Category: ჯანმრთელობა

ევროპელი მკვლევარების მონაცემებით, რომლებიც ეძებენ მიზეზებს, რატომ ვითარდება კორონავირუსი რთული ფორმებით ზოგ ადამიანში, ზოგ ორგანიზმში კი მსუბუქად მიმდინარეობს, კორონავირუსის ინფექციის სერიოზულობაზე სისხლის ჯგუფმა და სხვა გენეტიკურმა ფაქტორებმა შეიძლება მოახდინონ გავლენა.

The New England Journal of Medicine–ში გამოქვეყნებული კვლევის შედეგებში ნავარაუდევია, რომ მეორე ჯგუფის სისხლის ადამიანებს კორონავირუსით დაინფიცირების უფრო მაღალი რისკი და ინფექციის მძიმე სიმპტომებით განვითარების საფრთხე აქვთ.

ეპიდემიის პიკზე ევროპელმა მკვლევარებმა 4000–ზე მეტი ადამიანის გენების ანალიზი ჩაატარეს, რათა მოეძებნათ ის ვარიანტები, კოვიდ19–ის რთული ფორმებით დაავადებულთა შორის იყო საერთო.

მათ აღმოაჩინეს, რომ გენებში ვარიანტების კლასტერი, რომლებიც იმუნურ პასუხთან არის დაკავშირებული, უფრო გავრცელებული იყო კოვიდ19–ისმძიმე ფორმით დაავადებულ ადამიანებში. ეს გენები ასევე დამოკიდებულია უჯრედის ზედაპირის ცილასთან, რომელსაც ACE2 ეწოდება. სწორედ მას იყენებს კორონავირუსი ორგანიზმის უჯრედში შესაღწევად და მის დასაზიანებლად.

მკვლევარებმა, რომლებსაც გერმანელი მკვლევარი ანდრე ფრანკე და ნორვეგიელი მეცნიერი ტომ კარლსენი ხელმძღვანელობდნენ, ასევე აღმოაჩინეს კავშირი ახალ კორონავირუსსა და სისხლის ჯგუფს შორის.

კოვიდ19–ის მძიმე ფორმის განვითარების რისკი 45%–ით მაღალი აღმოჩნდა მეორე ჯგუფის სისხლის მქონე ადამიანებში, ვიდრე სხვა ტიპის სისხლის მქონეებში. რისკი 35%–ით დაბალი აღმოჩნდა პირველი ჯგუფის სისხლის მქონე პაციენტებში.

“მიღებული მონაცემები კონკრეტულ მინიშნებას გვაძლევს იმასთან დაკავშირებით, რა დაავადებები შეიძლება განვითარდეს კორონავირუსის რთული ფორმების დროს.“ – თქვა კარლსენმა როიტერთან ინტერვიუში და აღნიშნა, რომ საჭიროა დამატებითი კვლევები, სანამ ეს ინფორმაცია რეალურად საჭირო გახდება.

“ჩვენ ვიმედოვნებთ, რომ ეს და სხვა შედეგები გვაჩვენებს გზას კოვიდ19–ის ბიოლოგიის უფრო ღრმა გაგებისთვის“– დაწერა  თავის ბლოგში აშშ–ს ნაციონალური ჯანდაცვის ინსტიტუტის დირექტორმა, გენეტიკის ექსპერტმა ფრენსის კოლინზმა.

მეცნიერები ასევე ვარაუდობენ, რომ გენეტიკური ტესტი და სისხლის ჯგუფი შესაძლოა სასარგებლო ინსტრუმენტები გახდეს მათ გამოსავლენად, ვისაც სერიოზული დაავადების უფრო დიდი რისკი აქვს.

ერთ–ერთ ყველაზე იაფ და ფართოდ ხელმისაწვდომ პრეპარატს, დექსომეტაზონს კორონავირუსით სერიოზულად დაავადებული პაციენტების სიცოცხლის გადარჩენის უნარი აღმოაჩნდა.

ბრიტანელი ექსპერტები ამტკიცებენ, რომ სტეროიდების დაბალი დოზებით მკურნალობა კორონავირუსთან ბრძოლაში დიდი გარღვევაა.

ამან მესამედით შეამცირა იმ პაციენტების სიკვდილიანობის რიცხვი, ვინც ფილტვების ხელოვნური ვენტილაციის აპარატზე არიან შეერთებული. მათში  კი, ვისაც ჟანგბადი ხელოვნური გზით მიეწოდებათ სიკვდილიანობა ხუთჯერ შეამცირა.

