Category: სხვადასხვა

კვირას საღამოს ირანის სახელმწიფო მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ექსპერტთა საბჭომ ქვეყნის ახალ უმაღლეს ლიდერად მოჯტაბა ხამენეი აირჩია.

ის არის უმაღლესი ლიდერის, ალი ხამენეის ვაჟი, რომელიც მიმდინარე აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო კამპანიის დაწყებისას დაიღუპა. ირანის სახელმწიფო ტელევიზიის წამყვანმა პირდაპირ ეთერში წაიკითხა ექსპერტთა საბჭოს განცხადება:

„მიუხედავად ომის დროის მძიმე პირობებისა და მტრის პირდაპირი მუქარებისა ამ ეროვნული ინსტიტუტის მიმართ, მიუხედავად ექსპერტთა საბჭოს სამდივნოს ოფისების დაბომბვისა, რამაც რამდენიმე თანამშრომლისა და დაცვის წევრის მოწამეობრივი სიკვდილი გამოიწვია, საბჭოს არც ერთი წამით არ შეუწყვეტია ისლამური სისტემის ხელმძღვანელობის არჩევისა და წარდგენის პროცესი.“

რა არის ცნობილი მოჯტაბა ხამენეის შესახებ?

მოჯტაბა ხამენეი დაიბადა 1969 წლის 8 სექტემბერს ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ქალაქ მეშჰედში. ის არის ალი ხამენეის ექვსი შვილიდან მეორე. საშუალო განათლება მან მიიღო თეირანში მდებარე რელიგიურ სკოლაში „ალავი“.

ირანული მედიის ცნობით, 17 წლის ასაკში მოჯტაბა რამდენჯერმე მონაწილეობდა მოკლევადიან სამხედრო სამსახურში ირან-ერაყის ომის დროს. ამ რვაწლიანმა სისხლიანმა კონფლიქტმა კიდევ უფრო გააძლიერა ირანის რეჟიმის უნდობლობა აშშ-ისა და დასავლეთის მიმართ, რომლებიც იმ პერიოდში ერაყს უჭერდნენ მხარს.

1999 წელს მოჯტაბა გადავიდა ქალაქ ქომში — ირანის წმინდა ქალაქში, რომელიც შიიტური თეოლოგიის ერთ-ერთ მთავარ ცენტრად ითვლება — რათა რელიგიური განათლება გაეგრძელებინა. საინტერესოა, რომ მან მხოლოდ ამის შემდეგ დაიწყო სასულიერო ტანსაცმლის ტარება.

მამისგან განსხვავებით, მოჯტაბა ხამენეი ძირითადად ჩრდილში მდგომი ფიგურა იყო.
მას არასოდეს ეკავა სახელმწიფო თანამდებობა და არც საჯარო გამოსვლები ან ინტერვიუები ჰქონია.  საჯაროდ ხელმისაწვდომია მისი მხოლოდ ძალიან მცირე რაოდენობის ფოტო და ვიდეო.

თუმცა დიდი ხანია არსებობს ინფორმაცია, რომ მას მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდა, როგორც ადამიანს, რომელიც აკონტროლებდა მის მამასთან – უმაღლეს ლიდერთან  წვდომას.

აშშ-ის დიპლომატიურ დეპეშებში, რომლებიც WikiLeaks-მა 2000-იანი წლების ბოლოს გამოაქვეყნა, მოჯტაბა აღწერილია როგორც „ძალაუფლება სასულიერო სამოსის უკან“.

Associated Press-ის ცნობით, ირანის ხელმძღვანელობაში მას „უნარიან და მტკიცე ლიდერად“ მიიჩნევდნენ.

სააგენტო როიტერი წერს, რომ ხამენეის ვაჟის მემკვიდრედ არჩევით ირანის სასულიერო ხელმძღვანელობა ტრამპს დაუპირისპირდა.

