Category: კავკასია

  • ზალუჟნის არშემდგარი გადადგომა. რა მოხდა სინამდვლეში

    უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის, ვალერი ზალუჟნის სავარაუდო გადადგომასთან დაკავშირებული ეპოპეა რამდენიმე საათის განმავლობაში გაგრძელდა, მაგრამ მილიონობით უკრაინელის აღელვება გამოიწვია.

    რა მოხდა სინამდვილეში 29 იანვარს და რა ვიცით ამ დროისთვის: 

    ორშაბათს, 29 იანვარს, ნაშუადღევს, ვალერი ზალუჟნის აცნობეს, რომ პრეზიდენტს მისი ნახვა სურდა: ვლადიმერ ზელენსკის თითქოს სურდა ფრონტზე არსებული ვითარების განხილვა მთავარსარდალთან.

    ის მაშინვე წავიდა ბანკვსკაიას ქუჩაზე, სადაც სადაც  პრეზიდენტის ოფისის შენობაა განთავსებული. წინასწარ ჩანდა, რომ ეს შეხვედრა ტიპიური არ იქნებოდა.  იმისდა მიუხედავად, რომ ზელენსკი და ზალუჟნი რეგულარულად ხვდებიან ერთმანეთს მთავარსარდლის შტაბის შეხვედრებზე, მათ დიდი ხანია აღარ ქონიათ შეხვედრა პრეზიდენტის ოფისის უფროსის თანდასწრების გარეშე. ამ დღეს ანდრეი ერმაკი უჟგოროდში იმყოფებოდა უნგრეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ხელმძღვანელთან, პიტერ სიიარტოსთან მოლაპარაკებებზე.

    BBC-ის ცნობით, ბანკოვაიაზე შეხვედრაში სამი ადამიანი მონაწილეობდა: ვლადიმერ ზელენსკი, ვალერი ზალუჟნი და თავდაცვის მინისტრი რუსტემ უმეროვი.

    როგორც BBC-ის წყაროები აცხადებენ, შეხვედრა სრულიად მშვიდ ტონში გაიმართა. მალე პრეზიდენტი გადავიდა მის მთავარ თემაზე: მან თქვა, რომ გადაწყვიტა უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის თანამდებობიდან გადაყენება. ზელენსკიმ დასძინა, რომ განკარგულებას უახლოეს მომავალში მოეწერება ხელი.

    კიევის დროით საღამოს ექვსის შემდეგ, სოციალურ ქსელებში აქტიურად გავრცელდა ინფორმაცია ზალუჟნის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ. „ნიუსი“ ორი პარალელური არხით გავრცელდა.

    ერთის მხრივ, მას აქტიურად ატრიალებდნენ ანონიმური ტელეგრამის არხები, რომლებიც პრეზიდენტის აპარატთან არიან კავშირში. მართალია პრეზიდენტის ოფისმა  არაერთხელ უარყო მათთან კავშირში, მაგრამ ეს არხები ხშირად პირველები არიან, ვინც ავრცელებს ექსკლუზივებს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის წიაღიდან და მათი წარმომადგენლები პრეზიდენტის ოფისში დახურულ ბრიფინგებზე არიან მიწვეულნი.

    მეორეს მხრივ, ზალუჟნის გადადგომაზე  ინფორმაცია – ასევე საკუთარ წყაროებზე მითითებით – გაავრცელეს ადამიანებმა და არხებმა, რომლებიც ნაკლებად არიან პრეზიდენტ ზელენსკის მიმართ სიმპათიაში ეჭვმიტანილნი.

    რა თქმა უნდა, ამ მესიჯების ტონი სრულიად განსხვავებული იყო. პირველი ჯგუფი აღნიშნავდა, რომ ქვეყანაში საშინელი არაფერი ხდებოდა და  არ იყო საჭირო „ნავის რყევა“ ამ გადადგომასთან დაკავშირებით. მეორე ჯგუფმა კი  განგაში ატეხა და პრეზიდენტის აპარატს ყველანაირი უბედურება უწინასწარმეტყველა.

    კიევში საღამოს შვიდის შემდეგ, არაერთმა გავლენიანმა უკრაინულმა მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია ზალუჟნის გადადგომის, როგორც მომხდარი ფაქტის შესახებ, საკუთარ წყაროებზე დაყრდნობით.

    19:41 საათზე, დაახლოებით საათნახევრის შემდეგ, რაც ამ თემაზე გავრცელდა ინფორმაცია, სამთავრობო უწყებამ ამ საკითხზე პირველი განცხადება გაავრცელა.

    „ძვირფასო ჟურნალისტებო, ჩვენ დაუყოვნებლივ ვპასუხობთ ყველას: არა, ეს ასე არ არის“, – ნათქვამია უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს ლაკონურ შეტყობინებაში.

    20:05 საათზე, ვლადიმერ ზელენსკის პრესმდივანმა სერგეი ნიკიფოროვმა უკრაინსკაია პრავდას განუცხადა, რომ „პრეზიდენტს ნამდვილად არ გაუთავისუფლებია მთავარსარდალი“.

    საბოლოოდ, 20:20 საათზე, პრეზიდენტის ადმინისტრაციამ გაავრცელა ვლადიმერ ზელენსკის ყოველდღიური მიმართვა. მასში არც მთავარსარდალთან შეხვედრაზე იყო საუბარი და არც მისი გადადგომის შესახებ.

    მხოლოდ ამ მომენტში გახდა მეტ-ნაკლებად ნათელი, რომ 29 იანვარი არ იქნებოდა ვალერი ზალუჟნის ბოლო სამუშაო დღე.

    რაც დანამდვილებით არ ვიცით

    ჯერ ერთი, რატომ გადაწყვიტა პრეზიდენტმა ახლავე შეეტყობინებინა ზალუჟნისთვის მისი  თანამდებობიდან გადაყენება?

    ვლადიმერ ზელენსკის და ვალერი ზალუჟნის დაძაბული ურთიერთობა დიდი ხანია აღარ არის საიდუმლო.  BBC-ის თანამოსაუბრეები უკრაინის ძალაუფლების უმაღლეს დერეფნებში აღიარებენ: პრობლემები ქვეყნის სამხედრო და პოლიტიკურ ხელმძღვანელობას შორის დაიწყო 2022 წლის აპრილში, როგორც კი რუსული ჯარები კიევიდან გავიდნენ.

    მედიის ინფორმაციით, მიუხედავად იმისა, რომ გენერალი ზალუჟნი ოფიციალურად არ არის სამხრეთ უკრაინის თავდაცვის არასათანადო ორგანიზების გამო აღძრული  სისხლის სამართლის საქმის ფიგურანტი, მას ამის შესახებ საუბარი ჰქონდა გამოძიების სახელმწიფო ბიუროს გამომძიებლებთან.

    ამჟამად პრეზიდენტი უკვე არ იკავებს თავს უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის მიმართ მკაცრი, შეურაცხმყოფელი განცხადებებისგან. ხოლო საპრეზიდენტო პარტიის დეპუტატი მარიანა ბეზუგლაია, რომელიც ასოცირდება პრეზიდენტის აპარატის უფროსის ფიგურასთან, ღიად აკრიტიკებს გენერალს სოციალურ ქსელებში.

    ბეზუგლაია ზალუჟნის წინააღმდეგ. რას ნიშნავს დეპუტატის თავდასხმა უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალზე?

    ძნელი სათქმელია, რა იყო ზელენსკის და ზალუჟნის ურთიერთობების მკვეთრი გაციების ძირითადი მიზეზი. ზოგიერთი კომენტატორი მიიჩნევს, რომ მიზეზი ეჭვიანობაა ვალერი ზალუჟნის წარმოუდგენლად მაღალი ნდობისა და მხარდაჭერის მიმართ, რომელსაც სოციოლოგები უკვე უწოდებენ ზელენსკის ერთადერთ რეალურ კონკურენტს ჰიპოთეტურ საპრეზიდენტო არჩევნებში. სხვები აღნიშნავენ, რომ გარკვეული მომენტიდან ზალუჟნი და ზელენსკი განსხვავებულად ხედავენ რა ფაზაში შევიდა ომი და როგორ უნდა განვითარდეს იგი შემდგომ.

    ნებისმიერ შემთხვევაში,  დასავლური ცნობით, ბოლო თვეების განმავლობაში, ვლადიმირ ზელენსკი არაერთხელ ძალიან ახლოს იყო გადაყენების გადაწყვეტილებასთან – კანონმდებლობა აძლევს მას უფლებას გამოსცეს განკარგულება ამის შესახებ დამატებითი წარდგინებისა და დასაბუთების გარეშე.

