პრემიერმინისტრი ირაკლი კობახიძე ირანის ახალი პრეზიდენტის, მასუდ პეზეშქიანის ინაუგურაციას დაესწრება. ინფორმაციას მთავრობის პრესსამსახური ავრცელებს.კობახიძემ ინაუგურაციაზე დასწრებასთან დაკავშირებით ირანის ისლამური რესპუბლიკიდან ოფიციალური მიწვევა მიიღო.
”ცერემონიას, რომელიც ირანის მეჯლისში გაიმართება, 70 უცხოური დელეგაცია დაესწრება. საქართველოს პრემიერ-მინისტრი თეირანში პირველ ვიცე-პრემიერთან, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრ ლევან დავითაშვილთან ერთად გაემგზავრა”, – წერია განცხადებაში.
წუხელ ირანმა 300–მდე რაკეტა და კამიკაძე დრონი გაუშვა ისრაელის მიმართულებით, განაცხადა ისრაელის თავდაცვის ძალების წარმომადგენელმა კონტრადმირალმა დანიელ ჰაგარიმ.
მისი თქმით, ისრაელისა და მისი მოკავშირეების თავდაცვითმა სისტემებმა რეგიონში გაანადგურეს რაკეტების და უპილოტო დრონების დიდი უმრავლესობა. ათობით მათგანი ჯერ კიდევ მანამდე ჩამოაგდეს, სანამ ისრაელის ტერიტორიას მიაღწევდნენ.
რამდენიმე ირანულმა რაკეტამ მცირე ზიანი მიაყენა ისრაელის ერთ სამხედრო ობიექტს, თქვა ჰაგარიმ. რა ობიექტზეა საუბარი, მან არ დააკონკრეტა.
ამ დროისთვის ცნობილია ერთი მსხვერპლის შესახებ – 10 წლის გოგონა სამხრეთ ისრაელში, არადის რეგიონის ბედუინთა რაიონში ნამსხვრევების ჩამოვარდნის შედეგად დაშავდა.
შეერთებული შტატები „დაეხმარა ისრაელს გაანადგუროს თითქმის ყველა უპილოტო დრონი და რაკეტა“, რომელიც რომელიც ირანმა გაუშვა– განაცხადა პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა. მან ასევე გამოაცხადა დიდი შვიდეულის ლიდერების სასწრაფო მოწვევის შესახებ „ირანის თავხედურ თავდასხმაზე ერთიანი დიპლომატიური პასუხის კოორდინაციის მიზნით“.
დიდი ბრიტანეთის სამეფო საჰაერო ძალების თვითმფრინავები ახლო აღმოსავლეთის რეგიონში “გადაიჭერენ ნებისმიერ საჰაერო თავდასხმას ხელმისაწვდომი დიაპაზონის ფარგლებში”, განაცხადა გაერთიანებული სამეფოს თავდაცვის სამინისტრომ. თავდაცვის მდივანმა გრანტ შაპსმა თქვა, რომ რეგიონში განლაგებულია დამატებითი საჰაერო აქტივები, მათ შორის მოიერიშე თვითმფრინავები და საწვავის შემავსებელი თვითმფრინავები.
ირანმა გამოაქვეყნა განცხადება, რომელშიც ნათქვამია, რომ არ განახორციელებს შემდგომ დარტყმებს, მაგრამ გააფრთხილა ისრაელი შურისძიების, ხოლო შეერთებული შტატები ყოველგვარი ინტერვენციის წინააღმდეგ.
ისრაელის ხელისუფლებამ ირანის თავდასხმის შემდეგ დაწესებული შეზღუდვები ამ დროისთვის უკვე გააუქმა.
ირანის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ თუ ისრაელი უპასუხებს მის ტერიტორიაზე თავდასხმას, თეირანის შემდეგი ნაბიჯი კიდევ უფრო ძლიერი იქნება.
ირანის გენშტაბის უფროსმა, მოჰამედ ბაგერიმ ირანის სახელმწიფო ტელევიზიას განუცხადა, რომ ირანის სამხედროების პასუხი შესაძლო კონტრშეტევაზე „ბევრად ძლიერი“ იქნება.