რეგიონული ოფიციალური პირების თქმით, ეს ნაბიჯი პირდაპირი პასუხია აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებაზე, რომელმაც  თქვა, რომ ხამენეის ვაჟი „მიუღებელი კანდიდატია“.

ირანის უმაღლესი ლიდერი, აიათოლა ალი ხამენეი, კონფლიქტის დაწყების დღესვე აშშ-ისა და ისრაელის ერთობლივი დარტყმის შედეგად დაიღუპა. ომი ახლა უკვე მეორე კვირაშია შესული.

მოჯტაბას დანიშვნა უმაღლესი ლიდერის პოსტზე ექსპერტთა საბჭოს მიერ ფაქტობრივად ნიშნავს, რომ თეირანში ძალაუფლება კვლავ მკაცრი ხაზის მხარდამჭერების ხელში რჩება. ამ გადაწყვეტილებამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად შეცვალოს ირანის ომის მიმდინარეობა აშშ-სა და ისრაელთან და მისი შედეგები ახლო აღმოსავლეთის ფარგლებსაც გასცდეს.

ახლო აღმოსავლეთის ინსტიტუტის უფროსმა მკვლევარმა ალექს ვატანკამ თქვა:

„მოჯტაბას მოსვლა იგივე სცენარის გაგრძელებაა. ეს დიდი დამცირებაა შეერთებული შტატებისთვის — ასეთი მასშტაბის ოპერაციის ჩატარება, ამდენი რისკის გაწევა და ბოლოს 86 წლის ადამიანის მოკვლა, რომელსაც მისივე მკაცრი პოზიციის მქონე ვაჟი ჩაანაცვლებს.“

 ირანის რთული თეოკრატიული სისტემის ფარგლებში უმაღლესი ლიდერი არის სახელმწიფოს საბოლოო ავტორიტეტი. ის განსაზღვრავს საგარეო პოლიტიკას, აკონტროლებს ბირთვულ პროგრამას და მიმართულებას აძლევს არჩეულ პრეზიდენტსა და პარლამენტსაც.

ანალიტიკოსების თქმით, მოჯტაბას არჩევა — რომელიც ცნობილია როგორც უკიდურესად მკაცრი სასულიერო პირი  და რომლის მეუღლე, დედა და ოჯახის სხვა წევრები აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმების შედეგად დაიღუპნენ, ერთმნიშვნელოვან სიგნალს აგზავნის:

ირანის ხელმძღვანელობამ კომპრომისის ნებისმიერი შესაძლებლობა უარყო და ახლა ერთადერთ გზად დაპირისპირებას, შურისძიებასა და გამძლეობას მიიჩნევს.

შიდა წყაროების თქმით, მოჯტაბას წინ ელოდება დიდი შიდა და საგარეო წნეხი — როგორც უკმაყოფილო მოსახლეობისგან, ისე მზარდი სამხედრო კონფლიქტისგან. მიუხედავად ამისა, მოსალოდნელია, რომ ის სწრაფად შეეცდება ძალაუფლების კონსოლიდაციას.

ეს სავარაუდოდ გულისხმობს:

• ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსისთვის (IRGC) უფრო ფართო უფლებამოსილებებს
• შიდა კონტროლის გამკაცრებას
• ოპოზიციისა და პროტესტის სასტიკ ჩახშობას

ერთმა რეგიონულმა ოფიციალურმა პირმა, რომელიც თეირანის ხელისუფლებასთან არის დაახლოებული, Reuters-ს უთხრა:

“მოჯტაბას სხვა გზა არ ექნება, გარდა იმისა, რომ რკინის ხელი აჩვენოს…
ომიც რომ დასრულდეს, ქვეყნის შიგნით მძიმე რეპრესიები გაგრძელდება.“

ეს პოზიცია გაჩნდა მას შემდეგ, რაც ირანში უკვე თვეებია იზრდება შიდა არეულობა, რომელიც 1979 წლის ისლამური რევოლუციის შემდეგ ყველაზე სისხლიან პროტესტებს მოიცავდა.

