Blog

“გენდერული კვოტების გაუქმების საკითხზე მთელი დავიდარაბაა ატეხილი. ჩვენი გირჩელი კოლეგების პატივისცემის მიუხედავად, ამ ინიციატივას ჩვენი პარტია მხარს არ დაუჭერს. ახლა, ამ ვითარებაში კვოტების გაუქმება არასერიოზულად მიგვაჩნია.

გულახდილად რომ ვთქვა, მე ცოტა უცნაური პოზიცია მაქვს – ჩემი, პირადი. არც კვოტირების მომხრე ვარ და არც მისი გაუქმების. მე იმის მომხრე ვარ, რომ პოლიტიკაში მეტი ქალი იყოს. თუ კვოტირება გზა იყო იმისთვის, რომ ეს წაგვეხალისებინა, რატომაც არა? […]

მოდით, ვნახოთ, საკრებულოებისა და პარლამენტის დონეზე ამას როგორი ეფექტი ჰქონდა. შევხედოთ, ავწონ-დავწონოთ, სტატისტიკა და შედეგები ვნახოთ და თუ გაამართლა და ქალები გააქტიურდნენ – და აშკარაა, რომ გაამართლა, მაშინ დავტვოთ, რატომ ვჩქარობთ და რატომ გვინდა, რომ ეს ამბავი ყოველგვარი აწონ-დაწონვის გარეშე გავაუქმოთ”

განაცხადა ამის შესახებ, პარტია “მოქალაქეების”ლიდერმა, ალეკო ელისაშვილმა.

სერიოზული ეჭვი რომ ყოფილიყო, გამოძიება ხომ დაიწყებოდა? – ასე ეხმაურება, ქართული ოცნების აღმასრულებელი მდივანი, მამუკა მდინარაძე, ჰავანის სინდრომზე” ჟურნალისტურ გამოძიებას.

“შემთხვევითი ვერანაირად ვერ იქნება ის ამბავი, რომ წარსულში ამერიკის საელჩოში მართლმსაჯულებასთან დაკავშირებით მომუშავე ადამიანი გახდა ინტერესის ობიექტი. გუშინ რაღაც სტატიები, ჟურნალისტური გამოძიებებიც დაგვეწია, რომ დიპლომატის მეუღლეს წამლავდნენ რუსები საქართველოშიო. შიდა ნეგატიური პიარისთვის გამოიყენეს ნაცმოძრაობის ტელევიზიებმა ეს ამბავი, რათა საქართველოს უსაფრთხოების სამსახურების დისკრედიტაცია მოეხდინათ.

[…]ელემენტარულად, ეჭვიც რომ ყოფილიყო ცოტა სერიოზული, გამოძიება ხომ დაიწყებოდა? კაცმა არ იკითხა, გამოძიება დაიწყო თუ არა.

ფაქტი აღსანიშნავია, რომ მიხეილ სააკაშვილის დროს გასამართლებულია იმ პირის ოჯახის წევრი, ვის მოწამვლაზეც საუბრობენ. სწორად არის თუ არა გასამართლებული, ვერ ვიტყვით. ისეთი ჩახლართული ამბავია და ისეთი ბოროტებაა, მეტი არ შეიძლება.[…]

“რა გამოძიება უნდა დაიწყოს, ხალხო, ის ადამიანი მუშაობდა აშშ-ის საელჩოში. იყო მართლმსაჯულების მიმართულებით მომუშავე დიპლომატი. მაშინ გამოძიებაც არ დაწყებულა.

რაც მე ინფორმაცია მაქვს, ორ თუ სამ ადამიანს თავი ასტკივდა და იეჭვეს რაღაცაზე. გამოძიებაც კი არ დააწყებინეს თავად ამერიკელებმა, მე რა ინფორმაციაც მაქვს. აშშ-ის ოფიციალურმა წარმომადგენლობამ თქვა გუშინ, რომ მსგავსი ეჭვები არ არსებობს. ქართულ სპეცსამსახურებს დაარტყა მაშინ, როცა ისინი უზრუნველყოფენ, მსოფლიოში პირველებს შორის ვიყოთ უსაფრთხოების თვალსაზრისით, დიდი სიბინძურეა”. – აცხადებს მდინარაძე.

“შვილების სარჩენად დედები იძულებით ემიგრაციაში მიდიან. ამ დროს კი ივანიშვილის პარტიის წევრები მათ მძიმე ისტორიებს გამოგონილს ეძახიან, პარლამენტში ქალების დევნის ახალ პლაცდარმს ქმნიან და პოლიტიკიდან ქალების განდევნის მიზნით, კვოტირებას აუქმებენ.

