Category: ბიზნესი / ეკონომიკა

აშშ-ის თავდასხმამ ირანზე კვლავ გააცოცხლა საუბრები დოლარის, როგორც მსოფლიო სარეზერვო და საანგარიშსწორებო ვალუტის სწრაფი დასასრულის შესახებ. ირანმა ჰორმუზის სრუტე დაბლოკა და ტანკერებისგან ხარკის აღება ჩინურ იუანებსა და სტეიბლკოინებში დაიწყო. რამდენად რეალურია საფრთხე მსოფლიოს მთავარი ვალუტისთვის და ჩაანაცვლებს თუ არა „ნავთობიუანი“ „ნავთობდოლარს“ ირანის ომის შედეგად?

ნავთობის ფასები უხსოვარი დროიდან დოლარში განისაზღვრებოდა და დღესაც მსოფლიოში ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების დაახლოებით 85% ამერიკულ ვალუტაში იყიდება. ეს წილი ბოლო ათწლეულების განმავლობაში არ იცვლება, მიუხედავად რუსეთის, ჩინეთის, ირანისა და სხვა ქვეყნების სურვილისა, ბოლო მოუღონ აშშ დოლარის დომინირებას ანგარიშსწორებებში.

ანალოგიური ვითარებაა რეზერვებთან დაკავშირებითაც. მსოფლიო თავის დანაზოგებს ტრადიციულად დოლარში ინახავს. საერთაშორისო რეზერვებში დოლარის წილი 60%-ია, ევროსი — 20%, დანარჩენი კი სხვა განვითარებული დასავლური ქვეყნების ვალუტებზე მოდის: ბრიტანეთის, იაპონიის, კანადის, ავსტრალიის. ჩინურ იუანებში მხოლოდ დაახლოებით 2% ინახება.

ეს ყველაფერი იმის დამსახურებაა, რომ აშშ მსოფლიოში უდიდესი და ყველაზე განვითარებული ეკონომიკაა. ამერიკაში გიგანტური ფინანსური ბაზარია, კანონის უზენაესობა, კაპიტალის თავისუფალი მოძრაობა, დამოუკიდებელი ცენტრალური ბანკი და დასავლეთში ყველაზე მომგებიანი და ინოვაციური ბიზნესი.

მაგრამ გასულ წელს დონალდ ტრამპის თეთრ სახლში მეორე ვადით დაბრუნების შემდეგ ზოგიერთი ამ უპირატესობიდან საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდა, და დოლარის ტახტიც შეირყა.

გასულ წელს დოლარმა 8% დაკარგა. მსოფლიოში დაიწყეს საუბარი ახალ ფინანსურ სტრატეგიაზე — „გაყიდე ამერიკა“. კურსის შემცირებაში ზოგიერთმა კომენტატორმა დოლარიდან გაქცევა დაინახა, რაც ტრამპის სავაჭრო ომს მთელ მსოფლიოსთან, მის შეტევებს მოკავშირეებზე და მზადყოფნას უკავშირდებოდა, აშშ-ის ფინანსური და სამხედრო ძალა სხვა ქვეყნებზე პოლიტიკური და ეკონომიკური ზეწოლისთვის გამოეყენებინა. კურსის შემცირება 2026 წლის დასაწყისშიც გაგრძელდა – ირანზე თავდასხმამდე. მაგრამ როგორც კი ტრამპმა პლანეტის საკვანძო ნავთობ-გაზმომპოვებელი რეგიონი დესტაბილიზაციის ქვეშ მოაქცია და მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისის ზღვარზე დააყენა, ამერიკულმა დოლარმა ვარდნა შეწყვიტა და ზრდა დაიწყო.

გადაურჩება თუ არა დოლარი ტრამპს?

„მსოფლიო თავისი სიმდიდრის დიდ ნაწილს ამერიკულ აქტივებში, დოლარში ინახავს, სხვადასხვა მიზეზის გამო. მთავარი კითხვა ის არის, გააგრძელებს თუ არა ის ამას, თუ ჩვენ გიჟურ პოლიტიკას გავატარებთ“, – სვამს კითხვას ამერიკელი სავალუტო ანალიტიკოსი ბრედ სეტსერი.

„ჯერჯერობით ამ კითხვაზე პასუხი ერთი იყო — დიახ, გააგრძელებს.“

ირანზე თავდასხმის შემდეგ დოლარის კურსის 2%-იანი ზრდა მხოლოდ ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ ამერიკულ ვალუტას სარეზერვო სტატუსს ჯერჯერობით არაფერი ემუქრება, აღნიშნავს რობინ ბრუკსი ამერიკული Brookings Institution-იდან.

„უცხოეთიდან ამერიკულ აქციებსა და ობლიგაციებში ფულის შემოდინება ბოლო 25 წლის განმავლობაში რეკორდულია. დოლარის კურსის ბოლო ზრდა კი ადასტურებს, რომ ინვესტორები კრიზისულ დროს კვლავ განიხილავენ დოლარულ აქტივებს, როგორც უსაფრთხო თავშესაფარს“, — წერს ის.

როგორც წინა კრიზისების დროს, ირანის დაბომბვის დაწყებისთანავე ინვესტორებმა დაიწყეს ფულის გამოტანა იმ ქვეყნებიდან და რეგიონებიდან, რომლებიც ომისგან პირველ რიგში დაზარალდებიან — აზიიდან, ახლო აღმოსავლეთიდან და შედარებით ნაკლებად ევროპიდან – და მისი გადატანა დოლარულ აქტივებში. იმიტომ, რომ ისინი უფრო ლიკვიდური და მომგებიანია და, რაც მთავარია, იმიტომ, რომ აშშ-ის ეკონომიკამ არაერთხელ დაამტკიცა, რომ სხვებზე სწრაფად შეუძლია ნებისმიერი მძიმე მდგომარეობიდან გამოსვლა. ამჟამინდელი ენერგეტიკული კრიზისისგან კი ის დამატებით უკეთ არის დაცული, რადგან აშშ მსოფლიოში ნავთობისა და გაზის უმსხვილესი მწარმოებელია.

„ტრამპის კრიტიკოსები ამტკიცებენ, რომ დოლარის დასასრული ამერიკული უპასუხისმგებლობისა და ძალის ბოროტად გამოყენების ერთ-ერთი სამწუხარო შედეგი იქნება. მაგრამ მართლა დგას თუ არა დოლარი სპეციალური სტატუსის გარდაუვალი დაკარგვის საფრთხის წინაშე? და მართლა იქნება თუ არა ამ სტატუსის დაკარგვა დარტყმა შეერთებული შტატებისთვის?“ — სვამს კითხვას ამერიკელი ეკონომისტი და ნობელის პრემიის ლაურეატი პოლ კრუგმანი.

„ჩემი აზრით, ორივე კითხვაზე პასუხი ერთია — არა.“

ნავთობდოლარის დასასრული და ნავთობიუანის განთიადი?

მაშინაც კი, თუ ირანი, რუსეთი და თვით საუდის არაბეთიც კი ნავთობს იუანებზე გაყიდიან, დოლარის პოზიციები არ შეირყევა. მსოფლიო ნავთობის ბაზრის მასშტაბით რეალური ფიზიკური მიწოდებები მხოლოდ რამდენიმე პროცენტია. დანარჩენი არის ფინანსური კონტრაქტებით ვაჭრობა ვირტუალური ნავთობის მიწოდებაზე, ეს კი ამერიკაში და დოლარში ხდება.

ნავთობის ბაზარზე დოლარის დომინირების ერთ-ერთი მიზეზი ის არის, რომ 1970-იანი წლების პირველი ნავთობის კრიზისის შემდეგ,  რომელიც ჯერ არაბული ქვეყნების ისრაელთან ომმა, შემდეგ კი ირანში ისლამურმა რევოლუციამ გამოიწვია — აშშ და საუდის არაბეთი შეთანხმდნენ, რომ ნავთობის ფასები დოლარში დადგენილიყო.

მას შემდეგ ასე გაგრძელდა. თუმცა დოლარის დომინირების მთავარი მიზეზები ანგარიშსწორებებსა და რეზერვებში სულ სხვა რამეშია, მიიჩნევს ბრედ სეტსერი.

„აშშ ნავთობის უმსხვილესი მწარმოებელი იყო 1930-იან წლებში, ჩვენ ვაწვდიდით ნავთობს ბრიტანელებს მეორე მსოფლიო ომის წლებში. ფართო გაგებით, ნავთობის ინდუსტრია აშშ-ში დაიბადა და ნავთობით ყოველთვის დოლარში ვაჭრობდნენ“, — წერს ის.

1970-იანი წლების პირველი ნავთობის კრიზისის შემდეგ სპარსეთის ყურის ქვეყნებს თითქოს ოქროს წვიმა დაატყდათ. ისიც კი აღარ იცოდნენ, სად დაეხარჯათ ნავთობიდან მიღებული ზემოგებები თავიანთ მაშინ ჯერ კიდევ სუსტად განვითარებულ ქვეყნებში, ამიტომ დაიწყეს რეზერვების დაგროვება და მათი საზღვარგარეთ გამრავლება.

გამომუშავებული დოლარების გაზრდის ყველაზე მომგებიანი და საიმედო გზა იყო მათი ამერიკისთვის სესხად მიცემა და ამერიკულ ბანკებში დეპოზიტებზე განთავსება. თუმცა ამერიკა ისრაელს უჭერდა მხარს და შეიხებისთვის უხერხული იყო მტრის ღიად დაკრედიტება. საბოლოოდ ისინი ამას მაინც აკეთებდნენ, ოღონდ ირიბად. ასე გაჩნდა მსოფლიო ფინანსური ცენტრები ლონდონში, ციურიხში და მოგვიანებით — ჰონკონგსა და დუბაიში.