ომამდე ირანი უკვე სერიოზულ პრობლემებს ებრძოდა:

• მძიმე ეკონომიკური კრიზისი
• მაღალი ინფლაცია
• ეროვნული ვალუტის გაუფასურება
• მზარდი სიღარიბე
• მკაცრი რეპრესიები, რამაც საზოგადოებრივი პროტესტი კიდევ უფრო გააძლიერა

მოჯტაბას მმართველობის პერიოდში ქვეყანას წინ ელოდება:

• უფრო მკაცრი შიდა კონტროლი
• მოსახლეობაზე გაზრდილი ზეწოლა
• კიდევ უფრო აგრესიული საგარეო პოლიტიკა

ამის შესახებ კიდევ ერთმა ირანელმა წყარომ განაცხადა, რომელიც ადგილზე არსებულ ვითარებას კარგად იცნობს.

ახლო აღმოსავლეთის ინსტიტუტის მკვლევარმა პოლ სეილემმა აღნიშნა, რომ მოჯტაბა არ არის ფიგურა, რომელიც შეეცდება შეთანხმებას შეერთებულ შტატებთან.

„ახლა სცენაზე არავინ ჩანს, ვინც კომპრომისზე წავა. ეს არის მკაცრი არჩევანი, გაკეთებული მკაცრ მომენტში.“

ირანის სასულიერო წრეებში – სადაც ამერიკას ხშირად „დიდ სატანას“ უწოდებენ — ხამენეის მკვლელობამ ის „მოწამის“ სტატუსამდე აიყვანა.

სასულიერო პირებმა მოკლული ლიდერი გმირად წარმოაჩინეს და ის იმამ ჰუსეინს შეადარეს – შიიტურ ტრადიციაში თვითგანწირვისა და ჩაგვრის წინააღმდეგ ბრძოლის სიმბოლოს.

ირანის საკითხების სპეციალისტმა და აშშ-ის ყოფილმა დიპლომატმა ალან აირმა თქვა:

„მოჯტაბა მამაზე კიდევ უფრო მკაცრი ფიგურაა.ის რევოლუციური გვარდიის ფავორიტი კანდიდატი იყო. მას ბევრი შურისძიება აქვს განსახორციელებელი.“

ეს ვითარება დიდ რისკებსაც ქმნის.ისრაელმა უკვე განაცხადა, რომ ხამენეის ნებისმიერი მემკვიდრეც შესაძლოა სამიზნე გახდეს, ხოლო ტრამპმა თქვა, რომ ომი შესაძლოა მხოლოდ მაშინ დასრულდეს, როცა ირანის სამხედრო ხელმძღვანელობა და მმართველი ელიტა მთლიანად განადგურდება.

ახალი ლიდერი დიდი ხანია ეწინააღმდეგება რეფორმისტებს

56 წლის მოჯტაბა ხამენეი — გავლენიანი საშუალო რანგის სასულიერო პირი — დიდი ხანია ეწინააღმდეგება რეფორმისტულ ჯგუფებს, რომლებიც დასავლეთთან თანამშრომლობას ემხრობიან.

მისი ახლო კავშირები:

• მაღალი რანგის სასულიერო პირებთან
• ისლამური რევოლუციის გვარდიასთან

მას მნიშვნელოვან გავლენას აძლევს როგორც პოლიტიკურ სისტემაში, ისე უსაფრთხოების სტრუქტურებში.

ანალიტიკოსების თქმით, მოჯტაბამ გავლენა ჯერ კიდევ მამამისის მმართველობის პერიოდში მოიპოვა, როდესაც ის:

• უსაფრთხოების აპარატში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა
• აკონტროლებდა იმ ფართო ეკონომიკურ იმპერიას, რომელსაც ეს სტრუქტურები ფლობენ
• მრავალი წლის განმავლობაში ფაქტობრივად ხამენეის „კარიბჭის მცველი“ და „მინი-უმაღლესი ლიდერი“ იყო

მისი დანიშვნა ხდება იმ დროს, როცა აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო კამპანია ირანის წინააღმდეგ ძლიერდება.