რატომ? იმიტომ, რომ ქალების ეკონომიკურ პრობლემებზე ნაკლებმა ქალმა ისაუბროს. რატომ? იმიტომ, რომ პარლამენტში ადგილები ისევ თავისი კორუმპირებული ფეოდალებისთვის გაათავისუფლონ”.

ნაციონალური მოძრაობის დეპუტატი, თინა ბოკუჩავა გენდერული კვოტირების გაუქმების საკითხს გამოეხმაურა.

“კორუფციაზე როდესაც ვსაუბრობთ, არ დაგავიწყდეთ, რომ პრემიერმინისტრად გყავდათ ადამიანი, რომელიც ამბობს, რომ მის პენსიონერ მამას მილიონები აქვს და ამ დროს, თვითონვეა ორჯერ გაგდებული ზუსტად კორუფციის გამო თანამდებობიდან”,

ევროოპტიმისტების წევრი, ხატია დეკანოიძე ყოფილი პრემიერმინისტრის, ირაკლი ღარიბაშვილის განცხადებას ეხმაურება.

“კვოტირების გაუქმებით ვაუარესებთ თანასწორობის მისაღწევად არსებულ მექანიზმებს ”  – ასე ეხმაურება, საქართველოს სახალხო დამცველი  საქართველოს პარლამენტში ინიციირებულ კანონპროექტს, რომლის მიზანიც გენდერული კვოტირების გაუქმებას.

“აღნიშნული ცვლილებები განსაკუთრებით საყურადღებოა იმის ფონზე, რომ ხსენებულის საპირისპიროდ, საქართველოს პარლამენტმა 2022 წელს მხარი დაუჭირა გენდერული კვოტირების 2032 წლამდე გახანგრძლივებას და ამით მკაფიოდ გაუსვა ხაზი ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის მნიშვნელობას და შესაბამისი საჭირო ღონისძიებების განხორციელებას ქალთა  ჩართულობის გასაზრდელად.

გენდერული კვოტირების მექანიზმი არა ქალების მიმართ მინიჭებული პრივილეგია, არამედ ქალთა მიმართ დისკრიმინაციული მიდგომის აღმოფხვრის, სტერეოტიპებთან ბრძოლისა და საერთაშორისოდ ნაკისრი ვალდებულების შესრულების მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია.

ქალები ყოველდღიურად აწყდებიან უხილავ ბარიერებს, რომელთა აღმოფხვრა და ქვეყანაში არსებითი თანასწორობის მიღწევა სავალდებულო გენდერული კვოტის პროპორციის დახვეწით და სხვა ხელშემწყობი ღონისძიებების განხორციელებითაა შესაძლებელი. დაგეგმილი საკანონმდებლო ცვლილებებით კი უგულებელვყოფთ ქალების მრავალწლიანი ბრძოლის შედეგებს და ვაუარესებთ თანასწორობის მისაღწევად არსებულ მექანიზმებს.

ქვეყნის დემოკრატიული განვითარებისთვის აუცილებელია ქალების ხმა მკაფიოდ ისმოდეს ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანოსა და პოლიტიკის განმსაზღვრელ სხვა უწყებებში, რათა დღის წესრიგში იდგეს ქალთა საჭიროებები და გენდერული თანასწორობის ხელშემწყობი ღონისძიებები” – აცხადებს სახალხო დამცველი.

სამტრედიაში ქმრის მკვლელობის ბრალდებით ქალი დააკავეს.

შსს-ში აცხადებენ, რომ გამოძიება დაიწყო სსკ-ს 11 პრიმა 109-ე მუხლით, რაც ოჯახის წევრის მიერ სხვა წევრის დამამძიმებელ გარემოებებში განზრახ მკვლელობას გულისხმობს.

თურქეთის მმართველი სამართლიანობისა და განვითარების პარტია, რომელსაც პრეზიდენტი რეჯეფ თაიფ ერდოღანი ხელმძღვანელობს, მოულოდნელი მარცხი განიცადა კვირას გამართულ ადგილობრივ არჩევნებში, რომელიცღრმა ეკონომიკური კრიზისის ფონზე ჩატარდა . რას ნიშნავს ეს დრამატული დანაკარგი ერდოღანისთვის, რომელმაც დაკარგა კონტროლი თურქეთის ყველა დიდ ქალაქზე?