    კონკრეტულად რამ აიძულა პრეზიდენტი 29 იანვარს პირადად ეცნობებინა მთავარსარდლისთვის მისი გარდაუვალი გადადგომის შესახებ, ზუსტად უცნობია. ბოლო დროს ფრონტზე ვითარება მნიშვნელოვნად არ შეცვლილა.  ომთან დაკავშირებული დიდი სიახლე გასულ კვირას ბელგოროდის მახლობლად რუსული ილ-76-ის ჩამოვარდნა იყო, მაგრამ უკრაინულმა საზოგადოებამ ამ ინციდენტის დეტალები ჯერ კიდევ არ იცის.

    ინფორმირებული წყაროების ცნობით,  პრეზიდენტმა ორშაბათს ზალუჟნისთან საუბარში მისი გადადგომის აუცილებლობა გაამართლა უკრაინის ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სააგენტოების მთელი სისტემის გადატვირთვის სურვილით. თუმცა, სხვა უსაფრთხოების, სამხედრო და სამართალდამცავ უწყებებში მოსალოდნელი საკადრო ცვლილებების შესახებ ინფორმაცია არ ყოფილა.

    The Washington Post წერს, რომ ზელენსკიმ ზალუჟნის თანამდებობიდან  გათავისუფლება ჯარისკაცების რაოდენობის შესახებ უთანხმოების გამო, რომელთა მობილიზებაა საჭირო. გამოცემა, უკრაინის მაღალჩინოსანზე დაყრდნობით, იუწყება, რომ მთავარსარდალმა შესთავაზა დაახლოებით 500 ათასი ადამიანის მობილიზება, ხოლო ზელენსკიმ ასეთი რიცხვი არაპრაქტიკულად მიიჩნია, უნიფორმის, იარაღისა და საწვრთნელი აღჭურვილობის დეფიციტის, ასევე მობილიზაციასთან დაკავშირებული პრობლემების გათვალისწინებით. The Washington Post იუწყება, რომ ზალუჟნიმ გააპროტესტა და აღნიშნა, რომ უკვე იყო ძალების დეფიციტი მზარდი მსხვერპლის გამო. გარდა ამისა, ქვეყანამ უნდა უპასუხოს 400 ათას ახალ ჯარისკაცს, რომელთა მობილიზებასაც რუსეთი გეგმავს. გამოცემის თანამოსაუბრის თქმით, მთავარსარდლის გარდა, მოსალოდნელია მისი გუნდის დათხოვნაც.

    რამ შეაფერხა განკარგულება

    მეორე კითხვა, რომელზეც პასუხი ჩვენ არ ვიცით, არის ის, თუ რამ შეუშალა ხელი პრეზიდენტის განკარგულების გამოჩენას მას შემდეგ, რაც მან ზალუჟნის საკადრო გადაწყვეტილება პირადად შეატყობინა.

    BBC ხელისუფლებაში მყოფ წყაროებზე დაყრდნობით ამ პასუხის ორ ვერსიაზე წერს:

    პირველი მათგანის თანახმად, სიტუაციაში ჩაერივნენ კიევის დასავლელი პარტნიორები და გამოხატეს მტკიცე წინააღმდეგობა ზალუჟნის გადადგომაზე.

    ამ ვერსიის გამართლება საკმაოდ მარტივად შეიძლება. უკრაინა ახლა მთლიანად დასავლეთის სამხედრო და ფინანსურ დახმარებაზეა დამოკიდებული. უფრო მეტიც, უახლოესი დღეები კრიტიკულად გადამწყვეტი იქნება კიევის ევროპული და ამერიკული მხარდაჭერის მრავალმილიარდიანი ტრანშებით უზრუნველყოფის პროცესში.

    ამავდროულად, უცხოური მედია იუწყება, რომ დასავლელი ლიდერები დაჟინებით ურჩევენ კიევს სტრატეგიულ თავდაცვაზე გადასვლას – ანუ, ფაქტობრივად, იმ სტრატეგიის განხორციელებას, რომლის მომხრეა ვალერი ზალუჟნი. მთავარსარდლის თანამდებობიდან გადაყენება, თანაც დასავლეთთან შეუთანხმებლად,  შეიძლებოდა გამხდარიყო ზელენსკის “ვეტოს” მიზეზი ამ გადაწყვეტილებაზე. დასავლეთს  როგორც ჩანს, აქვს საკმარისი ბერკეტები, რომ დაჟინებით დაიცვას  თავისი პოზიცია ამ საკითხთან დაკავშირებით.

    მეორე მიზეზი, რამაც შეიძლება ხელი შეუშალოს ზალუჟნის გადადგომის შესახებ განკარგულების განხორციელებას, არის ახალი მთავარსარდლის დანიშვნასთან დაკავშირებული პრობლემა. უკრაინული მედია ამ თანამდებობაზე ორ მთავარ კანდიდატს ასახელებს: საუბარია  დაზვერვის მთავარი სამმართველოს ამჟამინდელ უფროსზე, კირილ ბუდანოვზე და სახმელეთო ჯარების მეთაურზე, ალექსანდრე სირსკის.

    “ზელენსკიმ ზალუჟნის შესთავაზა ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის საბჭოს მდივნის თანამდებობა, მაგრამ მან უარი თქვა“, –  წერს გამოცემა The Economist.

    გამოცემის წყაროების თანახმად, მთავარსარდლის პოსტზე სახმელეთო ჯარების მეთაური ალექსანდრე სირსკი და უკრაინის დაზვერვის უფროსი კირილ ბუდანოვი განიხილებოდა.

    “ზოგიერთს მიაჩნია, რომ მან ბოლო წუთს თქვა უარი ამ სამსახურზე. ახლო კოლეგა ამტკიცებს, რომ გენერალი ბუდანოვს გენერალ ზალუჟნის პოსტზე პრეტენზია არ ქონია,  მაგრამ მას ასევე არ ჰქონდა უფლება უარი ეთქვა სამხედრო პოსტზე”, – წერენ ჟურნალისტები.

    BBC-ის წყაროები სამხედრო წრეებში ამბობენ, რომ ორივე გენერალს არ სურს ზალუჟნის სავარძლის დაკავება და უარი თქვეს ამ დანიშვნაზე.

    BBC-ის თანამოსაუბრეების თქმით,პრობლემა არის ის, რომ ნებისმიერი ახალი მთავარსარდალი ავტომატურად შედარდება ძველ, მეგაპოპულარულ ვალერი ზალუჟნისთან. კიევის სოციოლოგიის საერთაშორისო ინსტიტუტის დეკემბრის გამოკითხვის თანახმად, უკრაინელების 92% ენდობა ზალუჟნის, 60% ენდობა ბუდანოვს და 33% ენდობა სირსკის (თუმცა აღსანიშნავია, რომ უკრაინელების დაახლოებით ნახევარი მას უბრალოდ არ იცნობს) .

    ამავდროულად, არ არსებობს წინაპირობები, რომ ახალმა მთავარსარდალმა – არ აქვს მნიშვნელობა რა გვარი იქნება – ბრძოლის ველზე შთამბეჭდავი შედეგები აჩვენოს ან მიაღწიოს გარღვევას სამხედრო მხარდაჭერის საკითხებში.

    ყოველ შემთხვევაში, უკრაინას არ აქვს შესაძლებლობა დაუყოვნებლივ მიაღწიოს რუსეთის არმიაზე გამარჯვებას. და ნებისმიერ შემთხვევაში, ხელისუფლებამ უნდა გააძლიეროს მობილიზაცია. ეს ყველაფერი არ არის დამოკიდებული იმაზე, თუ ვინ იქნება უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. თუმცა, ახალი მთავარსარდლის დანიშვნის ასეთმა გარემოებებმა შესაძლოა მას „პოლიტიკურად დანიშნულის“, „ბანკოვსკის ხელის ბიჭის“ რეპუტაცია დაუმკვიდროს და ეს საკმაოდ გაურთულებს მას ცხოვრებას და საქმიანობას და, სავარაუდოდ, არ გააუმჯობესებს მის მიმართ დამოკიდებულებას უკრაინის არმიის რიგებში.

    „[ზალუჟნის] გადადგომის შემთხვევაში, ვინც მის ადგილზე დაინიშნება, ყველაზე დაუცველ მდგომარეობაში აღმოჩნდება. იმიტომ რომ პოლიტიკოსების ხელში მორჩილ იარაღად იქნება აღქმული. მისი ოფიცრის გამოცდილება, სამხედრო კვალიფიკაცია და სამხედრო ნიჭი ამ ფაქტორთან შედარებით მეორეხარისხოვანი იქნება. ასიათასობით ფორმაში ჩაცმული ადამიანისთვის ვალერი ზალუჟნი იქნება საკუთარი აზრის, კამათის და საკუთარი პოზიციის დაცვის გამო გათავისუფლებული ადამიანი. და ვინც მას შეცვლის, აღიქმება, როგორც პრეზიდენტის ნების აღმსრულებელი“, – წერდა პაველ კაზარინი, პუბლიცისტი და უკრაინის შეიარაღებული ძალების სამხედრო მოსამსახურე დეკემბერში.