პრეპარატი მსოფლიოში უმსხვილესი მსოფლიო კვლევის ნაწილი გახდა, რომელიც სწავლობს დღეისათვის არსებული მკურნალობის მეთოდების ეფექტურობას და ცდილობს დადგენას, რომელი მათგანი მუშაობს კორონავირუსის წინააღმდეგ ყველაზე კარგად.

მკვლევარების შეფასებით პრეპარატი დიდ ბრიტანეთში პანდემიის დაწყებიდანვე რომ გამოეყენებინათ მკურნალობაში  5000 სიცოცხლის გადარჩენა იქნებოდა შესაძლებელი. იმის გამო, რომ ეს პრეპარატი იაფფასიანია, მას შეუძლია უდიდესი სარგებელი მოუტანოს შედარებით ღარიბ ქვეყნებს, რომლებიც კორონავირუსით დაავადებული დიდი რაოდენობით პაციენტების გადარჩენას ცდილობენ.

პრეპარატს უკვე მოიხსენიებენ სიცოცხლის გადამრჩენლად.

ბიბისიში გამოქვეყნებული სტატიის მიხედვით 20 დან დაახლოებით 19 პაციენტი ჰოსპიტალიზაციის გარეშე გამოჯანმრთელდა. მათგან კი, ვინც საავადმყოფოში ხვდება უმრავლესობა ასევე გამოჯანმრთელებას ახერხებს. თუმცა ზოგიერთს შესაძლოა ჟანგბადი ან ფილტვების ხელოვნური ვენტილაცია დაჭირდეს.

ესენი არიან მაღალი რისკის მქონე პაციენტები, რომლებსაც როგორც ირკვევა დექსომეტაზონი  ასევე შველის.

პრეპარატს უკვე იყენებენ სხვადასხვა მდგომარეობაში ანთებების შესამცირებლად და როგორც ჩანს, მას აქვს უნარი ზოგიერთი დაზიანება შეაჩეროს, რომლებიც შესაძლოა მაშინ მოხდეს, როცა ორგანიზმის იმუნური სისტემა კორონავირუსთან ბრძოლაში გადატვირთვას იწყებს.

ორგანიზმის გადაჭარბებული რეაქცია ვირუსზე, რასაც ციტოკინურ ქარიშხალს უწოდებენ, როგორც ცნობილია მომაკვდინებელი შეიძლება აღმოჩნდეს.

კვლევაში, რომელიც ოქსფორდის უნივერსიტეტის გუნდმა ჩაატარა, საავადმყოფოში მყოფი 2000 პაციენტის შედეგები, რომლებიც დექსომეტაზონს იღებდნენ შეადარეს 4000 პაციენტის შედეგებს, რომლებსაც ეს პრეპარატი არ მიუღიათ.

ფილტვების ხელოვნური ვენტილაციის აპარატზე მყოფ პაციენტებში მან სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 40–დან 28%–მდე შეამცირა.

პაციენტებში, რომლებიც ხელოვნურ ჟანგბადს საჭიროებენ, სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 25–დან 20%–მდე შემცირდა.

მთავარი მკვლევარი, პროფესორი პიტერ ჰორბი ამბობს, რომ ჯერჯერობით ეს არის ერთადერთი პრეპარატი, რომელიც სიკვდილიანობას მნიშვნელოვნად ამცირებს და ეს დიდი გარღვევაა.

წამყვანი მკვლევარის, პროფესორ მარტინ ლენდრეის თქმით მიღებული შედეგები გვაძლევს საფუძველს ვივარაუდოთ, რომ ამ პრეპარატს ფილტვების ხელოვნურ ვენტილაციაზე მყოფი ყოველი მერვე პაციენტის გადარჩენა შეუძლია.

“ეს არის აშკარა და მკაფიო უპირატესობა. დექსომეტაზონით მკურნალობა მაქსიმუმ 10 დღე გრძელდება და ის დაახლოებით 5 ფუნტი სტერლინგი ღირს ერთი პაციენტისთვის დღეში. ამიტომაც, თითო პაციენტის სიცოცხლის გადარჩენა საშუალოდ 35 ფუნტი სტერლინგი ჯდება. ეს პრეპარატი მთელ მსოფლიოშია ხელმისაწვდომი “ – ამბობს ის.