ირანის პოლიტიკის ვეტერანი ალი ლარიჯანი, რომელმაც კვირას განაცხადა, რომ აიათოლა ალი ხამენეის დაღუპვის შემდეგ შეიქმნება დროებითი ლიდერთა საბჭო, ჯერ კიდევ გასულ წელს კვლავ იქცა რეჟიმის უსაფრთხოების სტრუქტურების იერარქიაში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფიგურად.

ის კურირებს საკითხების ფართო სპექტრს – ბირთვული მოლაპარაკებებიდან დაწყებული თეირანის რეგიონული კავშირებითა და შიდა არეულობების სასტიკი ჩახშობით დამთავრებული.

როგორც ისტებლიშმენტის ინსაიდერი და ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ოჯახის წარმომადგენელი, ლარიჯანი ხელმძღვანელობდა ირანის მცდელობებს აშშ-სთან ბირთვული შეთანხმების მისაღწევად – სულ რაღაც ერთი თვის თავზე იქიდან,  რაც ვაშინგტონმა იანვარში მას სანქციები დაუწესა ანტისამთავრობო პროტესტების ჩახშობაში მონაწილეობის გამო.

ლარიჯანი 1958 წელს ერაყის ნაჯაფში დაიბადა გამოჩენილი ირანელი სასულიერო პირის, აიათოლა ჰაშემი მირზა ამოლის ოჯახში, რომელიც შაჰმა მოჰამად რეზამ ერაყში გადაასახლა. 1979 წლის რევოლუციის შემდეგ ოჯახი ირანში გადავიდა, სადაც ალი ლარიჯანიმ მოგვიანებით ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო. მისი რამდენიმე ძმა ასევე იკავებდა მაღალ თანამდებობებს სახელმწიფო სტრუქტურებში, მათ შორის სასამართლო სისტემასა და საგარეო საქმეთა სამინისტროში.

ის იყო ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის ერთ-ერთი პირველი წევრი, მოგვიანებით კი გახდა ირანის მთავარი მომლაპარაკებელი ბირთვულ პროგრამაზე. ასევე ხელმძღვანელობდა სახელმწიფო ტელე-რადიოკომპანიას IRIB-ს და მრავალი წლის განმავლობაში აყალიბებდა ირანის მედიის დღის წესრიგს.

2005–2007 წლებში ლარიჯანი ბირთვული პროგრამის მთავარი მომლაპარაკებელი იყო და იცავდა თეირანის უფლებას ურანის გამდიდრებაზე. ერთხელ მან ევროპის მხრიდან ბირთვული საწვავის წარმოებაზე უარის თქმის სანაცვლოდ შეთავაზებული სტიმულები შეადარა „მარგალიტის შოკოლადის ფილაზე გაცვლას“.

მაშინ ირანის ექსპერტები ამბობდნენ, რომ ის დასავლეთის დარწმუნებას დიპლომატიის გზით ცდილობდა და პრაგმატიკოსად ითვლებოდა.

2005 წელს მან წარუმატებლად იყარა კენჭი პრეზიდენტის პოსტზე. მოგვიანებით სცადა მონაწილეობა 2021 და 2024 წლების საპრეზიდენტო არჩევნებში, თუმცა ორივეჯერ მცველთა საბჭომ მოხსნა კანდიდატობიდან.

2008–2020 წლებში ლარიჯანი პარლამენტის სპიკერის პოსტს იკავებდა და პოსტრევოლუციურ ეპოქაში ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ პოლიტიკოსად იქცა. მისი სპიკერობის პერიოდში ირანმა 2015 წელს, თითქმის ორწლიანი რთული მოლაპარაკებების შემდეგ, ექვს მსოფლიო ძალასთან ბირთვული შეთანხმება გააფორმა. პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ეს შეთანხმება 2018 წელს, თავისი პირველი ვადის დროს, დატოვა.

