Category: მსოფლიო

დღეს დილით ადგილობრივი დროით 08:25 საათზე კიევის ცენტრში აფეთქებების ხმა გაისმა. ამის შესახებ უკრაინის დედადქალაქის მერი, ვიტალი კლიჩკო ტელეგრამ არხზე წერს. ორივე აფეთქება ქალაქის ცენტრში, შევჩენკოვსკის რაიონში მოხდა.

კლიჩკო წერს, რომ დაზიანებულია რამდენიმე საცხოვრებელი შენობა. დაშავებულთა რაოდენობა ზუსტდება. ყველა შესაბამისი სამსახური ადგილზეა, საჰაერო განგაში გრძელდება, მოქალაქეებს კი თავშესაფრებში დარჩენისკენ მოუწოდებს. სხვა დეტალები არ კონკრეტდება.

უკრაინის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი, ანდრეი ერმაკი ამბობს, რომ დედაქალაქს კამიკაძე დრონებით შეუტიეს.

რუსულ მხარეს ჯერჯერობით კომენტარი არ გაუკეთებია.

ექსპერტი ზურა ბატიაშვილი რუსეთში, ბელგოროდის პოლიგონზე გუშინ მომხდარი სროლის დეტალებზე საუბრობს:

“ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ სამხედრო ნაწილში მყოფმა სამმა ჯარისკაცმა (1 აზერბაიჯანელი, 1 დაღესტანელი და 1 ადიღეელი) განაცხადეს, რომ ეს არ არის მათი ომი და უნდოდათ წასვლის შესახებ რაპორტების დაწერა.

როდესაც ეს ამბავი ნაწილის უფროსმა პოდპოლკოვნიკმა ლაპინმა გაიგო (სურათზე სწორედ ისაა), მოაწყო ჯარისკაცები და საჯაროდ გამოლანძღა ისინი. იქვე თქვა, რომ ეს არის “წმინდა ომი”. ამაზე ტაჯიკებმა უპასუხეს, რომ წმინდა ომი მაშინ არის, როდესაც მორწუმეები იბრძვიან ურწმუნოების წინააღმდეგ. ამაზე ლაპინმა მიუგოთ: “ე.ი. ალაჰი არის მშიშარა, თუ ის არ გაძლევთ უფლებას, იბრძოლოთ იმ მხარეს, რომელსაც ფიცი მიეცით.” ამაზე ტაჯიკები გამოენთნენ, რასაც გაწევ-გამოწევა მოჰყვა, მაგრამ ინციდენტი იქ მალევე ჩაცხრა.

ცოტა ხნის გასვლის შემდეგ, როდესაც ჯარისკაცები სასროლეთზე გადავიდნენ, ტაჯიკებმა ნაწილში მყოფ მუსლიმებს შესძახეს გაიწიეთო და დაუშვეს ლაპინსა და გარშემო მყოფებს. ლაპინი და მასთან მყოფები (სულ 30 რუსი სამხედრო) ადგილზევე დაიხოცნენ. ბევრიც დაიჭრა.
2 ტაჯიკი საპასუხო ცეცხლით მოკლეს, რომელიც საწყობში მყოფმა რუსმა ოფიცერმა გახსნა. მესამე ტაჯიკი მხარში დაჭრეს, მაგრამ მან ნაწილიდან გაქცევა მოახერხა.

ეს აქამდე მომხდარი ყველაზე გახმაურებული შიდა ინციდენტია ამ ომის მიმდინარეობისას, რომელიც თავისი მასშტაბურობიდან გამომდინარე რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომაც კი ვერ დამალა.

რუსულ ჯარში არსებული განუკითხაობის ხარისხს თუ გავითვალისწინებთ, მსგავსი ამბები და კიდევ უარესები მოხდება მომავალში, რასაც ჩვენ მხოლოდ მივესალმებით!“– ამბობს ექსპერტი.

გუშინ რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ბელგოროდის პოლიგონზე ტერაქტი მოხდა, რასაც “მოხალისე ჯარისკაცები“ შეეწირნენ. თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით მოკლულთა რაოდენობა 11 იყო, თუმცა ეს ვერსია თავიდანვე ეჭვქვს იწვევდა.

