აღმოსავლეთ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას ვირუსის აფეთქების შესახებ აფრიკის წამყვანმა ჯანდაცვის სააგენტომ განაცხადა. ქვეყნის ხელისუფლებას ოფიციალური განცხადება ჯერჯერობით არ გაუკეთებია.
აფრიკის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის — Africa CDC-ის — მონაცემებით, რეგისტრირებულია დაახლოებით 246 შემთხვევა და 80 გარდაცვალება. შემთხვევების უმეტესობა დაფიქსირდა აღმოსავლეთ იტურის პროვინციაში, ოქროს მომპოვებელ ქალაქებში — მონგვალუსა და რუამპარაში.
პარასკევს ებოლას ვირუსით გარდაცვალების ერთი შემთხვევის შესახებ უგანდის ხელისუფლებამაც განაცხადა. ქვეყნის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, 59 წლის მამაკაცს, რომელიც ხუთშაბათს გარდაიცვალა, ებოლას ვირუსზე ტესტმა დადებითი პასუხი აჩვენა. მანამდე ის ქვეყანაში კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკიდან ჩავიდა.
უგანდის ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ გავრცელებულ წერილში ნათქვამია, რომ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 59 წლის მოქალაქე ორშაბათს კამპალას საავადმყოფოში მოათავსეს, ხუთშაბათს კი ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში გარდაიცვალა.
ოფიციალური პირების განცხადებით, უგანდაში ქვეყნის შიგნით ინფიცირების არცერთი შემთხვევა ჯერჯერობით არ გამოვლენილა.
ებოლას ჰემორაგიული ცხელება პირველად 1976 წელს ზაირის ტერიტორიაზე — დღევანდელ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში — აღმოაჩინეს. მიიჩნევა, რომ ვირუსი ღამურებიდან გავრცელდა. ეს უკვე ებოლას მე-17 აფეთქებაა ქვეყანაში.
დაავადება ვრცელდება ბიოლოგიურ სითხეებთან პირდაპირი კონტაქტით და დაზიანებული კანის გზით. ის იწვევს ძლიერ სისხლდენას და შინაგანი ორგანოების უკმარისობას.
პირველ სიმპტომებს — სიცხეს, კუნთების ტკივილს, დაღლილობას, თავის ტკივილსა და ყელის ტკივილს — შემდეგ მოსდევს ღებინება, დიარეა, გამონაყარი და სისხლდენა.
ებოლას წინააღმდეგ დამტკიცებული სამკურნალო პრეპარატი არ არსებობს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, საშუალო ლეტალობა დაახლოებით 50%-ს შეადგენს.
ქვეყნის დედაქალაქ კინშასაში, ბიოსამედიცინო კვლევების ეროვნულ ინსტიტუტში ჩატარებულმა წინასწარმა კვლევებმა ვირუსი 20 გაანალიზებული ნიმუშიდან 13-ში გამოავლინა.
ამჟამად ტარდება ტესტები ვირუსის შტამის დასადგენად.
Africa CDC-ის მონაცემებით, 65 გარდაცვალებიდან ოთხი დაფიქსირდა ლაბორატორიულად დადასტურებულ პაციენტებში.
დამატებითი სავარაუდო შემთხვევები ასევე დაფიქსირდა იტურის პროვინციის დედაქალაქ ბუნიაში, თუმცა ლაბორატორიული კვლევების შედეგები ჯერჯერობით დადასტურებული არ არის.
აფრიკის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრში მიიჩნევენ, რომ ვირუსი შესაძლოა კიდევ უფრო გავრცელდეს რუამპარასა და ბუნიას მჭიდროდ დასახლებული ურბანული გარემოს გამო.
გარდა ამისა, ცენტრის აღმასრულებელმა დირექტორმა ჟან კასეიამ განაცხადა, რომ ამ ეტაპზე აუცილებელია სხვა სახელმწიფოების მხარდაჭერაც. მისი თქმით, დაზარალებულ რაიონებსა და მეზობელ ქვეყნებს შორის მოსახლეობის „მნიშვნელოვანი გადაადგილება“ ფიქსირდება.
ყველა დაზარალებულ დასახლებასა და რისკის ზონას რეკომენდაცია მიეცა, მიჰყვეს ეროვნული ჯანდაცვის ორგანოების მითითებებს.
პარასკევს გავრცელებულ განცხადებაში Africa CDC-მ აღნიშნა, რომ იწვევს შეხვედრას კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, უგანდისა და სამხრეთ სუდანის ხელისუფლებებთან, ასევე საერთაშორისო პარტნიორებთან, რათა განიხილონ პრიორიტეტები, მათ შორის რეაგირების ზომები და ტრანსსასაზღვრო ზედამხედველობა.
