“ქართული ოცნება თუ კოშმარი?
უცხოური აგენტების კანონი რუსული დიქტატურიდან არის შემოტანილი და მოწამლავს მთელ დემოკრატიულ პროცესებს და ევროინტეგრაციას.”
ასე ეხმაურება, ყოფილი ევროპარლამენტარი რებეკა ჰარმს “ოცნების” მიერ რუსული კანონის ხელახლა ინიცირებას.
‘ამ კანონს ჰქვია EU-ზე უარის თქმის მცდელობა, მოსკოვი არ არის ჩვენი შვილების მომავალი” – აცხადებს პარტია “ახალის” ლიდერი, ნიკა მელია “ოცნების” მიერ რუსული კანონის ხელახლა ინიცირებაზე.
“ქართული ოცნება უკანასკნელი, განსაკუთრებით ერთი კვირის განმავლობაში, განსაკუთრებით ყოველ დღე დგამს პროვოკაციულ ნაბიჯებს, ღიად და დაუფარავად დგამს პროვოკაციულ ნაბიჯებს, რაც რბილად რომ ვთქვათ, გვაშორებს ევროკავშირისგან. ეს ნაბიჯი წინ გადადგმული მათ მიერ ამას ისახავს მიზნად. […] დღევანდელი შემთხვევა, რომელიც არის მცდელობა, გადაიწეროს ისტორია, მეტი არაფერი ხალხო, რისთვისაც თაობებმა მიუძღვნეს საკუთარი სიცოცხლე, არსება, არსებობა მოვლენას, რომ ქვეყანა მოსახლეობით გახდეს ევროკავშირის სრულფასოვანი წევრი, ანუ დიდი ევროპული ოჯახის წევრი სახელმწიფო, ამ ყველაფერს, ცდილობს ახლა ქართული ოცნება რომ შემოგვიტრიალოს რაღაც ყბადაღებული საკითხით, რომელსაც რუსული კანონი ჰქვია, რომელიც უმძიმესი კანონია და რომელსაც სინამდვილეში ჰქვია ევროკავშირზე უარის თქმის მცდელობა.[…]
ევროპული პერსპექტივა არის ეროვნული პერსპექტივა, ჩვენ ვერ ვხედავთ პერსპექტივას და ვერავინ დაგვანახებს პერსპექტივას იაროსლავში და ტომსკში, ჩვენ მიგვაჩნია, რომ მოსკოვი არ არის ჩვენი შვილების მომავალი, გვჯერა, არა თუ მიგვაჩნია. მდინარაძე ივანიშვილს მიაჩნია, რომ მნიშვნელოვანია რუსეთის დაქვემდებარებაში ყოფნა და ჩვენ გვჯერა, რომ მთელი ჩვენი შეგნებული ცხოვრება უნდა მივუძღვნათ ამ საფრთხის განეიტრალებას, რომელიც გადის ევროკავშირის წევრობაზე და როდესაც ჩვენი ბედით თამაშობს ივანიშვილი, როგორც შულერი ჩვენი შვილების ბედით თამაშობს, ეს არავის არ გასვლია, ხალხთან დაპირისპირებაში ამ ხარისხით ნებისმიერი ხელისუფლება როდესაც შემოსულა, ის ყოველთვის დამარცხებულა და ახლაც ეს ვერ იქნება გამონაკლისი, ამიტომ სიტყვებთან ერთად, რა თქმა უნდა, მე მჯერა ქართული საზოგადოება იქნება ადეკვატური, გვჯერა ადეკვატური იქნება ამ გამოწვევის წინაშე, წინააღმდეგ შემთხვევაში აზრი ეკარგება ყველაფერს”, – თქვა ნიკა მელიამ.
არავის დაუჯეროთ, რომ ომი გვინდა. ჩვენ ვემზადებით ომისთვის, ამას გულახდილად ვამბობ. “გინდა მშვიდობა – მოემზადე ომისთვის” – ეს მე არ მომიგონია. ძალიან სწორი ნათქვამია.
სერიოზული ეჭვი რომ ყოფილიყო, გამოძიება ხომ დაიწყებოდა? – ასე ეხმაურება, ქართული ოცნების აღმასრულებელი მდივანი, მამუკა მდინარაძე, ჰავანის სინდრომზე” ჟურნალისტურ გამოძიებას.
“შემთხვევითი ვერანაირად ვერ იქნება ის ამბავი, რომ წარსულში ამერიკის საელჩოში მართლმსაჯულებასთან დაკავშირებით მომუშავე ადამიანი გახდა ინტერესის ობიექტი. გუშინ რაღაც სტატიები, ჟურნალისტური გამოძიებებიც დაგვეწია, რომ დიპლომატის მეუღლეს წამლავდნენ რუსები საქართველოშიო. შიდა ნეგატიური პიარისთვის გამოიყენეს ნაცმოძრაობის ტელევიზიებმა ეს ამბავი, რათა საქართველოს უსაფრთხოების სამსახურების დისკრედიტაცია მოეხდინათ.
[…]ელემენტარულად, ეჭვიც რომ ყოფილიყო ცოტა სერიოზული, გამოძიება ხომ დაიწყებოდა? კაცმა არ იკითხა, გამოძიება დაიწყო თუ არა.
ფაქტი აღსანიშნავია, რომ მიხეილ სააკაშვილის დროს გასამართლებულია იმ პირის ოჯახის წევრი, ვის მოწამვლაზეც საუბრობენ. სწორად არის თუ არა გასამართლებული, ვერ ვიტყვით. ისეთი ჩახლართული ამბავია და ისეთი ბოროტებაა, მეტი არ შეიძლება.[…]
“რა გამოძიება უნდა დაიწყოს, ხალხო, ის ადამიანი მუშაობდა აშშ-ის საელჩოში. იყო მართლმსაჯულების მიმართულებით მომუშავე დიპლომატი. მაშინ გამოძიებაც არ დაწყებულა.
რაც მე ინფორმაცია მაქვს, ორ თუ სამ ადამიანს თავი ასტკივდა და იეჭვეს რაღაცაზე. გამოძიებაც კი არ დააწყებინეს თავად ამერიკელებმა, მე რა ინფორმაციაც მაქვს. აშშ-ის ოფიციალურმა წარმომადგენლობამ თქვა გუშინ, რომ მსგავსი ეჭვები არ არსებობს. ქართულ სპეცსამსახურებს დაარტყა მაშინ, როცა ისინი უზრუნველყოფენ, მსოფლიოში პირველებს შორის ვიყოთ უსაფრთხოების თვალსაზრისით, დიდი სიბინძურეა”. – აცხადებს მდინარაძე.
ბრიტანული გამოცემა Daily Mail ბიძინა და ბერა ივანიშვილების შესახებ ვრცელ სტატიას აქვეყნებს. სტატიაში საუბარია იმაზე, რომ ბერა ივანიშვილი მამისთვის ბრაზილიაში პლაცდარმს ამზადებს, თუ მას სანქციების გამო ქვეყნიდან გაქცევა დაჭირდება.
“ალბინოსი რომელსაც რეპერობა უნდა და გლობალური ინფლუენსერი, რომელიც მისი პუტინის მომხრე ქართველი მამის მრავალმილიარდიანი ქონების მემკვიდრეა, “ბრაზილიაში გაგზავნეს, რათა შეექმნათ ბაზა იმ შემთხვევისთვის, თუ დასავლეთი მამის აქტივების წართმევას შეეცდება”.– ნათქვამია სტატიის სათაურში.