მთავარმა ოპოზიციურმა პარტიამ – რესპუბლიკურმა სახალხო პარტიამ  ქვეყნის მასშტაბით ხმების 37,8% მიიღო, ხოლო ერდოღანის პარტიამ 35,5%, იტყობინება Anadolu Agency.

ბევრმა ექსპერტმა ამ არჩევნებს უწოდა “ერდოღანის ყველაზე დიდი მარცხი ისტორიაში”.

მისმა მთავარმა კონკურენტმა არა მხოლოდ შეძლო ერდოღანის ხელისუფლებაში ყოფნის 21 წლის განმავლობაში პირველად ეროვნულ კენჭისყრაში მისი პარტიის დამარცხება. მან ასევე მიიღო ყველაზე მეტი ხმა მრავალი ათწლეულის განმავლობაში. როგორ გახდა ეს შესაძლებელი?

ეკონომიკური პრობლემები: ჰიპერინფლაცია და მოსახლეობის უკმაყოფილება

მთავარი ფაქტორი, რამაც ხელი შეუწყო მმართველი პარტიის დამარცხებას, იყო ქვეყანაში არსებული ღრმა ეკონომიკური კრიზისი.

ბევრი სხვა ქვეყნისგან განსხვავებით, სადაც ცხოვრების ღირებულებამ მკვეთრი მატება დაიწყო მხოლოდ 2022 წლიდან, უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომის დაწყების შემდეგ, თურქეთში ეკონომიკური კრიზისი 2018 წლიდან გრძელდება. ქვეყანაში ინფლაცია 65%-ს აჭარბებს, ხოლო ეროვნულმა ვალუტამ ლირამ ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ღირებულების 80% დაკარგა.

თურქეთის მთავრობას პრეზიდენტ ერდოღანის მეთაურობით ხშირად ადანაშაულებენ იმაში, რომ ვერ ხვდება, რამდენად რთულია ეს ჩვეულებრივი ადამიანებისთვის.

„მმართველმა პარტიამ დააგვიანა ეკონომიკური კრიზისის დამანგრეველი შედეგების აღიარება“, – ამბობს ანკარის ჰაჯი ბაირამ ველის უნივერსიტეტის პროფესორი ბაჰადირ თურქი.

მან დასძინა, რომ 2023 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ ერდოღანი და მისი პარტია “ზედმეტად ოპტიმისტურად იყვნენ განწყობილნი კრიზისიდან გამოსავლის შესახებ”.

“ვფიქრობ, ეს იყო ყველაზე დიდი შეცდომა, რაც ერდოღანმა და მისმა პარტიამ დაუშვეს”, – ამბობს პროფესორი თურქი.

წინასაარჩევნო კამპანიის დროს ოპოზიცია ბევრს საუბრობდა ცხოვრების გაძვირების პრობლემაზე.

სტამბოლის პოპულარული მერი ეკრემ იმამოღლუ, რომელიც არჩევნებში სამართლიანობის და განვითარების პარტიის კანდიდატის წინააღმდეგ იბრძოდა, აქტიურად იყენებდა ლოზუნგს „ჩვენი ქვეყანა არ იმსახურებს სიღარიბეს“. შედეგად, მან დიდი გამარჯვება მოიპოვა და კიდევ ხუთი წლით აირჩიეს.

იმამოღლუმ, ოპოზიციური რესპუბლიკური სახალხო პარტიის წარმომადგენელმა, ერდოღანი დაადანაშაულა „ეკონომიკის კანონების თავდაყირა დაყენებაში“.

ერდოღანი ზედიზედ მესამე ვადით აირჩიეს პრეზიდენტად 2023 წელს და კამპანიის დროს ის ხალხს ეკონომიკის აღდგენას დაპირდა. თუმცა, როგორც ექსპერტები ამბობენ, 2024 წლის ადგილობრივ არჩევნებზე ამომრჩევლებმა უარყოფითი დამოკიდებულება გამოხატეს არა პირადად ქვეყნის პრეზიდენტის, არამედ მთლიანად მმართველი პარტიის მიმართ.

„ამომრჩეველისთვის ადვილი არ არის ლიდერებისადმი ემოციური მიჯაჭვულობის გაწყვეტა. მაგრამ ადგილობრივ არჩევნებზე მათ ხმა უნდა მიეცათ არა ლიდერისთვის [ერდოღანი], არამედ პარტიისთვის. და ამ არჩევნებში მათ სურდათ გამოეხატათ უკმაყოფილება პარტიის მიმართ“, – ამბობს სტამბოლის ოზეგინის უნივერსიტეტის პროფესორი ევრენ ბალტა.

