რუსეთში “ნაწილობრივი მობილიზაციის“ გამოცხადების შემდეგ მინიმუმ 14 რეზერვისტი დაიღუპა, ანუ ისინი, ვინც ომში გაიწვიეს, თუმცა ფრონტამდე ვერ მიაღწიეს და სხვადასხვა მიზეზებით სასწავლო ცენტრებში ან თავდაცვის სამინისტროს ბაზებზე დაიღუპნენ. დაღუპულების შესახებ ინფორმაცია ძირითადად რეგიონალურ მედიაში ვრცელდება, რომელსაც მობილიზებულთა ახლობლები მიმართავენ. ხელისუფლება ამ ფაქტებზე კომენტარს ნაკლებად აკეთებს და ძირითადად ცდილობს ყველაფერი თავად გარდაცვლილებს დააბრალოს.
ბიბისი წერს, რომ მათ მხოლოდ ერთი შემთხვვა აღმოაჩინეს, როცა მობილიზებული სამხედროს გარდაცვალების ფაქტზე ტიუმენის სამობილიზაციო პუნქტში სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა, თუმცა უცნობია მუხლი და საქმის ფიგურანტები. კიდევ რამდენიმე შემთხვევაში გამოძიებამ თავად გარდაცვალების ფაქტის შემოწმება დაიწყო.
ოთხშაბათს პუტინის პრესმდივანმა თქვა, რომ მობილიზაციის პროცესში შეცდომები ბევრმა შეამჩნია.
“პუტინმა ხომ თქვა, ეს რომ არ გაგვეკეთებინა, პრობლემების არსებობის შესახებ ვერც გავიგებდით. ამიტომაც ახლა მიიღებენ ზომებს სისტემის წესრიგში მოსაყვანად“–თქვა პესკოვმა.
დასავლური მედია ცდილობს მობილიზებულთა გარდაცვალების ფაქტებს მოუყაროს თავი.
ერთ–ერთი პირველი გახმაურებული შემთხვევა 27 სექტემბერს მოხდა–ყაბარდო–ბალყარეთის მაცხოვრებელი ბორის შავაევი სამხედრო ბაზის პლაცზე მწყობრში დგომისას გარდაიცვალა. გავრცელდა ინფორმაცია,რომ მიზეზი შესაძლოა თრომბოემბოლია გახდა.
28 სექტემბერს ტიუმენითან, ანდრეევსკის გამწვევ პუნქტში გარდაიცვალა მობილიზებული, თუმცა დეტალები, მათ შორის გარდაცვლილის სახელი არ გავრცელებულა. მედიამ ფაქტის შესახებ ინფორმაცია გაავრცელა, თუმცა ოფიციალურად მის შეკითხვებს არ უპასუხეს. მოგვიანებით, 11 ოქტომბერს, მედიას სამხედრო საგამოძიებო კომიტეტიდან აცნობეს, რომ 49 წლის მამაკაცის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით საქმეა აღძრული, თუმცა დეტალები კვლავ უცნობია. ადგილობრივმა მედიამ დაწერა, რომ მამაკაცის შიშველი სხეული პაკეტით მის სოფელში ჩაიტანეს და თან გააყოლეს ცნობა წარწერით “ასფიქსია“.
28 სექტემბერს მამაკაცის ცხედარი აღმოაჩინეს ზაბაიკალის მხარის სამხრეთ– აღმოსავლეთით მდებარე სამხედრო ნაწილში. ადგილობრივ მედიას სიკვდილის ფაქტი სამხედრო საგამოძიებო განყოფილებაში დაუდასტურეს, თუმცა დეტალები არ უთხრეს.
3ოქტომბერს გავრცელდა ინფორმაცია ნოვოსიბირსკის სამხედრო სასწავლებელში მობილიზებული მამაკაცის გარდაცვალების შესახებ. ამის შესახებ ინფორმაცია ადგილობრივმა უფლებადამცველმა, ნინა შალაბაევამ დაადასტურა. მისი თქმით, 35 წლის მამაკაცი ძილის დროს მოკვდა. ოფიციალურ დიაგნოზში გულის შეტევა ჩაიწერა. თუმცა მამაკაცის ოჯახი ეჭვობს, რომ სიკვდილი ძალადობრივი იყო. ოჯახის ახლობლებმა ჟურნალისტებს უამბეს,რომ მამაკაცს სხეულზე ჰემატომები და მოტეხილობები ქონდა. დედის თქმით, შვილმა უამბო გაწვევის პუნქტში არყით ვაჭრობის, ლოთობის, საკვების და სამხედრო ფორმის არარსებობის შესახებ. მისი თქმით, შვილი უყვებოდა, რომ ჯერ კიდევ სახლიდან წაღებულ საჭმელს ჭამდა.
3 ოქტომბერს ცნობილი გახდა რუსეთში, სვერდლოვსკის ოლქში ელანსკის გარნიზონში, კურგანის ოლქიდან მობილიზებული სამი სამხედროს დაღუპვის შესახებ. აქედან ერთი მას შემდეგ გარდაიცვალა, რაც სახლში გაუშვეს.
რეგიონის ადამიანის უფლებების დამცველი, ტატიანა მერზლიაკოვა ამბობდა, რომ ერთ–ერთი მობილიზებულის სიკვდილი შესაძლოა ალკოჰოლური ინტოქსიკაციის ფონზე ეპილეფსიის შეტევის ბრალი იყო. სვერდლოვსკის ოლქიდან რუსეთის დუმის დეპუტატმა, მაქსიმ ივანოვმა მედიას უთხრა, რომ მეორე დაღუპულმა თავი მოიკლა.
