმდეგი იყო და პრეზიდენტს „კურსის შეცვლისკენ“ მოუწოდებდა.

კენტის წასვლის შემდეგ გაბარდმა საჯაროდ დაუჭირა მხარი ტრამპის გადაწყვეტილებას ირანის საკითხში და განაცხადა, რომ სწორედ პრეზიდენტი, როგორც მთავარსარდალი, განსაზღვრავს, რა არის უშუალო საფრთხე და რა — არა.

ტალსი გაბარდი სამხედრო ვეტერანია. ის ერაყში სამედიცინო ქვედანაყოფში მსახურობდა და თავისი პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში არაერთი ნიშნით გახდა პირველი.

2002 წელს, 21 წლის ასაკში, ის ჰავაის საკანონმდებლო ორგანოში აირჩიეს და შტატის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა დეპუტატი გახდა. ერთი ვადის შემდეგ მან პოსტი დატოვა, როდესაც მისი ეროვნული გვარდიის ქვედანაყოფი ერაყში გაგზავნეს.

2013–2021 წლებში გაბარდი ჰავაის შტატს აშშ-ის კონგრესში დემოკრატიული პარტიის სახელით წარმოადგენდა. ის გახდა პირველი ინდუისტი ქალი, რომელიც წარმომადგენელთა პალატაში აირჩიეს.

2020 წელს მან პრეზიდენტის პოსტზე იყარა კენჭი, თუმცა წარმატებას ვერ მიაღწია. კამპანიის დროს ის თავს  სხვა ქვეყნების საგარეო პოლიტიკაში ჩაურევლობის მომხრედ წარმოაჩენდა.

2022 წელს გაბარდმა დემოკრატიული პარტია დატოვა და თავდაპირველად დამოუკიდებლად დარეგისტრირდა. მან ყოფილი პარტია „ელიტარულ ომის გამჩაღებელთა ბანდად“ მოიხსენია, რომელსაც, მისი თქმით, „მშიშარა პოლიტკორექტულობა“ ამოძრავებს.

Fox News-ის მიმომხილველის რანგში გაბარდი აქტიურად საუბრობდა გენდერის, სიტყვის თავისუფლებისა და კულტურული დაპირისპირებების თემებზე. რესპუბლიკურ პარტიაში ოფიციალურად გაწევრიანებამდე ის უკვე დონალდ ტრამპის ერთ-ერთ ყველაზე ხმამაღალ მხარდამჭერად იყო ქცეული.