მაგრამ ნავთობდოლარების ის ზვავი დიდი ხანია შეჩერდა. სპარსეთის ყურის ბევრმა ქვეყანამ ხარჯვა დაიწყო და ეკონომიკის მომზადებას შეუდგა ნავთობისშემდგომი მომავლისთვის. შედეგად, საუდის არაბეთი კაპიტალის ექსპორტიორიდან მოვალედ გადაიქცა. ის აღარ აგროვებს – ახლა ვალით ცხოვრობს.

შედეგად, ამერიკაში ნავთობდოლარების შემოდინება შემცირდა, მაგრამ დოლარი კვლავ შესანიშნავად გრძნობს თავს. რატომ?

პირველ რიგში, ამერიკას იმპორტირებული ნავთობი აღარ სჭირდება. ჯერ კიდევ საუკუნის დასაწყისში ის მსოფლიოში ნავთობის უმსხვილესი მყიდველი იყო, საუდის არაბეთი კი — ნავთობის წამყვანი ექსპორტიორი. ახლა ამერიკა საუდის არაბეთზე ორჯერ მეტ ნავთობს მოიპოვებს – ტექნოლოგიური რევოლუციისა და კაპიტალიზმის ერთობლიობის წყალობით. ეს კი ნიშნავს, რომ ის ახლო აღმოსავლეთში დოლარებით ნავთობს აღარ ყიდულობს.

ახლა სწორედ ისინი, და არა შეიხები, ყიდულობენ დოლარულ აქტივებს. ამ პრაქტიკაზე უარის თქმა მათთვის რთულია, რადგან ეს ეკონომიკის საექსპორტო მოდელის გადაკეთებას მოითხოვს, რაც ძვირი ჯდება და სოციალური რყევების საფრთხეს შეიცავს. მეტიც, ამ ქვეყნებისთვის დოლარი არა მხოლოდ სიმდიდრის დაგროვების საშუალებაა, არამედ საკუთარი ვალუტის კურსის მიბმისა და სავალუტო ბაზარზე ინტერვენციების ორიენტირიც. ამის გარეშე მაკროეკონომიკური სტაბილურობის შენარჩუნება გაცილებით უფრო რთული ამოცანა გახდება.

რატომ არ ემუქრება დოლარს ჯერჯერობით არაფერი

ნავთობისა და გაზის ექსპორტიორი ქვეყნების — სპარსეთის ყურის სახელმწიფოებისა და ნორვეგიის, რომელიც ევროკავშირის მთავარი მიმწოდებელია — ფულის სიჭარბემ, ანუ მიმდინარე ანგარიშის პროფიციტმა, გასულ წელს დაახლოებით 200 მილიარდი დოლარი შეადგინა, დაითვალა ბრედ სეტსერმა.

ეს არაფერია ჩინეთისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის სხვა ქვეყნების 1.5 ტრილიონ დოლარიან პროფიციტთან შედარებით — ქვეყნების, რომლებიც დასავლეთში ნავთობს კი არა, საქონელს ყიდიან.

ამიტომ, მიუხედავად იმისა, რომ ირანის ომი სპარსეთის ყურის ნავთობის მონარქიებს მრავალი წლით ზედმეტ ფულს გამოაცლის, რადგან ჰორმუზის სრუტის ბლოკადის გამო ფასების ზრდაზე ფულის შოვნას ვერ შეძლებენ, დოლარი მაინც არ დაკარგავს თავისი განსაკუთრებული სტატუსის ორ მთავარ საყრდენს.

პირველი — ანალოგიურ მასშტაბებში ინვესტირების ალტერნატივების არარსებობაა. ჩინეთი — სახელმწიფო ბანკების მეშვეობით — და სხვა სახელმწიფოები კვლავ ყიდულობენ დოლარულ აქტივებს რეზერვებისთვის. სანქციების ქვეშ მყოფი ქვეყნებიც კი, რომლებიც სიტყვით ამერიკულ ჰეგემონიას გმობენ, სინამდვილეში დოლარს კი არ ებრძვიან, არამედ სანქციების მოხსნასა და მსოფლიო ეკონომიკაში დაბრუნებას ცდილობენ.

მეორე მიზეზი — მოგების წყურვილია.

ამერიკული კომპანიები კვლავ უფრო მეტ მოგებასა და შემოსავალს აძლევენ აქციონერებს, ვიდრე მათი ევროპელი ან იაპონელი კონკურენტები. ამიტომ Amazon-ის, Google-ისა და Apple-ის აქციებში დაბანდება მეტ შემოსავალს იძლევა. იგივე ეხება ამერიკულ სახელმწიფო ობლიგაციებში ინვესტირებასაც, რადგან ამერიკაში საპროცენტო განაკვეთები უფრო მაღალია, ვიდრე ევროპაში და მით უმეტეს იაპონიაში. ამასთან, ბაზრის ლიკვიდობა და სიღრმე შეუდარებელია სხვა განვითარებულ ქვეყნებთან, სადაც კაპიტალის არა მხოლოდ თავისუფლად დაბანდება, არამედ სურვილის შემთხვევაში გამოტანაც არის შესაძლებელი. ჩინეთი ამ ქვეყნების რიცხვში არ შედის.

შედეგად, დანაზოგებს დოლარში ათავსებენ ისინიც, ვისაც მათი შენარჩუნება სურს, და ისინიც, ვინც მათ გაზრდას ცდილობს. დონალდ ტრამპსაც კი არ გამოსდის ამერიკული ვალუტის ამ ყველა მყიდველის დაფრთხობა.

„ტრამპის პრეზიდენტობის ბოლო წლის მთელი ქაოსის მიუხედავად, უცხოელების დაბანდებები დოლარში საუკუნის დასაწყისიდან მაქსიმუმზეა. ეს კი ნიშნავს, რომ აშშ-სთვის ადვილი არ იქნება დოლარისთვის სარეზერვო ვალუტის სტატუსის წართმევა. გასაკვირი არაფერია. ეს სტატუსი ათწლეულების განმავლობაში ყალიბდებოდა და მისი შერყევა ერთ დღეში ვერ მოხერხდება“, — მიიჩნევს რობინ ბრუკსი.

თუმცა, როგორც კი ირანში ომი დასრულდება, დოლარის კურსი კვლავ შემცირებას განაახლებს, დარწმუნებულია ის.

პირველ რიგში იმიტომ, რომ მის ძველ მყიდველებს — სპარსეთის ყურის ნავთობის ექსპორტიორებსა და აზიის ნავთობის იმპორტიორებს — ნაკლები ფული ექნებათ. პირველებს თანხის დახარჯვა აღდგენასა და ხელახლა შეიარაღებაზე მოუწევთ, მეორეებს კი — ძვირ ენერგორესურსებზე, მარაგების შევსებაზე და ეკონომიკის გადაკეთებაზე, რათა წიაღისეული საწვავის იმპორტზე დამოკიდებულება შეამცირონ.

მეორე – იმიტომ, რომ ტრამპი აგრძელებს შეტევას ამერიკული სავალუტო დომინირების საყრდენებზე. უპირველეს ყოვლისა – დამოუკიდებელ ცენტრალურ ბანკზე, სასამართლოებზე და შეკავებისა და გაწონასწორების მთელ სისტემაზე, რომელიც აშშ-ში მეწარმეობისა და კაპიტალის მოძრაობის თავისუფლებას უზრუნველყოფს.

მაგრამ მთლიანობაში, ბიზნესში დოლარზე, როგორც გადახდის მთავარ საშუალებაზე, უარის თქმა ისეთივე რთულია, როგორც საერთაშორისო კომუნიკაციის ინგლისურიდან ჩინურზე გადაყვანა, აღნიშნავს პოლ კრუგმანი.

„ამერიკის ამჟამინდელი ქცევის გათვალისწინებით, შეიძლება, ის არც იმსახურებდეს მსოფლიოს მთავარი ვალუტის ემიტენტის სტატუსს. თუმცა ეკონომიკა და მორალი სხვადასხვა რამეა“, — წერს ის.

„ზოგი ფიქრობს, რომ დოლარი მალე ჩამოიშლება და ყველა შეწყვეტს მის გამოყენებას. მაგრამ მაშინაც კი, თუ ამერიკა საბოლოოდ გადაირევა, ასეთი შედეგის მიღწევა ძალიან რთული იქნება. დოლარს ყველა იმიტომ იყენებს, რომ მას ყველა დანარჩენი იყენებს.“

მეორე მხრივ, სპარსეთის ყურეში სხვა ქვეყნებიც არიან, რომლებიც იმაზე მეტს შოულობენ, ვიდრე ხარჯავენ — მაგალითად, არაბთა გაერთიანებული საამიროები. მათ აქვთ დანაზოგი — სუვერენული სტაბილიზაციის ფონდები, მომავალი თაობებისთვის და შავი დღისთვის დაგროვებული თანხები. ანალოგიური ფონდი აქვს ფინანსური დეფიციტის მქონე საუდის არაბეთსაც. ამ ფულს ზრდაზე უშვებენ, და ისე გამოვიდა, რომ ზემოთ ჩამოთვლილი მიზეზების გამო ამის გაკეთება ყველაზე მომგებიანი ამერიკაშია.

და მესამე, ყველაზე მნიშვნელოვანი — ნავთობდოლარები დიდი ხანია აღარ თამაშობენ მთავარ როლს მსოფლიოში. ბოლო 20–30 წლის განმავლობაში ის მთავარი ქვეყნები, რომლებიც ექსპორტით იმაზე მეტს შოულობენ, ვიდრე ხარჯავენ, აღარ არიან ახლო აღმოსავლეთის ნავთობის მონარქიები. ეს ქვეყნები დღეს ჩინეთი და განვითარებული აზიური ეკონომიკებია — სამხრეთ კორეა, იაპონია, ტაივანი და სინგაპური.