    მეორეს მხრივ, წყარომ უკრაინის ერთ-ერთი სპეცსამსახურიდან BBC-ს განუცხადა, რომ შეუძლებელია იმის წარმოდგენა, რომ ყველა გენერალი უარს იტყვის პრეზიდენტის უკვე მიღებული გადაწყვეტილების შესრულებაზე, დანიშნოს იგი მთავარსარდლად.

    „უკრაინაში ომია. პრეზიდენტი არის უმაღლესი მთავარსარდალი. მისი გადაწყვეტილება უნდა შესრულდეს“, – ამბობს ის.

    რა მოხდება მომავალში?

     Financial Times საკუთარ  წყაროებზე დაყრდნობით წერს, რომ ზალუჟნის თანამდებობიდან მაინც გაათავისუფლებენ. გაზეთის თანამოსაუბრეების თქმით, ორშაბათს ზელენსკიმ უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალს წასვლისკენ მოუწოდა და მას ახალი როლი შესთავაზა, მაგრამ მან უარი თქვა. ამავდროულად, პრეზიდენტმა ზალუჟნის განუცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, დაეთანხმება თუ არა ამ ახალ როლს, მას მაინც გაათავისუფლებენ. FT-ის წყაროები ირწმუნებიან, რომ ზელენსკიმ გადადგომა ჯერჯერობით  მედიაში ინფორმაციის გაჟონვის გამო გადადო. გამოცემა აღნიშნავს, რომ ზალუჟნის შეცვლამ შესაძლოა „გააღიზიანოს დასავლელი პარტნიორები“ და სავარაუდოდ, ეს მოხდება ომის კრიტიკულ მომენტში.

    BBC-ის თანამოსაუბრეები უკრაინის თავდაცვის სექტორიდან ამბობენ, რომ არსებულ ვითარებაში უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის გადადგომა დროის საკითხია.

    ზელენსკის და ზალუჟნის შორის წინააღმდეგობამ კრიტიკულ ზღვარს მიაღწია და, როგორც ჩანს, აღარ არის საუბარი მხოლოდ სამხედრო ოპერაციებსა და მათ მომავალზე შეხედულებებს შორის განსხვავებაზე, არამედ ამ, სინამდვილეში, სრულიად განსხვავებულ ადამიანებს შორის წმინდა პიროვნულ წინააღმდეგობებზე და მათ შორის ნდობის ნაკლებობაზე. არადა ნდობა აუცილებელია, რათა უკრაინამ არ წააგოს რუსეთის მიერ დაწყებული ომი.

    პრეზიდენტს, რა თქმა უნდა, აქვს ასეთი ნაბიჯის გადადგმის უფლება, ეს უფლება მას კანონმდებლობით გარანტირებული აქვს. თუმცა, ახლა ძნელი სათქმელია, რა შედეგები მოჰყვება ასეთ გადაწყვეტილებას „ადგილზე“.

    როგორ შეძლებს უკრაინის პრეზიდენტი აუხსნას ეს ნაბიჯი უკრაინის დასავლელ პარტნიორებს, რომლებსაც აქვთ უფლება, და მოელიან კიევისგან პროგნოზირებად და გასაგებ ნაბიჯებს სახელმწიფოს მართვაში?

    როგორ აღიქვამს უკრაინის საზოგადოება პოპულარული მთავარსარდლის,  გადადგომას? დეკემბრის უკვე ნახსენებმა(  გამოკითხვამ აჩვენა, რომ უკრაინელების 72% არ უჭერს მხარს ზალუჟნის სხვა გენერლით შეცვლას (2% მხარს უჭერს).

    სოციოლოგმა ალექსეი ანტიპოვიჩმა დეკემბერში თქვა, რომ ვლადიმერ ზელენსკის მიერ ვალერი ზალუჟნის ჰიპოთეტური გადადგომა „არავითარ შემთხვევაში არ არის თვითმკვლელობა, მაგრამ ეს ნამდვილად დამღუპველი გადაწყვეტილებაა, აბსოლუტურად უარყოფითი მოქალაქეების მიერ სახელმწიფოში არსებული ვითარების შეფასების თვალსაზრისით. ” ხელისუფლება, ამბობს სოციოლოგი, ამით ნათლად აჩვენებს, რომ ისინი არ არიან ერთიანები, მაგრამ ერთობა ერთ-ერთი მთავარი ღირებულებაა ომით გაერთიანებული უკრაინული საზოგადოებისთვის.

    ზალუჟნის გადადგომა არ არის მხოლოდ ერთი გენერლის მეორით შეცვლა: ჩვენ ვსაუბრობთ უკრაინის ხელისუფლების მიერ საზოგადოებასთან არაფორმალური შეთანხმების დარღვევაზე, რომ პოლიტიკური ხელმძღვანელობა არ ასწავლის სამხედროებს ბრძოლას და სამხედროები არ ერევიან პოლიტიკურ საქმეებში. .

    ნაკლებად სავარაუდოა, რომ თუ ვალერი ზალუჟნი გადადგება, უკრაინელები მაიდანზე გავიდნენ ან  სამხედროები ხელისუფლებას აუჯანყდნენ (თუმცა მოვლენების ასეთი პროგნოზები უხვად იყო ორშაბათს საღამოს რუსეთის ომის მომხრე ტელეგრამ არხებში). თუმცა, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ამან დადებითად იმოქმედოს უკრაინის საზოგადოების ზოგად განწყობაზე, და ხელისუფლების მხარდაჭერის ინდიკატორებზე.

    BBC წერს, რომ  ორშაბათს პრეზიდენტმა ვალერი ზალუჟნის კონკრეტული შეთავაზება გაუკეთა. მას თითქოს შესთავაზეს ევროპის ერთ-ერთი ქვეყნის ელჩის თანამდებობა (კიევი თვეების განმავლობაში არ ნიშნავდა თავის ელჩებს დიდ ბრიტანეთში, ნორვეგიაში ან, მაგალითად, ჩეხეთში) ან უშიშროების საბჭოს მდივნის თანამდებობა.თუმცა, ზალუჟნიმ უარი თქვა კარიერის გაგრძელების ასეთ ვარიანტებზე.

    ბევრი უკრაინელი ექსპერტი დარწმუნებულია, რომ თუ ვალერი ზალუჟნი გადადგება, ის ავტომატურად გადაიქცევა პოლიტიკურ მძიმე წონოსნად, ნებისმიერი არჩევნების ფავორიტად.

    თავად გენერალი არასოდეს გამოუცხადებია რაიმე პოლიტიკური ამბიციების შესახებ.

    ჭორებისა და უარყოფის გაჩენიდან ერთი დღის შემდეგ, მან კომენტარი არ გააკეთა ორშაბათის მოვლენებზე. თუმცა, სამშაბათს ღამით ზალუჟნიმ გამოაქვეყნა სელფი თავის ფეისბუქზე. ფოტოზე ის ზის – როგორც ჩანს, სამუშაო ადგილზე – უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის, გენერალ სერგეი შაპტალას გვერდით. ფოტოზე გამოსახულ გენერლებს ერთნაირი სვიტერები აცვიათ წარწერით “Army Ukraine”.

  • ხურვალეთის მიმდებარედ, ოკუპირებულ ნაწილში ხანძარია – დავით ქაცარავა ვიდეოს ავრცელებს

    ხურვალეთის მიმდებარედ, ოკუპირებულ ნაწილში ხანძარია – ინფორამციას ამის შესახებ, “ანტისაოკუპაციო მოძრაობის” დამფუძნებელი, დავით ქაცარავა ავრცელებს და ვიდეოს აქვეყნებს. მისი თქმით, ადგილზე სახანძრო სამსახური არ შეინიშნება.

    ”ამ წუთებში საკმაოდ დიდი ცეცხლის კერას ვხედავთ ხურვალეთის მიმდებარედ, ოკუპირებულ ნაწილში. .
    სულ ცალ წიხლზე ჰკიდიათ ოკუპანტებს ჩვენი ბუნების წვის ამბავი – ერთი სახანძრო მანქანაც კი არ შეინიშნება ახლომახლო.”-წერს დავით ქაცარავა.

  • მსოფლიოში ყველაზე დიდი ლაინერი პირველ კრუიზში გაემგზავრა. როგორ გამოიყურება ის და რატომ არიან უკმაყოფილო გარემოსდამცველები

    მსოფლიოში ყველაზე დიდი საკრუიზო გემი, Icon of the Seas, ფლორიდიდან, მაიამის პორტიდან კარიბის ზღვის აუზის პირველ შვიდდღიან მოგზაურობაში გაემგზავრა.