პროფესორ ლენდრეის თქმით, ამიერიდან საავადმყოფოში მყოფმა პაციენტებმა საჭიროების შემთხვევაში პრეპარატი დაუყოვნებლივ უნდა მიიღონ, თუმცა ადამიანები მის საყიდლად ქუჩაში არ უნდა გამოვიდნენ და ის სახლში არ უნდა მიიღონ.

როგორც ჩანს, დექსომეტაზონი ნაკლებად შველის კორონავირუსის მსუბუქი სიმპტომების მქონე პაციენტებს, ანუ მათ, ვისაც სუნთქვისას დახმარება არ ჭირდებათ.

კორონავირუსის მკურნალობისას გამოყენებად პრეპარატებზე კვლევა მარტიდან მიმდინარეობს. მათ შორის, გამოიკვლიეს ჰიდროქსილქლოროქინი, რომელიც მოგვიანებით უარყოფილ იქნა იმის გამო, რომ მან შეიძლება სიკვდილიანობა და გულის პრობლეები გაზარდოს.

კიდევ ერთი პრეპარატი, რემდესივირი, რომელიც სავარაუდოდ მკურნალობის ხანგრძლივობას ამცირებს, ამჟამად დაშვებულია, თუმცა მის ეფექტურობასთან დაკავშირებით აზრთა სხვადასხვაობა არსებობს.

ევროკავშირის ოთხმა ქვეყანამ შეთანხმებას მიაღწია ფარმაკოლოგიურ გიგანტ AstraZeneca–სთან 300 მილიონი დოზა კორონავირუსისი ვაქცინის მიწოდების შესახებ. ეს ვაქცინა ამჟამად ოქსფორდის უნივერსიტეტში გადის ტესტირებას.

შაბათს გერმანიის ჯანდაცვის მინისტრმა განაცხადა, რომ ევროკავშირის ქვეყნების სწრაფი, კოორდინირებული ქმედება ამ კრიზისში ყველასთვის მნიშვნელოვანია.

ხელშეკრულებას ანგლო–შვედურმა კომპანიამ და ევროპის ინკლუციური ვაქცინაციის ალიანსმა მოაწერეს ხელი. ვაქცინა  ევროკავშირის ნებისმიერი ქვეყნისთვის იქნება ხელმისაწვდომი, რომელიც ინიციატივაში მონაწილეობას მოინდომებს.

ხარჯები ქვეყნების ბიუჯეტებიდან დაფინანსდება.

“ეს შეთანხმება  იმას ნიშნავს, რომ ასობით მილიონ ევროპელს წვდომა ექნება ოქსფორდის უნივერსიტეტის ვაქცინაზე , როგორც კი ის წარმატებით დამტკიცდება.იმედი გვაქვს ჩვენი ევროპული მომარეგების ქსელის საშუალებით ვაქცინა სწრაფად და ფართოდ გავრცელდება. “ – განაცხადა კომპანია AstraZeneca–ს აღმასრულებელმა დირექტორმა პასკალ სორიოტმა.

AstraZeneca–მ ცოტა ხნის წინ ანალოგიური შეთანხმებები გააფორმა დიდ ბრიტანეთთან, აშშ–სთან, ნორვეგიაში მდებარე ინოვაციების კოალიციასთან და ვაქცინაციის საერთაშორისო ალიანსთან.

შეთანხმება მოხდა ინდოეთის შრატის ინსტიტუტთან 1 მილიარდ დოზაზე.

კქვიდ 19–ისი ვაქცინის კვლევები დიდ ბრიტანეთში აპრილში 1000 ჯანმრთელი მოხალისის მონაწილეობით დაიწყო. მათი ასაკი 18–დან 55 წლამდეა. კიდევ ერთი რაუნდი 10 000 მოხალისით მაისში დაიწყო.

კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინის შექმნაზე მუშაობენ სხვა კომპანიებიც, მათ შორის ამერიკული ბიოტექნოლოგიური კომპანია Moderna და ფრანგული ფარმაცევტული კომპანია Sanofi . ვაქცინის შექმნა ერთადერთი ეფექტური გზაა მსოფლიო პანდემიის შემდეგ ნორმალურ ცხოვრებას დაუბრუნდეს.