Category: ჯანმრთელობა

ახალი კვლევის მიხედვით კორონავირუსით დაინფიცირებული იმ ადამიანების 90%–ს, ვისაც ყნოსვის და გემოს დაკარგვის სიმპტომი ქონდათ, ერთ თვეში ყნოსვა და გემოს შეგრძნება დაუბრუნდათ.

იტალიელი მედიკოსების ინფორმაციით პაციენტების 49%–ს ყნოსვა და გემოს შეგრძნება სრულად აღუდგა, 40%–ს კი არასრულად, თუმცა გაუუმჯობესდა. რაც შეეხება 10%–ს, სიმპტომები არ შეცვლილა და გაუარესდა კიდეც.

პანდემიის მაშტაბებს თუ გავითვალისწინებთ, ექსპერტები გვაფრთხილებენ, რომ მრავალი ათასი ადამიანისთვის დაავადების შედეგები შეიძლება გრძელვადიანი აღმოჩნდეს.

გემოს და ყნოსვის დაკარგვა კორონავირუსის ერთ–ერთ მთავარ სიმპტომად ითვლება. ბრიტანეთის ჯანდაცვის ნაციონალური სამსახურის ექიმების რეკომენდაციით ისინი, ვინც მსგავს სიმპტომს შენიშნავს დაუყოვნებლივ თვითიზოლაციაში უნდა გადავიდეს და კორონავირუსის ტესტი ჩაიტაროს.

როგორ უკავშირდება ეს სიმპტომები დაავადების სიმძიმეს

ექიმების საერთაშორისო ჯგუფმა 187 იტალიელის დააადების მიმდინარეობა შეისწავლა, რომლებსაც კორონავირუსი მსუბუქი ფორმით ჰქონდათ და ჰოსპიტალიზაცია არ დასჭირვებიათ.

მათ სთხოვეს შეეფასებინათ  სუნის აღქმა დიაგნოზის დასმისთანავე და შემდეგ კი ერთი თვის თავზე.

გემოს და ყნოსვის შეგრძნების ცვლილება 113–მა ადამიანმა აღნიშნა. მათგან:

• 55 ადამიანმა აღნიშნა, რომ ყველა შეგრძნება სრულად დაუბრუნდა.
• 46 –ს მნიშვნელოვნად გაუუმჯობესდა მდგომარეობა
• 12–მა კი აღნიშნა, რომ სიმპტომები კვლავ დარჩა ან გაუარესდა.

იმ ადამიანების გამოჯანმრთელებას, რომლებსაც მკაფიოდ გამოკვეთილი სიმპტომები ქონდათ უფრო მეტი დრო დაჭირდა.

ექიმი კლერ ჰოპკინსი, რომელიც ამ კვლევით ჯგუფში შედის და ბრიტანეთის რინოლოგთა საზოგადოებას ხელმძღვანელობს, აცხადებს, რომ მისი გუნდი ამჟამად განაგრძობს იმის შესწავლას, როგორ გრძნობენ თავს ის ადამიანები, ვისაც სიმპტომები დიდხანს შემორჩათ.

“ჩვენი დაკვირვებით და დაგროვილი მონაცემებით ნათელია, რომ ადამიანების დიდი ნაწილი სწრაფად ახერხებს გამოჯანმრთელებას, თუმცა ვიღაცისთვის ეს პროცესი შეიძლება გაჭიანურდეს. მათში, ვინც სწრაფად გამოჯანმრთელდება კორონავირუსი როგორც ჩანს მხოლოდ ცხვირის ლორწოვანი გარსის უჯრედებს ეხება. მათ ორგანიზმში კი, ვისაც გამოსაჯანმრთელებლად დიდი დრო ჭირდება, როგორც ჩანს ვირუსი იმ ნერვულ დაბოლოებებსაც აზიანებს, რომლებიც ყნოსვის შეგრძნების გადაცემაზეა პასუხისმგებელი. ამ ნერვული უჯრედების აღდგენას და რეგენერირებას კი უფრო დიდი დრო ჭირდება.“– ამბობს კლერ ჰოპკინსი.