გთავაზობთ სტატიას სრულად
ის არის ალბინოსი, რომელსაც რეპერობა უნდა და გლობალური ინფლუენსერი, მისი ოლიგარქი მამის მრავალმილიარდიანი ქონების მემკვიდრე და მისი ქვეყნის მომავალი არჩევნების მთავარი მოთამაშე.
მაგრამ იმის მაგივრად, რომ საქართველოში კამპანია აწარმოოს მამის პოლიტიკური პარტიის რკინის ძალაუფლების შესანარჩუნებლად, ბერა ივანიშვილი ფლეიბოის ცხოვრების წესით ცხოვრობს… ბრაზილიაში.
ახლა კი MailOnline-ს შეუძლია გაამჟღავნოს, რომ უსაფრთხოების ექსპერტების აზრით ის განზრახ გაგზავნეს სამხრეთ ამერიკაში ბაზის მოსაწყობად, იმ შემთხვევისთვის, თუ რომელიმე დასავლური მთავრობა გადაწყვეტდა მამის უზარმაზარ ქონებას ჩამორთმევას.
რეპერი და ფსევდოინფლუენსერი, სამშობლოში იმდენად ცნობილი, რომ მას უბრალოდ ბერას ეძახიან, მილიარდერ ბიძინა ივანიშვილის 29 წლის პირმშოა, რომელიც, როგორც ამბობენ, არის ყოფილი საბჭოთა კავშირის შავი ზღვისპირა რესპუბლიკის ნამდვილი მმართველი.
საქართველო ახალ სტატუსს უახლოეს თვეებში მიაღწევს მას შემდეგ, რაც მისი ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები ამ კვირაში პირველ დიდ ტურნირზე, ევრო 2024-ზე კვალიფიცირდა, რომელიც ამ ზაფხულს გერმანიაში გაიმართება.
ეს, სავარაუდოდ, მორიგ ჯერზე ყურადღებას გამოიწვევს ივანიშვილის უცნაური ქმედებების მიმართ, რომელიც ცხოვრობს ბონდის ბოროტმოქმედის სტილში მთის ბუნაგში, რომელიც გარშემორტყმულია ზოოპარკით და აქვს ზვიგენებიანი აკვარიუმი.
ამბობენ, რომ ის აკონტროლებს ქართულ პოლიტიკას რუსეთის ბრძანებით – რადგან იზრდება შიში, რომ ვლადიმერ პუტინი მას იყენებს ქვეყნის ფარულად გასაკონტროლებლად.
ივანიშვილი ყოფილი პრემიერ–მინისტრია, რომელმაც დააარსა და დღემდე აკონტროლებს პოლიტიკურ პარტია „ქართული ოცნებას“ (სახელი მისმა ვაჟმა, ბერამ შეარჩია), რომელიც ქვეყანას ბოლო ათწლეულის განმავლობაში აკონტროლებდა.
ახლა ჩვენ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ბერა, სავარაუდოდ, გაგზავნეს ბრაზილიაში მამის ბრძანებით, როგორც სარეზერვო ვარიანტი იმ შემთხვევაში, თუ მისი გადაწყვეტილება, მხარი დაუჭიროს პუტინს დასავლეთის წინააღმდეგ, საპირისპირო შედეგს გამოიღებდა და ის იძულებული გახდებოდა ქვეყნიდან გაქცეულიყო.
იქ ის ცხოვრობს აშკარად შესაშური ცხოვრების წესით, გარეულია ბრაზილიელი ცნობილი სახეების კლასში თავის მოდელ ცოლთან და მცირეწლოვან შვილებთან ერთად, ატარებს გახმაურებულ ფეხბურთის თამაშებს, დადის სანაპიროზე და აკეთებს გამოჩენილ ჟესტებს, როგორიცაა მილიონი დოლარის შეწირვა ტროპიკული ტყის გადასარჩენად.
მაგრამ უსაფრთხოების ექსპერტები დარწმუნებულნი არიან, რომ მისი რეალური მიზანი ბრაზილიაში არის მამისთვის გაქცევის მარშრუტის მომზადება იმ შემთხვევაში, თუ მას თავისი სიმდიდრით გაქცევა მოუწევს, თუ მისი ალიანსი პუტინთან არ გაამართლებს.
მას შემდეგ, რაც ლონდონში რუსეთთან დაკავშირებული ოლიგარქები, როგორიცაა ჩელსის ყოფილი მფლობელი რომან აბრამოვიჩი, აიძულეს გაყიდონ ან ჩამოართვეს აქტივები მას შემდეგ, რაც პუტინმა უკრაინასთან ომი დაიწყო, ივანიშვილი შიშობს, რომ მისი მილიარდები ევროპაში და აზიაში უსაფრთხოდ არ იქნება, ამიტომ ის ფიქრობს, რომ საგანგებო მდგომარეობის შემთხვევაში ბრაზილიაში გადავა.
წყარომ, რომელიც ქვეყანას უწევს მონიტორინგს გვითხრა: „ჯერჯერობით, ბიძინა ივანიშვილი და მისი ოჯახი ახერხებდნენ სანქციებისგან გაქცევას, მაშინ როცა მსოფლიოს სხვა ოლიგარქები, მათ შორის რომან აბრამოვიჩი, იყვნენ სამართალდამცავების სამიზნე და მათ ქონება ჩამოართვეს.
„მაგრამ ისმის კითხვები იმის შესახებ, არის თუ არა ბიძინა ივანიშვილის პოლიტიკაში დაბრუნება და მისი შვილის ბრაზილიაში გადასვლა, მათი აქტივების დაცვის ყოვლისმომცველი სტრატეგიის ნაწილი, თუ ის მომავალში სამიზნე გახდება.
„მაგალითად, უკრაინამ ძალიან ხმამაღლა გამოთქვა სურვილი მათ წინააღმდეგ სანქციების დაწესების შესახებ. მაგრამ უფრო ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მათ ბრაზილიაში ჩამოართვან მათი სიმდიდრე, ვიდრე დიდ ბრიტანეთში ან ევროპაში.
„ისევე, ივანიშვილს შეიძლება ჰქონდეს იმის იმედი, , რომ დასავლეთი უფრო მოერიდება მასთან დაპირისპირებას, თუ იგი დაიკავებს მაღალ თანამდებობას ამ წლის ბოლოს მომდევნო არჩევნების შემდეგ. არსებითად, ამან შეიძლება კიდევ ხუთი წლით სასუნთქი სივრცე მისცეს მას.”
ითვლება, რომ მილიარდერი გლობალური სამხრეთის ქვეყნებს, როგორიცაა ბრაზილია, ყველაზე უსაფრთხო თავშესაფარად მიიჩნევს თავისი აქტივებისთვის. მან მნიშვნელოვანი შემოწირულობა გაიღო ბრაზილიის ხანძრის შემდგომი ტყეების აღდგენის ფონდში, რათა თავი მოეწონებინა ადგილობრივი მოსახლეობისთვის, სანამ მისი შვილი იქ გადაიყვანდნენ, რაც იმის ნიშანია, რომ მისი გეგმა სრულდება.
ბერას, რომელიც ასევე ცხოვრობდა ლოს-ანჯელესში, სადაც ხვდებოდა ცნობილ ადამიანებს, მათ შორის ზენდაიას, ასევე ჰყავს უმცროსი ძმა, ცოტნე, რომელიც მასავით ფერმკრთალია და მისივე ფერის თმა აქვს.
ორივე ბოდიბილდერია და ხშირად ერთად პოზირებენ სოციალურ ქსელებში.