ტაქსის გამოძახების მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი პლატფორმა, ამერიკული Uber-ი საქართველოში შემოდის. ინფორმაციას ამის შესახებ, BMG-ი ავრცელებს. მათი ინფორმაციით,  პირველ ეტაპზე, კომპანია მომხმარებლებს სხვადასხვა ღირებულების სერვისს შესთავაზებს, მათ შორის ხელმისაწვდომი იქნება კომპანიის პრემიული სერვისი, სახელწოდებით Uber Black.

კონკრეტულად როდის გაეშვება Uber-ის სერვისი საქართველოში, ამ ეტაპზე, უცნობია, მაგრამ BMG-ის ინფორმაციით, აპლიკაციის გამოყენებას მომხმარებლები რამდენიმე კვირის შუალედში შეძლებენ.

კომპანიის ვებგვერდზე უკვე გამოქვეყნებულია ონლაინ სერვისის ქართველი პარტნიორების სია.

Uber-ის აპლიკაცია, სახელწოდებით Uber GE, ქართულ App Store-სა და Google Play-ში უკვე ხელმისაწვდომია, ხოლო მომხმარებლებს რეგისტრაციის გავლა შეუძლიათ.

აპლიკაცია ქართულადაც არის ხელმისაწვდომი და შიგნით, ავტომობილების დანახვაც შეიძლება, თუმცა ჯერ-ჯერობით სერვისით სარგებლობა, შეუძლებელია.

როგორც Reuters-ი ჩინეთის საბაჟო მონაცემებზე დაყრდნობით იუწყება, 2023 წელს რუსეთსა და ჩინეთს შორის ორმხრივმა სავაჭრო ბრუნვამ 240 მილიარდ დოლარს მიაღწია, რაც რეკორდულია. მოსკოვმა ასევე გააძლიერა ჩინური საქონლის შესყიდვები – მანქანებიდან დაწყებული სმარტფონებით დამთავრებული – რუსული ბაზრიდან ევროპული და ამერიკული ბრენდების გასვლის შემდეგ. რუსული ბაზრიდან.

ჩინეთის საბაჟოს გენერალური ადმინისტრაციის მონაცემებით, ჩინეთ-რუსეთის ვაჭრობის მოცულობა წინა წელთან შედარებით 26,3%-ით გაიზარდა. ჩინეთის მიწოდება რუსეთში 46,9%-ით გაიზარდა 2023 წელს წინა წელთან შედარებით და 64,2%-ით გაიზარდა 2021 წელთან შედარებით.

რუსეთიდან იმპორტი გასულ წელს 2022 წელთან შედარებით 13%-ით გაიზარდა. ჩინეთმა ასევე გაზარდა იუანის გამოყენება რუსული საქონლის შესაძენად. ფაქტობრივად, ჩინეთი გახდა მთავარი ეკონომიკური სამაშველო რგოლი რუსეთისთვის, ენერგოექსპორტიორისთვის, რომელიც ამჟამად დასავლეთის სანქციების ქვეშ იმყოფება, აღნიშნავს სააგენტო.

საქართველოში რუსეთიდან ფულადი გზავნილების მოცულობა მცირდება, ევროკავშირის ქვეყნებიდან და აშშ–დან გზავნილების მოუცლობა კი გაზრდილია.

საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა 2023 წლის სექტემბრის ფულადი გზავნილების სტატისტიკა გამოაქვეყნა, რომელშიც ჩანს, რომ  წინა წლის იგივე პერიოდთან შედარებით ქვეყანაში ფულადი გზავნილების მოცულობა ჯამში შემცირდა. 2023 წლის სექტემბერში ქვეყანაში შემოსული ფულადი გზავნილების მოცულობამ 283.9 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც 26.7%–ით – 103.3 მილიონი დოლარით ნაკლებია 2022 წლის სექტემბრის ანალოგიურ მაჩვენებელზე.

2022 სექტემბერში ფულადი გზავნილების მოცულობა  387.2 მილიონი აშშ დოლარი იყო, რაც 177.4 მლნ დოლარით მეტია 2021 წლის სეტქემბრის ანალოგიურ მაჩვენებელზე. აქედან ყველაზე დიდი წილი რუსეთზე მოდიოდა – 173.94 მლნ დოლარი. ევროკავშირის ქვეყნები – 91.99 მლნ; აშშ – 28.67 მლნ.

საინტერესო ამ სტატისტიკაში ის არის, რომ კლება წელს მთლიანად რუსეთიდან გზავნილების ხარჯზე მოხდა. გასული წლის იმავე პერიოდთან შედარებით რუსეთიდან გზავნილები 65.81%–ით შემცირდა. თუ შარშან სექტემბერში რუსეთიდან 173 .94 მლნ დოლარი გამოიგზავნა, წელს ეს მაჩვენებელი 59.47 მლნ დოლარია. რუსეთის წილმა გზავნილების მთლიან მოცულობაში 2023 წლის სექტემბერში 20.95% შეადგინა. არადა 2022 წელს ეს წილი რეკორდულად მაღალი იყო. მაგალითად, სექტემბრის თვეში 44.84%. 2022 წლის ზოგიერთ თვეში კი 59%–მდე მიაღწია.

ეს დიაგრამა ასახავს რუსეთიდან ფულადი გზავნილების ზრდის და კლების მაჩვენებელს 2021 წლის აგვისტოდან 2023 წლის სექტემბრამდე.

რუსეთისგან განსხვავებით გაზრდილია გზავნილების მოცულობა აშშ–დან და ევროკავშირიდან. თუ 2022 წლის სექტემბერში ევროკავშირიდან გზავნილების მოცულობა 91.99 მლნ დოლარი იყო, აშშ–დან კი 28.68 მლნ დოლარი, 2023 წლის სექტემბერში ევროკავშირის ქვეყნებიდან ფულადმა გზავნილებმა 110.64 მლნ დოლარი შეადგინა, აშშ–დან კი 41.25 მლნ დოლარი . 2022 წლის სექტემბერში  ევროკავშირიდან გზავნილები საერთო მოცულობის 23.76% იყო, აშშ–დან  7.41%. 2023 წლის სექტემბერში ევროკავშირის წილი 38.97%–მდე გაიზარდა, აშშ–სი კი 14.53%–მდე. ჯამში ევროავშირიდან და აშშ–დან ფულადი გზავნილების წილი საერთო მოცულობაში  2022 წლის სექტემბერში 31.17% იყო, 2023 წლის სექტემბერში კი 53.5%.

ცალკე აღებული ციფრები უფრო საინტერესო ხდება, თუ მათ დინამიკას შევხედავთ.

რუსეთიდან ფულადი გზავნილები საქართველოში უკრაინაში ომის დაწყებამდე, 2020–2021 წლებში  საერთო მოცულობის 20%–ის ფარგლებში მერყეობდა.

მაგალითად, 2021 წელს, რუსეთიდან გამოგზავნილი თანხების მოცულობა 375 მილიონი დოლარი იყო.

2022 წლის პირველ სამ თვეში წინა წელთან შედარებით კლების ტენდენციაც კი დაიწყო, თუმცა, უცებ, ომის დაწყებისთანავე იწყება ნახტომისებრი ზრდა.

თუ 2022 წლის იანვარში და თებერვალში რუსეთიდან ფულადი გზავნილები 22 მილიონ დოლარს არ აღემატებოდა, 2022 წლის მარტში უკვე 133 მლნ დოლარი შეადგინა, აპრილში კი 313.9 მილიონი დოლარი. ჯამში 2022 წელს რუსეთიდან ფულადი გზავნილების მოცულობამ 2 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა. 2023 წლის დასაწყისიდან რუსეთის ფედერაციიდან ფულადი გზავნილების მოცულობამ სტაბილური კლება დაიწყო. მართალია 2023 წლის სექტემბრის გზავნილების მოცულობა ომამდელ პერიოდს კვლავ აღემატება, თუმცა კლების ტენდენცია გრძელდება.

განსხვავებულია დიაგრამა აშშ–ს შემთხვევაში. აშშ–დან ფულადი გზავნილების მოცულობა ნელა, მაგრამ სტაბილურად იზრდება.

2023 წელს წინა წელთან შედარებით გაიზარდა ევროკავშირიდან გზავნილების მოცულობა. თუ 2022 წლის პირველ 9 თვეში ევროკავშირის ქვეყნებიდან საქართველოში 780 მილიონი დოლარი გამოიგზავნა, 2023 წლის ანალოგიურ პერიოდში ევროკავშირიდან ფულადი გზავნილების მოცულობამ 950 მილიონს გადააჭარბა.

შედარებისთვის: 2021 წლის ანალოგიურ პერიოდში, ანუ პირველ 9 თვეში ევროკავშირიდან ფულადი გზავნილების მოცულობა 701 მლნ დოლარი იყო.

2022 წლის 26 ოქტომბერს ამერიკელმა მილიარდერმა ელონ მასკმა დაასრულა მსოფლიოს ერთ-ერთი მთავარი სოციალური ქსელის, Twitter-ის შეძენა 44 მილიარდ დოლარად. გასული წლის განმავლობაში მან და მისმა გუნდმა არა მხოლოდ შეიტანა ცვლილებები სოციალური ქსელის მუშაობაში, არამედ მისი კულტურის მნიშვნელოვანი ნაწილი უბრალოდ გაუქმდა. და, ცხადია, ეს მხოლოდ დიდი ცვლილებების დასაწყისია. ამასობაში Twitter (რომელსაც ახლა ერთი ასოთი ჰქვია – X) ისეთ სიტუაციაშია, როდესაც მსოფლიოს უდიდესი მედია წერს: ნუ ენდობით ყველა ინფორმაციას, რომელიც იქ ქვეყნდება, განსაკუთრებით მაშინ, როცა საქმე სამხედრო კონფლიქტებს ეხება.