კიდევ ერთი მობილიზებული კი ჯერ პოლიგონზე გაგზავნეს, შემდეგ “ჩამოწერეს“ და სახლში გაუშვეს, სადაც დაბრუნებისთანავე თავდაპირველი ინფორმაციით ღვიძლის ცეროზით მოკვდა.თუმცა, მოგვიანებით გაირკვა, რომ 44 წლის მამაკაცის სიკვდილი შესაძლოა მობილიზებულებს შორის ხელჩართულმა ჩხუბმა გამოიწვია.
4 ოქტომბერს მედიამ დაწერა ომსკის სამხედრო ნაწილში მობილიზებული მამაკაცის სიკვდილის შესახებ. მისი ახლო მეგობარი ყვება, რომ სამხედრო ნაწილში სხვა მობილიზებულებთან კონფლიქტი ქონდათ და ეჭვობს, რომ მისი მეგობარი, რომელსაც ორი შვილი ყავს და სრულიად ჯანმრთელი იყო, თავს არ მოიკლავდა. ექსპერტიზის პასუხი თვენახევარში იქნება.
5 ოქტომბერს პენზის პოლიგონზე სწავლებისას დაიღუპა ერთ–ერთი მობილიზებული. ადგილობრივი მედიის ცნობით ის 41 წლის იყო, ვინაობა არ სახელდება. ადგილობრივი ომბუდსმენის ინფორმაციით მას სამხედრო ნაწილის ხელმძღვანელმა უთხრა, რომ მამაკაცის სიკვდილის მიზეზი “ორგანიზმის ერთ–ერთი ფუნქციის დარღვევა გახდა.“ სხვა დეტალები არ ხმაურდება.
6 ოქტომბერს ლენინგრადის ოლქში ქალაქ კამენსკში მობილიზებული 28 წლის მამაკაცი გარდაიცვალა. ამ შემთხვევაში, ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით მიზეზი ის გახდა, რომ მამაკაცმა წვრთნებისას ცეცხლსასროლი იარაღით საკუთარ თავს ესროლა. ამ შემთხვევაშიც დეტალები და ოფიციალური კომენტარი არ ვრცელდება.
7 ოქტომბერს ნოვოსიბირსკის უმაღლეს სამხედრო სასწავლებელში კიდევ ერთი გარდაცვლილი მობილიზებულის ცხედარი აღმოაჩინეს. ამ შემთხვევაში მიზეზი უცნობია, ამბობენ რომ ტარდება გამოძიება და ექსპერტიზა. ადგილობრივი მედია გარდაცვლილის ახლობლებზე დაყრდნობით წერს, რომ სიკვდილი ძალადობის შედეგი იყო.
9 ოქტომბერს მობილიზებული მამაკაცი გარდაიცვალა იაკუტიაში. სააგენტო რია ნოვოსტიმ მის წყაროზე დაყრდნობით დაწერა, რომ გამანაწილებელი პუნქტის ფანჯრიდან 1983 წელს დაბადებული მამაკაცი გადმოვარდა და მოკვდა. ადგილობრივი მედიის ინფორმაციით გარდაცვლილი მთვრალი იყო და ის ცდილობდა მეორე სართულის ფანჯრიდან ერთმანეთზე გადაბმული საწოლის გადასაფარებლების დახმარებით ჩამოსულიყო.
11 ოქტომბერს ჩელიაბინსკის ოლქში გავრცელდა ინფორმაცია 27 წლის მობილიზებული მამაკაცის გარდაცვალების შესახებ ეკატერინბურგის 32–ე სამხედრო ქალაქში.ოლქის დუმის დეპუტატმა, მაქსიმ ივანოვმა თქვა, რომ სიკვდილის მიზეზი ნარკოტიკების ზედოზირება გახდა.
12ოქტომბერს კი ცნობილი გახდა ელანსკის სასწავლო გარნიზონში უკვე მეოთხე მობილიზებულის სიკვდილის შესახებ.
1989 წელს დაბადებულმა მობილიზებულმა მამაკაცმა ნაწილის სამედიცინო პუნქტს მიმართა, სადაც მდგომარეობა დაუმძიმდა და გული გაუჩერდა. მისი ნაცნობები ამბობენ, რომ აქამდე ჯანმრთელობის პრობლემა არ ქონდა.
“გარნიზონში დიდი რაოდენობით ხალხია, ყველას განსხვავებული ჯანმრთელობის მდგომარეობა და ასაკი აქვს. ბევრი მიმართავს სამედიცინო დახმარებისთვის. ვინც გამოუსადეგარია ომისთვის, უკან გზავნიან. გასაგებია, რომ ეს კურორტი არ არის და ფიზიკური დატვირთვა დიდია, ამიტომაც ასეთი სიტუაციები ხდება. ვიღაცას გული ვერ უძლებს“– ამბობს ადგილობრივი დეპუტატი მაქსიმ ივანოვი.
ეს არის ის ფაქტები, რომლებიც მედიაში გახმაურდა, თუმცა რა ხდება რეალურად და რამდენად დიდია პრობლემების მაშტაბი, უცნობია. რუსული რეჟიმის პირობებში ინფორმაციის გავრცელება უკიდურესად შეზღუდულია.
რუსეთში ნაწილობრივი მობილიზაცია 21 სექტემბერს გამოცხადდა.