რუსეთის სრულმაშტაბიანი აგრესიის დაწყებიდან მესამე დღესვე ავტორიტეტულმა უკრაინულმა სოციოლოგიურმა ჯგუფმა “რეიტინგი“ დაიწყო პირველი საერთონაციონალური კვლევა ომის თემაზე. დღეისათვის კი უკვე 17 ასეთი კვლევაა ჩატარებული.

ორგანიზაციის ხელმძღვანელი, ალექსეი ანტიპოვიჩი ამბობს, რომ ამ დროისთვის უკრაინის საბოლოო გამარჯვების უკრაინელების 90%–ზე მეტს ჯერა, თუმცა, ამ გამარჯვების დროით ჩარჩოებზე რესპოდენტების პოზიცია შეიცვალა – თუ გაზახულზე უმრავლესობა რამდენიმე კვირას ასახელებდა, ახლა გამარჯვებისთვის საჭირო ვადად რესპდენტები 6–12 თვეს ასახელებენ. 50–60 პროცენტისთვის გამარჯვება უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას ნიშნავს 1991 წლის საზღვრებში, თუმცა არსებობს უფრო რადიკალური განწყობებიც.

ანტიპოვიჩის თქმით, მართალია ხელისუფლებით უკმაყოფილების და არჩევნებიდან მალევე მისი შეცვლის სურვილი  უკრაინელებისთვის დამახასიათებელია, ამჟამად პრეზიდენტის ქმედებებით კმაყოფილების მაჩვენებელი 84 %–იან ნიშნულზეა. ზელენსკის ასეთი მაღალი მაჩვენებლები მისდამი ნდობის პიკზე – 2019 წელსაც კი არ ქონია. ანტიპოვიჩი ამბობს, რომ უკრაინელები ზოგადად, ყოველთვის უარყოფითად იყვნენ განწყობილი ხელისუფლების მიმართ, შესაძლოა ეს გარკვეული მენტალური თავისებურებაა, რადგან უკრაინაში ხელისუფლება ყოველთვის “უცხო“ იყო. ზელენსკიმ კი ეს თავისებურება დაანგრია.

ანტიპოვიჩი ასევე აღნიშნავს რუსული ენის პოპულარობის კლებას. თუ ომამდე ყოველდღიურ ცხოვრებაში რუსულ ენას უკრაინელების დაახლოებით მეოთხედი იყენებდა, ახლა ამას მხოლოდ 13% აკეთებს.

ამჟამად, უკრაინელების 76% უკრაინულს მშობლიურ ენას უწოდებს. 2012 წელს ასეთი მხოლოდ 57% იყო.  ამ მაჩვენებლის ზრდა დიდი ხანია გრძელდება–დაახლოებით 2014 წლიდან.  უკრაინელების 86% თვლის, რომ უკრაინული ენა ერთადერთი სახელმწიფო ენა უნდა იყოს. ომამდე ამ აზრს მხოლოდ ორი მესამედი იზიარებდა.

რუსული ენისთვის მეორე სახელმწიფო ენის სტატუსის მინიჭებას ამჟამად უკრაინელების მხოლოდ 3% უჭერს მხარს.

ბოლო კვლევა აჩვენებს, რომ განსხვავება მოსახლეობის განწყობებში  უკრაინის რეგიონებს შორის თანდათანობით მცირდება.

უკრანელების დამოკიდებულება თვითაღიარებული რესპუბლიკებისა და ყირიმის მიმართ ომის მსვლელობის განმავლობაში მნიშვნელოვნად გაუარესდა. ანტიპოვიჩი თვლის, რომ ამ რეგიონების მაცხოვრებლების ინტეგრირება საკმაოდ მტკივნეული პროცესი იქნება.

უკრაინელების 99%–ზე მეტი ეთანხმება თეზისს – “რუსეთი მტერია“. მარტში უკრაინელების 13% დადებითად იყო განწყობილი რუსების მიმართ. აპრილში 8%, აგვისტოში კი 3%.

გამოკითხულთა 80% ვერ ხედავს რუსებთან ურთიერთობის აღდგენის ვერანაირ შესაძლებლობას, ან ამბობს, რომ ამას 20–30 წელი დაჭირდება.

