Category: ჯანმრთელობა

წარმოიდგინეთ, რომ თქვენს ორგანიზმში – ცხვირში, ყელში და ფილტვებში არსებული უჯრედები სახლებია. როგორც კი ვირუსი ამ სახლების შიგნით ხვდება, მას შეუძლია კარი ღია დატოვოს და სხვა ვირუსებიც შეუშვას, ან შეიძლება კარი ისე დაკეტოს, რომ შიგნით ვერავინ შეაღწიოს და “მარტოობით დატკბეს.“ სწორედ ასე იქცევა მაგალითად, გრიპის ვირუსი, რომელიც მსოფლიოში ერთ–ერთი ყველაზე გავრცელებული და ყველაზე ეგოისტური ვირუსია.

გლაზგოს უნივერსიტეტის მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ რინოვირუსი, რომელიც გაციებას იწვევს შეიძლება ადამიანის ორგანიზმს კორონავირუსით დაინფიცირებისგან იცავდეს. რა თქმა უნდა, საქმე ეხება არა მუდმივ იმუნიტეტს, არამედ დროის იმ პერიოდს, როდესაც ვირუსი უჯრედებში იმყოფება.

ასეთ დასკვნამდე მივიდნენ კვლევის შედეგად, რომლის დროსაც  სასუნთქი გზების ლორწოვანი გარსის ასლი, რომელიც იმავე ტიპის უჯრედებისგან შედგებოდა, ერთდროულად კორონავირუსით და რინოვირუსით დააინფიცირეს.

გაირკვა, რომ თუ უჯრედებთან წვდომას ორივე ვირუსი ერთდროულად იღებს, რინოვირუსი იმარჯვებს და ახალ კორონავირუსს შიგნით შეღწევის საშუალებას არ აძლევს. ამავე დროს, როგორც კვლევამ აჩვენა, ასე ხდება სამი ვარიანტიდან ნებისმიერის შემთხვევაში: თუ რინოვირუსს უჯრედებში 24 საათით ადრე უშვებენ, ვიდრე SARS-CoV-2–ს, თუ ორივე ვირუსს უჯრედებზე წვდომა ერთდროულად აქვთ და იმ შემთხვევაშიც, თუ კორონავირუსს 24 საათიან ფორას აძლევენ, ანუ მას უჯრედებში 24 საათით ადრე უშვებენ, ვიდრე რინოვირუსს.

“გამოდის, რომ რინოვირუსი კორონავირუსს თრგუნავს,შესაბამისად,  ჩვეულებრივი გაციების და სურდოს დაავადებების სეზონზე კორონავირუსით დაინფიცირება ბევრად ნაკლები იქნება“– უთხრა ბიბისი–ს დოქტორმა პაბლო მურსიამ.

კვლევებმა ასევე აჩვენა, რომ უჯრედში მოხვედრის შემდეგ რინოვირუსი ორგანიზმის იმუნურ პასუხს აამოქმედებს და საკუთარ ასლებს ქმნის, რომელიც კორონავირუსს გამრავლების საშუალებას არ აძლევს.

თუმცა, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ცდები შოტლანდიელმა მეცნიერებმა ლაბორატორიულ პირობებში ჩაატარეს და ვირუსებით სასუნთქი გზების ხელოვნურად გამოყვანილი უჯრედები დააინფიცირეს.

ცოცხალ ორგანიზმში უამრავი სხვა პროცესი მიმდინარეობს, რომლებმაც არსებითი გავლენა შეიძლება მოახდინონ ვირუსების უჯრედებთან და ერთმანეთთან ურთიერთქმედებაზე. ამიტომაც, ლაბორატორიული ცდების შედეგებს ფრთხილად უნდა მოვეკიდოთ.

თუმცა, მსგავსი შემთხვევები ადრეც შეინიშნებოდა. მაგალითად, არსებობს ვერსია, რომ სწორედ რინოვირუსის დიდმა აფეთქებამ შეუშალა ხელი 2009 წელს ევროპის ზოგიერთ ნაწილში ღორის გრიპის პანდემიას.

თუმცა, მეცნიერები გვაფრთხილებენ, რომ არ უნდა მოვდუნდეთ, რადგან კორონავირუსით მას შემდეგ შეიძლება დაინფიცირდეთ, როცა გაციება გაგივლით და რინოვირუსი ორგანიზმს დატოვებს.

“ჰიგიენის ზომებმა, ასევე ვირუსების ურთიერთქმედებამ შეიძლება მნიშვნელოვნად შეამციროს კორონავირუსით დაავადება, მაგრამ მაქსიმალურ ეფექტს მხოლოდ ვაქცინაცია იძლევა“–ამბობს დოქტორი მურსია.