ძმები სწავლობდნენ სახლში და ბავშვობა გაატარეს საქართველოში ვერტმფრენით მოგზაურობაში, მამის უსაფრთხოების უზარმაზარი ანტურაჟით გარშემორტყმულებმა, სხვა ბავშვებთან ურთიერთობების გარეშე.
ბერა პირადად იყო ჩართული საქართველოში სკანდალში, რომლის დროსაც ცნობილი გახდა, რომ დაზვერვის თანამშრომლები სტუმრობდნენ ახალგაზრდებს, რომლებმაც მის შესახებ კრიტიკული კომენტარები დატოვეს ფეისბუქზე, რათა ამ კომენტარების წაშლე ეიძულებინათ.
გასული წლის ბოლოს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა ივანიშვილის ახლო მოკავშირე ოთარ ფარცხალაძე, საქართველოს ყოფილი გენერალური პროკურორი, კრემლის ჯაშუშად დაასახელა.
ისინი აცხადებდნენ, რომ პუტინმა „გამოიყენა ფარცხალაძე ქართულ საზოგადოებასა და პოლიტიკაზე რუსეთის ინტერესებისთვის ზემოქმედებისთვის“.
ბერა, რომელსაც ადარებენ გმირ ჯოფრი ბარათეონს, სადისტ ახალგაზრდა მეფეს Game of Thrones-დან, ფარცხალაძის შვილიშვილის ნათლიად ითვლება.
ჯაშუშობის ბრალდებებმა სერიოზული დიპლომატიური განხეთქილება გამოიწვია ორ ქვეყანას შორის. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა საპასუხოდ განაცხადა, რომ აშშ ცდილობდა სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობას ივანიშვილის მმართველი პარტიის დასამხობად.
წყარომ დასძინა: „ბიძინა ივანიშვილისა და მისი ვაჟის ბერას მილიონერული ცხოვრების წესი, სამწუხაროდ, შორს არის იმ საშინელი რეალობისგან, რომელსაც ქართველები ყოველდღიურ ცხოვრებაში აწყდებიან.
„მიუხედავად იმისა, რომ ისინი მილიონებს ხარჯავენ ზებრებსა და ეგზოტიკურ ხეებზე, ახალგაზრდები გარბიან ქვეყნიდან, რადგან თავს უიმედოდ გრძნობენ თავიანთ მომავალთან დაკავშირებით“.
ბოლო მონაცემებით, ქართველების 20 პროცენტს ახლა საზღვარგარეთ ცხოვრება ურჩევნია, ვიდრე ივანიშვილის მარიონეტული მთავრობის მმართველობის ქვეშ, რომელსაც მოსკოვთან თანამშრომლობაში ადანაშაულებენ.
მას შემდეგ, რაც ივანიშვილის პარტია ხელისუფლებაში მოვიდა 2012 წელს, ქვეყანამ აღმართა იოსებ სტალინის არაერთი ქანდაკება. მსოფლიო ლიდერები არაერთხელ გამოდიოდნენ გაფრთხილებით, რომ ქვეყანა კრემლის ხელში ჩავარდებოდა.
ივანიშვილის პოლიტიკური ოპონენტები ახლა უიმედოდ მოუწოდებენ საერთაშორისო საზოგადოებას, უზრუნველყოს ოქტომბრის არჩევნების მჭიდრო მონიტორინგი მას შემდეგ, რაც აშშ-ს ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს წინა არჩევნების დროს ხმების მოსყიდვისა და დაშინების მტკიცებულებების შესახებ.
იმავდროულად, ოპოზიციის ლიდერი მიხეილ სააკაშვილი ციხეში რჩება ბრალდებების გამო, და ამტკიცებს, რომ მას პუტინის ბრძანებით წამლავენ.
რამდენადაც საერთაშორისო პროტესტი სააკაშვილთან მოპყრობის გამო მატულობს, ქვეყნის ცერემონიული პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი გასულ კვირას ჩაფრინდა ლონდონში, რათა ყურადღება მიეპყრო ქვეყნის გასაჭირზე და უთხრა BBC-ს, რომ მის ქვეყანას სჭირდება კოალიციური მთავრობა, რათა არ გადაიქცეს ერთპარტიულ სახელმწიფოდ.
მან თქვა: „რუსებს სურთ გააკონტროლონ არა მხოლოდ საქართველო, არამედ შესაძლოა ევროპის ნაწილიც“.
ივანიშვილის ქონება 6 მილიარდ ფუნტზე მეტად არის შეფასებულინ. რომელთაგან ზოგიერთი კრიპტოვალუტაში ინახება .
მან კარიერა დამლაგებლად მუშაობით დაიწყო. მოგვიანებით მან გაყიდა ტელეფონები და კომპიუტერები რუსეთში და შემდეგ დააარსა ქვეყნის ერთ-ერთი პირველი კერძო ბანკი. მოგვიანებით ის საბანკო საქმეში, უძრავ ქონებასა და ლითონებზე მუშაობდა.
მისი ამჟამინდელი ცხოვრების წესი ძალიან განსხვავდება მისი წარსულისგან, როდესაც ის დამლაგებლად მუშაობდა. ფოტოები ასახავს პატარა მილიარდერს, რომელიც დომინირებს დედაქალაქ თბილისში თავისი მთის ბუნაგიდან, ასევე ზებრებს მის პირად ზოოპარკში, სადაც ასევე ცხოვრობს რვა ჯიშის ფარშევანგი, ვარდისფერი ფლამინგოები და სხვა ეგზოტიკური ფრინველები.
ცნობილია, რომ მისი სახლის ცენტრალურ ნაწილში ზვიგენის აკვარიუმია .
მისი ოფისის კედლებზე ნახავთ მონეს, პიკასოს, ლუსიან ფრეუდის და სხვების ნამუშევრებს. თუმცა, გაძარცვის შიშით, ის ამბობს, რომ ყველა ნამუშევარი ასლია, ორიგინალები კი ლონდონში ინახება.
თუმცა მისი ყველაზე დიდი ექსტრავაგანტულობა არის ეგზოტიკური ხეების შორეული ადგილებიდან ამოძირკვა და მათი ეზოში დარგვა. “მე ნამდვილად მიყვარს დიდი ხეები”, – თქვა მან ერთხელ. “გიგანტური ხეები ჩემი გატაცებაა.”
ივანიშვილის პარკის ხეები კენიის კილიფის რეგიონიდან ამოძირკვეს და საქართველოში გაიტანეს. ზოგიერთი მათგანი 650 ტონას იწონიდა.
მათ ამოთხრას კენიაში მოჰყვა საზოგადოების პროტესტი და ბრალდებები ბიოპირატიაში, ანუ სამეცნიერო კოლონიალიზმში. ივანიშვილის მიერ მოპარული ბაობაბის ხეების ნაწილი გადაშენების პირას არის და კლიმატის ცვლილების შემდგომი საფრთხის ქვეშ იმყოფება.
ქართველ სოფლელებს, რომელთა ხეები პარკისთვის იყო ამოძირკვული, ასევე პირდაპირ უთხრეს, რომ არ ესაუბრონ ჟურნალისტებს, თორემ კონტრაქტები შეუწყდებათ. ხეების გადატანის საფასური ხშირ შემთხვევაში ქართველ გადასახადის გადამხდელების ხარჯზე იქნა გადახდილი, ხოლო ტრანსნაციონალური ელექტრო კაბელები გათიშულ იქნა ხეების ტრანსპორტირებისთვის გზის გასახსნელად.