სიტუაციას ართულებს ისიც, რომ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთ რეგიონებში უკვე წლებია სხვადასხვა შეიარაღებულ დაჯგუფებას შორის ბრძოლები მიმდინარეობს. 2021 წლიდან იტურის პროვინცია სამხედრო მმართველობის ქვეშაა. კონგოს ხელისუფლება ამ გზით ცდილობს იმ ათობით შეიარაღებული ჯგუფის ნეიტრალიზებას, რომლებიც ამ რეგიონში წლების განმავლობაში მოქმედებდნენ. მათ შორისაა ჯიჰადისტური დაჯგუფება ADF — „მოკავშირე დემოკრატიული ძალები“.
ბოლო 50 წლის განმავლობაში აფრიკის სხვადასხვა ქვეყანაში ებოლას ვირუსს დაახლოებით 15 000 ადამიანი ემსხვერპლა.
კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ყველაზე მომაკვდინებელი ეპიდემია 2018–2020 წლებში მოხდა, რის შედეგადაც თითქმის 2300 ადამიანი დაიღუპა.
გასული წლის სექტემბერში ქვეყნის ცენტრალურ კასაის პროვინციაში, შორეულ ბულაპეს რაიონში, ებოლას აფეთქებას 45 ადამიანი ემსხვერპლა. ეს იყო კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში პირველი აფეთქება სამი წლის განმავლობაში. სექტემბრის ბოლოს წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებების საერთაშორისო ფედერაცია აცხადებდა, რომ ქვეყნის სამედიცინო დაწესებულებები გადატვირთული იყო, ხოლო მედიკამენტების მარაგები იწურებოდა.
შემდეგ დნმ-ს სპეციალურ მოწყობილობაში ათავსებენ მისი ამპლიფიკაციისთვის, ანუ დნმ-ის გარკვეული უბნების დამატებითი ასლების შესაქმნელად.
პოლიოვულაციის დროს ერთი მენსტრუალური ციკლის განმავლობაში ორი ან მეტი კვერცხუჯრედი გამოიყოფა.
შედეგად გადაწყდა, რომ MV Hondius-ი ღუზას გრანადილიას პორტში ჩაუშვებს და ტენერიფეს ნავმისადგომთან არ მივა. მგზავრებს ბორტზევე შეამოწმებენ. მათ არ ექნებათ არანაირი კონტაქტი ადგილობრივ მოსახლეობასთან — გემიდან პირდაპირ გადაიყვანენ რეპატრიაციისთვის, ხოლო ბორტზე მყოფ ესპანეთის 14 მოქალაქეს მადრიდის სამხედრო ჰოსპიტალში კარანტინში გადაიყვანენ.
ჯანმოს განცხადებით, მოცემული შტამის საზოგადოებისთვის გადადების რისკი მინიმალურია, რადგან ის მხოლოდ „ძალიან ახლო კონტაქტით“ ვრცელდება. ამ დროისთვის ორგანიზაციამ დაადასტურა 5 შემთხვევა, ხოლო 3 საეჭვოდ მიიჩნევა. „ეს საშიში ვირუსია მხოლოდ უშუალოდ ინფიცირებულისთვის, ფართო მასებისთვის რისკი დაბალია“, — აღნიშნა ჟენევაში ჯანმოს წარმომადგენელმა, კრისტიან ლინდმაიერმა. მისივე თქმით, დაავადება არ ვრცელდება ისე, როგორც კოვიდი.
ჯანმო-ს სპიკერის დოქტორ ფრანჩესკო ბრანკას თქმით, რომელიც დიეტისა და სურსათის უვნებლობის განყოფილებას ხელმძღვანელობს, მრავალმა კვლევამ მიანიშნა, რომ ასპარტამი შეიძლება არც ისე სასარგებლო იყოს ჯანმრთელობისთვის, მაგრამ რეალურ ზიანზე საუბარიც გადამეტებულია და მხოლოდ მაშინ არის გამართლებული, თუ მოხმარება დიდი რაოდენობით ხდება.
ჯანმოს მიერ რეკომენდირებული გაზირებული სასმელის მოხმარების დღიური დოზა (იმ პირობით, რომ საშუალო ქილა შეიცავს დაახლოებით 200 მგ ასპარტამს) არ უნდა აღემატებოდეს:
რიგი ექსპერტების აზრით, მართალია სტატიის ავტორების მიღწევა აღტაცებას იწვევს, მაგრამ ამ ტვინის უჯრედებისთვის გონიერი უჯრედების დარქმევას ისინი არ იჩქარებდნენ.
“როცა ადამიანები უყურებენ უჯრედებს პეტრას ჭიქაში, ჯერჯერობით მხოლოდ იმის დანახვა შეუძლიათ, ავლენენ თუ არა ისინი აქტივობას. მაგრამ, თავის ტვინის უჯრედების ამოცანა ხომ იმაში მდგომარეობს, რომ ინფორმაცია რეალური დროის რეჟიმში დაამუშაონ. და თუ მათ ამ ჭეშმარიტ ფუნქციას ავამოქმედებთ, შეიძლება ბევრი სხვა სფერო აღმოვაჩინოთ კვლევისა და დეტალური შესწავლისთვის“– ამბობს ის.