ირანმა ასევე გააფრთხილა ვაშინგტონი, რომ ისრაელის პასუხის მხარდაჭერა გამოიწვევს ამერიკულ ბაზებზე თავდასხმას რეგიონში.
ირანის მისიამ გაეროში მანამდე განაცხადა, რომ ისრაელზე მასიური დარტყმის შემდეგ, თეირანი მიიჩნევს, რომ „საკითხი ამოწურულა“, ვინაიდან ირანმა უკვე გამოიყენა თავდაცვის უფლება გაეროს წესდების 51-ე მუხლის მიხედვით.
ირანის ხელისუფლებამ ასევე განაცხადა, რომ ისრაელმა „კიდევ ერთი შეცდომა არ უნდა დაუშვას“.
ირანის წუხანდელი დარტყმა ისრაელზე იყო შურისძიება სირიაში ირანის საკონსულოზე განხორციელებული შეტევის გამო. შეტევა დაახლოებით 5 საათს გრძელდებოდა.
ირანმა ისრაელის მიმართულებით დრონებით თავდასხმა დაიწყო. აღნიშნულ ინფორმაციას ადასტურებს, ისრაელის თავდაცვის ძალების არაბულენოვანი პრესსპიკერი ავიხაი ადრაი.
ისრაელის თავდაცვის ძალები (IDF) და საჰაერო ძალები გეგმურ ზომებს იღებენ, რათა თავდასხმას სათანადოდ გაუმკლავდნენ.
სპიკერის თქმით, ამ დროისთვის გამორთულია GPS სერვისები, რადგან სამხედროები უპილოტო თვითმფრინავების დასაჭერად მუშაობენ.
ირანიდან ისრაელში ბალისტიკური რაკეტების ჩაღწევის დრო 12 წუთია, ფრთოსანი რაკეტის – 2 საათი, უპილოტო საფრენი აპარატების კი – 7-9 საათი.
ირანის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ დაიწყო ოპერაცია ისრაელის წინააღმდე.
ირანის სულიერმა ლიდერმა, აიათოლა ალი ხამენეიმა განაცხადა, რომ “ბოროტი რეჟიმი სამაგალითოდ და მკაცრად დაისჯება“.
ირანის დედაქალაქის, თეირანის, თავზე ყველა სახის სამხედრო, საგანგებო და სპეციალური ოპერაციების ფრენები შეჩერებულია. საჰაერო სივრცე ჩაკეტა ისრაელმაც და იორდანიამაც.
იორდანიის შეიარაღებული ძალები აცხადებს, რომ ქვეყნის საჰაერო თავდაცვა მზადაა, ირანული სამიზნეების გასანადგურებლად, თუ კი ისინი, იორდანიის გავლოთ შეეცდებიან ისრაელში მოხვედრას.
ისრაელის პრემიერმინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ მოსახლეობას სიმშვიდისკენ მოუწოდა. მან დაადასტურა სრული მზადყოფნა ირანის თავდასხმის მოსაგერიებლად და შემდგომი მტკივნეული პასუხის გასაცემად.
შეერთებულმა შტატებმა ირანის მხრიდან საფრთხის ფონზე ისრაელის მიმართულებით ატომური ავიამზიდი USS Dwight Eisenhower გადაისროლა. დამრტყმელ ჯგუფში შედის 90 თვითმფრინავი და ვერტმფრენი, სარაკეტო იარაღი, RIM-7 Sea Sparrow საჰაერო თავდაცვის სისტემები, ორი სარაკეტო კრეისერი და ოთხი სარაკეტო გამანადგურებელი.
12 აპრილს, ამერიკული გამოცემა WSJ წერდა, რომ ირანი უახლოეს 48 საათში თავს დაესხმებოდა ისრაელს, დამასკოში (სირია) ირანის საელჩოზე ისრაელის სარაკეტო თავდასხმის საპასუხოდ, რომლის შედეგადაც დაიღუპა 16 ადამიანი, მათ შორის ირანის რევოლუციური გვარდიის 7 მაღალი თანამდებობის პირი.