ოპოზიცია აფართოებს თავის ბაზას

მთავარმა ოპოზიციურმა პარტიამ, რესპუბლიკურმა სახალხო პარტიამ შეინარჩუნა ძალაუფლება თურქეთის უდიდეს ქალაქებში, მათ შორის სტამბულში, ანკარასა და იზმირში და მოიპოვა ძალაუფლება რამდენიმე სხვა ცენტრში, მათ შორის ბურსაში, ქვეყნის სიდიდით მეოთხე ქალაქში.

მან დიდი პოპულარობა მოიპოვა თურქეთის ტრადიციულად კონსერვატიულ ცენტრალურ რეგიონებშიც კი –  ამ მოვლენას მრავალმა კომენტატორმა უწოდა “წითელი ტალღა“–ეს არის ფერი, რომლითაც პარტიის წარმატებები აღინიშნა რუკებზე.

რესპუბლიკური სახალხო პარტია შეიქმნა თანამედროვე თურქეთის დამფუძნებლის, მუსტაფა ქემალ ათათურქის მიერ 1923 წელს და არის სეკულარული პოლიტიკური ძალა ნაციონალისტური პოზიციით. მისი ტრადიციული ამომრჩევლები საშუალო კლასის წარმომადგენლები არიან და დიდ ქალაქებში ცხოვრობენ.

თანამედროვე თურქეთის რესპუბლიკის დაარსების დღიდან, კონსერვატორები და ერთგული მუსლიმები განიხილავდნენ რესპუბლიკურ სახალხო პარტიას, როგორც საფრთხეს მათი ისლამური სათნოებისა და ღვთისმოსაობის ღირებულებებისთვის.

თავის მხრივ, პარტიამ დაადანაშაულა კონსერვატიული პოლიტიკური ჯგუფები, მათ შორის სამართლიანობისა და განვითარების პარტია ისლამისტური იდეების პროპაგანდაში. რელიგიურ და საერო თემებს შორის განხეთქილება ათწლეულების მანძილზე თურქეთის პოლიტიკაში განმსაზღვრელი ფაქტორია.

თუმცა, ბოლო წლებში ოპოზიციურმა რესპუბლიკურმა სახალხო პარტიამ პოპულარობა მოიპოვა უფრო კონსერვატიულ და რელიგიურ მოქალაქეებშიც კი – და ეს იყო მისი ამჟამინდელი გამარჯვების ერთ-ერთი მიზეზი.

„2017 წლიდან, 2016 წლის გადატრიალების მცდელობის შემდეგ, რესპუბლიკურმა სახალხო პარტიამ მიმართა კონსერვატორებთან შერიგების პოლიტიკურ სტრატეგიას და დაასრულა განხეთქილება“, – ამბობს პროფესორი ბალტა.

სტამბულში ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი, რამაც ხელი შეუწყო იმამოღლუს გამარჯვებას, იყო ქურთული თემის მხარდაჭერა. მისმა წევრებმა ხმა მისცეს მოქმედ მერს, თუმცა კენჭისყრაში იყო პროქურთული მწვანე მემარცხენე პარტიის წარმომადგენელი.

ბალტა დარწმუნებულია, რომ ქურთული თემის წევრებმა გადაწყვიტეს სტრატეგიული ხმის მიცემა.

„ერთის მხრივ, არის ერდოღანის პარტია, გამარჯვების სერიოზული პრეტენდენტი, რომელიც მათ „ტერორისტულ დაჯგუფებას“ უწოდებს. მეორე მხრივ, არის იმამოღლუ და რესპუბლიკური სახალხო  პარტია, რომელიც ქურთებს თანასწორ მოქალაქეებად ექცევა. ამიტომ მათ რაციონალური არჩევანი გააკეთეს და ხმა მისცეს იმამოღლუს“, – განმარტავს ბალტა.

კიდევ ერთი ფაქტორი, რომელიც დაეხმარა ოპოზიციას ამ არჩევნებში, იყო  ამომრჩევლებისთვის თავისი გზავნილის მიწოდების უნარი. მიუხედავად იმისა, რომ თურქეთში მედიის უმეტესობას მთავრობის მიერ მხარდაჭერილი სააგენტოებიაკონტროლებენ , ეს კონტროლი არ შეიძლება ჩაითვალოს აბსოლუტურად.