როგორ მოვიდა ილონ მასკი Twitter-ზე

2023 წლის იანვარში ამერიკულმა გამოცემა Verge-მ გამოაქვეყნა ფართომასშტაბიანი გამოძიება იმის შესახებ, თუ რა ხდებოდა Twitter-ზე ელონ მასკის მიერ მისი შეძენის პირველივე დღეებსა და საათებში. თანამშრომლების პირველი სამსახურიდან გათავისუფლება ჰელოუინის წვეულების დროს მოხდა. ეს დაემთხვა სოციალური ქსელის შეძენის დასრულებას.

ამ გარიგების წინა დღესაც ბევრი რიგითი თანამშრომელი ენთუზიაზმით ელოდა მას: ყველაზე პროგრესული მილიარდერი, Tesla ელექტრო მანქანებისა და Space-X კოსმოსური ხომალდების შემქმნელი  მოდის ყველაზე პროგრესულ სოციალურ ქსელში, დაახლოებით 250 მილიონი აქტიური მომხმარებელით თვეში მთელ მსოფლიოში.

ერთ-ერთმა ამ თანამშრომელმა ილონ მასკი ძველი ბერძნული მითების გმირს, მიდასს შეადარა –  ყველაფერი, რასაც ის ეხებოდა, ოქროდ იქეოდა. Verge წერს, რომ მას  ერთმა თანამშრომელმა უპასუხა,: „მესმის, რასაც გულისხმობთ, მაგრამ როგორც ბერძნული მითოლოგიის გულშემატკივარი ბავშვობიდან, ვფიქრობ, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ მიდადის ამბავი  არ არის დადებითი ამბავი.. ასე ხდება, როცა მხოლოდ სიმდიდრეზე ხარ ორიენტირებული“.

თანამშრომლები იხსენებენ, რომ მათ მიიღეს ბრძანება მასკისგან: ამოებეჭდათ მათ მიერ დაწერილი კოდის ბოლო გვერდები და   მასთან თათბირზე მისულიყვნენ. პანიკა დაიწყო – ფაქტია, რომ პანდემიის შემდეგ ბევრი ადამიანი მუშაობდა სახლიდან, სადაც პრინტერები არ იყო. პრინტერს ტვიტერის ოფისში წლების განმავლობაში არ იყენებდნენ, მათ ქაღალდი ამოეწურათ, ზოგი კი გაფუჭდა. როდესაც ეს სირთულეები თითქმის გადალახული იყო, მოვიდა ახალი ბრძანება: გადაყარეთ თქვენი ამონაწერი ნაგვის ურნაში და მოიტანეთ თქვენი ლეპტოპები. საბოლოოდ,  შეხვედრა უბრალოდ ჩაიშალა.

მალე კომპანიის 7,5-8 ათასი თანამშრომლის დაახლოებით ნახევარმა მიიღო არაპერსონალური შეტყობინებები თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ. ამასაც თან ახლდა ქაოსი: ზოგიერთმა უცებ აღმოაჩინა, რომ სამუშაო სისტემებზე წვდომა აღარ ჰქონდა, ზოგმა კი წასვლის შემდეგ  წვდომა თვეების განმავლობაში შეინარჩუნა.

გათავისუფლებული თანამშრომლებიდან ხუთასზე მეტი სამსახურიდან გათავისუფლებას სასამართლოში აპროტესტებს.

მასკმა ეს შემცირება იმით ახსნა, რომ კომპანია წამგებიანი იყო, მისი შეფასებით, დღეში 4 მილიონ დოლარს კარგავდა. 2023 წლის აპრილში, BBC-სთან ინტერვიუში მან თქვა, რომ კომპანიას ახლა დაახლოებით 1,5 ათასი თანამშრომელი ჰყავს.

Twitter-ის ოფისში გამოჩენისთანავე  ილონ მასკმა პირობა დადო, რომ მოიშორებდა “წყეულ ჩიტს” – ცისფერ ჩიტს, Twitter-ის დიდი ხნის სიმბოლოს.

2023 წლის ივლისში მან პირობა შეასრულა: რებრენდინგის შემდეგ Twitter-ს მხოლოდ ასო X-ს ეძახიან.  მასკს ამ ასოს მიმართ  დიდი ხნის სისუსტე აქვს – ის მისი სხვა კომპანიების და თუნდაც მისი შვილის სახელშიც არის,  რომელსაც  X Æ A-12 ქვია. სოციალური ქსელის მომხმარებლებმა, რომელთაგან ბევრი გაოგნებული ადევნებდა თვალს ცვლილებებს, ტვიტერის პორნოსაიტად გადაქცევის შესახებ ირონიზირება დაიწყეს: ასო X ინტერნეტში ხშირად აღნიშნავს ზრდასრულთა კონტენტს 1990-იანი წლებიდან.

როგორ შეცვალა ილონ მასკმა Twitter

დღევანდელი გადმოსახედიდან შეგვიძლია ვთქვათ, რომ Twitter-ის შემქმნელი ჯეკ დორსი და მისი გუნდი ზომიერად კონსერვატიულები იყვნენ სოციალური ქსელის განვითარებაში. ის დაიწყო 140-სიმბოლოიანი შეტყობინებებით მესამე მხარის რესურსზე ბმულის მითითების შესაძლებლობით. მოდერნიზაცია ეტაპობრივად მიმდინარეობდა: წლების განმავლობაში შესაძლებელი გახდა სურათებისა და ვიდეოების ჩასმა, თრედების გაკეთება – სწორედ ასე  შეგიძლიათ გრძელი ამბის მოყოლა ტვიტების ჯაჭვის გამოყენებით.

2000-იანი წლებიდან Twitter-ს აქვს უფასო გადამოწმების სისტემა მომხმარებლებისთვის, რომლებიც შემდეგ იღებენ ლურჯ ნიშანს თავიანთ სახელზე. თავიდან ეს უფრო ცნობილი ადამიანების სერვისი იყო – რათა არავინ აერიოს ყალბი ანგარიშები რეალურში, მაგრამ შემდეგ ეს საყოველთაოდ ხელმისაწვდომი პროცედურა გახდა.

ალბათ ყველაზე ფართოდ  განხილული მოვლენა მომხმარებლებში 2010-იან წლებში იყო ტვიტების ზრდა 140-დან 280 სიმბოლომდე. და მაშინაც კი, Twitter-ის მენეჯმენტის ეს გადაწყვეტილება არ იყო დაფუძნებული ეკონომიკურ მიზეზებზე – მათ სურდათ, რომ მომხმარებლებს, რომლებიც საუბრობენ სხვადასხვა ენაზე, ჰქონოდათ საკუთარი თავის გამოხატვის ერთნაირი შესაძლებლობა.

2023 წლის აგვისტოში ამერიკელმა ჟურნალისტმა რონან ფეროუმ გამოაქვეყნა გრძელი სიუჟეტი ელონ მასკის შესახებ ჟურნალ New Yorker-ში. კერძოდ, ფეროუმ თქვა, რომ Twitter-ის შეძენით მასკმა რეალურად დაიწყო იდეის განხორციელება, რომელიც ნაკლებად  იყო დაკავშირებული სოციალური ქსელის თავდაპირველ კონცეფციასთან.

მისი დიდი ხნის ოცნებაა შექმნას უნივერსალური აპლიკაცია ყველაფრისთვის: კომუნიკაციისთვის, ონლაინ გართობისთვის, შოპინგისთვის, ბანკისთვის. მას ასევე სურს აზიის პოპულარული საკომუნიკაციო აპლიკაციების ტექნოლოგიების ინტეგრირება, როგორიცაა WeChat. ასე რომ, ტვიტები მხოლოდ დიდი სურათის ნაწილი იქნებოდა.

თუმცა, ამ მიმართულებით ყველა პირველ ნაბიჯს თან ახლდა მნიშვნელოვანი ქაოსი. მასკმა გააუქმა ტრადიციული ვერიფიკაცია, რადგან, როგორც ფეროუ წერს, მას არ მოსწონს “მედია ელიტა” და შემოიღო ფასიანი ვერიფიკაცია. ამან მაშინვე გამოიწვია ყალბი ან ანონიმური ანგარიშების დიდი რაოდენობის გაჩენა, რომელთა შემქმნელებმა უბრალოდ გადაიხადეს 8 დოლარი იმ უფლებისთვის, რომ დაერქვათ საკუთარი თავისთვის  რაც სურდათ.

შემდეგ მან და მისმა გუნდმა დაიწყეს Twitter-ის კონცეფციის შეცვლა. ფასიანმა ანგარიშებმა დაიწყეს უპირატესობების მიღება უფასო ანგარიშებთან შედარებით: მათთვის სიმბოლოების ლიმიტი კიდევ უფრო შემსუბუქდა, დაშვებული იყო რედაქტირება და მათი ტვიტების პოპულარიზაცია უფრო ფართო აუდიტორიაში.

წასაკითხად Twitter-ზე ორი არხი გამოჩნდა. ერთი არის ჩვეულებრივი, სადაც კითხულობ მათ, ვისაც თვალს ადევნებ, მეორეში კი პოპულარული ტვიტების გამოჩენა დაიწყო. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ინოვაციამ ბევრი დააბნია, მთლიანობაში მოწონება დაიმსახურა. Twitter-ის ერთმა ბრიტანელმა მომხმარებელმა BBC-სთან ინტერვიუში განაცხადა: ხანდახან ახლო მეგობრებთან ერთად მიდიხარ რესტორანში და ხანდახან დადიხარ პაბში უცხო ადამიანების მასასთან  ერთად.