2021 წელს ხამენეიმ ლარიჯანი დანიშნა ჩინეთთან 25-წლიანი სტრატეგიული შეთანხმების მომლაპარაკებლად — მრავალმილიარდიანი გარიგება, რომელიც ირანის გრძელვადიანი ეკონომიკური გადარჩენისთვის საკვანძო მნიშვნელობისაა.

ლარიჯანი მთელი კარიერის განმავლობაში იკავებდა მაღალ თანამდებობებს, გამოირჩეოდა ხამენეისადმი ერთგულებით და სისტემის ხშირად ერთმანეთთან კონკურირებად ფრაქციებთან ურთიერთობაში პრაგმატიკოსის რეპუტაციით.

მისი ახლო წარსულის ვიზიტი ომანში, როგორც შუამავლისა არაპირდაპირი ბირთვული მოლაპარაკებების მოსამზადებლად აშშ-სთან, კიდევ ერთხელ უსვამდა ხაზს მისი,  როგორც ხამენეის ნდობით აღჭურვილი სტრატეგის სტატუსს.

ბოლო თვეებში ლარიჯანი რამდენჯერმე ეწვია თეირანის მთავარ მოკავშირეს — მოსკოვს, უსაფრთხოების საკითხების განსახილველად, რაც მისი მაღალი დონის დიპლომატიაში დაბრუნების კიდევ ერთ ნიშნად შეფასდა.

ლარიჯანი, რომელიც 20 წლის წინ ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლეს საბჭოს ხელმძღვანელობდა, ამ პოსტზე კვლავ დაბრუნდა ირანსა და ისრაელს შორის 12-დღიანი საჰაერო ომის შემდეგ, რომელშიც მაშინ აშშ-ც ჩაერთო.

მისი ზოგიერთი საჯარო განცხადება ბირთვულ საკითხზე საკმაოდ პრაგმატულად ჟღერდა.

„ჩემი აზრით, ეს საკითხი გადაჭრადია,“ — განაცხადა ლარიჯანიმ თებერვალში ომანის სახელმწიფო ტელევიზიასთან ინტერვიუში, აშშ-სთან მოლაპარაკებებზე საუბრისას. — „თუ ამერიკელები შეშფოთებულნი არიან იმით, რომ ირანი არ უნდა მიიწევდეს ბირთვული იარაღის ფლობის მიმართულებით, ეს პრობლემა შეიძლება გადაწყდეს.“

ამასთან, ლარიჯანის არაერთხელ უთქვამს, რომ ირანის ბირთვული პროგრამა „ვერასოდეს იქნება განადგურებული“.

თუმცა იანვრის პროტესტების უსაფრთხოების ძალების მიერ სასტიკ ჩახშობაში ლარიჯანის როლიც ყურადღების მიღმა არ დარჩენილა.

აშშ-ის მთავრობის განცხადების თანახმად, სადაც დეტალურადაა აღწერილი მის წინააღმდეგ და სხვა ჩინოვნიკების მიმართ დაწესებული სანქციები რეპრესიებზე პასუხად, ლარიჯანი ერთ-ერთ საკვანძო როლს ასრულებდა პროტესტების ჩახშობაში.

როგორც სხვა ირანელმა ოფიციალურმა პირებმა, ლარიჯანიმაც განაცხადა, რომ ესმოდა იმ ადამიანების განწყობები, რომლებიც ეკონომიკური სირთულეების გამო დემონსტრაციებზე გამოვიდნენ. თუმცა მან დაგმო შეიარაღებული ქმედებები, რომლებიც მისი თქმით, ირანის „მოსისხლე მტრის“ – ისრაელის  მიერ იყო პროვოცირებული.

იანვრის დასაწყისში, როდესაც პროტესტები მთელ ირანში გავრცელდა და თეირანში აშშ-ის შესაძლო სამხედრო მოქმედებების შიში გაიზარდა, აიათოლა ხამენეიმ ლარიჯანს სთხოვა სიტუაციის სტაბილიზაცია. ამის შემდეგ, მაღალი რანგის ინსაიდერების თქმით, ლარიჯანიმ კრიზისის მართვა საკუთარ თავზე აიღო და ფაქტობრივად გვერდზე გასწია არჩეული მთავრობა.