პრეზიდენტ ერდოღანს ხშირად ადანაშაულებენ მედიის მონოპოლიზებაში და ავტორიტარული რეჟიმის დამყარებაში. მაგრამ ბალტა გვახსენებს, რომ ავტორიტარიზმი შეიძლება გამოვლინდეს სხვადასხვა ხარისხით.

„თურქეთში მედიაზე ან პოლიტიკურ პარტიებზე კონტროლი არასოდეს ყოფილა ისეთი, როგორიც რუსეთში – და არც იქნება“, დარწმუნებულია ის. „აქ ჯერ კიდევ დიდი პოლიტიკური კონკურენციაა და აქ არის ოპოზიცია, რომელსაც აქვს ხალხთან საუბრის ინსტრუმენტები და უნარი.

ნიშნავს თუ არა ეს პრეზიდენტ ერდოღანის მმართველობის გარდაუვალ დასასრულს?
მიუხედავად იმისა, რომ ერდოღანის პარტიამ სერიოზული მარცხი განიცადა, ექსპერტები ამბობენ, რომ მისი პოლიტიკური ხელმძღვანელობის დასრულებაზე საუბარი ჯერ ნაადრევია.

ერდოღანის პრეზიდენტობა 2028 წელს დასრულდება. 31 მარტის არჩევნებამდე რამდენიმე კვირით ადრე პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ მისი ამჟამინდელი საპრეზიდენტო ვადა მისთვის ბოლო იქნებოდა.

„მიუხედავად იმისა, რომ ერდოღანმა აღიარა, რომ ეს იყო შესანიშნავი არჩევნები ოპოზიციისთვის, ის რჩება მთავარ ძალად თურქეთის პოლიტიკაში და აქვს მნიშვნელოვანი გავლენა“, – ამბობს პროფესორი თურქი. „არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ თურქეთში ამომრჩეველთა უმრავლესობისთვის ის კვლავ ძალიან პატივსაცემი და საყვარელი ფიგურაა“.

თურქის თქმით, გასულ წლებში ერდოღანის პარტიის წარმატება უზრუნველყოფილი იყო ჰარმონიული კავშირით „ერდოღანის ქარიზმატულ ძალასა და პარტიული ბიუროკრატიის მუშაობას შორის“. „მაგრამ მეჩვენება, რომ ასეთი ჰარმონია თანდათან იშლება და ამას ადგილობრივი არჩევნების შედეგები აჩვენებს“, – მიიჩნევს ექსპერტი.

ახლად არჩეული სტამბულის მერი ეკრემ იმამოღლუ ახლა პრეზიდენტობის ერთ-ერთ მთავარ პრეტენდენტად ითვლება, თუმცა არჩევნებში მონაწილეობის განზრახვა ჯერ არ გამოუცხადებია. პროფესორ ბალტას თქმით, მერის თანამდებობის შენარჩუნებით იმამოღლუ აძლიერებს თავის პოტენციალს, როგორც საპრეზიდენტო შესაძლო კანდიდატისას.

ხელისუფლებაში ყოფნის ორი ათწლეულის განმავლობაში ერდოღანმა გააფართოვა თავისი პოლიტიკური გავლენა თურქეთის ფარგლებს გარეთ. მან წარმოაჩინა საკუთარი თავი, როგორც შუამავალმა რუსეთსა და უკრაინას შორის და 2022 წელს დაეხმარა ხელშეკრულების გაფორმებას უკრაინული სურსათის ექსპორტის აღდგენის შესახებ; პრეზიდენტმა ასევე გააფართოვა თურქეთის სავაჭრო კავშირები აფრიკისა და აზიის ბევრ ქვეყანასთან; მნიშვნელოვანი ფიგურა გახდა ახლო აღმოსავლეთში.

ანალიტიკოსები ამბობენ, რომ ადგილობრივ არჩევნებში ასეთმა მძიმე მარცხმა შესაძლოა „შეარყიოს მისი საერთაშორისო ლეგიტიმაცია“.

„იმამოღლუ პირობას დებს, რომ შექმნის ფუნქციონალურ დემოკრატიულ სისტემას. ჩვენ შეიძლება მოწმენი გავხდეთ ფინანსური, კულტურული და პოლიტიკური კავშირების გაძლიერებისა ოპოზიციასა და მსოფლიო ძალებს შორის“, – ვარაუდობს ბალტა.

მიუხედავად იმისა, რომ ეს არჩევნები არ შეიძლება ჩაითვალოს ერდოღანის პოლიტიკური ხელმძღვანელობის დასასრულად, ის სერიოზულ გამოწვევას შეუქმნიან მის ძალაუფლებას. თავად თურქეთის პრეზიდენტმა განაცხადა– „31 მარტი ჩვენთვის დასასრული კი არა, გარდამტეხი მომენტია“.