    გემის სიგრძე რეკორდულია – 365 მ. შედარებისთვის ლეგენდარული ტიტანიკი თითქმის 100 მეტრით მოკლე იყო (269 მ), ხოლო აშშ-ს საზღვაო ძალების უდიდესი ავიამზიდის, ჯერალდ რ.ფორდის სიგრძე 333 მეტრია.

    ხომალდის წყალში ჩაშვების ცერემონიალში მონაწილეობა მიიღო მსოფლიო ჩემპიონმა, არგენტინის ნაკრების კაპიტანმა ლიონელ მესიმ , რომელიც ამჟამად თამაშობს მაიამის ინტერში თამაშობს.

    გემს შეუძლია 7600-მდე მგზავრის განთავსება, რომლებიც დაიძინებენ, ჭამენ და გაერთობენ 20 გემბანზე, სადაც 40-ზე მეტი რესტორანი, კაფე და ბარია. ასევე არის პატარა პარკი ტროპიკული მცენარეებით, თეატრი, კარაოკე, ჩოგბურთის და ფრენბურთის კორტები, ატრაქციონები ბავშვებისთვის და აკვაპარკი.

    გემი რეგისტრირებულია ბაჰამის კუნძულებზე და ფინეთში აშენდა. მისი  ღირებულება 2 მილიარდი აშშ დოლარია.

    ძრავები, რომლებიც ამ მცურავ გასართობ პარკს ამოძრავებს,  თხევად ბუნებრივ აირზე მუშაობს.

    გარემოსდამცველები ამ ტიპის საწვავს აკრიტიკებენ და ამბობენ, რომ მისი გამოყენება ატმოსფეროში მეთანის გამოყოფას იწვევს.

    ერთის მხრივ, ის იწვის უფრო სუფთად, ვიდრე ტრადიციული გემების საწვავი, როგორიცაა მაგალითად მაზუთი, მაგრამ თანამედროვე თხევადი ბუნებრივი აირი  85-95%–ით მეთანისგან შედგება.

    ამიტომ მისი გამოყენებისას ატმოსფეროში მეთანის გაჟონვის ალბათობა იზრდება და მეთანი უფრო საშიში სათბურის აირია, ვიდრე ნახშირორჟანგი.

    ბოლო 20 წლის განმავლობაში მეთანი ინარჩუნებს 80-ჯერ მეტ სითბოს, ვიდრე ნახშირორჟანგი, რაც ამ გამონაბოლქვის რადიკალურ შემცირებას სასიცოცხლო მიზნად აქცევს კლიმატის ცვლილებასთან ბრძოლაში.

    ”ეს არასწორი ნაბიჯია,” – განუცხადა როიტერს ბრაიან კომერმა, სუფთა ტრანსპორტის საერთაშორისო საბჭოს (ICCT) საზღვაო პროგრამის დირექტორმა. „ჩვენი შეფასებით, თხევადი ბუნებრივი აირის,  როგორც საზღვაო საწვავის გამოყენება გამოიწვევს 120%-ით მეტი სათბურის გაზების შეღწევას ატმოსფეროში გემის  ექსპლუატაციის მანძილზე, ვიდრე ჩვეულებრივი საზღვაო გაზოილის გამოყენების შემთხვევაში“

    ამ კვირის დასაწყისში, ICCT-მ გამოაქვეყნა მოხსენება, რომელშიც ნათქვამია, რომ თხევად ბუნებრივ აირზე მომუშავე გემებიდან მეთანის ემისია უფრო მაღალია, ვიდრე მიმდინარე რეგულაციებით არის დადგენილი.

    თუმცა,გემის მფლობელი კომპანიის, Royal Caribbean–ის წარმომადგენლები , ამტკიცებენ, რომ Icon of the Seas 24%-ით უფრო ენერგოეფექტურია, ვიდრე ამას მოითხოვს  საზღვაო ტრანსპორტის წესები მოითხოვს. კომპანია ასევე გეგმავს ნულოვანი ემისიის გემის წარმოდგენას 2035 წლისთვის.

    საკრუიზო ხაზების საერთაშორისო ასოციაციის თანახმად, საკრუიზო ინდუსტრია ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი ტურისტული სექტორია, რომელიც პირველ რიგში ახალგაზრდებს იზიდავს. 2021 წელს ამ ტურისტულმა ბიზნეს სექტორმა 75 მილიარდი აშშ დოლარი შეიტანა გლობალურ ეკონომიკაში.

    ძირითადი ციფრები:

    • Icon of the Seas არის მსოფლიოში ყველაზე დიდი საკრუიზო გემი, რომელიც იწონის 250 800 ტონას და სიგრძით თითქმის 365 მეტრია.
    • თავად გემის მშენებლობა და შეძენა Royal Caribbean International-ს თითქმის 2 მილიარდი აშშ დოლარი (1,65 მილიარდი ევრო) დაუჯდა.
    • Royal Caribbean-ის ვებსაიტის მიხედვით, ბილეთების ფასები მერყეობს $1,723-დან $2,639-მდე ერთ ადამიანზე. თუმცა, პოპულარულ საშობაო კრუიზში ფასი იზრდება 5,124 აშშ დოლარამდე ერთ ადამიანზე.

    პირველი კრუიზის გაჩერებებია: სენტ-კიტსი და ნევისი და აშშ-ს ვირჯინიის კუნძულების დედაქალაქი: შარლოტა–ამალია.

  • იორდანიაში დრონის შეტევის შედეგად სამი ამერიკელი ჯარისკაცი დაიღუპა, 25 დაიჭრა

    ამერიკელმა სამხედროებმა განაცხადეს, რომ იორდანიაში, სირიის საზღვართან, დრონის თავდასხმის შედეგად სამი ამერიკელი ჯარისკაცი დაიღუპა და 25 დაიჭრა.

    აშშ-ის პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა განაცხადა, რომ თავდასხმა განხორციელდა შეიარაღებული ჯგუფების მიერ, რომლებსაც ირანი უჭერს მხარს.

    „მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ ჯერ კიდევ ვაგროვებთ ყველა ფაქტს ამ თავდასხმის შესახებ, ჩვენ ვიცით, რომ ის განხორციელდა სირიასა და ერაყში მოქმედი რადიკალური შეიარაღებული ჯგუფების მიერ, რომლებსაც მხარს უჭერს ირანი“, – თქვა ბაიდენმა.

    ”თქვენ შეგიძლიათ დარწმუნებული იყოთ, რომ ჩვენ  პასუხს ვაგებნებთ ყველას, ვინც პასუხისმგებელია ამაზე იმ დროს, და იმ ფორმით, როგორსაც საჭიროდ ჩავთვლით.“ – დასძინა ბაიდენმა.

    მან ასევე მიუსამძიმრა დაღუპული ამერიკელი ჯარისკაცების ნათესავებსა და მეგობრებს.

    თეთრმა სახლმა განაცხადა, რომ თავდაცვის მდივანმა ლოიდ ოსტინმა და სხვა ოფიციალურმა პირებმ აცნობეს ბაიდენს თავდასხმის შესახებ კვირა დილით აცნობეს.

    7 ოქტომბერს ჰამასის ისრაელზე თავდასხმის შემდეგ, ეს პირველი შემთხვევაა, როცა ამერიკელი ჯარისკაცები დაიღუპნენ რეგიონში.

    მას შემდეგ შუა აღმოსავლეთში ამერიკულ ბაზებზე არაერთხელ განხორციელდა თავდასხმა, მაგრამ აშშ-ს არმიას აქამდე არ უთქვამს მსხვერპლის შესახებ მის ჯარებში.

    დაღუპული და დაჭრილი ამერიკელი ჯარისკაცების ვინაობა ჯერ არ სახელდება. მომხდარის შესახებ ინფორმაციას ახლა მათი ოჯახის წევრები ეცნობიან.

    იორდანიაში, ქვეყანაში, რომელიც შეერთებული შტატების ახლო მოკავშირეა, არის რამდენიმე ამერიკული სამხედრო ბაზა.  იქ დაახლოებით 3 ათასი ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურე იმყოფება.