ისრაელის მედია თეთრ სახლზე დაყრდნობით აცხადებს, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი ჯო ბაიდენი თეთრ სახლში ეროვნული უსაფრთხოების გუნდს შეხვდება, რათა განიხილოს ირანის მიერ ისრაელზე მიმდინარე თავდასხმა.
01:00
“როგორც ჩანს, საქართველოს მმართველი პარტია ევრაზიული ტირანიისკენ მიისწრაფვის. ევროკავშირსა და ამ უკანასკნელს შორის კომპრომისი არ არსებობს, რადგან დემოკრატიული კრიტერიუმები არ არის მოლაპარაკების საგანი.”
ასე ეხმაურება, ევროპარლამენტარი პეტრას აუსტრევიჩუსი, “ოცნების” მიერ რუსული კანონის ხელახლა ინიცირებაზე.
“ვაპირებთ დამატებით დარტყმებს [ირანზე]… აშშ უპასუხებს, როცა ჩვენ ძალებს თავს დაესხმებიან”, – ამის შესახებ თეთრი სახლის უსაფრთხოების მრჩეველმა ჯეიკ სალივანმა განაცხადა.
“ეს ყველაფერი პარასკევს ღამით დაიწყო, თუმცა ამით არ დამთავრდება. ჩვენ ვაპირებთ, დამატებითი საჰაერო დარტყმები განვახორციელოთ, რათა მკაფიო სიგნალი გავაგზავნოთ, რომ ჩვენს ძალებზე თავდასხმას, ან ადამიანების მოკვლას, აშშ სათანადოდ უპასუხებს.
გვჯერა, რომ ჩვენი დარტყმები ეფექტურ შედეგს გამოიღებს [ირანულ] დაჯგუფებებზე, რომლებიც ჩვენს ძალებს თავს დაესხნენ”, – თქვა სალივანმა.
2 თებერვალს, იორდანიაში, ამერიკულ ბაზაზე თავდასხმის საპასუხოდ, აშშ-მა ერაყსა და სირიაში ირანის სამხედრო ობიექტებზე საჰაერო დარტყმები განახორციელა.
ამერიკულმა ავიაციამ ერაყსა და სირიაში პროირანული ფორმირებების სამიზნეებზე დარტყმები განახორციელა 28 იანვარს იორდანიაში მდებარე ბაზაზე დრონების თავდასხმის საპასუხოდ, რომელსაც 3 ამერიკელი ჯარისკაცი ემსხვერპლა.
ოფიციალური განცხადების თანახმად, 2 თებერვალს, გრინვიჩის დროით 21 საათზე, აშშ-ს ცენტრალური სარდლობის ძალებმა განახორციელეს საჰაერო თავდასხმები ერაყსა და სირიაში ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსსა (IRGC) და მასთან დაკავშირებულ შეიარაღებულ ფორმირებებზე.
აშშ-ს ძალებმა დაარტყეს 85-ზე მეტი სამიზნეს, ამასთან, მრავალი თვითმფრინავი, მათ შორის შორი დისტანციის ბომბდამშენები, შეერთებული შტატებიდან ჩამოფრინდნენ.
საჰაერო თავდასხმებში გამოყენებული იქნა 125-ზე მეტი მაღალი სიზუსტის მართვადი საბრძოლო მასალა. სამიზნეებს შორის იყო სამეთაურო და მართვის ცენტრები, სადაზვერვო ცენტრები, რაკეტები, ასევე დრონების საწყობები და ლოგისტიკისა და საბრძოლო მასალის მიწოდების ჯაჭვი ბოევიკებისთვის და მათი სპონსორებისთვის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსიდან, რომლებიც ხელს უწყობდნენ თავდასხმებს აშშ-სა და კოალიციის ძალებზე, ნათქვამია განცხადებაში.