ერდოღანი პირობას დებს, რომ ყველაფერს გააკეთებს თავისი მომხრეების მხარდაჭერის დასაბრუნებლად. მაგრამ კენჭისყრის შედეგებით წახალისებული ოპოზიცია წარმატებას გამოიყენებს საკუთარი გავლენის გასაფართოებლად იმ მუნიციპალიტეტებს მიღმა, სადაც გამარჯვება მოიპოვა და შეეცდება გაძლიერდეს, როგორც ხელისუფლების რეალური პოლიტიკური ალტერნატივა.

მსოფლიოს სამი გავლენიანი გამოცემა The Insider, 60 minutes და Der Spiegel ჟურნალისტური გამოძიების შედეგებს აქვეყნებენ.  მათ  აღმოაჩინეს მტკიცებულება, რომ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული აუხსნელი ანომალიური ინციდენტები, ასევე ცნობილი როგორც “ჰავანის სინდრომი”, შეიძლება გამოწვეული იყოს რუსული “მთავარი სადაზრერვო სამმართველოს” (GRU) ერთ-ერთი ქვედანაყოფის – 29155 – წევრების მიერ გამოყენებული ენერგეტიკული იარაღის გამოყენებით.

“ჰავანის სინდრომი” პირველად საზოგადოების ყურადღების ცენტრში 2017 წელს მოექცა მას შემდეგ, რაც კუბაში 20-ზე მეტი ამერიკელი ოფიციალური პირი ავად გახდა აქამდე დაუდგენელი მიზეზებით. ამის შემდეგ 100-ზე მეტი შემთხვევა დაფიქსირდა სხვადასხვა ადგილებში. მათ შორის, ვისაც ჯანმრთელობის პრობლემა შეექმნათ არიან ამერიკელი დიპლომატები, ჯაშუშები, სამხედრო ოფიცრები, კონტრაქტორები, ზოგიერთ შემთხვევაში მათი ცოლები, შვილები და შინაური ცხოველებიც კი.

“ჰავანის სინდრომის” დროს ადა­მი­ა­ნი მო­უ­ლოდ­ნე­ლად ავად ხდე­ბა. უწევს წნევა, ეწყება ყურების ტკივილი, გუ­ლის­რე­ვა, პა­ნი­კუ­რი შე­ტე­ვა, ეს­მის უც­ნა­უ­რი ხმა­უ­რი. მსხვერ­პლის ნა­წი­ლი, წლე­ბის გას­ვლის მი­უ­ხე­და­ვად, დღე­საც უჩი­ვის პრობ­ლე­მებს: ცნო­ბი­ე­რე­ბის და­ბინ­დვას, კონ­ცენ­ტრა­ცი­ის პრობ­ლე­მებს, წო­ნას­წო­რო­ბის და­კარ­გვას, უძი­ლო­ბას და ა.შ.

თავდასხმები ხორციელდება, რასაც The Insider უწოდებს “მიმართული ენერგეტიკული იარაღის” გამოყენებით. მსხვერპებს ჰქონდათ სიმპომები, როგორიცაა ქრონიკული თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, უძილობა, გულისრევა, სმენისა და მხედველობის დაქვეითება, ტვინის ტრვამული დაზიანებები, ზოგიერთმა მსხვერპლს ჯანმრთელობის ისეთი პრობლემები ჰქონდა, რომ იძულებულები გახდნენ დაეტოვებინათ სამსახური.

გამოცემა პენტაგონის მაღალჩინოსანზე დაყრდნობით წერს, რომ რუსეთი მსოფლიოს რამდენიმე ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში ამერიკელი დიპლომატების წინააღმდეგ აკუსტიკურ იარაღს იყენებდა. შემთხვევა, რომელიც ჩვენს ქვეყანაში მოხდა, 2021 წლის ოქტომბრით თარიღდება. გამოცემის თანახმად, სამიზნე საქართველოში ამერიკის საელჩოს თანამშრომლის ცოლი გახდა.