მონიტორები გვაფრთხილებენ, რომ ქართული “მაღალი საზოგადოება“ ახლა კორუფციის ეპიდემიის ტყვეობაშია, მთავრობაში კი ყოვლისმომცველი კრონიზმია გამეფებული.
ქვეყნის მთავარი პროკურორი ივანიშვილის ყოფილი ადვოკატია, ხოლო სახელმწიფო უსაფრთხოების აპარატის უფროსი ოდესღაც მისი დაცვა იყო, წარსულში ჯანდაცვის მინისტრი მისი ყოფილი პირადი ექიმი იყო. წინა ეკონომიკის მინისტრი იყო ბატონი ივანიშვილის ბანკი „ქართუს“ აღმასრულებელი დირექტორი.
ორგანიზაციამ „საერთაშორისო გამჭვირვალობა“ გამოაქვეყნა ანგარიში ივანიშვილის ახლობლების რაოდენობის შესახებ, რომლებიც დაჯილდოვდნენ მთავრობაში უმაღლესი თანამდებობებით.
„ჩვენ აღარ გვაქვს წვრილმანი კორუფცია, როგორიც არის ის, რომ პოლიცია ქრთამს ითხოვს“, – განაცხადა ეკა გიგაურმა „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ ხელმძღვანელმა თბილისში. ჩვენ გვაქვს ელიტური კორუფცია.
თურქეთის მმართველი სამართლიანობისა და განვითარების პარტია, რომელსაც პრეზიდენტი რეჯეფ თაიფ ერდოღანი ხელმძღვანელობს, მოულოდნელი მარცხი განიცადა კვირას გამართულ ადგილობრივ არჩევნებში, რომელიცღრმა ეკონომიკური კრიზისის ფონზე ჩატარდა . რას ნიშნავს ეს დრამატული დანაკარგი ერდოღანისთვის, რომელმაც დაკარგა კონტროლი თურქეთის ყველა დიდ ქალაქზე?
მთავარმა ოპოზიციურმა პარტიამ – რესპუბლიკურმა სახალხო პარტიამ ქვეყნის მასშტაბით ხმების 37,8% მიიღო, ხოლო ერდოღანის პარტიამ 35,5%, იტყობინება Anadolu Agency.
ბევრმა ექსპერტმა ამ არჩევნებს უწოდა “ერდოღანის ყველაზე დიდი მარცხი ისტორიაში”.
მისმა მთავარმა კონკურენტმა არა მხოლოდ შეძლო ერდოღანის ხელისუფლებაში ყოფნის 21 წლის განმავლობაში პირველად ეროვნულ კენჭისყრაში მისი პარტიის დამარცხება. მან ასევე მიიღო ყველაზე მეტი ხმა მრავალი ათწლეულის განმავლობაში. როგორ გახდა ეს შესაძლებელი?
ეკონომიკური პრობლემები: ჰიპერინფლაცია და მოსახლეობის უკმაყოფილება
მთავარი ფაქტორი, რამაც ხელი შეუწყო მმართველი პარტიის დამარცხებას, იყო ქვეყანაში არსებული ღრმა ეკონომიკური კრიზისი.
ბევრი სხვა ქვეყნისგან განსხვავებით, სადაც ცხოვრების ღირებულებამ მკვეთრი მატება დაიწყო მხოლოდ 2022 წლიდან, უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომის დაწყების შემდეგ, თურქეთში ეკონომიკური კრიზისი 2018 წლიდან გრძელდება. ქვეყანაში ინფლაცია 65%-ს აჭარბებს, ხოლო ეროვნულმა ვალუტამ ლირამ ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ღირებულების 80% დაკარგა.
თურქეთის მთავრობას პრეზიდენტ ერდოღანის მეთაურობით ხშირად ადანაშაულებენ იმაში, რომ ვერ ხვდება, რამდენად რთულია ეს ჩვეულებრივი ადამიანებისთვის.
„მმართველმა პარტიამ დააგვიანა ეკონომიკური კრიზისის დამანგრეველი შედეგების აღიარება“, – ამბობს ანკარის ჰაჯი ბაირამ ველის უნივერსიტეტის პროფესორი ბაჰადირ თურქი.
მან დასძინა, რომ 2023 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ ერდოღანი და მისი პარტია “ზედმეტად ოპტიმისტურად იყვნენ განწყობილნი კრიზისიდან გამოსავლის შესახებ”.
“ვფიქრობ, ეს იყო ყველაზე დიდი შეცდომა, რაც ერდოღანმა და მისმა პარტიამ დაუშვეს”, – ამბობს პროფესორი თურქი.
წინასაარჩევნო კამპანიის დროს ოპოზიცია ბევრს საუბრობდა ცხოვრების გაძვირების პრობლემაზე.
სტამბოლის პოპულარული მერი ეკრემ იმამოღლუ, რომელიც არჩევნებში სამართლიანობის და განვითარების პარტიის კანდიდატის წინააღმდეგ იბრძოდა, აქტიურად იყენებდა ლოზუნგს „ჩვენი ქვეყანა არ იმსახურებს სიღარიბეს“. შედეგად, მან დიდი გამარჯვება მოიპოვა და კიდევ ხუთი წლით აირჩიეს.
იმამოღლუმ, ოპოზიციური რესპუბლიკური სახალხო პარტიის წარმომადგენელმა, ერდოღანი დაადანაშაულა „ეკონომიკის კანონების თავდაყირა დაყენებაში“.
ერდოღანი ზედიზედ მესამე ვადით აირჩიეს პრეზიდენტად 2023 წელს და კამპანიის დროს ის ხალხს ეკონომიკის აღდგენას დაპირდა. თუმცა, როგორც ექსპერტები ამბობენ, 2024 წლის ადგილობრივ არჩევნებზე ამომრჩევლებმა უარყოფითი დამოკიდებულება გამოხატეს არა პირადად ქვეყნის პრეზიდენტის, არამედ მთლიანად მმართველი პარტიის მიმართ.
„ამომრჩეველისთვის ადვილი არ არის ლიდერებისადმი ემოციური მიჯაჭვულობის გაწყვეტა. მაგრამ ადგილობრივ არჩევნებზე მათ ხმა უნდა მიეცათ არა ლიდერისთვის [ერდოღანი], არამედ პარტიისთვის. და ამ არჩევნებში მათ სურდათ გამოეხატათ უკმაყოფილება პარტიის მიმართ“, – ამბობს სტამბოლის ოზეგინის უნივერსიტეტის პროფესორი ევრენ ბალტა.
ოპოზიცია აფართოებს თავის ბაზას
მთავარმა ოპოზიციურმა პარტიამ, რესპუბლიკურმა სახალხო პარტიამ შეინარჩუნა ძალაუფლება თურქეთის უდიდეს ქალაქებში, მათ შორის სტამბულში, ანკარასა და იზმირში და მოიპოვა ძალაუფლება რამდენიმე სხვა ცენტრში, მათ შორის ბურსაში, ქვეყნის სიდიდით მეოთხე ქალაქში.
მან დიდი პოპულარობა მოიპოვა თურქეთის ტრადიციულად კონსერვატიულ ცენტრალურ რეგიონებშიც კი – ამ მოვლენას მრავალმა კომენტატორმა უწოდა “წითელი ტალღა“–ეს არის ფერი, რომლითაც პარტიის წარმატებები აღინიშნა რუკებზე.
რესპუბლიკური სახალხო პარტია შეიქმნა თანამედროვე თურქეთის დამფუძნებლის, მუსტაფა ქემალ ათათურქის მიერ 1923 წელს და არის სეკულარული პოლიტიკური ძალა ნაციონალისტური პოზიციით. მისი ტრადიციული ამომრჩევლები საშუალო კლასის წარმომადგენლები არიან და დიდ ქალაქებში ცხოვრობენ.