ამავდროულად, არ შეიძლება ითქვას, რომ პრომოუტირება  იყო პატიოსანი:  ელონ მასკის საკუთარი ტვიტები ფაქტიურად ყველა მომხმარებლის ნიუსფიდში აღმოჩნდა. Gizmodo, თავის წყაროებზე დაყრდნობით, 2023 წლის თებერვალში იტყობინება, რომ მასკმა ინჟინრებს უბრძანა, გაეზარდათ მისი ტვიტების წვდომა ათასჯერ.

2023 წლის აგვისტოში ვაშინგტონ პოსტმა აღმოაჩინა, რომ სოციალური ქსელი X ხუთი წამით აჭიანურებდა ზოგიერთი რესურსის ბმულებზე დაწკაპუნებას, რომლებსაც ელონ მასკი ასე თუ ისე აკრიტიკებდა. ეს არის ფეისბუქი და ინსტაგრამი, რომლებიც ეკუთვნის კორპორაცია Meta-ს , გაზეთი New York Times და საინფორმაციო სააგენტო Reuters. Washington Post-ის მიერ მოყვანილი კვლევის თანახმად, მომხმარებელთა დაახლოებით 53% ხურავს ჩანართს, თუ ის არ იწყებს კონტენტის ჩვენებას სამი წამის განმავლობაში.

ხშირად, ყველა ამ ცვლილებას თან ახლდა მნიშვნელოვანი ტექნიკური ხარვეზები. მაგალითად, 2023 წლის 30 ივნისს X-მა შემოიღო ლიმიტი ტვიტების ნახვების რაოდენობაზე, მეტი ფასიანი მომხმარებლებისთვის, ნაკლები უფასო მომხმარებლებისთვის. ამან განაპირობა ის, რომ მთელს მსოფლიოში უამრავი ადამიანისთვის, არხი უბრალოდ შეჩერდა რამდენიმე საათის განმავლობაში.

Twitter-ის თანადამფუძნებელმა ჯეკ დორსიმ იმ დღეს საკუთარ ანგარიშზე გამოაქვეყნა მწვანე ველის ფოტო – წარწერის გარეშე. ეს არის მინიშნება პოპულარულ მემზე 2023 წლის გაზაფხულზე და ზაფხულში: თუ სტრესი გაქვთ, უბრალოდ წადით და შეეხეთ ბალახს.

კიდევ ერთი მტკიცებულება იმისა, რომ ილონ მასკი სოციალური ქსელის სუპერ აპლიკაციად ქცევას ცდილობს, გამოჩნდა 2023 წლის აგვისტოში – X-მა გამოაქვეყნა ახალი კონფიდენციალურობის ხელშეკრულება, რომელიც ითხოვს ბიომეტრიული მონაცემების შეგროვების ნებართვას (დაზუსტების გარეშე, რა იგულისხმება და რატომ არის ეს საჭირო).

როგორ გახდა სოციალური ქსელი X დეზინფორმაციის მასიური წყარო

რა თქმა უნდა, არ შეიძლება ითქვას, რომ ილონ მასკამდე Twitter-ზე ყალბი ინფორმაცია არ ყოფილა. Science-ის მიერ ჯერ კიდევ 2017 წელს ჩატარებული კვლევის მიხედვით, აშკარა სიცრუისა და პროვოკაციების შემცველი ტვიტები ყოველი გახმაურებული მოვლენის შემდეგ ფეთქებადი ტემპით ჩნდებოდა და მათი გავრცელების მაჩვენებელი შვიდჯერ აღემატებოდა სანდო ინფორმაციის გავრცელებას, მაგალითად, ოფიციალური მედიის ანგარიშებიდან.

ამავდროულად, Twitter-ს ჰქონდა სპეციალური განყოფილება, რომელიც ან ბლოკავდა ყალბი ამბების შემცველ ინფორმაციას, ან მომხმარებლებს აძლევდა უფლებას გაეკეთებინათ სპეციალური განმარტებები პირდაპირ თავდაპირველ ტვიტში, რომ ის შეიცავს სიცრუეს. ელონ მასკის მოსვლასთან ერთად ეს განყოფილება შემცირებაში მოყვა.

შედეგად, ახლა მსოფლიო მედია, როგორიცაა Bloomberg, Washington Post, Guardian, Al Jazeera და მრავალი სხვა პირდაპირ ეუბნებიან მკითხველს, რომ არ ენდონ ყველა ინფორმაციას Twitter-დან. ევროკომისიამ ჩაატარა კვლევა და 2023 წლის სექტემბერში განაცხადა, რომ Twitter-ზე ყალბი ამბების წილი უფრო დიდია, ვიდრე ნებისმიერ სხვა სოციალურ ქსელში.

2022 წლიდან ასობით ყალბი ამბავი მიეძღვნა რუსეთსა და უკრაინას შორის ომს – სიცრუის შემცველი შეტყობინებები ავრცელებდნენ სხვა ქვეყნებში და სხვა წლებში გადაღებულ ფოტოებსა და ვიდეოებს. ევროკომისარმა ვერა ჟუროვამ, რომელიც ხელმძღვანელობდა კვლევას, პირდაპირ დაადანაშაულა რუსეთი დეზინფორმაციის ხელშეწყობისთვის მილიონობით ევროს დახარჯვაში. 2023 წელს, მისი თქმით, „კრემლის მიერ მხარდაჭერილი ანგარიშების“ წვდომა და გავლენა კიდევ უფრო გაიზრდება.

ისრაელზე ჰამასის თავდასხმის დაწყებისთანავე დაიწყო ყალბი ინფორმაციის ახალი ტალღა. NBC-ის რეპორტიორმა ბენ კოლინზმა Twitter-ს ამ დღეებში „სიტყვასიტყვით ომის ზონა“ უწოდა. გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ისრაელის პრემიერ მინისტრი სასწრაფოდ გადაიყვანეს ჰოსპიტალში (ეს არ შეესაბამება სიმართლეს), რომ ისრაელი თავს დაესხა ეკლესიას ღაზას სექტორში (ასევე არ შეესაბამება სიმართლეს). სამი წლის წინ სირიაში ჩხუბის ვიდეო გავრცელდა, როგორც პალესტინის ტერიტორიებზე გადაღებული. და ეს მხოლოდ მაგალითების მცირე ნაწილია.

თვით ელონ მასკმაც კი მოიხსენია საეჭვო წყაროები მის ანგარიშში 150 მილიონი გამომწერით და შემდეგ  ეს შეტყობინებები წაშალა.

„ტვიტერის დაღუპვის დაჩქარება არ არის გასული კვირის ერთ-ერთი ყველაზე საშინელი სისასტიკე. მაგრამ გადამწყვეტ მომენტში მან მოახერხა მსოფლიოს უბედურების გაღრმავება“, – წერს Guardian-ის მედიის მიმომხილველი მარგარეტ სალივანი.

ასევე მნიშვნელოვნად გაუარესდა რეკლამის ხარისხი  ნიუსფიდში და ნიშანი იმისა, რომ ტვიტი ფასიანია, თითქმის უხილავი გახდა. ასე რომ, ნიუსფიდში  შეგიძლიათ იხილოთ აზარტული თამაშების რეკლამები, შეთავაზებები დახარჯოთ 200 დოლარი და მიიღოთ 5 ათასი კვირაში – და ა.შ.

ამ ფონზე, ილონ მასკმა მორიგი არამეგობრული ნაბიჯი გადადგა ტრადიციული მედიის მიმართ. ახლა თუ თქვენ გამოაქვეყნებთ მათგან რაიმე მასალის ბმულს X-ში, სოციალური ქსელი დამალავს მის სათაურს. მასკმა დაადასტურა, რომ ეს მისი გადაწყვეტილება იყო, მისი თქმით, ესთეტიკური მიზეზების გამო.

„ჩემი გამოცდილება აჩვენებს, რომ დეზინფორმაცია ტვიტერზე კი არ გაიზარდა, არამედ შემცირდა.ხალხი იყენებს სისტემას და მიიჩნევს მას სიმართლის კარგ წყაროდ“, – თქვა ილონ მასკმა BBC-სთან ინტერვიუში 2023 წლის აპრილში.

შეძლებს ვინმე დაიკავოს Twitter-ის ადგილი?

რა თქმა უნდა, ლოიალური მომხმარებლების დიდი რაოდენობა და ათწლეულების განმავლობაში აშენებული რეპუტაცია სოციალურ ქსელ X-ს ანიჭებს  სიმყარის დიდ რესურსს. მაგრამ კონკურენტები, რომლებმაც შეიგრძნეს ტვიტერის სისუსტე, უკვე მოქმედებენ.

2023 წლის ივლისში მეტამ შემოიტანა მობილური აპლიკაცია Threads. თავდაპირველად ის ინსტაგრამის ნაწილად იყო ჩაფიქრებული, რაც იქ ტექსტური შეტყობინებების დატოვების შესაძლებლობას აძლევდა მომხმარებელს. მაგრამ X-ის პრობლემების ფონზე, მარკ ცუკერბერგის კორპორაციამ გადაწყვიტა შეექმნა პირდაპირი კონკურენტი.

შეგიძლიათ შეხვიდეთ თქვენი Instagram პროფილის გამოყენებით, დაამატოთ მეგობრები იქიდან, დატოვოთ ხმოვანი ან ტექსტური შეტყობინება 500 სიმბოლომდე, დადოთ ბმული ან სურათი. შეგიძლიათ ხელახლა გამოაქვეყნოთ შეტყობინებები და მოიწონოთ ისინი. მოკლედ, Threads მაქსიმალურად ჰგავს Twitter-ს.