ცოტა ხნის შემდეგ, თეთრი სახლის ვებ-გვერდზე გამოჩნდა პრეზიდენტი ჯო ბაიდენის განცხადება: „ჩვენი პასუხი დღეს დაიწყო. ის გაგრძელდება იმ დროსა და ადგილას, რომელსაც ჩვენ თვითონ ვირჩევთ. შეერთებული შტატები არ ეძებს კონფლიქტს ახლო აღმოსავლეთში ან მსოფლიოს სხვა წერტილში. მაგრამ ვისაც სურს ჩვენთვის ზიანის მოყენება, აცნობეთ მათ, რომ თუ ამერიკელს დააზიანებთ, ჩვენ გიპასუხებთ“.
შეერთებული შტატების თავდაცვის მდივნის, ლოიდ ოსტინის განცხადებით პრეზიდენტმა ბაიდენმა გასცა ბრძანება, რომ „ამერიკული და კოალიციის ძალებზე თავდასხმებისთვის პასუხისმგებლობა დაეკისროს ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსსა და მასთან დაკავშირებულ ბოევიკებს.
„ჩვენ არ მოვითმენთ ამერიკულ ჯარებზე თავდასხმებს. ჩვენ მივიღებთ ყველა საჭირო ზომას შეერთებული შტატების, ჩვენი ძალების და ჩვენი ინტერესების დასაცავად“, – დასძინა მან.
ხუთშაბათს, Reuters, ანონიმ წყაროებზე დაყრდნობით, იტყობინებოდა, რომ სირიაში მყოფმა IRGC-ის მაღალჩინოსნებმა ათობით საშუალო დონის ოფიცერთან ერთად ქვეყანა დატოვეს.
როგორც BBC-ის კორესპონდენტი უსაფრთხოების საკითხებში აღნიშნავს, არც ირანს და არც შეერთებულ შტატებს არ სურთ სრულმასშტაბიან ომში შესვლა და ეს ორივე ქვეყანამ განაცხადა.
CNN-ის ხუთშაბათის ინფორმაციის თანახმად, აშშ-ს ოფიციალური პირები ამბობენ, რომ არსებობს ნიშნები იმისა, რომ ირანის მთავრობა სულ უფრო მეტად შეშფოთებულია რეგიონში მისი მარიონეტების საქმიანობით, რომლებმაც ოქტომბრის შემდეგ განახორციელეს 160-ზე მეტი თავდასხმა ამერიკულ ჯარებზე.
მაგრამ ირანმა განაცხადა, რომ იგი გადამწყვეტად უპასუხებს ნებისმიერ თავდასხმას მის ტერიტორიაზე, მის ინტერესებზე ან ირანის მოქალაქეებზე ქვეყნის საზღვრებს გარეთ.
ერთი დღით ადრე ამერიკული მედიის წყაროებმა განაცხადეს, რომ ერაყისა და სირიის ტერიტორიაზე საპასუხო დარტყმების გეგმა დაამტკიცა პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა და ის ამოქმედდება ყველაზე შესაფერის მომენტში (ძირითადად ამინდის პირობების თვალსაზრისით).
იორდანიაში დრონების თავდასხმას სამი ამერიკელი ჯარისკაცი ემსხვერპლა და 40-ზე მეტი დაშავდა.
ხომ არ გააჭიანურა აშშ–მ პასუხი მეტისმეტად?
რამდენიმე სამხედრო ექსპერტმა ამბობს, რომ საპასუხო დარტყმის გაჭიანურებით, შეერთებული შტატები რისკავს, რომ ვერ მიაღწევს სასურველ ზემოქმედებას ირანის მიერ მხარდაჭერილ ბოევიკებზე და რეგიონში ამერიკელი ჯარების უსაფრთხოებაზე.
“ ჩნდება კითხვა, შეუძლია თუ არა ამან აღადგინოს შეკავება და დაშინება, თუ ის ოდესმე არსებობდა”, – თქვა ბრაიან კატულისმა, ახლო აღმოსავლეთის ინსტიტუტის უფროსმა თანამშრომელმა, რომელიც ადრე ეროვნული უშიშროების საბჭოსთან მუშაობდა.