სტატიაში ნათქვამია, რომ დაზარალებული ქალი ქმართან ერთად საქართველოში 2020 წლის თებერვალში პანდემიისას ჩამოვიდა და თბილისში, დიღმში ცხოვრობდა. ქმარი ამერიკის საელჩოს იუსტიციის დეპარტამენტის ატაშე იყო. ჯოი (სახელი შეცვლილია) იხსენებს, რომ ერთ დღეს მოულოდნელად გაიგო ძლიერი, გამჭოლი ხმა, რაც ჰგავდა შეგრძნებას, რასაც ფილმებში ბომბის აფეთქების შემდეგ აღწერენ. ამბობს, რომ ამას სხვადასხვა სიმპტომი, მათ შორის ყურისა და თავის ძლიერი ტკივილი და გულისრევა მოჰყვა.

• ”საშრობში ვიყავი როცა გამჭოლი ხმა გავიგე, ისეთი ხმა რომელიც მხოლოდ ბომბის აფეთქებას ჰგავს. ყურები გამეხვრიტა, ისეთი შეგრძნება მქონდა თითქოს ფანჯრიდან რაღაც შემოვიდა და მარცხენა ყურზე მომხვდა. მესმოდა გამჭოლი ხმა, ვიგრძენი ყურის და თავის გაუსაძლისი ტკივილი, გულისრევა, როგორც კი ამ ყველაფერს თავი დავაღწიე, მივხვდი რომ ოთახიდან უნდა გავსულიყავი. კიბეებზე ჩავედი და ქვედა სართულზე უსაფრთხოების კამერა შევამოწმე რომელიც შემოსასვლელი კარის გვერდით იყო. მინდოდა, მენახა, იყო თუ არა გარეთ ვინმე, ჩვენს ჭიშკართან მანქანა, შავი მერსედესი იდგა და მას ფოტო გადავუღე,  იქვე იყო ქერა ახალგაზრდა კაცი”. – იხსენებს ჯოი

რესპონდენტი ამბობს, რომ როგორც კი ფოტოს გადასაღებად კამერა ასწია, ახალგაზრდა, მაღალი კაცი მანქანაში ჩაჯდა და გაიქცა. მოგვიანებით ეს პირი ამოიცნო, როგორც ალბერტ ავერიანოვი, რუსეთის გენშტაბის მთავარი სამმართველოს, GRU-ს, აგენტი.

გამოძიების თანახმად, ალბერტ ავერიანოვი, მუშაობს GRU-ს ელიტურ ქვედანაყოფში, – „ქვედანაყოფი 29155“ – რომელიც მსოფლიოს მასშტაბით არაერთ ოპერაციაზე პასუხისმგებელი, მათ შორის სკრიპალების მოწამვლასა და ჩეხეთში, ქალაქ ვრტებიცეში საბრძოლო მასალების საწყობში 2014 წელს მომხდარ აფეთქებასთან. ალბერტი არის ჯგუფის დამფუძნებლის მეთაურის შვილი.  აშშ-ის მთავრობის ორი ოფიციალური პირი  60 Minutes-ს ეუბნება, რომ ალბერტი მართლაც იმყოფებოდა თბილისში, როდესაც თავდასხმა მოხდა.

”ის გაწვრთნილი იყო რომ დანაყოფის წევრი გამხდარიყო, 16 წლიდან მისი ნომერი არის ტელეფონის წიგნებში დანაყოფის წევრების. ის უფრო მეტია ვიდრე ანდრეი ავერიანოვის, ბოსის შვილი. ის არის ამ დანაყოფის წევრების კოლეგა. გვჯერა, რომ ამ დანაყოფის, მკვლელობის და დივერსიის რაზმის წევრები იყვნენ შემთხვევის ადგილებში ხელის შეწყობისთვის, ზედამხედველობისთვის ან იმისთვის, რომ  პირადად განეხორციელებინათ თავდასხმა ამერიკელ დიპლომატებზე, მთავრობის ოფიციალურ პირებზე – აკუსტიკური იარაღის გამოყენებით”.

როდესაც The Insider-მა დაურეკა ალბერტს, რათა ეკითხა, იყო თუ არა იგი თბილისში ამერიკელ დიპლომატებზე და მათ ოჯახებზე სავარაუდო თავდასხმების დროს, მან მოისმინა კითხვა, შემდეგ ზედმეტად აღელვებულმა იკითხა ვინ ესაუბრდებოდა, როდესაც უთხრეს, რომ ეს იყო The Insider-ის მთავარი რედაქტორი, მან მაშინვე გათიშა ტელეფონი.