უკრაინის პრეზიდენტის ოფისის მრჩეველი, ალექსეი არესტოვიჩი ამბობს, რომ პუტინს მოლაპარაკება მხოლოდ დროის მოსაგებად ჭირდება და უკრაინის ხელისუფლება არ აპირებს მას ამის შესაძლებლობა მისცეს. არესტოვიჩის თქმით, რუსეთის პრეზიდენტი ვერ შეძლებს “გადააგოროს“ კრიზისი, რაც უკრაინაში რუსეთის შეჭრას მოჰყვა:

“უკრაინის ტერიტორიების ანექსიის მცდელობის შემდეგ პუტინთან მოლაპარაკების საკითხი დახურულია. ეს არის უკრაინის პრეზიდენტის, ასევე  ნაციონალური უშიშროების საბჭოს გადაწყვეტილება.

მოლაპარაკებები რუსეთს ძალების მოკრებისთვის ჭირდება.

პუტინმა შექმნა სიტუაცია,საიდანაც საუკეთესო გამოსავალი თავად პუტინის პრეზიდენტის პოსტიდან გადაგდებაა.

ეს ყველას აწყობს: უკრაინასაც, დასავლეთსა და თავად რუსებსაც.

იმის საფრთხე, რომ მობილიზაციით წაგიყვანენ და უკრაინაში დაიღუპები, ან საფრთხე, რომ ბირთვული აფეთქების ცეცხლში დაიწვები, უფრო პრობლემურია,ვიდრე  პოლიტიკური კრიზისი რუსეთში.

კრემლმა აირჩია გზა,რომლის ბოლოს უფსკრულია.

პუტინი მისი ცხოვრების  მთავარ კრახს სიცოცხლის მერვე ათწლეულში განიცდის. აპირებდა კიევი 3 დღეში აეღო, და უკვე დამარხა მისი რეგულარული არმია უკრაინაში ისე,რომ დონეცკის ოლქიც ვერ აიღო.

ის ყველაფერზე წავა, რის უფლებასაც მისცემენ.

ამ კრახში დამნაშავეებს კონკრეტული გვარები ექნებათ, და მათი თავები უკვე ცვივა.

რუსეთის მოქალაქეები ფიქრობდნენ, რომ “სპეცოპერაციის“ დაწყებისას შეიძლებოდა მხოლოდ აგერჩია პუტინის მხარე, ან საღი აზრი და შორიდან გედევნებინა თვალი მოვლენებისთვის.

თუმცა, “სპეცოპერაცია“ უკვე ყველას კარზე აკაკუნებს, ომში გაწვევის ბარათებს გადასცემს და სვატოვოში მიჰყავს სასიკვდილოდ.

რუსები ბუჩქებში ჯდომას ვეღარ შეძლებენ. პუტინმა იმდენად აწია ფსონები, რომ ათეულ ათასობით მობილიზებულის სიცოცხლე მარტივად გაქრება უგზო–უკვლოდ.

რეპრესიებს დაექვემდებარება ყველა ის, ვისაც უნდა უზრუნველეყო ბელადის მთელი ცხოვრების ტრიუმფი,  მაგრამ ეს დავალება ჩააგდო. ასევე შედარებით ერთგულებიც. პუტინს არ აქვს შანსი ეს სიტუაცია გადააგოროს“.– ამბობს არესტოვიჩი.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო ავრცელებს ინფორმაციას, რომ სამხედრო პოლიოგონზე, სადაც ჯარისკაცები უკრაინაში ომში წასასვლელად ემზადებოდნენ, 11 ადამიანია მოკლული, 15 კი დაიჭრა.

თავდაცვის სამინისტრო ამტკიცებს, რომ ცეცხლი “მოხალისეებს“, რომლებიც ფრონტზე წასასვლელად ემზადებოდნენ, “ორმა სამოქალაქო პირმა გაუხსნა დსთ–ს ქვეყნიდან“. თავდაცვის სამინისტრო ამტკიცებს, რომ ორივე მსროლელი ასევე მოკლულია.

სამხედრო პოლიგონზე ცეცხლის გახსნის შესახებ შაბათს საღამოს ინფორმაცია რამდენიმე რუსულმა წყარომ გაავრცელა, რომელთა ინფორმაციით გარდაიცვალა 22 ადამიანი.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო მომხდარს ტერაქტს უწოდებს, თუმცა ჯერჯერობით არ ხსნის, რატომ აღმოჩნდნენ რუსეთის არმიის პოლიგონზე უცხო ქვეყნის, თუნდაც დსთ–ს ქვეყნის მოქალაქეები იარაღით ხელში.