ჰუსეინ იბიშის, ვაშინგტონის სპარსეთის ყურის ინსტიტუტის მკვლევარის თქმით, დარტყმის გაჭიანურებით, შეერთებული შტატები მიუთითებს „რის გაკეთებას არ აპირებს დანამდვილებით – ვგულისხმობ ირანზე დარტყმას“.
„თუ ისინი ირანს დაარტყამდნენ, რესპუბლიკელების მედროშეები, როგორიცაა დონალდ ტრამპი, დაგმობდნენ ბაიდენს, როგორც ომის გამჩაღებელს. ეს არის პოლიტიკური ხაფანგი. ეს ყველას ესმის, ამიტომ ამ ხაფანგში არ ჩავარდებიან“, – განაცხადა მან.
სირიაში ირანის დაზვერვის ხელმძღვანელი და ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის სამი წევრი დაიღუპა დამასკოს ერთ–ერთ რაიონში სარაკეტო დარტყმის შედეგად. ირანმა ისრაელი ტერაქტში დაადანაშაულა.
სარაკეტო იერიში დამასკოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარე მეზეს რაიონში მოხდა. ეს არის შედარებით პრესტიჟული ტერიტორია, სადაც განთავსებულია გაეროს შტაბ-ბინა დამასკოში, რიგი საელჩოები და სამხედრო აეროდრომი.
დაღუპულთა შორის არის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის საინფორმაციო განყოფილების ხელმძღვანელი სირიაში. ირანული საინფორმაციო სააგენტო Mehr წერს, რომ სირიაში გვარდიის კორპუსის დაზვერვის ხელმძღვანელი იუსეფ ომიძადე და მისი მოადგილე მოკლეს.
მეზეს რაიონში საცხოვრებელ კორპუსზე თავდასხმას კიდევ 10 ადამიანი ემსხვერპლა, იუწყება სირიის ადამიანის უფლებათა ობსერვატორია.
სირიის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო SANA მომხდარს “ისრაელის აგრესიის აქტს” უწოდებს.
სირიის დედაქალაქზე განხორციელებულ სარაკეტო თავდასხმაზე ისრაელს ჯერ კომენტარი არ გაუკეთებია.
გასული წლების განმავლობაში ისრაელი რეგულარულად ახორციელებდა დარტყმებს სირიის ტერიტორიაზე – ობიექტებზე, სადაც ისრაელის სამხედროების თქმით, შესაძლოა განლაგებული იყოს ირანული ბაზები. ეს დარტყმები გახშირდა გასული წლის ოქტომბერში ისრაელზე ჰამასის თავდასხმის შემდეგ.
ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის ლიდერები მუდმივად იმყოფებიან სირიაში მას შემდეგ, რაც 2011 წელს ქვეყანაში სამოქალაქო ომი დაიწყო .
მთელი კონფლიქტის განმავლობაში, ირანი, რუსეთთან ერთად, მხარს უჭერდა სირიის პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადს მეამბოხეებთან და მისი რეჟიმის მოწინააღმდეგეებთან დაპირისპირებაში.
დეკემბრის ბოლოს, ისრაელის დარტყმის შედეგად დამასკოს გარეუბანში დაიღუპა ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის 11 წევრი, მათ შორის მისი ერთ-ერთი ლიდერი, გენერალი საიდ რეზა მუსავი, რომელიც დაეხმარა თეირანსა და დამასკოს შორის თანამშრომლობის კოორდინაციას.
16 იანვარს ირანმა დარტყმები დაიწყო პაკისტანის ტერიტორიაზე – სუნიტური დაჯგუფების ჯაიშ ალ-ადლის ორ ბაზაზე, რომელსაც თეირანი ტერორისტულ ორგანიზაციად მიიჩნევს. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც თეირანმა ჩრდილოეთ ერაყსა და სირიაში დარტყმები განახორციელა. ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის ცნობით, ერთი სარაკეტო დარტყმა ერაყის ქურთისტანის რეგიონში ისრაელის სადაზვერვო სამსახურის მოსადის შტაბ-ბინას მოხვდა.
18 იანვარს ისლამაბადმა დაარტყა რამდენიმე სამიზნეს ირანში.