ამ კვლევების შედეგები ამერიკის ოტოლარინგოლოგთა ასოციაციის სპეციალიზირებულ ჟურნალ JAMA Otolaryngology – Head and Neck Surgery–ში გამოქვეყნდა.

მასალაში საუბარია იმაზე, რომ სრული გამოჯანმრთელების მაღალი პროცენტის მიუხედავად იმის გათვალისწინებით, რომ კორონავირუსი მილიონობით ადამიანმა გადაიტანა, ექიმები ვარაუდობენ, რომ მათ მომავალში უამრავი პაციენტი მიაწყდება, ვისაც ვირუსმა სიმპტომები დაუტოვა.

იერუსალიმის ჰადასის საავადმყოფოში მძიმე ან კრიტიკულ მდგომარეობაში  მყოფი კორონავირუსით ინფიცირებული 5 პაციენტი სრულად გამოჯანმრთელდა რამდენიმე დღიანი ექსპერიმენტული მკურნალობის შემდეგ. ტესტებმა მათ სისხლში ვირუსი ვეღარ აღმოაჩინა.

პაციენტებმა პრეპარატ  Allocetra–ს მკურნალობის კურსი გაიარეს. ეს პრეპარატი ისრაელის კომპანია Enlivex Therapeutics–მა შექმნა, რომელიც იმუნურ თერაპიაზეა სპეციალიზირებული.

Allocetra იმუნური სისტემის მომეტებულ რეაქციას აქვეითებს, რომელიც ხშირად შეინიშნება Covid19-ით ინფიცირებულ პაცინეტრებში. სწორედ ეს რეაქცია იწვევს ბევრი ორგანოს მუშაობის გაჩერებას და ხშირად სიკვდილსაც კი.

თუმცა, სრული გარანტიისთვის ექიმები გამოჯანმრთელებულ პაციენტებს კიდევ 28 დღე უნდა დააკვირდეს. ჯერჯერობით არცერთ მათგანს არანაირი გვერდითი ეფექტი არ გამოვლენია.

კომპანია Enlivex ამის შემდეგ უფრო ფართომაშტაბიან კლინიკურ კვლევებს დაიწყებს.

მეცნიერების მტკიცებით ძირითადი ტესტი, რომელიც კორონავირუსის დიაგნოსტიკისთვის გამოიყენება, იმდენად მგრძნობიარეა, რომ შესაძლოა გადატანილი ინფექციის შედეგად დარჩენილი  მკვდარი ვირუსების ფრაგმენტები გამოავლინოს.

ტესტირებული ადამიანების უმრავლესობა შესაძლოა დაახლოებით ერთი კვირის დაინფიცირებული იყოს, თუმცა რამდენიმე კვირის შემდეგაც ტესტის პასუხი შესაძლოა დადებით იყოს.

მკვლევარები ამბობენ, რომ ამან შეიძლება პანდემიის მაშტაბების გაზვიადება გამოიწვიოს.

თუმცა ზოგიერთი ექსპერტი ამბობს, რომ გაუგებარია, როგორ შეიძლება საიმედო ტესტი შექმნა, რომელსაც არცერთი შემთხვევა არ გამოიეპარება.

პროფესორ კარლ ჰენეგანის თქმით, რომელიც კვლევის ერთ ერთი ავტორია ,იმის ნაცვლად, რომ ტესტი დიახ/არა პაუხს იძლეოდეს, იმის გათვალისწინებით, აღმოჩნდა თუ არა რამე ვირუსი, ტესტებს გაფილტვრის უნარიც უნდა ქონდეს, რათა ვირუსის ძალიან მცირე რაოდენობამ პოზიტიური შედეგი არ აჩვენოს.