უირიკის უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლის პროფესორი, ლოურენს იანგი კოლეგას ეთანხმება, რომ რინოვირუსი, რომელიც კორონავირუსზე ბევრად უფრო გადამდებია, შეიძლება შემოდგომის და ზამთრის თვეებში კორონავირუსის ინფექციის გავრცელების შემნელებელი აღმოჩნდეს.

თუმცა, ზუსტად როგორ განვითარდება უახლოესი ზამთრების განმავლობაში გაციების და გრიპის სეზონები, ჯერჯერობით რთული სათქმელია. სავარაუდოდ კორონავირუსი არსად გაქრება, სხვა ინფექციები კი, რომლებიც ბოლო დროს თითქმის აღარ ვრცელდება მთელ მსოფლიოში შემოღებული ამკრძალავი ზომების გამო, არა მხოლოდ დაბრუნდებიან, არამედ ძლიერი ეფექტი ექნებათ იმ ადამიანებზე, რომლებმაც მთელი წელი სახლში გამოკეტილებმა, სოციალური კონტაქტების გარეშე გაატარეს და რომელთა იმუნიტეტი ძლიერ არის დასუსტებული.

გერმანიის კანცლერმა, ანგელა მერკელმა Oxford-AstraZeneca–ს ვაქცინის პირველი დოზა მიიღო. ამის შესახებ მისი პრეს სპიკერი, სტეფან ზეიბერტი ტვიტერზე წერს.

“ბედნიერი ვარ, რომ დღეს მივიღე  Oxford-AstraZeneca–ს ვაქცცინის პირველი დოზა. მინდა მადლობა გადავუხადო ყველას, ვინც ჩართულია ვაქცინაციის კამპანიაში და ყველას, ვინც აიცრა. ვაქცინაცია პანდემიის დასრულების საშუალებაა “–ციტირებს მერკელს ზეიბერტი.

Oxford-AstraZeneca–ს ვაქცინა გერმანიაში სადაო გახდა. ბევრმა ადამიანმა თავდაპირველად უარი თქვა მის გაკეთებაზე უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ეჭვების გამო.

მარტში გერმანიამ გამოაცხადა, რომ ქვეყანაში ეს ვაქცინა მხოლოდ 60 წლის ასაკის ზემოთ ადამიანებს გაუკეთდებათ. ეს გადაწყვეტილება მას შემდეგ იქნა მიღებული, რაც პირველი დოზის შემდეგ 31 ადამიანს, ძირითადად ახალგაზრდა ქალებს სისხლის იშვიათი თრომბოზები გამოუვლინდა.

ამერიკაში მცხოვრები ქართველი ექიმი, ნანა გეგეჭკორი ფეისბუქით ეხმაურება ევროპის წამლის სააგენტოს [EMA] უსაფრთხოების კომიტეტის ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ  დადასტურდა უიშვიათესი კავშირები AstraZeneca-ს ვაქცინასა და თრომბის შემთხვევებს შორის.

“ ევროპის წამლის სააგენტომ ასტრაზენეკას გვერდითი ეფექტების სიაში შეიტანა თრომბოციტოპენიით მიმდინარე უჩვეულო თრომბოტული გართულება. აუცილებლად უნდა ვიცოდეთ, რომ ეს არის უკიდურესად იშვიათი გართულება და რაოდენობრივად ახლოსაც ვერ მოვა კოვიდით გამოწვეულ თრომბოტულ რისკებთან. ასევე, შემთხვევების აბსოლიტური უმრავლესობა აღწერილია ქალებში 55 წელს ქვემოთ.

მედიცინაში უამრავ ისეთ წამალს ვიყენებთ რომელიც სიკვდილის რისკსაც კი შეიცავს. მაგალითად, კარდიოლოგიაში გამოყენებული ყველაზე ეფექტური ანტიარითმიული პრეპარატების ერთ-ერთი ყველაზე საშიში გართულება პარკუჭების ფიბრილაციაა, რაც შეიძლება სიკვდილითაც კი დამთავრდეს, თუ დროული დახმარება არ გაეწია პაციენტს. ალბათ იკითხავთ, რატომ ვიყენებთ არითმიის სამკურნალოდ პრეპარატს რომელსაც სასიცოცხლო საფრთხის შემცველი სხვა არითმიის გამოწვევა შეუძლია? რისკის და სარგებლის შეფასებაშია პასუხი.