არაოფიციალური ინფორმაციით კი ბელგოროდის ერთ–ერთ სამხედრო ნაწილში ცეცხლი თავად რუსმა სამხედროებმა გახსნეს, რასაც წინ უძღვოდა დაპირისპირება მობილიზებულ სამხედროებს შორის რელიგიურ ნიადაგზე.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო ამტკიცებს, რომ დაღუპულები იყვნენ მამაკაცები, რომლებმაც “სპეცოპერაციაში მონაწილეობის სურვილი გამოთქვეს“, ანუ მოხალისეები.

თუმცა, ზოგიერთი რუსული წყარო წერს, რომ დაიღუპნენ მობილიზებული მოქალაქეები ბრიანსკის ოლქიდან. კერძოდ, მობილიზებულთა ნათესავებზე დაყრდნობით ვრცელდება ინფორმაცია, რომ საუბარია უკრაინის საზღვრიდან ოც კილომეტრში მდებარე პოლიგონზე ქალაქ ვალუიკისთან მდებარე პოლიგონზე.

ინფორმაცია განახლების რეჟიმშია

ცოტა ხნის წინ ილონ მასმა ტვიტერზე დაწერა, რომ გააგრძელებს უკრაინული არმიისთვის  Starlink–ის თანამგზავრული  ინტერნეტის დაფინანსებას, რომელიც ომის საწყის ეტაპზე უკრაინელებს დახმარების სახით გაუგზავნა, ცოტა ხნის წინ კი წუწუნი დაიწყო. მედიაში გავრცელებული ინფორმაციით კი პენტაგონს გაუგზავნა წერილი, რომ მისი კომპანია ვეღარ შეძლებდა უკრაინის არმიისთვის ინტერნეტის უფასო მიწოდებას.

CNN: მასკის SpaceX პენტაგონს ატყობინებს, რომ უკრაინის არმიისთვის Starlink–ის მიწოდებას აღარ დააფინანსებს

“ჯანდაბას… მართალია  Starlink ფულს კარგავს, სხვა კომპანიები კი მილიარდობით დოლარს იღებენ გადასახადის გადამხდელის ფულით, ჩვენ მაინც უბრალოდ განვაგრძობთ უკრაინის ხელისუფლების დაფინანსებას“– დაწერა მასკმა.

The hell with it … even though Starlink is still losing money & other companies are getting billions of taxpayer $, we’ll just keep funding Ukraine govt for free

— Elon Musk (@elonmusk) October 15, 2022

Starlink–ის თანამგზავრულ ინტერნეტს უკრაინის არმიისთვის საბრძოლო მოქმედებებისას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. მას იყენებენ იქ, სადაც საბრძოლო მოქმედებების გამო ჩვეულებრივი და მობილური ინტერნეტი არ მუშაობს.

ინფორმაციას მასკის მიერ უკრაინელებისთვის ინტერნეტის შეწყვეტის შესახებ მისი მისამართით მძაფრი კრიტიკა მოჰყვა. ამას კი წინ უძღვოდა კრიტიკის კიდევ ერთი ტალღა ილონ მასკის მიმართ ტვიტერის პოსტის გამო, რომელშიც “სამშვიდობო ინიციატივით“ გამოვიდა და დაწერა, რომ უკრაინამ მშვიდობის დამყარების მიზნით რუსეთს მის მიერ დაპყრობილი ტერიტორიები უნდა დაუთმოს.

“რომელი მასკი უფრო მოგწონთ?“–ზელენსკიმ მასკის სკანდალურ გამოკითხვას ტვიტერზე გამოკითხვითვე უპასუხა

უკრაინაზე სკანდალურ პოსტამდე ილონ მასკი პუტინს პირადად ესაუბრა – მედია

რუსეთის ბელგოროდის რეგიონში ნავთობის საცავი იწვის. ბელგოროდის გუბერნატორმა, ვიაჩესლავ გლადკოვმა განაცხადა, რომ ეს მოხდა უკრაინის შეია რაღებული ძალების დაბომბვის შედეგად. 