მაგრამ სოციალურმა ქსელმა დიდი წარმატება ვერ მოიპოვა.ამუშავების  შემდეგ ის 100 მილიონჯერ იქნა გადმოწერილი, მაგრამ მხოლოდ ერთი თვის შემდეგ  ქსელში 8 მილიონზე მეტი აქტიური მომხმარებელი აღარ დარჩა. ყველაზე მეტად ხალხის გაღიზიანება იმან გამოიწვია, რომ რომ Instagram-თან დაკავშირებული ექაუნთის წაშლა შესაძლებელია მხოლოდ Instagram-თან ერთად.

Threads-მა ვერ შეძლო დაუყოვნებლივ  ჩაშვება ევროკავშირში; მათ დრო დასჭირდათ იმის შესაფასებლად, თუ რამდენად შეესაბამება სოციალური ქსელის მომხმარებლის მონაცემების შეგროვება ევროპულ კანონებს პერსონალური მონაცემების დაცვის შესახებ. რუს აუდიტორიას მცირე შანსი ჰქონდა საერთოდ გაცნობოდა ამ აპლიკაციას, ხელისუფლებამ ის დაბლოკა გამოქვეყნებიდან ერთი დღის შემდეგ.

ეს სოციალური ქსელი ასევე ვერ გახდა “ტვიტერის მკვლელი”, როგორც Threads-ს ეძახდნენ გამოქვეყნებიდან პირველ დღეებში.

Bluesky სოციალური ქსელი ამჟამად სატესტო რეჟიმში მუშაობს. მისმა თანადამფუძნებელმა ჯეკ დორსიმ მასზე მუშაობა მაშინ დაიწყო, როცა ჯერ კიდევ Twitter-ზე მუშაობდა. მისი იდეა იყო არა მშობელ კომპანიასთან კონკურენცია, არამედ ყველა სოციალური ქსელისთვის კონტენტის კურაციისა და მოდერაციის საერთო სისტემის შექმნა, ღია პროტოკოლზე დაყრდნობით.

Bluesky-ს ასევე აქვს Twitter-ის ყველა ძირითადი ფუნქცია: შეტყობინებები 300 სიმბოლომდე, ჰეშთეგები, პოპულარული პოსტების ძიება. ახლა მას ჰყავს 1 მილიონი აქტიური მომხმარებელი და იქ მოხვედრა შესაძლებელია მოწვევის მეშვეობით მათგან, ვისაც უკვე აქვს ანგარიში. Bluesky-ის სრული გამოსვლის თარიღი ჯერჯერობით უცნობია.

იგივე იანვრის Verge-ს გამოძიება დასრულდა სიტყვებით, რომლებიც, თითქოს დღეს დაიწერა: „მასკმა არ იცის, თუ რა არის სინამდვილეში გატეხილი. სწორედ კორპორატიულმა კულტურამ აქცია Twitter ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან სოციალურ ქსელად მსოფლიოში. ეს არის წესები, რომლებზედაც აშენდა ამ პლატფორმის უსაფრთხოება. და ეს არის მომხმარებლების ნდობა, რომლებიც ყოველდღე ავსებენ მას თავიანთი საუბრებით. ახალი ამბები და თავისებური ხუმრობები – ეს იყო Twitter-ის ნამდვილი ღირებულება და მისი წვლილი მსოფლიოში.”

ამერიკის შეერთებულ შტატებს და ნატოს შეუძლიათ მიიღონ წვდომა უკრაინაში ტიტანის საბადოებზე – ლითონზე, რომელიც გამოიყენება საბრძოლო თვითმფრინავების, ვერტმფრენების, გემების, ტანკების და შორი მოქმედების რაკეტების დასამზადებლად.

ამის შესახებ Newsweek-ი წერს.

აშშ-ს შინაგან საქმეთა დეპარტამენტმა ტიტანი დაასახელა, როგორც 35 მინერალიდან ერთ-ერთი, რომელიც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ქვეყნის ეკონომიკური და ეროვნული უსაფრთხოებისთვის. თუმცა, აშშ –ს  რკინის მადნის 90%-ზე მეტი კვლავ იმპორტირებულია.

უკრაინა ერთ-ერთია იმ შვიდი ქვეყნიდან, რომლებიც ტიტანს მოიპოვებენ.

გერმანია აღარ არის დამოკიდებული რუსეთიდან ენერგომატარებლების იმპორტზე, განაცხადა ფინანსთა მინისტრმა კრისტიან ლინდნერმა BBC-სთან ინტერვიუში.

ლინდნერმა თქვა, რომ გერმანიამ  მისი  ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის სრული დივერსიფიცირება მოახდინა  უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ.

ლინდნერის თქმით, ბერლინმა ენერგიის იმპორტის ახალი წყაროები მოიძია, მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთმა შეწყვიტა გაზის  მიწოდება ევროპაში.

„დიახ, რა თქმა უნდა, გერმანია კვლავ არის დამოკიდებული ენერგიის იმპორტზე, მაგრამ დღეს ის აღარ არის რუსეთიდან იმპორტზე დამოკიდებული, არამედ მსოფლიო ბაზრებზე“, – განაცხადა მან.

ადრე გერმანიას რუსეთიდან მიეწოდებოდა გაზის მოხმარების დაახლოებით ნახევარი და ნავთობის მესამედზე მეტი.

რუსეთმა ქვეყანას გაზის მიწოდება აგვისტოში შეუწყვიტა, ხოლო გერმანიამ რუსული ნავთობის იმპორტი ამ წლის დასაწყისში შეწყვიტა.

ალტერნატიული ენერგიის წყაროების ძიებაში ქვეყანამ ხელახლა გახსნა ქვანახშირზე მომუშავე ელექტროსადგურები, შეაჩერა გერმანიის სამი დარჩენილი ატომური ელექტროსადგურის დახურვის გეგმები და გაზარდა სხვა ქვეყნებიდან იმპორტირებული ბუნებრივი აირის საცავების მოცულობა., როგორიცაა ნორვეგია და აშშ.

ლინდნერმა, რომელიც დავოსში მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმს ესწრება, ყურადღება გაამახვილა გერმანიაში თხევადი ბუნებრივი აირის ახალი ტერმინალის აშენების სისწრაფეზე – საცავი დაახლოებით რვა თვეში  აშენდა– თქვა მან.

”ეს მხოლოდ ერთი მაგალითია გერმანიის პოლიტიკის უზარმაზარი ცვლილებისა”, – თქვა მან.

“ჩვენ მივხვდით, რომ ჩვენი კონკურენტუნარიანობა უნდა გავაძლიეროთ კანცლერ მერკელის ეპოქის შემდეგ. ეს ეპოქა იყო ორიენტირებული წარსულის ძლიერ მხარეებზე და ახლა ჩვენ ვაშენებთ მომავლის ძლიერ მხარეებს”, – თქვა ლინდნერმა.

ბატონმა ლინდნერმა ასევე თქვა, რომ გერმანიის ინფლაციამ პიკს გასულ წელს მიაღწია.

„სავარაუდოდ, გლობალური ეკონომიკა და ევროპის ეკონომიკა აღდგება იმაზე სწრაფად, ვიდრე მოსალოდნელი იყო“, – განაცხადა ფინანსთა მინისტრმა.

ტექნოლოგიების განვითარების კვალდაკვალ ინფორმაცია სულ უფრო ხელმისაწვდომი ხდება. ყოველდღიურ რუტინაში გაჭედილი ბევრი ადამიანი  ცდილობს გამოსავალი, და წარმატების მისეული ფორმულა იპოვნოს.

იმ ინსტრუმენტების და მეთოდების რაოდენობა, რომლებიც თითქოსდა მყისიერ წარმატებას გვთავაზობენ, უზარმაზარია. ინტერნეტში მუდმივად გთავაზობენ პრობლემების “სწრაფი მოგვარების“ ინსტრუქციებს, კურსებს, სტატიებს, ვიდეოებს, წიგნებს.

თუმცა, სინამდვილეში არსებობს მარტივი წესები, რომლებსაც წარმატებული ადამიანები მისდევენ.  გავაზობთ 7 ჩვევას, რომლებიც წარმატებაში დაგეხმარებათ. შესაძლოა მყისიერად არა, რადგან ეს  ჩვევებია, და მათ გამომუშავებას დრო ჭირდება.

1. იკითხე, იკითხე, იკითხე!

ჩვევა, რომელიც მილიონერთა უმრავლესობას აქვს, კითხვაა. მაგალითად, იმისათვის რომ კარგი ბიზნესმენი გახდეთ, ბევრი უნდა წაიკითხოთ და ისწავლოთ, როგორ გახდეთ ლიდერი და ბიზნესის ეფექტური მფლობელი. წიგნები ზრდაში გეხმარებათ, და თუ თქვენ საკმარისად კითხულობთ, ეს შეიძლება ბიზნეს–ფაკულტეტის დამთავრებაზე ეფექტურიც აღმოჩნდეს.

თომას კროულის კვლევა აჩვენებს, რომ მილიონერთა 85%, რომლებმაც წარმატებას დამოუკიდებლად მიაღწიეს, თვეში მინიმუმ ორ წიგნს კითხულობს. გამონაკლისი არ არის უორენ ბაფეტი: დღის  დიდ ნაწილს ის კითხვაში ატარებდა. ინტერვიუს მიხედვით, რომელიც მან კარიერის საწყის ეტაპზე მისცა, დღეში ის საშუალოდ 600–1000 გვერდს კითხულობდა.