  • სოფელ როშკასთან თოვლში ჩარჩენილი 90–მდე მოქალაქე მაშველებმა უვნებლად გამოიყვანეს

    საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის მეხანძრე-მაშველებმა დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ როშკასთან, თოვლში ჩარჩენილი 90-მდე მოქალაქე გამოიყვანეს. მოსული უხვი ნალექის შედეგად, გზის გაგრძელებას ვერ ახერხებდა 30-მდე ავტოსატრანსპორტო საშუალება, სადაც  90-მდე ადამიანი იმყოფებოდა.
    საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით მათი თანამშრომლები ადგილზე სწრაფად მივიდნენ და სამაშველო ოპერაცია დაიწყეს.   მეხანძრე-მაშველების მიერ, ყველა შესაბამისი სპეც-ტექნიკის მობილიზების შედეგად, თოვლში ჩარჩენილი ყველა მოქალაქის უვნებლად, უსაფრთხო ადგილზე გადაყვანა მოხერხდა.
    მოქალაქეთა სიცოცხლეს და ჯანმრთელობას საფრთხე აღარ ემუქრება.
  • უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს ჩინოვნიკები ჭურვების მიწოდებიდან 1,5 მილიარდი გრივნას მოპარვის მცდელობაში არიან ეჭვმიტანილი

    უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს დეპარტამენტის ყოფილ და ამჟამინდელ ხელმძღვანელებს, ლვოვის არსენალის კომპანიის მენეჯერებს და უცხოური კომპანიის წარმომადგენელს ბრალი წაუყენეს ჭურვების შესყიდვიდან 1,5 მილიარდი გრივნას (დაახლოებით 40 მილიონი აშშ დოლარი) მოპარვის მცდელობაში.

    უკრაინის უშიშროების სამსახურის ინორმაციით, რომელიც დაკავებულების ვინაობას არ ასახელებს, საქმეში ხუთი ბრალდებული ეჭვმიტანილია უკრაინის სისხლის სამართლის კოდექსის  191-ე მუხლით (ორგანიზებული ჯგუფის მიერ ჩადენილი ქონების მითვისება, მიტაცება ან მისი დაუფლება სამსახურებრივი მდგომარეობის ბოროტად გამოყენების გზით). „ბოროტმოქმედები ცდილობდნენ მოეპარათ თითქმის 1,5 მილიარდი საბიუჯეტო გრივნა უკრაინის შეიარაღებული ძალებისთვის 100 ათასი ნაღმმტყორცნის შეძენისას,“ – წერია უკრაინის უშიშროების სამსახურის განცხადებაში

    ეჭვმიტანილები არიან თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-ტექნიკური პოლიტიკის დეპარტამენტის ყოფილი და მოქმედი ხელმძღვანელები, ლვოვის არსენალის ხელმძღვანელი და კომერციული დირექტორი, ასევე უცნობი უცხოური კომერციული სტრუქტურის წარმომადგენელი. უშიშროების სამსახურმა  ერთ-ერთი ბრალდებული უკრაინის დატოვების მცდელობისას დააკავა, ამიტომ ის ახლა პატიმრობაშია, განმარტავს უკრაინსკა პრავდა.

    გამოძიების თანახმად, 2022 წლის აგვისტოში, ანუ იმ დროს, როდესაც უკრაინაში ომი უკვე მიმდინარეობდა, ოფიციალურმა პირებმა გააფორმეს კონტრაქტი ლვოვის არსენალთან საარტილერიო ჭურვების პარტიის შესაძენად. თანხის მიღების შემდეგ კომპანიის ხელმძღვანელობამ თანხის ნაწილი გადარიცხა უცხოური კომპანიის ბალანსზე, რომელსაც შეკვეთილი საბრძოლო მასალა უკრაინისთვის უნდა მიეწოდებინა.

    კომპანიას არც ერთი ჭურვი არ გაუგზავნია, მაგრამ მიღებული თანხები გადარიცხა ბალკანეთის შვილობილი სტრუქტურის ანგარიშებზე, ციტირებს გამოძიების პოზიციას Ukrayinska Pravda. დარჩენილი თანხა უკრაინის ერთ-ერთ ბანკში ანგარიშებზე დარჩა.

    ამ კვირის დასაწყისში სააპელაციო სასამართლომ დაადასტურა გადაწყვეტილება უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს სასარგებლოდ ლვოვის არსენალიდან 1,5 მილიარდი გრივნის ამოღების შესახებ.

    უკრაინსკა პრავდამ გასული წლის ივლისში თავის გამოძიებაში დაწერა, რომ თავდაცვის სამინისტრომ გააფორმა კონტრაქტი ნაკლებად ცნობილ კომპანია Lviv Arsenal-თან. ალექსეი რეზნიკოვმა, რომელიც თავდაცვის მინისტრის პოსტს იკავებდა 2022 წელს, გამოცემას უთხრა, რომ მოხდა კონტრაქტით გათვალისწინებული თანხის წინასწარ გადახდა,  ( თანხის თითქმის 100%), მაგრამ უკრაინელ სამხედროებს ამ კონტრაქტით არც ერთი ჭურვი არ მიუღიათ.

  • მოქალაქისგან თანხის გამოძალვაში ბრალდებულ პოლიციის ყოფილ მაღალჩინოსნებს სასამართლომ პატიმრობა შეუფარდა

    სამართალდამცავებმა წყნეთის პოლიციის ყოფილი უფროსი, დიმიტრი ქვაჭრელიშვილი და მისი ყოფილი მოადგილე, ამირან ნაჭყებია დააკავეს. პროკურატურის ინფორმაციით, სამმართველოს უფროსმა მოქალაქე სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე დაადანაშაულა ნარკოდამოკიდებულებაში, მას დაპატიმრებით დაემუქრა და ფსიქოლოგიური ძალადობის გზით, 3500 აშშ დოლარის ოდენობით ქრთამი გამოსძალა. უწყების ცნობით, ამავე სამმართველოს უფროსის მოადგილე მოქალაქის საცხოვრებელ სახლში მივიდა, სადაც  უკანონო ჩხრეკა ჩაატარა. ამირან ნაჭყებიამ თითქოს, ნივთმტკიცების სახით, მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით, მოქალაქისა და მასთან ერთად მცხოვრები სხვა პირის კუთვნილი პირადი ნივთები ამოიღო, რითაც დაზარალებულებს მნიშვნელოვანი მატერიალური ზიანი მიადგათ.

    ქვაჭრელიშვილის და ნაჭყებიას სასამართლო პროცესი თბილისის საქალაქო სასამართლოში დღესვე გაიმართა. მოსამართლემ მათ ორთვიანი წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა. სხდომაზე მხოლოდ წყნეთის პოლიციის ყოფილი უფროსი გამოცხადდა. ის ამბობდა, რომ მის წინააღმდეგ მტკიცებულებები არ არსებობს. პროცესზე ქვაჭრელიშვილსა და პროკურორს შორის დაპირისპირება მოხდა, რის გამოც მოსამართლემ ბრალდებული სხდომიდან გააძევა.

    ქ. თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის ძველი თბილისის მთავარი სამმართველოს პოლიციის მე-4 სამმართველოს ყოფილ უფროსს, დიმიტრი ქვაჭრელიშვილს საჯარო მოხელის მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტებას ედავებიან, რამაც ფიზიკური პირის უფლების და სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესის არსებითი დარღვევა გამოიწვია. ასევე, მის წინააღმდეგ საქმე აღძრულია 338-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით, რაც საჯარო მოხელის მიერ გამოძალვით ქრთამის აღებას მოიცავს.

    რაც შეეხება მის ყოფილ მოადგილეს. ამირან ნაჭყებიას წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით სხვისი ნივთის მოტყუებით დაუფლებას ედავებიან, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია. მას, ასევე, ბრალი წარდგენილი აქვს 333-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რაც საჯარო მოხელის მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტებას გულისხმობს, რამაც ფიზიკური პირის უფლების და სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესის არსებითი დარღვევა გამოიწვია.

  • უნივერსიტეტში ასე არ იქცევიან –თსუ–ს რექტორის პასუხი პროტესტის მონაწილე სტუდენტებს

    თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი, ჯაბა სამუშია სტუდენტებს პასუხობს, რომლებმაც უნივერსიტეტის ადმინისტრაცია დაიკავეს და კეკელიძის ქუჩაზე ხატიაშვილების ოჯახის გამოსახლებისას აკაკი ჩიქობავას და გიორგგი ხასაიას გათავისუფლებას ითხოვენ. ჯაბა სამუია თვლის, რომ  უნივერსიტეტი „არ არის ის ადგილი, სადაც შესაძლებელია ძალისმიერი მეთოდებით ქმედებები“.

    დღეს  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სენატის და აკადემიური საბჭოს სხდომა მიმდინარეობდა, სადაც დემონსტრანტი სტუდენტების მოთხოვნა და აკაკი ჩიქობავას და გიორგი ხასაიას საკითხი განიხილებოდა.

    „არცერთ თქვენგანს არ შეხვედრიან ეს ახალგაზრდები. მესმის, რომ ამოწურულიყო ყველანაირი რესურსი, – გამართლება არა აქვს სივრცეებში შეჭრას… სურვილიც არ ყოფილა საუბრის. გვინდა ასე და ასე უნდა იყოსო. პატივი ეცით თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ინსტიტუციებს და პატივი ეცით მის პროფესურას“,“, – განუცხადა სამუშიამ უნივერსიტეტში, სააქტო დარბაზში შეკრებილ პროფესორებს.

    თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტებს, რომლებიც კეკელიძის ქუჩაზე გამოსახლების წინააღმდეგ პროტესტისას დაკავებულ ლექტორს უჭერენ მხარს, მეორე დღეა, დაკავებული აქვთ უნივერსიტეტის კანცელარია და უნივერსიტეტის გაფიცვას ითხოვენ.

    სტუდენტების  მოთხოვნაა, უნივერსიტეტის ადმინისტრაცია და პროფესურა შემოუერთდეს მისივე ლექტორის, დაკავებული აკაკი ჩიქობავას და გიორგი ხასაიას გათავისუფლების მოთხოვნას და უნივერსიტეტი გაიფიცოს მანამ მათ არ გაათავისუფლებენ.

    23 იანვარს ღსრულების პოლიციამ საპატრულო პოლიციისა და საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის დახმარებით, ძალის გამოყენებით გამოასახლა ხატიაშვილების ოჯახი კეკელიძის ქუჩაზე მდებარე ბინიდან. გამოსახლების პროცესში პოლიციამ 20 ადამიანი დააკავა. აქედან 18 ადმინისტრაციული წესით.  სისხლის სამართლის წესით დაკავებულები არიან  მოძრაობა „ხმის“ დამფუძნებელი წევრები გიორგი ხასაია და აკაკი (კაკო) ჩიქობავა.კაკო ჩიქობავა თსუ-ის პროფესორია.გიორგი ხასაია – ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის დოქტორანტი.

    თბილისის საქალაქო სასამართლომ 25 იანვარს ორივე მათგანს პატიმრობა შეუფარდა.მათ 3-დან 6 წლამდე პატიმრობა ემუქრებათ.

  • მოპარული ბავშვები – BBC-ის სკანდალური დოკუმენტური ფილმი ქართველი ბავშვების გაყიდვის საქმეზე

    ბრიტანული სამაუწყებლო კორპორაციის ეთერში გავიდა ვრცელი დოკუმენტური ფილმი, რომელიც საქართველოში ჩვილებით ვაჭრობის მრავალწლიან პრაქტიკას ეხება. ბიბისი–ს ვებგვერდზე კი გამოქვეყნდა ფილმის ბეჭდური ვერსია, რომლის თარგმანს გთავაზობთ.

    ფილმის მთავარი გმირი ჟურნალისტი თამუნა მუსერიძეა, რომელიც წლების მანძილზე ადამიანებს დაკარგული მშობლების და შვილების მოძებნაში ეხმარება. ბიბისი–ს მოთხრობილი აქვს სამი კონკრეტული  ისტორია, როცა შვილები ბიოლოგიურ  მშობლებს დააშორეს:

    ემი და ანო იდენტური ტყუპები არიან, მაგრამ დაბადებისთანავე ისინი დედას წაართვეს და სხვადასხვა ოჯახებში გაყიდეს. წლების შემდეგ მათ შემთხვევით აღმოაჩინეს ერთმანეთი ტალანტ შოუსა  და TikTok ვიდეოების საშუალებით. როდესაც წარსულში უფრო ღრმად ჩაიხედეს, გააცნობიერეს, რომ ისინი იმ ათასობით ბავშვს შორის არიან, რომლებიც წლების მანძილზე დაბადებისთანავე იპარავდნენ სამშობიაროებში და ყიდნნენ.  მათ შორის, ზოგიერთი შემთხვევა 2005 წელსაც კი  მოხდა. ახლა გოგოები პასუხებს ეძებენ.

    ემი ლაიფციგში, სასტუმროს ნომერში წინ და უკან დადის. “მეშინია, ძალიან მეშინია”, – ამბობს ის და ნერვიულად იბნევა. „მთელი კვირა არ მიძინია. ეს არის ჩემი შანსი, რომ საბოლოოდ მივიღო პასუხები იმაზე, რაც მოხდა ჩვენთან დაკავშირებით.”

    მისი ტყუპი და ანო  სავარძელში ზის და უყურებს TikTok-ის ვიდეოებს თავის ტელეფონზე. ”ეს ის ქალია, რომელმაც შეიძლება გაგვყიდა“- ამბობს ის და თვალებს ატრიალებს.

    ანო აღიარებს, რომ ისიც ნერვიულობს, მაგრამ მხოლოდ იმიტომ, რომ არ იცის, როგორი რეაქცია ექნება და შეძლებს თუ არა ბრაზის შეკავებას.

    ეს არის გრძელი მოგზაურობის დასასრული. ისინი საქართველოდან გერმანიაში გაემგზავრნენ ფაზლის დაკარგული ნაწილის პოვნის იმედით. ისინი საბოლოოდ ხვდებიან ბიოლოგიურ დედას.

    ბოლო ორი წლის განმავლობაში ისინი ცდილობდნენ მომხდარის სურათი აღედგინათ.  როგორც კი მათ სიმართლე გაარკვიეს, მიხვდნენ, რომ საქართველოში ათიათასობით სხვა ადამიანი იყო, რომლებიც ასევე ჩვილები გაყიდეს საავადმყოფოებიდან და ათწლეულების განმავლობაში ტრეფიკინგის მსხვერპლნი იყვნენ. მომხდარის გამოძიების ოფიციალური მცდელობების მიუხედავად, ჯერ არავინ დასჯილა.

    ისტორია იმის შესახებ, თუ როგორ აღმოაჩინეს ემიმ და ანომ ერთმანეთი, მაშინ იწყება, როცა გოგოები 12 წლის იყვნენ.

    ემი ხვიტია შავი ზღვის სანაპიროზე ნათლიას სახლში იყო და უყურებდა საყვარელ გადაცემას „ნიჭიერი“. შოუს მონაწილე ჯაივის მოცეკვავე გოგონა მას ძალიან ჰგავდა. მხოლოდ კი არ გავდა, არამედ ზუსტად მისი იდენტური იყო.

    “ყველა ურეკავდა დედაჩემს და ეკითხებოდა: “რატომ ცეკვავს ემი სხვა სახელით?” – ამბობს ემი.

    ემიმ ამის შესახებ ოჯახს უთხრა, მაგრამ მათ პასუხს თავი აარიდეს. “ყველას ჰყავს ორეული”, – თქვა დედამ.

    შვიდი წლის შემდეგ, 2021 წლის ნოემბერში, ემიმ გამოაქვეყნა TikTok-ის ვიდეო, რომელშიც ის ლურჯი თმით და წარბების პირსინგით იყო.

    ორასი მილის (320 კმ) დაშორებით, თბილისში, კიდევ ერთ 19 წლის გოგოს, ანო სართანიას მეგობარმა გაუგზავნა გოგოს ვიდეო, რომელიც მას ძალიან გავდა.

    ანო ცდილობდა მოეძებნა ინტერნეტით გოგონა, რომელსაც წარბი გახვრეტილი ჰქონდა , მაგრამ ვერ იპოვა, ამიტომ მან ვიდეო გაავრცელა უნივერსიტეტის WhatsApp ჯგუფში, რათა ენახა ვინმეს შეეძლო თუ არა დახმარება. ვიღაცამ, ვინც ემის იცნობდა, ნახა პოსტი და  მათ ფეისბუქზე დაუკავშირდა.

    ემი მაშინვე მიხვდა, რომ ანო ის გოგო იყო, რომელიც წლების წინ ნახა შოუ “ნიჭიერში.“

    “ამდენი ხანი გეძებდი!” გაგზავნა მან მესიჯი. – მეც, – უპასუხა ანომ.

    მომდევნო რამდენიმე დღის განმავლობაში მათ აღმოაჩინეს, რომ ბევრი რამ ჰქონდათ საერთო.

    ორივე დაიბადნენ დასავლეთ საქართველოში, კირცხის სამშობიარო სახლში, რომელიც ახლა აღარ არსებობს, მაგრამ დაბადების მოწმობებიდან ჩანს, რომ მათი დაბადების დღეები ერთმანეთისგან რამდენიმე კვირით იყო დაცილებული.

    ისინი არ შეიძლებოდა ყოფილიყვნენ  დები და მით უმეტეს ტყუპები. მაგრამ ძალიან ბევრი მსგავსება იყო.

    მათ მოსწონდათ ერთი და იგივე მუსიკა, ორივეს უყვარდა ცეკვა და ერთნაირი ვარცხნილობაც კი ჰქონდათ. მათ აღმოაჩინეს, რომ მათ ჰქონდათ იგივე გენეტიკური დაავადება, ძვლის დაავადება, რომელსაც დისპლაზია ჰქვია.