ნებისმიერ ასეთ გადაწყვეტილებას საფუძვლად უდევს რისკის და სარგებლის გაცნობიერება. კოვიდი ძალიან მაღალი პროთრომბოტყლობით ხასიათდება და ეს რისკი შეუდარებლად მაღალია ვაქცინაციით გამოწვეულ გვერდით ეფექტებთან მიმართებაში. გამოსავალი გონიერ გადაწყვეტილებაშია. ვაქცინაციის გარეშე პანდემიის დასრულება წარმოუდგენელია. ამავე დროს, აუცილებელია რისკ ჯგუფებში გადაწყვეტილების მიღება და ვაქცინის შერჩევა მოხდეს თუნდაც თეორიული საფრთხის გათვალისწინებით.

ყოველი სიცოცხლე მნიშვნელოვანია…
კოვიდი სასიკვდილო საფრთხეს შეიცავს…
ვაქცინაცია კოვიდით სიკვდილისგან იცავს…
ადამიანებს უპირობოდ უნდა ჰქინდეთ არჩევანი აცრებთან მიმართებაში…
უსაფრთხო ვაქცინაცია სწორი მენეჯმენტის პირობებში ნამდვილად შესაძლებელია…

კვლევების ინტერპრეტირება არაპროფესიონალების მიერ და არასწორი ინფორმაციის საჯაროდ გავრცელება პანდემიის პირობებში დანაშაულის ტოლფასია. კვლევების სწორად ინტერპრეტირება არ შეუძლია ყველა ექიმსაც კი. ამას სპეციალური განათლება სჭირდება. საბაზისო სტატისტიკის ცოდნაც კი არაა საკმარისი ამისთვის. არასწორ ინფორმაციას შეუძლია ადამიანს უბიძგოს სასიკვდილო საფრთხის შემცველი გადაწყვეტილებისკენ. გთხოვთ, ნუ ეთამაშებით ადამიანების სიცოცხლეს.“– წერს ნანა გეგეჭკორი.

ევროკავშირის მედიკამენტების სააგენტოს (EMA) წარმომადგენელი, სამშაბათს გამოქვეყნებულ ინტერვიუში, საუბრობს იმაზე, რომ “ასტრაზენეკას” კოვიდ-19-ის ვაქცინას და თავის ტვინში მომხდარ უიშვიათეს თრომბს შორის, კავშირი იკვეთება. თუმცა, ამის სავარაუდო მიზეზები ჯერჯერობით დადგენილი არ არის.

“ჩემი აზრით, ახლა ჩვენ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ გარკვევით არის კავშირი [თრომბების] ვაქცინასთან, მაგრამ ჯერ კიდევ არ ვიცით, თუ რა იწვევს ამ რეაქციას” – თქვა მარკო კავალიერიმ იტალიურ გაზეთთან Il Messagero ინტერვიუში. კავალიერი ევროპის მედიკამენტების სააგენტოში ვაქცინების შეფასების გუნდის თავმჯდომარეა. მას საკუთარი აზრის დამადასტურებელი მტკიცებულება გამოცემისთვის არ წარუდგენია.

კავალიერის ინტერვიუს გამოქვეყნების შემდეგ, ევროპის მედიკამენტების სააგენტომ, რომელიც ევროკავშირის მთავარი მარეგულირებელია, განცხადება გააკეთა. მასში ნათქვამია, რომ ვაქცინის თაობაზე კვლევა ჯერ კიდევ მიმდინარეობს და მისი შედეგები ოთხშაბათს, ან ხუთშაბათს გახდება ცნობილი. “სააგენტოს რისკების შეფასების კომიტეტს (PRAC) განხილვის შემდეგ საბოლოო დასკვნა ჯერ არ გამოუტანია” – აცხადებს მარეგულირებელი. ბრიტანული კომპანიის “ასტრაზენეკა” პრესსპიკერმა კი ამ ეტაპზე კომენტარისგან თავი შეიკავა.

სააგენტო გამუდმებით იმეორებს, რომ “ასტრაზენეკას” და ოქსფორდის უნივერსიტეტის ერთობლივად შემუშავებული კოვიდ-19-ის ვაქცინის სარგებელი ბევრჯერ აღემატება მისგან შექმნილ რისკებს. თუმცა, ევროკავშირის მარეგულირებელი კვლავ აგრძელებს 44 შემთხვევის შესწავლას, რომელიც ბლოკში მცხოვრები 9.2 მილიონი ადამიანის აცრის შემდეგ დაფიქსირდა.

იგივეს აცხადებს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია და ბრიტანეთის გაერთიანებული სამეფო, სადაც ამ ვაქცინით ათეულ მილიონობით ადამიანია აცრილი. თავად “ასტრაზენეკამაც” ჩაატარა შიდა გამოძიება, რომელმაც აცრას და თავის ტვინში მომხდარი თრომბის უიშვიათეს სახეს შორის კავშირი არ დაადასტურა.