თანამედროვე თურქეთის რესპუბლიკის დაარსების დღიდან, კონსერვატორები და ერთგული მუსლიმები განიხილავდნენ რესპუბლიკურ სახალხო პარტიას, როგორც საფრთხეს მათი ისლამური სათნოებისა და ღვთისმოსაობის ღირებულებებისთვის.
თავის მხრივ, პარტიამ დაადანაშაულა კონსერვატიული პოლიტიკური ჯგუფები, მათ შორის სამართლიანობისა და განვითარების პარტია ისლამისტური იდეების პროპაგანდაში. რელიგიურ და საერო თემებს შორის განხეთქილება ათწლეულების მანძილზე თურქეთის პოლიტიკაში განმსაზღვრელი ფაქტორია.
თუმცა, ბოლო წლებში ოპოზიციურმა რესპუბლიკურმა სახალხო პარტიამ პოპულარობა მოიპოვა უფრო კონსერვატიულ და რელიგიურ მოქალაქეებშიც კი – და ეს იყო მისი ამჟამინდელი გამარჯვების ერთ-ერთი მიზეზი.
„2017 წლიდან, 2016 წლის გადატრიალების მცდელობის შემდეგ, რესპუბლიკურმა სახალხო პარტიამ მიმართა კონსერვატორებთან შერიგების პოლიტიკურ სტრატეგიას და დაასრულა განხეთქილება“, – ამბობს პროფესორი ბალტა.
სტამბულში ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი, რამაც ხელი შეუწყო იმამოღლუს გამარჯვებას, იყო ქურთული თემის მხარდაჭერა. მისმა წევრებმა ხმა მისცეს მოქმედ მერს, თუმცა კენჭისყრაში იყო პროქურთული მწვანე მემარცხენე პარტიის წარმომადგენელი.
ბალტა დარწმუნებულია, რომ ქურთული თემის წევრებმა გადაწყვიტეს სტრატეგიული ხმის მიცემა.
„ერთის მხრივ, არის ერდოღანის პარტია, გამარჯვების სერიოზული პრეტენდენტი, რომელიც მათ „ტერორისტულ დაჯგუფებას“ უწოდებს. მეორე მხრივ, არის იმამოღლუ და რესპუბლიკური სახალხო პარტია, რომელიც ქურთებს თანასწორ მოქალაქეებად ექცევა. ამიტომ მათ რაციონალური არჩევანი გააკეთეს და ხმა მისცეს იმამოღლუს“, – განმარტავს ბალტა.
კიდევ ერთი ფაქტორი, რომელიც დაეხმარა ოპოზიციას ამ არჩევნებში, იყო ამომრჩევლებისთვის თავისი გზავნილის მიწოდების უნარი. მიუხედავად იმისა, რომ თურქეთში მედიის უმეტესობას მთავრობის მიერ მხარდაჭერილი სააგენტოებიაკონტროლებენ , ეს კონტროლი არ შეიძლება ჩაითვალოს აბსოლუტურად.
პრეზიდენტ ერდოღანს ხშირად ადანაშაულებენ მედიის მონოპოლიზებაში და ავტორიტარული რეჟიმის დამყარებაში. მაგრამ ბალტა გვახსენებს, რომ ავტორიტარიზმი შეიძლება გამოვლინდეს სხვადასხვა ხარისხით.
„თურქეთში მედიაზე ან პოლიტიკურ პარტიებზე კონტროლი არასოდეს ყოფილა ისეთი, როგორიც რუსეთში – და არც იქნება“, დარწმუნებულია ის. „აქ ჯერ კიდევ დიდი პოლიტიკური კონკურენციაა და აქ არის ოპოზიცია, რომელსაც აქვს ხალხთან საუბრის ინსტრუმენტები და უნარი.
ნიშნავს თუ არა ეს პრეზიდენტ ერდოღანის მმართველობის გარდაუვალ დასასრულს?
მიუხედავად იმისა, რომ ერდოღანის პარტიამ სერიოზული მარცხი განიცადა, ექსპერტები ამბობენ, რომ მისი პოლიტიკური ხელმძღვანელობის დასრულებაზე საუბარი ჯერ ნაადრევია.
ერდოღანის პრეზიდენტობა 2028 წელს დასრულდება. 31 მარტის არჩევნებამდე რამდენიმე კვირით ადრე პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ მისი ამჟამინდელი საპრეზიდენტო ვადა მისთვის ბოლო იქნებოდა.
„მიუხედავად იმისა, რომ ერდოღანმა აღიარა, რომ ეს იყო შესანიშნავი არჩევნები ოპოზიციისთვის, ის რჩება მთავარ ძალად თურქეთის პოლიტიკაში და აქვს მნიშვნელოვანი გავლენა“, – ამბობს პროფესორი თურქი. „არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ თურქეთში ამომრჩეველთა უმრავლესობისთვის ის კვლავ ძალიან პატივსაცემი და საყვარელი ფიგურაა“.
თურქის თქმით, გასულ წლებში ერდოღანის პარტიის წარმატება უზრუნველყოფილი იყო ჰარმონიული კავშირით „ერდოღანის ქარიზმატულ ძალასა და პარტიული ბიუროკრატიის მუშაობას შორის“. „მაგრამ მეჩვენება, რომ ასეთი ჰარმონია თანდათან იშლება და ამას ადგილობრივი არჩევნების შედეგები აჩვენებს“, – მიიჩნევს ექსპერტი.
ახლად არჩეული სტამბულის მერი ეკრემ იმამოღლუ ახლა პრეზიდენტობის ერთ-ერთ მთავარ პრეტენდენტად ითვლება, თუმცა არჩევნებში მონაწილეობის განზრახვა ჯერ არ გამოუცხადებია. პროფესორ ბალტას თქმით, მერის თანამდებობის შენარჩუნებით იმამოღლუ აძლიერებს თავის პოტენციალს, როგორც საპრეზიდენტო შესაძლო კანდიდატისას.
ხელისუფლებაში ყოფნის ორი ათწლეულის განმავლობაში ერდოღანმა გააფართოვა თავისი პოლიტიკური გავლენა თურქეთის ფარგლებს გარეთ. მან წარმოაჩინა საკუთარი თავი, როგორც შუამავალმა რუსეთსა და უკრაინას შორის და 2022 წელს დაეხმარა ხელშეკრულების გაფორმებას უკრაინული სურსათის ექსპორტის აღდგენის შესახებ; პრეზიდენტმა ასევე გააფართოვა თურქეთის სავაჭრო კავშირები აფრიკისა და აზიის ბევრ ქვეყანასთან; მნიშვნელოვანი ფიგურა გახდა ახლო აღმოსავლეთში.
ანალიტიკოსები ამბობენ, რომ ადგილობრივ არჩევნებში ასეთმა მძიმე მარცხმა შესაძლოა „შეარყიოს მისი საერთაშორისო ლეგიტიმაცია“.
„იმამოღლუ პირობას დებს, რომ შექმნის ფუნქციონალურ დემოკრატიულ სისტემას. ჩვენ შეიძლება მოწმენი გავხდეთ ფინანსური, კულტურული და პოლიტიკური კავშირების გაძლიერებისა ოპოზიციასა და მსოფლიო ძალებს შორის“, – ვარაუდობს ბალტა.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს არჩევნები არ შეიძლება ჩაითვალოს ერდოღანის პოლიტიკური ხელმძღვანელობის დასასრულად, ის სერიოზულ გამოწვევას შეუქმნიან მის ძალაუფლებას. თავად თურქეთის პრეზიდენტმა განაცხადა– „31 მარტი ჩვენთვის დასასრული კი არა, გარდამტეხი მომენტია“.