ირანი დიდი ხანია მხარს უჭერს ისლამურ რადიკალებს, რომლებიც იბრძვიან ისრაელის წინააღმდეგ, მაგრამ ურჩევნია იმოქმედოს მისი მარიონეტული ჯგუფების – მათ შორის შიიტური ჰეზბოლას, იემენელი ჰუსიტების და სხვადასხვა ერაყული ჯგუფების მეშვეობით იმოქმედოს, ვიდრე უშუალოდ.
” კარგად ვიცით, რომ დასავლელი მეგობრების “კეთილი რჩევები” ყოველთვის არსებობს სამხრეთ კავკასიასთან დაკავშირებით, და ეს რჩევები ზოგჯერ აღიქმება პროცესის ამა თუ იმ მონაწილეს მიერ. მაგრამ ის ფაქტი, რომ დასავლეთის რჩევები ყოველთვის მიმართულია არა რეგიონის ქვეყნებს შორის მათი ინტერესების ბალანსზე დაფუძნებული შეთანხმებების მოძიებაზე, არამედ მათი გეოპოლიტიკური მიზნების ხელშეწყობაზე, ასევე ყველასთვის ცნობილია.[…] ჩვენ შევთავაზეთ უფრო აქტიურად განვითარდეს თანამშრომლობის მექანიზმი სამხრეთ კავკასიის სამ ქვეყანას შორის – სომხეთი, აზერბაიჯანი და საქართველო და მათი სამი უახლოესი მეზობელი – რუსეთი, თურქეთი და ირანი. ვფიქრობ, დროთა განმავლობაში ეს ფორმატი გახდება პერსპექტიული, მით უმეტეს, რომ ის არ იქნება დამოკიდებული გლობალურ გეოპოლიტიკურ კონიუნქტურაზე, ის თავისუფალია ჰეგემონიის შესანარჩუნებელი გეოპოლიტიკური თამაშებისგან, რომელსაც ახლა ავითარებს ვაშინგტონი ბრიუსელში პარტნიორებთან ერთად”
ამის შესახებ, რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, სერგეი ლავროვმა, შემეჯამებელ პრესკონფერენციაზე ისაუბრა.
„რუსეთსა და ირანს შორის სახელმწიფოთაშორისი შეთანხმების მომზადება დასკვნით ეტაპზეა, ხელმოწერა იგეგმება პრეზიდენტების შეხვედრაზე .[…] მოქმედი შეთანხმების ხელმოწერიდან 20 წელზე მეტი გავიდა, მას ხელი მოეწერა 2001 წელს; სხვა საკითხებთან ერთად, შეიცვალა საერთაშორისო პირობები, საერთაშორისო კონტექსტი და ურთიერთობები ჩვენს ქვეყნებს შორის, რა თქმა უნდა, უპრეცედენტო ზრდას განიცდის”.
აცხადებს ამის შესახებ, რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერი მარია ზახაროვა.
“წმინდა მატრონას ხატი რამოდენიმე თვეა, რაც სამების საკათედრო ტაძარში მოაბრძანეს აღნიშნულმა ადამიანებმა. რაც შეხება გამოსახულებებს, თვითონ შემომწირველებმაც ახსნეს თუ რატოა დახატული. როგორც ტირანი, იმხელა იმპერიის მმართველი, რომელმაც თავი დაიმდაბლა და მივიდა ადამიანთან, რომელიც წმინდანია და აზრი ჰკითხა. რაზე უნდა გვქონდეს პოზიცია. თუ ცუდ კონტექსტშია ეს ადამიანი. მატრონა არის თუ არა წმინდანი? შევთანხმდეთ ამ თემაზე…ანუ არის წმინდანი და აქედან გამომდინარე, თუკი ისტორიულად ეს დახატულია სხვადასხვა ადგილზე და არანაირად არ არის კარგ კონტექსტში, რა პრობლემაა? ადამიანის აღქმის ამბავია რა, მეტი არაფერი”
აცხადებს, არქიმანდრიტი იოანე მჭედლიშვილი.