 

ის თვლის, რომ ძველი ვირუსის კვალის აღმოჩენით შეიძლება ნაწილობრივ აიხსნას, რატომ იზრდება კორონავირუსის შემთხვევათა რაოდენობა, მძიმე შემთხვევების და ჰოსპიტალიზაციის რაოდენობა კი არა.

ოქსფორდის უნივერსიტეტის მტკიცებითი მედიცინის ცენტრმა 25 კვლევის მონაცემები განიხილა, რომლებშიც ვირუსის ნიმუშები დადებითი ტესტებიდან სპეციალურ გარემოში მოეთავსეს, რათა ენახათ, ქონდათ თუ არა მათ სიცოცხლისუნარიანობა.

“ვირუსის კულტივირების“ მეთოდს შეუძლია გვიჩვენოს, პოზიტიურ ტესტში ამოსული ვირუსი აქტიურია, რომელსაც გავრცელება შეუძლია თუ უბრალოდ ვირუსის მკვდარი ფრაგმენტია, რომელსაც არც ლაბორატორიაში შეუძლია გამრავლება და არც ადამიანის ორგანიზმში.

ამ პრობლემის შესახებ თავიდანვე იყო ცნობილი, თუმცა კიდევ ერთხელ მოხდა იმის ილუსტრაცია, რატომ არის მონაცემები კოვიდის შესახებ არასრულყოფილი.

როგორ ხდება კორონავირუსის დიაგნოსტირება

PCR ტესტი ნაცხით დიაგნოსტიკის სტანდარტული მეთოდია. ის ქიმიურ ნივთიერებებს იყენებს ვირუსის გენეტიკური მასალის გასაძლიერებლად, რათა მისი შესწავლა შესაძლებელი გახდეს.

თქვენი ტესტის ნიმუშმა რამდენიმე ციკლი უნდა გაიაროს ლაბორატორიაში, სანამ ვირუსის საკმარისი რაოდენობა “გაცოცხლდება“.

თუმცა, ტესტების დიდ ნაწილს არ შეუძლია იმის განსაზღვრა, თქვენს ორგანიზმში აღმოჩენილი ვირუსი “კულტივირებადი“ და გადამდებია, თუ უბრალოდ ვირუსის პაწაწინა ფრაგმენტები.

პოზიტიური ტესტის რისკები

როდესაც კორონავირუსის ტესტს იკეთებთ, პასუხად მხოლოდ დადებითს ან უარყოფითს იღებთ. არავითარ მითითებას იმაზე, რა რაოდენობით იყო ვირუსი ნიმუშში  და რამდენად სავარაუდოა, რომ ეს არის აქტიური ინფექცია, თქვენ ვერ იღებთ.

ადამიანი, რომელიც დიდი რაოდენობით აქტიურ ვირუსს ავრცელებს და ადამიანი, რომელსაც უკვე გადატანილი ინფექციის ფრაგმენტები აქვს შემორჩენილი, ტესტის ერთნაირ შედეგს იღებენ.

ბრიტანელი პროფესორი ჰენეგანი ამბობს, რომ კორონავირუსის “გადამდებობა“ ზუსტად ერთ კვირაში იკლებს. ის ამბობს, რომ მართალია შეუძლებელია ყოველი ტესტის გადამოწმება და ნახვა, აქტიურია თუ არა ვირუსი, ალბათობა რომ ცრუდადებითი ტესტები შემცირდეს, არსებობს, თუ მეცნიერები შეძლებენ იმ ზღვრის დადგენას, როცა გაფილტვრა შესაძლებელია.

შედეგად, უკვე გადატანილი ძველი ინფექციის ნარჩენების მქონე ადამიანებს ტესტი დადებით შედეგს აღარ უჩვენებს. ეს კი ბევრ ადამიანს  ტყუილი  იზოლაციისა და კარანტინისგან, სპეციალისტებს კი კონტაქტების კვლევისგან დაიცავს და უკეთეს წარმოდგენას მოგვცემს პანდემიის ამჟამინდელი რეალური მაშტაბების შესახებ.