ერდოღანი პირობას დებს, რომ ყველაფერს გააკეთებს თავისი მომხრეების მხარდაჭერის დასაბრუნებლად. მაგრამ კენჭისყრის შედეგებით წახალისებული ოპოზიცია წარმატებას გამოიყენებს საკუთარი გავლენის გასაფართოებლად იმ მუნიციპალიტეტებს მიღმა, სადაც გამარჯვება მოიპოვა და შეეცდება გაძლიერდეს, როგორც ხელისუფლების რეალური პოლიტიკური ალტერნატივა.
მსოფლიოს სამი გავლენიანი გამოცემა The Insider, 60 minutes და Der Spiegel ჟურნალისტური გამოძიების შედეგებს აქვეყნებენ. მათ აღმოაჩინეს მტკიცებულება, რომ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული აუხსნელი ანომალიური ინციდენტები, ასევე ცნობილი როგორც “ჰავანის სინდრომი”, შეიძლება გამოწვეული იყოს რუსული “მთავარი სადაზრერვო სამმართველოს” (GRU) ერთ-ერთი ქვედანაყოფის – 29155 – წევრების მიერ გამოყენებული ენერგეტიკული იარაღის გამოყენებით.
“ჰავანის სინდრომი” პირველად საზოგადოების ყურადღების ცენტრში 2017 წელს მოექცა მას შემდეგ, რაც კუბაში 20-ზე მეტი ამერიკელი ოფიციალური პირი ავად გახდა აქამდე დაუდგენელი მიზეზებით. ამის შემდეგ 100-ზე მეტი შემთხვევა დაფიქსირდა სხვადასხვა ადგილებში. მათ შორის, ვისაც ჯანმრთელობის პრობლემა შეექმნათ არიან ამერიკელი დიპლომატები, ჯაშუშები, სამხედრო ოფიცრები, კონტრაქტორები, ზოგიერთ შემთხვევაში მათი ცოლები, შვილები და შინაური ცხოველებიც კი.
“ჰავანის სინდრომის” დროს ადამიანი მოულოდნელად ავად ხდება. უწევს წნევა, ეწყება ყურების ტკივილი, გულისრევა, პანიკური შეტევა, ესმის უცნაური ხმაური. მსხვერპლის ნაწილი, წლების გასვლის მიუხედავად, დღესაც უჩივის პრობლემებს: ცნობიერების დაბინდვას, კონცენტრაციის პრობლემებს, წონასწორობის დაკარგვას, უძილობას და ა.შ.
თავდასხმები ხორციელდება, რასაც The Insider უწოდებს “მიმართული ენერგეტიკული იარაღის” გამოყენებით. მსხვერპებს ჰქონდათ სიმპომები, როგორიცაა ქრონიკული თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, უძილობა, გულისრევა, სმენისა და მხედველობის დაქვეითება, ტვინის ტრვამული დაზიანებები, ზოგიერთმა მსხვერპლს ჯანმრთელობის ისეთი პრობლემები ჰქონდა, რომ იძულებულები გახდნენ დაეტოვებინათ სამსახური.
გამოცემა პენტაგონის მაღალჩინოსანზე დაყრდნობით წერს, რომ რუსეთი მსოფლიოს რამდენიმე ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში ამერიკელი დიპლომატების წინააღმდეგ აკუსტიკურ იარაღს იყენებდა. შემთხვევა, რომელიც ჩვენს ქვეყანაში მოხდა, 2021 წლის ოქტომბრით თარიღდება. გამოცემის თანახმად, სამიზნე საქართველოში ამერიკის საელჩოს თანამშრომლის ცოლი გახდა.
სტატიაში ნათქვამია, რომ დაზარალებული ქალი ქმართან ერთად საქართველოში 2020 წლის თებერვალში პანდემიისას ჩამოვიდა და თბილისში, დიღმში ცხოვრობდა. ქმარი ამერიკის საელჩოს იუსტიციის დეპარტამენტის ატაშე იყო. ჯოი (სახელი შეცვლილია) იხსენებს, რომ ერთ დღეს მოულოდნელად გაიგო ძლიერი, გამჭოლი ხმა, რაც ჰგავდა შეგრძნებას, რასაც ფილმებში ბომბის აფეთქების შემდეგ აღწერენ. ამბობს, რომ ამას სხვადასხვა სიმპტომი, მათ შორის ყურისა და თავის ძლიერი ტკივილი და გულისრევა მოჰყვა.
რესპონდენტი ამბობს, რომ როგორც კი ფოტოს გადასაღებად კამერა ასწია, ახალგაზრდა, მაღალი კაცი მანქანაში ჩაჯდა და გაიქცა. მოგვიანებით ეს პირი ამოიცნო, როგორც ალბერტ ავერიანოვი, რუსეთის გენშტაბის მთავარი სამმართველოს, GRU-ს, აგენტი.
გამოძიების თანახმად, ალბერტ ავერიანოვი, მუშაობს GRU-ს ელიტურ ქვედანაყოფში, – „ქვედანაყოფი 29155“ – რომელიც მსოფლიოს მასშტაბით არაერთ ოპერაციაზე პასუხისმგებელი, მათ შორის სკრიპალების მოწამვლასა და ჩეხეთში, ქალაქ ვრტებიცეში საბრძოლო მასალების საწყობში 2014 წელს მომხდარ აფეთქებასთან. ალბერტი არის ჯგუფის დამფუძნებლის მეთაურის შვილი. აშშ-ის მთავრობის ორი ოფიციალური პირი 60 Minutes-ს ეუბნება, რომ ალბერტი მართლაც იმყოფებოდა თბილისში, როდესაც თავდასხმა მოხდა.
”ის გაწვრთნილი იყო რომ დანაყოფის წევრი გამხდარიყო, 16 წლიდან მისი ნომერი არის ტელეფონის წიგნებში დანაყოფის წევრების. ის უფრო მეტია ვიდრე ანდრეი ავერიანოვის, ბოსის შვილი. ის არის ამ დანაყოფის წევრების კოლეგა. გვჯერა, რომ ამ დანაყოფის, მკვლელობის და დივერსიის რაზმის წევრები იყვნენ შემთხვევის ადგილებში ხელის შეწყობისთვის, ზედამხედველობისთვის ან იმისთვის, რომ პირადად განეხორციელებინათ თავდასხმა ამერიკელ დიპლომატებზე, მთავრობის ოფიციალურ პირებზე – აკუსტიკური იარაღის გამოყენებით”.
როდესაც The Insider-მა დაურეკა ალბერტს, რათა ეკითხა, იყო თუ არა იგი თბილისში ამერიკელ დიპლომატებზე და მათ ოჯახებზე სავარაუდო თავდასხმების დროს, მან მოისმინა კითხვა, შემდეგ ზედმეტად აღელვებულმა იკითხა ვინ ესაუბრდებოდა, როდესაც უთხრეს, რომ ეს იყო The Insider-ის მთავარი რედაქტორი, მან მაშინვე გათიშა ტელეფონი.