გამოცემები “ჰავანას სინდრომს” წლებია იძიებენ. The Insider გამოძიების მთავარ მიგნებებს შორის ასახელებს იმას, რომ ქვედანაყოფის უფროსმა წევრებმა “არალეტალური აკუსტიკური იარაღის” შემუშავებასთან დაკავშირებით გაწეული სამუშაოსთვის სხვადასხვა ჯილდო და პოლიტიკური დაწინაურება მიიღეს. რუსულ სამხედრო ლიტერატურაში ის აღწერილია, როგორც ხმოვან და რადიოსიხშირულ ენერგიაზე დაფუძნებული მოწყობილობები, რადგან ორივე მსხვერპლის ტვინში აკუსტიკურ არტეფაქტებს იწვევს. სამი გამოცემა მიუთითებს იმასაც, რომ GRU-ს აღნიშნული ქვედანაყოფი საბოტაჟის ოპერაციებს პუტინის იმპერიალისტური ოცნებების ასასრულებლად მთელ მსოფლიოში ატარებენ. კრემლი ჰავანის სინდრომთან კავშირს უარყოფს. პუტინის პრესსპიკერი დიმიტრი პესკოვი ამბობს, რომ ამ საკითხს მედია წლების განმავლობაში უკავშირებდა რუსეთს, თუმცა, მისი მტკიცებით, ბრალდებები უსაფუძვლოა.

მედიის გამოძიებამ აღმოაჩინა მტკიცებულება, რომელიც მიუთითებს იმაზე, რომ აუხსნელი ჯანმრთელობის ინციდენტებს, რომელიც „ჰავანას სინდრომის” სახელითაცაა ცნობილი, შესაძლოა, ქვედანაყოფ 29155-ის წევრების მიერ გამოყენებული ენერგეტიკული იარაღი იწვევდა. გამოძიების მთავარ აღმოჩენებს შორის არის ის ფაქტი, რომ ქვედანაყოფის უფროსმა წევრებმა მიიღეს ჯილდოები და პოლიტიკური დაწინაურება „არალეტალური აკუსტიკური იარაღის“ შემუშავებასთან დაკავშირებული სამუშაოსთვის, ეს ტერმინი რუსულ სამხედრო-სამეცნიერო ლიტერატურაში როგორც ულტრაბგერით ასევე რადიოსიხშირეზე დაფუძნებული ენერგიის მოწყობილობების აღსაწერად გამოიყენება.

60 Minutes-ს რობინ გარფილდმა, კომერციის დეპარტამენტის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა და მისმა მეუღლემ ბრიტა გარფილდმა განუცხადეს, რომ 2018 წელს, მათ გაიგეს უცნაური ხმები ღამით, როდესაც ისინი საზღვარგარეთ ცხოვრობდნენ შანხაიში, ჩინეთი. ამას მოჰყვა მეხსიერების დაქვეითების სიმპტომები, მხედველობის დაქვეითება და წონასწორობის პრობლემა, როგორც მათთვის, ასევე მათი შვილებისთვის. 2020 წელს მათ კვლავ ისაუბრეს 60 Minutes-თან და განაცხადეს, რომ მათ კვლავ დაესხნენ თავს, შუაღამისას, ფილადელფიაში, სადაც მკურნალობდნენ ჩინეთში მიყენებული დაზიანებების გამო.

“ღამით ხმაურმა გამაღვიძა და თავიდან მეგონა, რომ სახლში ქურდი შემოიპარა. რომ გავედი ოთახიდან, ბავშვების ოთახში შევედი და საშინელი სურათი დამხვდა – ჩემს ორივე შვილ კრუნჩხვები ჰქონდა. მივედი ერთ-ერთთან, თავი დავდე მის გვერდით და გავიგონე ძალიან უცნაური ბგერა

• კრემლის პასუხი ბრალდებებზე

კრემლმა უარყო ცნობა იმის შესახებ, რომ რუსული სამხედრო დაზვერვა, შესაძლოა, იდუმალი „ჰავანის სინდრომის“ დაავადების უკან იდგეს.

„ეს სულაც არ არის ახალი თემა. მრავალი წლის განმავლობაში, პრესაში გაზვიადებული იყო ეგრეთ წოდებული „ჰავანის სინდრომის“ თემა და თავიდანვე რუსულ მხარეს სდებდნენ ბრალს“, – განაცხადა კრემლის სპიკერმა დმიტრი პესკოვმა.

”მაგრამ, არავის არასოდეს გამოუქვეყნებია ან გამოუთქვამს რაიმე დამაჯერებელი მტკიცებულება ამ უსაფუძვლო ბრალდებების შესახებ. ამიტომ, ეს ყველაფერი სხვა არაფერია თუ არა მედიის უსაფუძვლო, უსაფუძვლო ბრალდებები” – თქვა პესკოვმა