ზოგიერთმა ქვეყანამ, მათ შორისაა საფრანგეთი, გერმანია და ჰოლანდია, ვაქცინის გამოყენება საბოლოო შედეგების დადგენამდე, ახალგაზრდა ადამიანებში საერთოდ შეწყვიტა.

გასულ კვირაში, ევროპის მედიკამენტების სააგენტომ განაცხადა, რომ მათ ჯერჯერობით კონკრეტული რისკფაქტორები ვერ გამოავლინეს, როგორიცაა მაგალითად: ასაკი, სქესი ან ადამიანის ავადმყოფობის ისტორია შესაბამისი რისკებით. პირდაპირი კავშირი დადგენილი არ არის, თუმცა ანალიზი გრძელდება – თქვეს სააგენტოს რისკების შეფასების კომიტეტის წევრებმა.

შემთხვევებს შორის ახალგაზრდა და შუახნის ქალები ჭარბობდნენ. თრომბი აცრიდან რამდენიმე დღეში, ან კვირაში ვითარდებოდა. იყო ეჭვი ზოგიერთ პრეპარატზე, მათ შორის კონტრაცეპტივების გამოყენებაზე, რაც ამ ეტაპზე არ დადასტურდა. ასევე განიხილება თეორია, იწვევს თუ არა ვაქცინა უჩვეულო ანტისხეულების წარმოქმნას.

ფაქტია, რომ ეს ძალიან დიდი იშვიათობაა. 2 აპრილს, ბრიტანეთში გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით, იქ თრომბოზული მოვლენების მხოლოდ 30 შემთხვევა აღირიცხა. ეს მაშინ, როცა იმ დროისთვის ქვეყანაში “ასტრაზენეკას” ვაქცინის 18.1 მილიონი დოზა იყო ადმინისტრირებული.

აღნიშნული განცხადება გასულ ხუთშაბათს ბრიტანეთის მთავარმა მარეგულირებელმა გააკეთა. მედიკამენტების და ჯანდაცვის პროდუქტების მარეგულირებელმა სააგენტომ ისიც თქვა, რომ მსგავსი მოვლენები მათ არ დაუფიქსირებიათ “ფაიზერის” და “ბიონტექის” ერთობლივი ვაქცინის შემთხვევაში. ბრიტანული სააგენტო იმეორებს, რომ ვაქცინის სარგებელი ბევრად აღემატება მის შესაძლო უსაფრთხოების რისკებს, თუნცაც ეს თრომბის განვითარების მცირე რისკი იყოს.

წყარო: ამერიკის ხმა

ამერიკის მარეგულიერებლმა ორგანომ კორონავირუსის საწინააღმდეგო კომპანია Johnson & Johnson–ის ვაქცინა უსაფრთხოდ და ეფექტურად ცნო რაც იმას ნიშნავს, რომ ეს პრეპარატი უახლოეს დღეებში ის აშშ–ში დამტკიცებული რიგით მესამე ვაქცინა იქნება კორონავირუსის წინააღმდგე.

სანიტარული ზედამხედველობის, საკვები პროდუქტების და მედიკამენტების სამმართველომ განაცხადა, რომ ვაქცინა უსაფრთხოა, ეფექტურად აღკვეთს კრონავირუსის მძიმე ფორმებით დაავადებას და რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, არ საჭიროებს მეორე დოზას.

ექსპერტების აზრით ახალი ვაქცინა შესაძლოა Pfizer–ის და Moderna–ს ვაქცინების იაფფასიანი ალტერნატივა გახდეს, რადგან მათგან განსხვავებით ახალი ვაქცინის შენახვა ჩვეულებრივ მაცივარშიც შეიძლება და განსაკუთრებული ტემპერატურული რეჟიმი არ ჭირდება.

აშშ–ში, სამხრეთ აფრიკასა და ბრაზილიაში ჩატარებულმა წინასწარმა კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ახალს ვაქცინას შეუძლია 85%–ზე მეტად აღკვეთოს დაავადების მძიმე შემთხვევები, თუმცა კრონავირუსის საშუალო და მსუბუქი ფორმების წინააღმდეგ მისი ეფექტურობა 66%–ს არ აღემატება.

ამასთან, კვლევის არცერთი მონაწილე ვაქცინის მიღებიდან 28 დღის განმავლობაში არ გარდაცვლილა და არც საავადმყოფოში მოხვედრილა.

კომპანია Johnson & Johnson აცხადებდა, რომ მარეგულირებლის მიერ დამტკიცების შემთხვევაში მაშინვე შეუძლია 4 მილიონი დოზის გამოშვება, მარტის ბოლოსთვის კი უკვე 20 მილიონი დოზის დამზადება.

ვაქცინის პირველი 12 მილიონი დოზა ამერიკის ფედერალურ მთავრობას გადაეცემა.