გამოცემები “ჰავანას სინდრომს” წლებია იძიებენ. The Insider გამოძიების მთავარ მიგნებებს შორის ასახელებს იმას, რომ ქვედანაყოფის უფროსმა წევრებმა “არალეტალური აკუსტიკური იარაღის” შემუშავებასთან დაკავშირებით გაწეული სამუშაოსთვის სხვადასხვა ჯილდო და პოლიტიკური დაწინაურება მიიღეს. რუსულ სამხედრო ლიტერატურაში ის აღწერილია, როგორც ხმოვან და რადიოსიხშირულ ენერგიაზე დაფუძნებული მოწყობილობები, რადგან ორივე მსხვერპლის ტვინში აკუსტიკურ არტეფაქტებს იწვევს. სამი გამოცემა მიუთითებს იმასაც, რომ GRU-ს აღნიშნული ქვედანაყოფი საბოტაჟის ოპერაციებს პუტინის იმპერიალისტური ოცნებების ასასრულებლად მთელ მსოფლიოში ატარებენ. კრემლი ჰავანის სინდრომთან კავშირს უარყოფს. პუტინის პრესსპიკერი დიმიტრი პესკოვი ამბობს, რომ ამ საკითხს მედია წლების განმავლობაში უკავშირებდა რუსეთს, თუმცა, მისი მტკიცებით, ბრალდებები უსაფუძვლოა.
მედიის გამოძიებამ აღმოაჩინა მტკიცებულება, რომელიც მიუთითებს იმაზე, რომ აუხსნელი ჯანმრთელობის ინციდენტებს, რომელიც „ჰავანას სინდრომის” სახელითაცაა ცნობილი, შესაძლოა, ქვედანაყოფ 29155-ის წევრების მიერ გამოყენებული ენერგეტიკული იარაღი იწვევდა. გამოძიების მთავარ აღმოჩენებს შორის არის ის ფაქტი, რომ ქვედანაყოფის უფროსმა წევრებმა მიიღეს ჯილდოები და პოლიტიკური დაწინაურება „არალეტალური აკუსტიკური იარაღის“ შემუშავებასთან დაკავშირებული სამუშაოსთვის, ეს ტერმინი რუსულ სამხედრო-სამეცნიერო ლიტერატურაში როგორც ულტრაბგერით ასევე რადიოსიხშირეზე დაფუძნებული ენერგიის მოწყობილობების აღსაწერად გამოიყენება.
60 Minutes-ს რობინ გარფილდმა, კომერციის დეპარტამენტის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა და მისმა მეუღლემ ბრიტა გარფილდმა განუცხადეს, რომ 2018 წელს, მათ გაიგეს უცნაური ხმები ღამით, როდესაც ისინი საზღვარგარეთ ცხოვრობდნენ შანხაიში, ჩინეთი. ამას მოჰყვა მეხსიერების დაქვეითების სიმპტომები, მხედველობის დაქვეითება და წონასწორობის პრობლემა, როგორც მათთვის, ასევე მათი შვილებისთვის. 2020 წელს მათ კვლავ ისაუბრეს 60 Minutes-თან და განაცხადეს, რომ მათ კვლავ დაესხნენ თავს, შუაღამისას, ფილადელფიაში, სადაც მკურნალობდნენ ჩინეთში მიყენებული დაზიანებების გამო.
“ღამით ხმაურმა გამაღვიძა და თავიდან მეგონა, რომ სახლში ქურდი შემოიპარა. რომ გავედი ოთახიდან, ბავშვების ოთახში შევედი და საშინელი სურათი დამხვდა – ჩემს ორივე შვილ კრუნჩხვები ჰქონდა. მივედი ერთ-ერთთან, თავი დავდე მის გვერდით და გავიგონე ძალიან უცნაური ბგერა
კრემლმა უარყო ცნობა იმის შესახებ, რომ რუსული სამხედრო დაზვერვა, შესაძლოა, იდუმალი „ჰავანის სინდრომის“ დაავადების უკან იდგეს.
„ეს სულაც არ არის ახალი თემა. მრავალი წლის განმავლობაში, პრესაში გაზვიადებული იყო ეგრეთ წოდებული „ჰავანის სინდრომის“ თემა და თავიდანვე რუსულ მხარეს სდებდნენ ბრალს“, – განაცხადა კრემლის სპიკერმა დმიტრი პესკოვმა.
”მაგრამ, არავის არასოდეს გამოუქვეყნებია ან გამოუთქვამს რაიმე დამაჯერებელი მტკიცებულება ამ უსაფუძვლო ბრალდებების შესახებ. ამიტომ, ეს ყველაფერი სხვა არაფერია თუ არა მედიის უსაფუძვლო, უსაფუძვლო ბრალდებები” – თქვა პესკოვმა
“რუსეთი ერთ წელზე მეტია აშენებს რკინიგზას, რათა მიუერთდეს სამხრეთის დროებით ოკუპირებულ ტერიტორიებს. ეს პროცესი თითქმის დასრულებულია და ჩვენთვის შესაძლოა მომავალში სერიოზული პრობლემა გახდეს. მაგრამ იმედი მაქვს, რომ რკინიგზის სახმელეთო მონაკვეთს როგორმე გავანადგურებთ. ამის გამოცდილება უკვე გვაქვს და გაცილებით მარტივი საკითხია, ვიდრე ყირიმის ხიდი”.
აცხადებს უკრაინის სამხედრო დაზვერვის მეთაური, კირილო ბუდანოვი.
ბუკინგემის სასახლემ გამოაცხადა, რომ მეფე ჩარლზ III-ს კიბოს დიაგნოზი დაუსვეს.
ეს არ არის პროსტატის კიბო, მაგრამ ის მაშინ აღმოაჩინეს, როცა ცოტა ხნის წინ მეფე პროსტატის ადენომის მკურნალობის კურსს გადიოდა.
სასახლის განცხადებაში არ არის მითითებული სხვა დეტალები, მათ შორის მეფის ავადმყოფობის ეტაპი ან ექიმის პროგნოზი, მაგრამ ნათქვამია, რომ მეფემ ორშაბათს დაიწყო “შესაბამისი მკურნალობის კურსი”.
ბუკინგემის სასახლემ ასევე აღნიშნა, რომ მეფე “ზოგადად დადებითად არის განწყობილი მისი მკურნალობის მიმართ და მოელის, რომ რაც შეიძლება მალე დაუბრუნდება სრულად საზოგადოებრივ საქმიანობას”.
უახლოეს მომავალში ის ნაკლებად დაესწრება საჯარო ღონისძიებებს, ამ პასუხისმგებლობას მკურნალობის მსვლელობისას სამეფო ოჯახის სხვა უფროსი წევრები აიღებენ. ამ სტატუსს ამჟამად ფლობენ მისი მეუღლე, დედოფალი კამილა, ვაჟი, პრინცი უილიამი, ძმა, პრინცი ედვარდი და და, პრინცესა ანა.
ჩარლზ III კვლავ განაგრძობს სახელმწიფოს მეთაურის კონსტიტუციური როლის შესრულებას, მათ შორის სახელმწიფო დოკუმენტაციის გაფორმებას და კერძო შეხვედრებს. მათ შორის, პრემიერ მინისტრთან აუდიენციას: ისინი გააგრძელებენ ყოველკვირეულ შეხვედრებს.
თუ ექიმები მეფეს ურჩევენ პირისპირ შეხვედრების მინიმუმამდე შემცირებას, შესაბამისი ზომები მხოლოდ მაშინ იქნება მიღებული.
იმ შემთხვევაში, თუ მეფე ვერ ახერხებს სახელმწიფოს მეთაურის მოვალეობის შესრულებას, არსებობს კარგად ჩამოყალიბებული კონსტიტუციური პროცედურა. ასეთ შემთხვევაში, პასუხისმგებლობა გადადის „სახელმწიფო მრჩევლებზე“.