იანვრის პროტესტების ჩახშობის შემდეგ ის პრაქტიკულად ქვეყნის ლიდერად იქცა, უკან ჩამოიტოვა პრეზიდენტი მასუდ ფეზეშქიანი და თავად მართავდა ირანის ურთიერთობებს როგორც მოკავშირეებთან, ისე მოწინააღმდეგეებთან.

ვინაიდან ლარიჯანი სასულიერო პირი არ არის, მას არ შეუძლია ხამენეის მემკვიდრე გახდეს უზენაესი ლიდერის პოსტზე. ეს როლი სასულიერო პირს ეკუთვნის, და ხამენეიმ სამი კანდიდატის სია დატოვა.

თუმცა ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ აიათოლას გარდაცვალების შემდეგ ირანის, როგორც სასულიერო რეჟიმის, მომავალი გარანტირებული აღარ არის. შესაძლებელია ქვეყანა სათავეში ჩაუდგეს უფრო სეკულარული, მკაცრი ლიდერი ლარიჯანის მსგავსად, და ახალი ხელისუფლების პოლიტიკა კიდევ უფრო მილიტარისტული და ნაკლებად პროგნოზირებადი გახდეს.

ინსაიდერების თქმით, ლარიჯანი უკვე იღებდა ზომებს ძალაუფლების კონსოლიდაციისთვის ხამენეის გარდაცვალების შემთხვევისთვის, იყენებდა რა მჭიდრო კავშირებს  გუშაგთა კორპუსის ყოფილ მეთაურებთან და სპეცსამსახურებთან, ასევე თავისი ოჯახის კავშირებს მაღალი რანგის სასულიერო პირებთან.

აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტმა გამოაქვეყნა ჯეფრი ეპშტეინის საქმის მილიონობით ახალი დოკუმენტი. ეპშტეინი მსჯავრდებული იყო სექსუალური დანაშაულებისთვის და ციხეში გარდაიცვალა. ეს არის დოკუმენტების ყველაზე დიდი პაკეტი, რომელიც  ეპშტეინის ფაილების გამჭვირვალობის კანონის მიღების შემდეგ გასაჯაროვდა. თუმცა, ჯერჯერობით გაურკვეველია, ნიშნავს თუ არა ეს ეპშტეინის საქმის დოკუმენტების გახსნის საგის დასრულებას.

პარასკევს გამოქვეყნდა:

• 3 მილიონი გვერდი

• 180 ათასი ფოტო

• 2 ათასი ვიდეო

გამოქვეყნება მოხდა ექვსი კვირის შემდეგ, რაც სამინისტრომ დაარღვია აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის მიერ დადგენილი ვადა, რომელიც ავალდებულებდა ეპშტეინის საქმესთან დაკავშირებული ყველა დოკუმენტის გასაჯაროებას.

აშშ-ის გენერალური პროკურორის მოადგილემ, ტოდ ბლანშმა განაცხადა:
„დღევანდელი გამოქვეყნება აღნიშნავს დოკუმენტების იდენტიფიკაციისა და შემოწმების ძალიან მასშტაბური პროცესის დასრულებას, რათა ამერიკელი ხალხისთვის გამჭვირვალობა უზრუნველყოფილიყო და კანონის მოთხოვნები დაცულიყო.“

დოკუმენტებში შედის დეტალები ჯეფრი ეპშტეინის ციხეში ყოფნის შესახებ, ფსიქოლოგიური დასკვნა, მისი გარდაცვალების ანგარიში პატიმრობის დროს, ასევე გამოძიების მასალები გისლენ მაქსველის წინააღმდეგ — ეპშტეინის თანამზრახველის, რომელიც მსჯავრდებული იყო არასრულწლოვანი გოგონების სექსუალური ტრეფიკინგის ხელშეწყობისთვის.