    ისეთი შეგრძნება იყო, თითქოს ისინი ერთად ხსნიდნენ საიდუმლოს. “ყოველთვის, როცა რაღაც ახალს ვიგებდი ანოს შესახებ, ყველაფერი უფრო უცნაური ხდებოდა”, – ამბობს ემი.

    შეხვედრაზე შეთანხმდნენ და ერთი კვირის შემდეგ, როცა ემი თბილისში, რუსთაველის მეტროსთან ესკალატორის ზედა ნაწილს მიუახლოვდა, მან და ანომ ფიზიკურად ნახეს ერთმანეთი.

    ”ეს იყო სარკეში ჩახედვა: იგივე სახე, იგივე ხმა. მე ვარ ის და ის მე ვარ“, – ამბობს ემი. მან მაშინ იცოდა, რომ ისინი ტყუპები იყვნენ.

    “არ მიყვარს ჩახუტება, მაგრამ ჩავეხუტე”, – ამბობს ანო.

    მათ გადაწყვიტეს დაპირისპირებოდნენ ოჯახებს და პირველად გაიგეს სიმართლე. ისინი 2002 წელს ცალ-ცალკე იშვილეს,  რამდენიმე კვირის დაშორებით.

    ემი ნერვიულობდა და გრძნობდა, რომ მთელი ცხოვრება ტყუილი იყო. თავიდან ფეხებამდე შავებში ჩაცმული, მკაცრად გამოიყურება, მაგრამ ნერვიულად აწვალებს  ყელსაბამს და ლოყაზე ტუშით დალაქავებულ ცრემლს იწმენდს. “ეს გიჟური ამბავია,” ამბობს ის. “Მაგრამ ეს სიმართლეა.”

    ანო “ჩემს ოჯახზე გაბრაზებული და ნაწყენი იყო, მაგრამ მე უბრალოდ მინდოდა, რთული საუბრები დასრულებულიყო, რათა ყველას გაგვეგრძელებინა ცხოვრება.”

    უფრო ღრმად ჩაძიებისას ტყუპებმა აღმოაჩინეს, რომ ინფორმაცია მათ ოფიციალურ დაბადების მოწმობებზე, მათ შორის დაბადების თარიღზე, არასწორი იყო.

    ემის დედას რომელსაც შვილები არ უჩნდებოდა,  მეგობარმა უთხრა, რომ ადგილობრივ საავადმყოფოში არასასურველი ბავშვი დაიბადა. და მას მოუწევს ექიმებისთვის ფულის  გადახდა, მაგრამ მას შეუძლია წაიყვანოს იგი სახლში და გაზარდოს როგორც საკუთარი.

    იგივე ამბავი ანოს დედასაც უამბო.

    არცერთმა მშვილებელმა ოჯახმა არ იცოდა, რომ გოგონები ტყუპები იყვნენ და მიუხედავად იმისა, რომ დიდი თანხა გადაიხადეს თავიანთი ქალიშვილების შვილად ასაყვანად,  ისინი ამბობენ, რომ ვერ აცნობიერებდნენ, რომ ეს უკანონო იყო. საქართველო არეულობის პერიოდს გადიოდა და რადგან საქმეში  საავადმყოფოს პერსონალი იყო ჩართული,  მათ ეს ლეგალურად ჩათვალეს.

    რა თანხა გადაიხადეს ბავშვში, არცერთ ოჯახს არ დაუსახელებია.

    ტყუპებს  აინტერესებდათ, გაყიდეს თუ არა ბიოლოგიურმა მშობლებმა ისინი მოგებისთვის.

    ემის სურდა მათი ბიოლოგიური დედის მოძებნა, მაგრამ ანო არ იყო დარწმუნებული. “რატომ გინდა იმ ადამიანთან შეხვედრა, რომელსაც შეეძლო ჩვენი ღალატი?” ჰკითხა მან.

    ემიმ აღმოაჩინა ფეისბუქის ჯგუფი, რომელიც  ქართველ ოჯახებს იმ ბავშვების მოძებნაში ეხმარებოდა, რომლებიც დაბადებისთანავე  სავარაუდოდ არალეგალურად გააშვილეს და მათი ამბავი გააზიარა.

    მათ გერმანელი ახალგაზრდა ქალი გამოეხმაურა და თქვა, რომ დედამისმა ტყუპი გოგონები გააჩინა კირცხის სამშობიაროში 2002 წელს და მიუხედავად იმისა, რომ უთხრეს, რომ ისინი გარდაიცვალნენ, ახლა მას გარკვეული ეჭვი გაუჩნდა.

    დნმ-ის ტესტებმა აჩვენა, რომ ფეისბუქის ჯგუფის გოგონა მათი და იყო და დედასთან, აზასთან ერთად გერმანიაში ცხოვრობდა.

    ემის ძალიან უნდოდა აზასთან შეხვედრა, მაგრამ ანო უფრო სკეპტიკურად იყო განწყობილი. “ეს ის ადამიანია, ვისაც შეეძლო შენი გაყიდვა, სიმართლეს არ გეტყვის”, – გააფრთხილა მან. მიუხედავად ამისა, იგი დათანხმდა ემისთან ერთად გერმანიაში წასვლას მის მხარდასაჭერად.

    ტყუპების მიერ გამოყენებული ფეისბუქ ჯგუფია „ვეძებთ“ . მას აქვს უთვალავი პოსტი დედებისგან, რომლებიც ამბობენ, რომ საავადმყოფოს თანამშრომლებმა უთხრეს, რომ მათი ჩვილები გარდაიცვალნენ, მაგრამ მოგვიანებით აღმოაჩინეს, რომ სიკვდილი არ იყო დაფიქსირებული და მათი შვილები შეიძლება ცოცხლები იყვნენ.

    სხვა პოსტები არის ბავშვებისგან, როგორიცაა ემი და ანო, რომლებიც ეძებენ თავიანთ ბიოლოგიურ მშობლებს.

    ჯგუფს ჰყავს 230 000-ზე მეტი წევრი და დნმ-ის ვებგვერდებზე წვდომასთან ერთად, ფართოდ გახსნა ბნელი თავი საქართველოს ისტორიაში.

    ის ჟურნალისტმა თამუნა მუსერიძემ 2021 წელს მას შემდეგ დააარსა, რაც მან აღმოაჩინა, რომ ნაშვილები იყო. მან აღმოაჩინა დაბადების მოწმობა არასწორი დეტალებით, როცა გარდაცვლილი დედის სახლს ასუფთავებდა.

    მან ჯგუფი შექმნა საკუთარი ოჯახის მოსაძებნად, მაგრამ ჯგუფმა საბოლოოდ  გამოააშკარავა  ბავშვებთან ტრეფიკინგის სკანდალი, რომელიც გავლენას ახდენს ათიათასობით ადამიანზე და ათწლეულებს მოიცავს.

    მან ხელი შეუწყო ასობით ოჯახის გაერთიანებას, მაგრამ ჯერ ვერ მოძებნა საკუთარი ოჯახი.

    თამუნამ აღმოაჩინა შვილად აყვანის შავი ბაზარი, რომელიც საქართველოს მასშტაბით ათლეულების მანძილზე  მოქმედებდა –1950-იანი წლების დასაწყისიდან 2005 წლამდე.

    იგი თვლის, რომ მას მართავდნენ ორგანიზებული კრიმინალები და ჩართული იყვნენ ადამიანები საზოგადოების ყველა ფენიდან, ტაქსის მძღოლებიდან დაწყებული ხელისუფლების მაღალი რანგის ადამიანებით დამთავრებული. კორუმპირებული ჩინოვნიკები უკანონო გაშვილებისთვის საჭირო საბუთებს აყალბებდნენ.

    “მასშტაბები წარმოუდგენელია, 100 000-მდე ბავშვი მოიპარეს. ეს იყო სისტემური”, – ამბობს ის.

    თამუნა განმარტავს, რომ მან ეს მაჩვენებელი გამოთვალა იმ ადამიანების რაოდენობის დათვლით, ვინც დაუკავშირდა მას და გადაიანგარიშა ეს წლებზე და ქვეყნის მაშტაბზე.

    დოკუმენტებზე ხელმისაწვდომობის არარსებობის გამო – ზოგი დაიკარგა, ზოგი კი დახურულია – ზუსტი ციფრის დადგენა შეუძლებელია.

    თამუნა ამბობს, რომ ბევრმა მშობელმა უთხრა, რომ როცა მათი გარდაცვლილი ჩვილების ცხედრები მოითხოვეს, უთხრეს, რომ ისინი უკვე საავადმყოფოში იყვნენ დაკრძალული. მას შემდეგ მან გაიგო, რომ საქართველოს საავადმყოფოებში სასაფლაოები არასოდეს ყოფილა. სხვა შემთხვევაში მშობლებს აჩვენებდნენ გარდაცვლილ ჩვილებს, რომლებიც მაცივარში ჰყავდათ შენახული გაყინულ მდგომარეობაში.