მეცნიერები მუშაობენ, როგორ შეიძლება ისეთი ფილტრის დადგენა ან ლაბორატორიული ციკლის დამატება, რომ ტესტმა ვირუსის ფრაგმენტული ნარჩენი ცოცხალი ვირუსისგან განასხვავოს.

 

Covid-19–ის ვირუსი ბავშვის ცხვირხახაში სამ კვირამდე ცოცხლობს, თუმცა ამასთან მის მატარებელს დაავადების არანაირი გამოვლინება არ ეტყობა, მათ შორის არც ხველა და ცემინება. ამ დასკვნამდე სამხრეთკორეელი მკვლევარები მივიდნენ.

პანდემიის დაიწყებიდანვე ცნობილია, რომ ბავშვები კორონავირუსით იშვიათად ავადდებიან და დაავადება ადვილად გადააქვთ, თუმცა მათი როლი კორონავირუსის გავრცელების საკითხში კვლავ ყურადღების საგანია.

“არალოგიკური იქნებოდა გვევარაუდა, რომ ბავშვები ვირუსს არ ავრცელებენ, რადგან ის მათ ორგანიზმში არსებობს ““ – ამბობს ვაშინგტონის ნაციონალური ჰოსპიტლის პედიატრიის განყოფილების უფროსი რობერტ დე ბიაზი.

თუმცა ლივერპულის უნივერსიტეტის ბავშვთა დაავადებების პროფესორი, კალუმ სემპლი ვარაუდობს, რომ სასუნთქ გზებში ვირუსის არსებობა მის გადაცემას არ უდრის, თუ ადამიანი არ ახველებს და არ აცემინებს.

ლონდონში და სტოკჰოლმში კორონავირუსის გავრცელების ტემპები დაახლოებით ერთნაირი აღმოჩნდა, მიუხედავად მასთან ბრძოლის სხვადასხვა სტრატეგიისა, რომლებიც ამ ქვეყნებმა აირჩიეს. ამის შესახებ კვლევის შედეგები მეტყველებს.

სტოკჰოლმმა პანდემიის დასაწყისიდანვე გადაწყვიტა უარი ეთქვა მკაცრი საკარანტინო ზომების შემოღებაზე, იმ დროს, როცა პრაქტიკულად ყველა ევროპულ ქვეყანაში კარანტინი შემოიღეს, შვედეთში რესტორნები და მაღაზიები ჩვეულებრივ მუშაობდა.

ექსპერტები პროგნოზირებდნენ, რომ მაისისთვის კორონავირუსისადმი იმუნიტეტი სტოკჰოლმის მოსახლეობის 40%–ს გამოუმუშავდებოდა, თუმცა როგორც ჩატარებული კვლევის შედეგები მეტყველებს, შვედეთის დედაქალაქის მოსახლეობის მხოლოდ 17%–ს  აღმოაჩნდა მაისის დასაწყისისთვის Covid19-ის ანტისხეულები.

კვლევის  შედეგები ბრიტანეთის სამედიცინო ჟურნალ Journal of the Royal Society of Medicine–ში გამოქვეყნდა.

როგორც გაირკვა, მოსახლეობის ამდენივე პროცენტს აღმოაჩნდა აპრილსა და მაისში  ანტისხეულები ლონდონში. და ეს იმის გათვალისწინებით, რომ ბრიტანეთმა, რომელიც თავიდან მკაცრი საკარანტინო ზომების უარყოფისა და “კოლექტიური იმუნიტეტის“ გამომუშავების სტრატეგიის არჩევას გეგმავდა, საბოლოოდ ხანგრძლივი და მკაცრი კარანტინი შემოიღო.