მართალია კითხვა სიამოვნებისთვის– კარგი იდეაა, მაგრამ თუ გინდათ გაიზარდოთ და თქვენი ბიზნესიც გააუმჯობესოთ, უპირატესობა ბიზნეს ლიტერატურას და ისეთ თემებს მიანიჭეთ, როგორიც არის ლიდერობა, პრაქტიკული რჩევები, ბიოგრაფიები და ა.შ.

2. უნდა გქონდეთ შემოსავლის რამდენიმე წყარო

წარმატებული ადამიანები შემოსავლის მხოლოდ ერთ წყაროზე არ არიან დამოკიდებული. დივერსიფიკაცია, ანუ  რამდენიმე განსხვავებული წყარო გეხმარებათ ეკონომიკურ პრობლემებთან გამკლავებასა და მეტი ფულის შოვნაში. მილიონერები – პასიური შემოსავლის ენთუზიასტები არიან. ისინი პროცენტებს იღებენ კრედიტებიდან, უძრავი ქონებიდან, დივიდენდებიდან, ინტელექტუალური საკუთრების საავტორო უფლებებიდან და ა.შ. როგორც წესი, მათ ერთ ბიზნესზე მეტი აქვთ.

3. ბიუჯეტირება

მილიონერები, ვინც წარმატებას საკუთარი ძალებით მიაღწია, იღბლის იმედზე არ არიან. მათ კარგად ესმით საკუთარი ფულადი ნაკადების – შემოსავლების და გასავლების დეტალები და ამ ინფორმაციას ბიუჯეტის ფორმირებისთვის იყენებენ, შემდეგ კი მას მისდევენ.

მთავარი მიზეზი, რის გამოც ბიუჯეტის შედგენა აუცილებელია, ის არის, რომ უსარგებლო ხარჯები შეამციროთ. ეს საშუალებას მოგცემთ საკუთარ ფინანსურ ცხოვრებას მუდმივად აკონტროლებდეთ და ფინანსურ მიზნებს მიაღწიოთ.

4. მართეთ თქვენი ფული სწორად

ყველაზე მნიშვნელოვანი ცოდნა, როელიც მილონერს შეიძლება ქონდეს – ფინანსური განათლებაა. შეუძლებელია ფინანსური თავისუფლების მიღწევა, თუ ფინანსური ინტელექტი არ გაქვთ. აი, რატომ არის, რომ მილიონერები, მიუხედავად მათი შემოსავლისა, ყოველთვის ცდილობენ რაღაც ახალი გაიგონ, მითუმეტეს, თუ ეს მათ გადასახადების შემცირებაში დაეხმარება.

სხვათა შორის, 2018 წელს 60 კომპანიას სრულიად ლეგალურად გადასახადები არ გადაუხდია. მათ შორის არიან ისეთი კომპანიბი, როგორებიც არის: Amazon, Halliburton, Chevron, General Motors, და Delta.

5. თავი არიდეთ ვალებს

კიდევ ერთი ჩვევა, რომლებიც მილიონერებს სხვებისგან განასხვავებს ის არის, თუ როგორ მართავენ ისინი ვალებს.

მილიონერების უმრავლესობის ცხოვრების წესი გადაჭარბებულ ფუფუნებას არ გულისხმობს: ისინი მხოლოდ იმას ყიდულობენ, რაც ნამდვილად ჭირდება, და რაც უფრო მთავარია, რისი გადახდის საშუალებაც აქვთ. ისინი არ ფიქრობენ, რომ მათი საკრედიტო ბარათი ყველა პრობლემას მოაგვარებს. ისინი  პირადი მოხმარების ნივთებს კრედიტით არ ყიდულობენ. თუმცა, თუ მაინც გადაწყვიტეს კრედიტის აღება, ყველა დეტალს –საპროცენტო განაკვეთებს და პირობებს დეტალურად სწავლობენ.

6. იქონეთ ყოველდღიური გეგმები

მოკლევადიანი გეგმები ყველა სფეროში აუცილებელია. ისინი ყოველდღიურ და ყოველკვირეულ მიზნებს ადგენენ, რაც საბოლოოდ გრძელვადიანი გეგმების მიღწევაში ეხმარება.

გაჭიანურება მხოლოდ დამატებით დროს დაკარაგინებით და მნიშვნელოვან საქმეებს მოგაცდენთ.

პრიორიტეტების დალაგება დაგეხმარებათ ძალიან სასარგებლო საქმეებზე კონცენტრირდეთ. თუ ფინანსურ დამოუკიდებლობას ესწრაფვით, ჯობს იმ საქმით დაკავდეთ, რაც ათასობით დოლარს მოგიტანთ და არა ასობით.

7. ნუ მოიქცევით ისე, თითქოს ძალიან მდიდარი ხართ

აქ არ ვგულისხმობთ იმას, საკუთარი სიმდიდრე დამალოთ, არამედ იმას,რომ ფული გონივრულად დახარჯოთ. საინტერესოა, ერთი მონაცემი, რომელსაც ტომას სტენლი საკუთარ წიგნში იშველიებს: პრესტიჟული მანქანების 86% მილიონერებს არ ეკუთვნის. და რა თქმა უნდა, ეგზოტიკური ავტომობილის ყიდვა, რომლის საშუალება არ გაქვთ, უდიდესი ფინანსური შეცდომაა.

Experian Automotive Researchers –ის მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ იმ ადამიანების 61%, ვინც წელიწადში 250 000 დოლარს და მეტს  გამოიმუშავებენ, ძალიან იშვიათად ყიდულობენ ლუქს ბრენდების საქონელს. მიზეზი, რის გამოც ისინი ასე იქცევიან, ძალიან მარტივია: ძვირადღირებული ავტომობილები მალევე უფასურდება, მდიდარი ადამიანები კი ფულს ისეთ ნივთებში აბანდებენ, რომლებიც ღირებულებას არ კარგავენ.

მას შემდეგ, რაც სოციალური ქსელი Twitter პლანეტის ყველაზე მდიდარი ადამიანის, ილონ მასკის ხელში გადავიდა, კომპანიაში თანამშრომლების მასობრივი გათავისუფლება დაიწყო. მანამდე ვრცელდებოდა ვარაუდები, რომ მასკს შესაძლოა კომპანიის თანამშრომელთა ნახევარი შეემცირებინა და მალე ყველა გაიგებდა, შეძლეს თუ არა სამუშაო ადგილის შენარჩუნება.

Twitter–ის ხელმძღვანელობამ თანამშრომლებს ელექტრონული წერილი გაუგზავნა, რომლითაც უთხრა, რომ პარასკევს კომპანია “მთელ მსოფლიოში თანამშრომლების რაოდენობის შემცირების რთულ პროცესს გაივლიდა“, და ეს აუცილებელი იყო, რათა კომპანია “განვითარების ჯანსაღ გზაზე გადავიდეს“. იმავე წერილში ნათქვამი იყო, რომ ტვიტერის ოფისები დროებით დაიხურებოდა, საშვების მოქმედება კი შეჩერდებოდა.

თანამშრომლებს უთხრეს, რომ პარასკევს, გრინვიჩის დროით 16 საათამდე კომპანიის 8 ათასი თანამშრომლიდან ყველა მიიღებდა ელექტრონულ წერილს თემაზე “თქვენი თანამდებობა Twitter–ში“, რომელშიც მათთან დაკავშირებით მიღებულ გადაწყვეტილებას შეიტყობდნენ.

თუმცა, ზოგიერთმა საკუთარი ბედის შესახებ უფრო ადრე გაიგო, მას შემდეგ, რაც მათი კომპიუტერების ეკრანები მოულოდნელად ნაცრისფერი გახდა. ერთ–ერთი თანამშრომელი, ვინც დღემდე ტვიტერზე მუშაობდა ამბობს, რომ მთელი ინფორმაცია მის სამუშაო ლეპტოპზე უცებ განადგურდა, თუმცა არანაირი ელექტრონული წერილი არ მიუღია. შედეგად მან დაასკვნა, რომ სამსახური დაკარგა.

კომპანიის ბევრმა თანამშრომელმა Twitter–ში გამოსამშვიდობებელი მესიჯების გამოქვეყნება დაიწყო.

კომპანია არ ამბობს, როგორი იქნება თანამშრომელთა გათავისუფლების მაშტაბები, თუმცა მანამდე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ახალი მენეჯერები თანამშრომელთა ნახევარს შეამცირებენ.

Twitter–ის ყიდვის შემდეგ მასკის პირველი გადაწყვეტილება პრაქტიკულად ყველა ხელმძღვანელის გათავისუფლება იყო, რომლებთანაც სოციალური ქსელის შეძენაზე რთულ მოლაპარაკებებს აწარმოებდა. ის თვითონ ჩაუდგა  სათავეში კომპანიას, რომელიც ახლა უკვე კერძო კომპანიია და მისი აქციები საფონდო ბირჟებზე აღარ იყიდება.

ოქტომბერში მასკმა Twitter 44 მილიონ დოლარად იყიდა და განაცხადა, რომ მისი მიზანი კაცობრიობის დახმარებაა ცივილიზებული დისკუსიებისთვის მიუკერძოებელი პლატფორმის ორგანიზებაში, სადაც განსხვავებული შეხედულებების ადამიანები განსხვავებულ აზრებს გაცვლიან.

გარიგების ფასი ბევრი ანალიტიკოსის აზრით ძალიან მაღალია. ამ თანხის გადახდის შესახებ მასკმა ჯერ კიდევ აპრილში განაცხადა, თუმცა ივლისში გადაიფიქრა და ეს იმით ახსნა, რომ კომპანიამ მას ყალბი ანგარიშების შესახებ დეტალური ინფორმაცია არ წარუდგინა და ზოგიერთი შეფასებით პლატფორმაზე ანგარიშების 20% შესაძლოა ყალბი იყოს. ამის შემდეგ Twitter–ის აქციების ფასი დაეცა, სოციალურმა ქსელმა კი მასკს სასამართლოში უჩივლა და პირობის შესრულება მოითხოვა. მასკმა ეს მოთხოვნა სასამართლოს დაგეგმილ სხდომამდე რამდენიმე კვირით ადრე შეასრულა.