ამჟამად მათ შორის არიან დედოფალი კამილა, პრინცი უილიამი, პრინცესა ანა და პრინცი ედვარდი. პრინცი ჰარი და იორკის ჰერცოგი (ანუ პრინცი ენდრიუ) ამ სიაში აღარ შედიან, რადგან ისინი არ არიან სამეფო ოჯახის მომუშავე წევრები.
მედიის ინფორმაციით, პრინცი ჰარი, რომელიც ახლა კალიფორნიაში ცხოვრობს, ესაუბრა მამას და უახლოეს დღეებში დიდ ბრიტანეთში ჩავა.
ორშაბათს დილით 75 წლის მეფე ნორფოლკის სანდრინგემის სასახლიდან ლონდონში დაბრუნდა. ოფიციალურ განცხადებაში ასევე ნათქვამია, რომ ის მკურნალობას ამბულატორიულად გაივლის.
კიბოს თერაპიის აბსოლუტური უმრავლესობა ამბულატორიულად ტარდება. მაგრამ ეს მოიცავს შესაძლო მკურნალობის უზარმაზარ სპექტრს.
ქიმიოთერაპია ასევე სხვადასხვა ფორმით გამოიყენება, რომელთაგან თითოეულმა შეიძლება გამოიწვიოს გვერდითი მოვლენები. მაგრამ რადგან უცნობია, რა ტიპის კიბო აქვს მეფეს, ძნელია ვარაუდი, რა ტიპის მკურნალობა ჩაუტარდება მას.
მედია წერს, რომ მეფე ჩარლზ III-მ პირადად აცნობა თავისი დიაგნოზი მის უახლოეს ოჯახის წევრებს, მათ შორის პრინცებს უილიამსა და ჰარის, ასევე მის და-ძმებს პრინცესას ანას და პრინცებს ენდრიუს და ედვარდს.
კვირას მეფე სანდრინგემში წირვას დაესწრო და შეკრებილ ხალხს მიესალმა.
ერთ კვირაზე მეტი ხნის წინ მეფემ ლონდონის კერძო კლინიკაში პროსტატის ოპერაცია გაიკეთა.
ჩარლზ III-მ გადაწყვიტა გამოეცხადებინა თავისი მკურნალობა, რათა მეტი მამაკაცისთვის მიეცა მოტივაცია, გამოკვლევა ჩაიტარონ.
გავრცელებული ინფორმაციით, ის კმაყოფილი იყო ამ სამედიცინო პრობლემის შესახებ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების შესაძლებლობით. მისი განცხადების შემდეგ, ბრიტანეთის ჯანდაცვის ნაციონალური სამსახურის ვებგვერდზე პროსტატის პრობლემებისა და დაავადებების შესახებ ძებნების რაოდენობის მკვეთრი ზრდა (1000%-ით)აღინიშნა.
კიბოს მრავალი სახეობის განვითარების ალბათობა ასაკთან ერთად იზრდება. ბრიტანეთში, საშუალოდ, 75 წელზე უფროსი ასაკის ადამიანებში კიბოს ახალი შემთხვევების მესამედზე მეტი (36%) მოდის.
წამყვანი ბრიტანელი ონკოლოგი და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კიბოს პროგრამის ყოფილი ხელმძღვანელი, პროფესორი კეროლ სიკორა, თვლის, რომ მეფის გადაწყვეტილება მისი დიაგნოზის გასაჯაროებაზე დაეხმარება საზოგადოებას უკეთ გაიგოს, რა არის სინამდვილეში ასეთი დაავადებები.
„კიბო ბევრ ადამიანს აშინებს და მისი დიაგნოზის გასაჯაროებით, ჩარლზ III, რა თქმა უნდა, დაეხმარება ადამიანებს გარკვეული შიშების მოხსნაში. ჩვენ ვმკურნალობთ სიმსივნით დაავადებულთა თითქმის ნახევარს და… იმედია დიდხანს და წარმატებულად იცხოვრებს, მაგრამ… ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ნებისმიერი შეიძლება დაავადდეს კიბოთი… გახსნილობა საუკეთესო საშუალებაა ადამიანების დასაცავად, რათა მათ არ ეშინოდეთ. ისაუბრეთ ღიად იმ სიმპტომებზე, რომლებიც კიბოს მოასწავებდეს“ – ამბობს პროფესორი სიკორა.
სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური აცხადებს, რომ საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილია 14 კგ-მდე ასაფეთქებელი ნივთიერება. უწყების კონტრტერორისტული ცენტრის დირექტორმა ბაჩა მგელაძემ დღეს, 5 თებერვალს გამართულ ბრიფინგზე ისაუბრა.
მისი ინფორმაციით, ასაფეთქებელი მოწყობილობები და ნივთიერება უკრაინის ქალაქ ოდესიდან რუმინეთის, ბულგარეთის და თურქეთის გავლით მიმდინარე წლის 19 იანვარს საქართველოში შემოიტანეს საკონტროლო გამშვები პუნქტით „სარფი“ უკრაინის მოქალაქის მფლობელობაში არსებული მინივენის ტიპის ავტომობილით. მანვე განმარტა, რომ უკრაინიდან საქართველოს გავლით რუსეთში გასატანი ასაფეთქებელი ნივთიერებები, დამალვის მიზნით შენახული იყო აკუმულატორების ყუთებში.
“აღნიშნული საქმის დეტალები და ფაქტობრივი გარემოება იძლევა იმის ეჭვის საფუძველს, რომ საქართველოს ტერიტორიის გამოყენება და ამ პროცესში საქართველოს მოქალაქეების მრავლად ჩართვა ემსახურებოდა იმ მოსაზრების შექმნას, რომ ტერორისტული აქტები, რომელიც განხორციელდებოდა საქართველოსა თუ მის ფარგლებს გარეთ დაბრალებოდა საქართველოს როგორც დაგეგმვის, ისე განხორციელების ნაწილში”, – თქვა კონტრტერორისტული ცენტრის დირექტორმა.
მისი ინფორმაციით, ასაფეთქებელი მოწყობილობების საქართველოში შემოტანაში, ქვეყნის მასშტაბით გადაადგილებაში, ერთ-ერთი კონტეინერის რუსეთის ფედერაციის მიმართულებით ტრანზიტულად გატანაში, ხოლო მეორე მათგანის დედაქალაქში განთავსებაში ჩართული იყო საქართველოს 7, უკრაინის 3 და სომხეთის 2 მოქალაქე.
“პროცესს ორგანიზებას უწევდა უკრაინის მოქალაქე, 2020 წელს ოდესის ოლქის ადგილობრივი რადას კიევის რაიონის დეპუტატობის კანდიდატი პარტიიდან „ხალხის მსახური“ ანდრეი შარაშიძე, რომელიც წარმოშობით ქალაქ ბათუმიდანაა.
აღნიშნული პირი საქართველოს ფარგლებს გარედან აქტიურ მეთვალყურეობას უწევდა ზემოხსენებული ასაფეთქებელი მოწყობილობების გადაადგილებას. გამოძიებით ასევე დადგენილია, რომ ზემოაღნიშნული პირებისთვის, გარდა შარაშიძისა, სავარაუდოდ ცნობილი არ იყო მანქანის აკუმულატორებში განთავსებული ასაფეთქებელი მოწყობილობებისა და კაფსულ-დეტონატორების შესახებ”, – აცხადებენ სუს-ში.