    თამუნა ამბობს, რომ ბავშვის ყიდვა ძვირი ჯდებოდა, დაახლოებით ერთი წლის ხელფასის ტოლფასი. მან აღმოაჩინა, რომ ზოგიერთი ბავშვი აშშ-ში, კანადაში, კვიპროსში, რუსეთსა და უკრაინის ოჯახებში მოხვდა.

    2005 წელს საქართველომ შეცვალა შვილად აყვანის კანონმდებლობა და 2006 წელს გააძლიერა ანტიტრეფიკინგის კანონები, რამაც გაართულა უკანონო შვილად აყვანა.

    კიდევ ერთი ადამიანი, რომელიც პასუხებს ეძებს, არის ირინა ოთარაშვილი. 1978 წელს ყვარლის სამშობიაროში, საქართველოს კავკასიონის მთისწინეთში, ტყუპი ბიჭი გააჩინა.

    ექიმებმა უთხრეს, რომ ორივე ბიჭი ჯანმრთელი იყო, მაგრამ, მიზეზების გამო, რომლებიც არასოდეს აუხსნიათ,  ისინი მისგან შორს ჰყავდათ.

    დაბადებიდან სამი დღის შემდეგ მას უთხრეს, რომ ორივე მოულოდნელად გარდაიცვალა. ექიმმა თქვა, რომ მათ სუნთქვის პრობლემები ჰქონდათ.

    ირინა და მისი ქმარი ვერ მივხდნენ, რა მოხდა,  მაგრამ განსაკუთრებით საბჭოთა პერიოდში კითხვებს ვერ დასვამდი –  ამბობს ის. ყველაფრის სჯეროდა, რასაც ამბობდნენ.

    მათ სთხოვეს, მოეტანათ ჩემოდანი, რათა წაეღოთ ჩვილების ნეშტი და დაემარხათ სასაფლაოზე ან უკანა ბაღში, როგორც ეს იმ დროს ჩვილების დაკრძალვის შემთხვევაში იყო მიღებული. ექიმმა უთხრა მათ, არასოდეს გაეხსნათ ჩემოდანი,  რადგან ძალიან შემაწუხებელი იქნებოდა ცხედრების დანახვა.

    ირინა ისე მოიქცა, როგორც უთხრეს, მაგრამ 44 წლის შემდეგ მისმა ქალიშვილმა ნინომ თამუნას ფეისბუქის ჯგუფი იპოვა და დაეჭვდა.

    “იქნებ ჩვენი ძმები სინამდვილეში არ მომკვდარან?” ფიქრობდა იგი. ნინომ და მისმა დამ ნანამ გადაწყვიტეს ჩემოდანი ამოეთხარათ.

     

    “გული ამიჩქარდა,” ამბობს ის. “როდესაც გავხსენით, ძვლები არ იყო, მხოლოდ ჯოხები იყო. არ ვიცოდით, გაგვეცინა თუ გვეტირა.”

    მისი თქმით, ადგილობრივმა პოლიციამ დაადასტურა, რომ შიგთავსი იყო ყურძნის ვაზის ტოტები და ადამიანის ნაშთების კვალი ჩემოდანში არ იყო.

    ახლა მას სჯერა, რომ მისი დიდი ხნის დაკარგული ძმები ჯერ კიდევ ცოცხლები არიან.

    ლაიფციგის სასტუმროში ემი და ანო ემზადებიან ბიოლოგიურ დედასთან შესახვედრად. ანო ამბობს, რომ გადაიფიქრა და უარის თქმა სურს. მაგრამ ეს არის მოკლევადიანი ყოყმანი. მან ღრმად ჩაისუნთქა და სვლა განაგრძო.

    მეორე ოთახში მათ  ბიოლოგიური დედა აზა ნერვიულად ელოდება.

    ემი ყოყმანით აღებს კარს,  ანო მიჰყვება და ოთახში უბიძგებს დას.

    აზა გოგოებს ეგებება და მაგრად ეხუტება მათ. წუთები გადის, ჩახუტებულები არიან, არავინ ლაპარაკობს.

    ემის სახეზე ცრემლები ჩანს, მაგრამ ანო რჩება სტოიკური და ურყევი. ცოტა გაღიზიანებულიც კი გამოიყურება. შემდეგ მარტოები სალაპარაკოდ სხდებიან.

    მოგვიანებით ტყუპები ამბობენ, რომ დედამ აუხსნა, რომ მშობიარობის შემდეგ ცუდად გახდა და კომაში ჩავარდა. როდესაც გაიღვიძა, საავადმყოფოს თანამშრომლებმა უთხრეს, რომ ჩვილები დაბადებიდან მალევე გარდაიცვალნენ.

    მისი თქმით, ემისა და ანოს შეხვედრამ მის ცხოვრებას ახალი აზრი მისცა. მიუხედავად იმისა, რომ ახლოს არ არიან, მაინც ურთიერთობენ.

    2022 წელს საქართველოს მთავრობამ დაიწყო ბავშვთა ისტორიული ტრეფიკინგის გამოძიება. დეპარტამენტმა BBC-ს განუცხადა, რომ ესაუბრა 40-ზე მეტ ადამიანს, მაგრამ შემთხვევები “ძალიან ძველი იყო და ისტორიული მონაცემები დაიკარგა”. ჟურნალისტი თამუნა მუსერიძე ამბობს, რომ მან ეს ინფორმაცია გაავრცელა, თუმცა ხელისუფლებას არ უთქვამს, როდის გაავრცელებს ანგარიშს.

    მან სულ მცირე ოთხჯერ  სცადა გაერკვია რა მოხდა. ეს მოიცავდა 2003 წელს ბავშვთა ტრეფიკინგის საერთაშორისო გამოძიებას, რამაც გამოიწვია რამდენიმე დაპატიმრება, მაგრამ მხოლოდ მცირე ინფორმაცია გასაჯაროვდა. 2015 წელს კი, მორიგი გამოძიების შემდეგ, ქართულმა მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ რუსთავის სამშობიარო სახლის გენერალური დირექტორი ალექსანდრე ბარავკოვი დააკავეს, მაგრამ გაამართლეს და სამსახურში დაბრუნდა.

    ცალკეულ შემთხვევებზე დამატებითი ინფორმაციისთვის BBC დაუკავშირდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, მაგრამ გვითხრეს, რომ კონკრეტული დეტალები მონაცემთა დაცვის გამო არ გახმაურდება.

    თამუნა ახლა ძალებს აერთიანებს ადამიანის უფლებათა ადვოკატ ლია მუხაშავრიასთან, რათა დაზარალებულთა ჯგუფის საქმეები ქართულ სასამართლოში წარიმართოს. მათ დაბადების დოკუმენტებზე წვდომის უფლება სურთ, რაც ამჟამად საქართველოს კანონმდებლობით შეუძლებელია.

    “ყოველთვის ვგრძნობდი, რომ რაღაც ან ვიღაც მაკლდა ჩემს ცხოვრებაში”, – ამბობს ანო. ”მე ვოცნებობდი შავებში ჩაცმული პატარა გოგონაზე, რომელიც ყველგან უკან გამომყვებოდა და შემეკითხებოდა, როგორი იყო ჩემი დღე”. ეს გრძნობა გაქრა, როდესაც მან ემი იპოვა.

  • სალომე ზურაბიშვილს სომხეთის პრემიერის ვიზიტის შესახებ არ შეატყობინეს

    საქართველოს პრეზიდენტი სოციალურ ქსელში აქვეყნებს სტატუსს, რომლის მიხედვით ირკვევა, რომ მისთვის სომხეთის პრემიერ მინისტრის, ნიკოლ ფაშინიანის საქართველოში ვიზიტის შესახებ მთავრობას არ შეუტყობინებია, და შესაბამისად მასთან შეხვედრის შესაძლებლობა ზურაბიშვილს არ მიეცა.
    “საქართველოს პრეზიდენტი მიესალმება ქვეყანაში სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის ვიზიტს, თუმცა სამწუხაროა, რომ პრეზიდენტს არ ეძლევა შესაძლებლობა შეხვდეს და სათანადოდ უმასპინძლოს მეგობარი ქვეყნების ლიდერებს საქართველოში ვიზიტის ფარგლებში.
    ასევე სამწუხარო და აღსანიშნავია ისიც, რომ შესაბამისი უწყებების მხრიდან არ ხდება პრეზიდენტის ინფორმირება ქვეყანაში დაგეგმილი მაღალი რანგის ვიზიტების, შეხვედრებისა თუ ღონისძიებების შესახებ“– წერს სალომე ზურაბიშვილი.