„კვლავ დაბომბვა. ერთ-ერთი ჭურვი ბელგოროდის რეგიონში ნავთობის საწყობს გაუჩნდა. მე შემთხვევის ადგილას ვარ. საგანგებო სიტუაციების სამსახური უკვე ებრძვის ცეცხლს. გავრცელების საფრთხე არ არსებობს. ინფორმაციას მოგაწვდით“ – აცხადებს გლადკოვი.

რუსული სახელმწიფო, პროპაგანდისტული მედია TASS-ის ინფორმაციით, ნავთობის საცავთან ახლოს დაზიანდა 1 ტანკიც.

უკრაინის პრეზიდენტის მრჩევლის, ოლექსი არესტოვიჩის განცხადებით, უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა,  ბახმუტთან კონტრშეტევა წამოიწყეს და ოკუპანტებს უკან დაახევინეს. ამასთანავე არესტოვიჩი არ აკონკრეტებ, თუ ფრონტის რომელ ხაზზე მიაღწიეს წარმატებას უკრაინელებმა.

“სვატოვოეს მიმდებარედ გარკვეული წინსვლა იყო. რუსი სამხედროები კონტრშეტევას ცდილობდნენ, თუმცა ვერაფერი მიიღეს, ვერსად წავიდნენ წინ. ბახმუტთან ჩვენებმა კონტრშეტევა მოაწყვეს და უკან დაიხიეს [ოკუპანტებმა] ჩვენებმა კონტრშეტევა მოაწყვეს და ერთ-ერთი ადგილიდან მოისროლეს. არ ვამბობთ, რომელი ადგილიდან, რადგან გენერალურ შტაბს ამის შესახებ ინფორმაცია ჯერ არ გაუვრცელებია”. – თქვა არესტოვიჩმა.

დასავლური მთავრობები “წინდახედულად აწყობენ გეგმებს“, თუ როგორ უნდა აიცილონ თავიდან პანიკა და ქაოსი საკუთარ ქვეყნებში იმ შემთხვევაში, თუ რუსეთი უკრაინაში ან მის სიახლოვეს ბირთვულ იარაღს გამოიყენებს. ამის შესახებ ბრიტანული გამოცემე  Guardian ერთ–ერთი დასავლური ქვეყნის სამთავრობო  წყაროზე დაყრდნობით წერს, რომლის ვინაობა არ სახელდება.

ჟურნალისტებთან შეხვედრისას ჩინოვნიკმა ანონიმურობის პირობით პასუხი გასცა შეკითხვას, რას გააკეთებენ დასავლური ქვეყნების ხელისუფლებები, თუ მოსახლეობა პანიკაში ჩავარდება, მაღაზიებში პროდუქტების მასობრივ შესყიდვას დაიწყებს და ქალაქებს მასობრივად დატოვებს.

ჩინოვნიკმა უპასუხა, რომ მთავრობები მართლაც მუშაობენ მოვლენების მსგავსი განვითარების სცენარებზე. მართალია დასავლური ქვეყნების მთავრობები თვლიან, რომ ბირთვული კრიზისი ნაკლებ სავარაუდოა, ჩინოვნიკები მთელ მსოფლიოში ანახლებენ შეშინებული  მოსახლეობისთვის გადაუდებელი დახმარების და ინფორმაციის მიწოდების სახელმძღვანელოებს პანიკის თავიდან ასაცილებლად.

ჩინოვნიკმა ხაზი გაუსვა, რომ რუსეთის მიერ ნებისმიერი ბირთვული იარაღის გამოყენება საშინელება იქნებოდა. მან ვლადიმერ პუტინის ბოლოდროინდელ კომენტარს და მინიშნებას ამის შესახებ, “ღრმად უპასუხისმგებლო“ უწოდა და დასძინა, რომ არცერთ სხვა ქვეყანას მსგავსი რიტორიკა არ გამოუყენებია.

დასავლეთი დეტალურად არ საუბრობს იმაზე, როგორი იქნება მისი პასუხი რუსეთის მიერ ბირთვული იარაღის გამოყენების შემთხვევაში, მაგრამ ამჟამად ზოგადი წარმოდგენა ასეთია, რომ ეს პასუხი ბირთვული არ იქნება, სწრაფი ესკალაციის თავიდან ასაცილებლად – წერს გარდიანი.