გარდა ამისა, ამ ორ ქვეყანაში კორონავირუსით სიკვდილიანობის მაჩვენებელი თითქმის ერთნაირი აღმოჩნდა, მიუხედავად კორონავირუსთან ბრძოლის პრინციპულად განსხვავებული სტრატეგიებისა. ბრიტანეთში, რომლის მოსახლეობა 66 მილიონს აღემატება, კორონავირუსის ინფექციით 46500 ადამიანზე მეტი გარდაიცვალა. ეს ქვეყნის მოსახლეობის 0.07 პროცენტია. შვედეთში 10 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. აქ კორონავირუსით 5500 ადამიანი გარდაიცვალა, ანუ მოსახლეობის 0.06%.

ამასთან, შვედეთიც და ბრიტანეთიც Covid19-ით ყველაზე მაღალი სიკვდილიანობის მქონე ევროპული ქვეყნების რიცხვში არიან.შვედეთში სიკვდილიანობის მაჩვენებელი ყველაზე მაღალი აღმოჩნდა ჩრდილოეთ ევროპის იმ ქვეყნებთან შედარებით, სადაც კარანტინი შემოიღეს.

შვედეთის ხელისუფლებამ პანდემიის დასაწყისში გააკეთა არჩევანი კოლექტიური იმუნიტეტის სასარგებლოდ და კარანტინზე უარი თქვა. ამის მიუხედავად, ქვეყნის მოქალაქეებს რეკომენდაცია მისცეს დაეცვათ სოციალური დისტანცია, შეძლებისდაგვარად სახლში დარჩენილიყვნენ, კომპანიებს კი რეკომენდაცია მისცეს თანამშრომელთა ნაწილი დისტანციურ სამუშაოზე გადაეყვანათ.

ანალოგიურ მსუბუქ ზომებზე ფიქრობდა ბრიტანეთის ხელისუფლებაც, თუმცა დაინფიცირებულთა რიცხვის სწრაფი ზრდის გამო ამ ვარიანტზე უარი თქვა და მკაცრი კარანტინი შემოიღო. სოციალური დისტანციის დაცვა და სოციალურ კონტაქტებზე უარის თქმა ბრიტანელებისთვის უფრო რთულია, ვიდრე შვედებისთვის, მათ შორის მოსახლეობის მაღალი სიმჭიდროვის გამო.

შვედეთში სიმჭიდროვე ერთ კვადრატულ კილომეტრზე 20 ადამიანია, ბრიტანეთში კი 250 ადამიანი.

კვლევის ავტორები ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეიჯდან, დევიდ გოლდსმიტი და ერიკ ორლოვსკი წერენ:

“ ამ მომენტში მიუხედავად მკაცრი, თუმცა დაგვიანებით შემოღებული კარანტინისა ბრიტანეთში და უფრო მსუბუქი შემზღუდავი ზომებისა შვედეთში, ამ ორ ქვეყანაში კორონავირუსით სიკვდილიანობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია დაფიქსირებული შვიდდღიან პერიოდში, სხვა სკანდინავიურ ქვეყნებთან და ევროპის სხვა ქვეყნებთან შედარებით“.

თუმცა მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ მიღებული შედეგების შეფასება და შეცდომების გამოვლენა მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ იქნება შესაძლებელი.

გარდა ამისა, ჯერჯერობით დადგენილი არ არის როგორც  მოქმედებს სისხლში ანტისხეულების არსებობა იმუნიტეტზე, უზრუნელყოფს თუ არა ანტისხეულები კორონავირუსისგან სრულ, ან ნაწილობრივ დაცვას. ასევე მეცნიერები ცდილობენ გაარკვიონ, რამდენად დიდხანს ნარჩუნდება ორგანიზმში ანტისხეულები დაავადების გადატანის შემდეგ.

კვლევის ავტორები ვარაუდოებნ, რომ შესაძლოა შვედეთის ხელისუფლება შეცდა, როცა გათვლა კოლექტიური იმუნიტეტის გამომუშავებაზე გააკეთა.