Twitter მუდმივად წამგებიანი კომპანიაა. არსებობის მანძილზე მან მოგებით მხოლოდ ორი წელი – 2018 და 2019 წლები დაამთავრა, 2021 წლის შედეგებით კი 411 მილიონი დოლარი დაკარგა. ქსელის მომხმარებელთა რაოდენობა შედარებით სტაბილურია და თვეში 300 მილიონ ადამიანს შეადგენს.

ახლა მასკი ცდილობს Twitter–ს შემოსავლის ახალი წყაროები გამოუძებნოს და ხარჯების შემცირების გზები მოძებნოს. მასობრივი გათავისუფლებები ხელფასზე ფულის დაზოგვის ერთ–ერთი გზაა. თუმცა, მასკმა შემოსავლების ზრდის გეგმებიც დასახა.

კერძოდ, მან დაწერა, რომ აპირებს ფასიანი გახადოს ვერიფიცირებული, ანუ ლურჯ ნიშნიანი ანგარიშები. თავიდან ამერიკულმა პრესამ დაწერა, რომ ასეთი ანგარიშის ფასი შეიძლება თვეში 20 დოლარი იყოს, თუმცა ამ განზრახვას ქსელის მომხმარებლების მასობრივი კრიტიკა მოჰყვა. მათ შორის მწერალ სტივენ კინგის მხრიდან, რომელმაც დაწერა რომ არ ჭირდებოდა “ლურჯი ნიშანი“ მის ანგარიშზე და არ აპირებდა ამაში 20 დოლარის გადახდას. მასკმა მას იქვე უპასუხა, რომ მათ ხარჯების დასაფარად შემოსავლები ჭირდებათ და მხოლოდ რაკლამის დამკვეთების იმედზე ვერ იქნებიან. “8 დოლარზე რას იტყვით?“– იკითხა მან და შეეცადა სხვა ლოგიკითაც გაემყარებინა ეს გადაწყვეტილება. მისი თქმით, ეს არის ერთადერთი გზა ბოტების და ტროლების დასამარცხებლად.

რა რისკები არსებობს მასკის მიერ ტვიტერის რეფორმირების პროცესში:

ექსპერტები თვლიან, რომ არსებობს ორი მთავარი პრობლემა კომპანიის ახალი მფლობელის გადაწყვეტილებებთან დაკავშირებით.

პირველ რიგში, თანამშრომლების მასობრივი გათავისუფლება თავად იმ ტექნოლოგიებს ემუქრება, რომლებიც ტვიტერის მუშაობას უზრუნველყოფენ. მისი თქმით, ქსელი, როგორც ტექნოლოგიური პროდუქტი სინამდვილეში კარგად არის აგებული და ძალიან საიმედოა, რაც შესაძლოა სწორედ გათავისუფლებული თანამშრომლების დამსახურება იყოს.

მეორე: თანამშრომელთა რაოდენობის მკვეთრმა შემცირებამ ერთი დღის განმავლობაში შეიძლება ქსელის მიმართ ნდობა შეარყიოს – როგორც თანამშრომლების, ისე მომხმარებლების მხრიდან. სოციალური ქსელები კი თითქმის მთლიანად ნდობას ეფუძნება, ისევე, როგორც დეველოპერების საქმიანობა, განსაკუთრებით კონკურენტულ შრომის ბაზრებზე.

ჯერჯერობით უცნობია, როგორ აისახება მასკის გადაწყვეტილებები კომპანიის მუშაობაზე. მასკი ცნობილია, როგორც მენეჯერი, რომელიც თანამშრომლების მიმართ დაუნდობელ და მკვეთრ გადაწყვეტილებებს იღებს.

ამერიკული მედია წერს, რომ ტვიტერის ზოგიერთ თანამშრომელს უკვე უწევს ჩვეულებრივზე მეტი დროით მუშაობა, რათა ახალი მფლობელის მოლოდინები გაამართლოს.

თავად მასკმა განაცხადა, რომ მისი მოთხოვნები სამუშაო ეთიკის მიმართ “ექსტრემალური“ იქნება, თუმცა არც ისეთი მაღალი, როგორსაც საკუთარ თავს უყენებს.

 

პლანეტის უმდიდრესმა ადამიანმა,  SpaceX–ის და Tesla–ს დამფუძნებელმა ილონ მასკმა უკვე დახურა სოციალურ ქსელ ტვიტერის შეძენის თაობაზე გარიგება. 44 მილიარდ დოლარად ის კომპანიის მფლობელი გახდა და მას სათავეში ჩაუდგა.

იმის გამო, რომ სოციალური ქსელის მართვა მასკის ხელში გადავიდა, ტვიტერის გენერალურმა დირექტორმა, პარაგ აგრავალმა და ფინანსურმა დირექტორმა ნედ სიგალმა თანამდებობები დატოვეს.

ამერიკული მედია წერს, რომ ისინი უკან აღარ დაბრუნდებიან, რადგან კომპანიაში“მასკის ერა დაიწყო.“

Twitter–ის შეძენის შესახებ გარიგება პარასკევამდე უნდა დახურულიყო, წინააღმდეგ შემთხვევაში მასკს სასამართლო გარჩევა ელოდა, რომლის მოგების შანსი ძალიან დაბალი იყო.

მანამდე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ რამდენიმე ბანკმა გარიგების დაფინანსებისთვის შექმნილ სპეციალურ ანგარიშზე თანხების გადარიცხვა დაიწყო.

ვინაიდან ტვიტერი კერძო ხელში გადავიდა, სოციალური ქსელის აქციები ნიუ–იორკის საფონდო ბირჟის ვაჭრობიდან მოიხსნება.

მასკი ტვიტერის შეძენამდე აცხადებდა, რომ კომპანიაში სამუშაო ადგილებს და ხარჯებს შეამცირებს და ამ სოციალურ ქსელს უფრო ინოვაციურს გახდის. ის ამტკიცებდა, რომ მისი ინტერესი პლატფორმის მიმართ ფულის კეთებას არ უკავშირდება და მას უბრალოდ უნდა “კაცობრიობას დაეხმაროს, რომ მას ერთიანი ციფრული პლატფორმა“  ქონდეს.

ის ასევე პირობას დებდა, რომ შეასუსტებს პლატფორმაზე კონტენტის მოდერაციის წესებს და მოხსნის დაბლოკვებს, მათ შორის აშშ–ს ყოფლ პრეზიდენტს, დონალდ ტრამპს.

ვარაუდობენ, რომ მასკი კომპანიის ხელმძღვანელის ფუნქციებს მანამ შეასრულებს, სანამ ახალ ხელმძღვანელობას არ შეარჩევს.

Entering Twitter HQ – let that sink in! pic.twitter.com/D68z4K2wq7

— Elon Musk (@elonmusk) October 26, 2022

გუშინ ის სან–ფრანცისკოში ტვიტერის სათაო ოფისში მივიდა თანამშრომლებთან შესახვედრად. შენობაში ონკანის ნიჟარით ხელში შევიდა და ამგვარად პოპულარული მემი გაითამაშა.

გავრცელებული ინფორმაციით მან ზოგიერთ თანამშრომელს უთხრა, რომ სინამდვილეში არ აპირებს სამუშაო ადგილების 75 %–ით შემცირებას.

ილონ მასკი აპრილში ტვიტერის უმსხვილესი აქციონერი გახდა, როცა კომპანიის აქციების 9.1% ერთბაშად გამოისყიდა. გარიგების ღირებულებამ 2.64 მილიარდი დოლარი შეადგნა, რაც იმას ნიშნავდა, რომ ტვიტერის მთლიანი ღირებულება თითქმის 30 მილიარდ დოლარად ფასდებოდა.

ბიზნესმენმა განაცხადა, რომ მზად იყო დანარჩენი აქციები კიდევ უფრო ძვირად  გამოესყიდა, რამაც გარიგების თანხა რეკორდულ 44 მილიარდ დოლარამდე გაზარდა.

თუმცა, ივლისში მასკმა გადაიფიქრა და თქვა, რომ კომპანიამ მას დეტალური ინფორმაცია არ მიაწოდა პლატფორმაზე არსებული ყალბი ანგარიშების შესახებ.

სოციალურ ქსელში განაცხადეს, რომ სინამდვილეში მასკმა სხვა მიზეზით გადაიფიქრა – იმ დროისთვის კომპანიის აქციების ფასი დაეცა და ამიტომაც მასთან სასამართლოში დავას აპირებდნენ.

ოქტომბრის დასაწყისში მასკმა ისევ გადაიფიქრა და ადვოკატების საშუალებით განაცხადა, რომ მზად იყო საკონტროლო პაკეტში იგივე ფასი გადაეხადა, რაც აპრილში თქვა, ანუ 44 მილიარდი დოლარი მთელ პაკეტში.

ბევრი ანალიტიკოსი თვლის, რომ მასკის მიერ სოციალურ ქსელში გადახდილი თანხა ძალიან მაღალია, თუ გავითვალისწინებთ ბევრი ტექნოლოგიური კომპანიის ღირებულების კლებას და ტვიტერის ბრძოლას მომხმარებელთა მოსაპოვებლად და გასაზრდელად.

თავად მასკი არ უარყოფდა, რომ ზედმეტს იხდის და ტვიტერი ამჟამად არცთუ მიმზიდველი აქტივია, თუმცა მისი თქმით, ამ ქსელს  ზრდის წარმოუდგენელი პოტენციალი აქვს.