კვლავ გამოქვეყნდა ელექტრონული წერილები ეპშტეინსა და მაღალი თანამდებობის პირებს შორის მიმოწერიდან.

„ჰერცოგი“ და რუსი ქალი

დოკუმენტები ამხელს სახელგატეხილი ფინანსისტის მჭიდრო კავშირებს ბრიტანულ ელიტასთან.

გამოქვეყნებულ ფაილებში არის ეპშტეინსა და ვინმე  „ჰერცოგს“ შორის მიმოწერა, სადაც საუბარია ბუკინგემის სასახლეში გამართულ ვახშამზე. სხვა წერილში ეპშტეინი სთავაზობს „ჰერცოგს“, გააცნოს 26 წლის რუსი ქალი.

ელექტრონული წერილები ხელმოწერილია ასო „A“-თი, რაც, სავარაუდოდ, ნიშნავს „მისი სამეფო უმაღლესობა, იორკის ჰერცოგი, გარტერის ორდენის კავალერი“.

მიმოწერა შედგა 2010 წლის აგვისტოში — ორი წლის შემდეგ, რაც ეპშტეინმა აღიარა არასრულწლოვნის სექსუალურ ქმედებებზე დაყოლიება.

ეს წერილები არ მიუთითებს რაიმე კანონდარღვევაზე.

სხვა წერილები აჩვენებს, რომ 2009 წელს ეპშტეინმა 10 ათასი ფუნტი სტერლინგი გადაურიცხა ლორდ პიტერ მანდელსონის პარტნიორს — რეინალდო ავილა და სილვას.

წერილში და სილვა ეპშტეინს აცნობებს ოსტეოპათიის კურსის ღირებულებას, უგზავნის საბანკო რეკვიზიტებს და მადლობას უხდის დახმარებისთვის. ეპშტეინმა რამდენიმე საათში უპასუხა, რომ თანხას გადარიცხავდა, ხოლო და სილვამ, რომელიც მანდელსონზე 2023 წელს დაქორწინდა, მეორე დღეს მადლობა გადაუხადა.

ელექტრონული წერილების სხვა სერიაში ლორდი მანდელსონი ეპშტეინს სთხოვს ნებართვას, დარჩეს მის ერთ-ერთ უძრავ ქონებაში.

ეს წერილები დათარიღებულია 2009 წლის 16 ივნისით — იმ პერიოდში, როდესაც ეპშტეინი სასჯელს იხდიდა არასრულწლოვნის პროსტიტუციაში ჩართვისთვის. სასჯელის დიდი ნაწილის განმავლობაში მას დღისით ოფისიდან მუშაობის უფლება ჰქონდა, ღამით კი ციხეში ბრუნდებოდა.

2024 წლის დეკემბერში ლორდი მანდელსონი დაინიშნა დიდი ბრიტანეთის ელჩად აშშ-ში, თუმცა ერთ წელზე ნაკლებ დროში გაათავისუფლეს, როდესაც გაირკვა, რომ მას ეპშტეინისთვის მხარდამჭერი შეტყობინებები ჰქონდა გაგზავნილი გამამტყუნებელი განაჩენის შემდეგ.

მანდელსონი არაერთხელ აცხადებდა, რომ ნანობს ეპშტეინთან წარსულ მეგობრობას. მისი თქმით, არასდროს უნახავს რაიმე უკანონო ქმედება და „ეპშტეინის ტყუილები დაიჯერა“.

ტრამპი, გეითსი და დაუდასტურებელი ბრალდებები

ახალ დოკუმენტებში აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის ასობით ხსენებაა.

ტრამპი მეგობრობდა ეპშტეინთან, თუმცა ამბობს, რომ მათი ურთიერთობა წლების წინ დასრულდა და უარყოფს რაიმე ცოდნას ეპშტეინის სექსუალური დანაშაულების შესახებ.

დოკუმენტებს შორის არის ბრალდებების სია, რომელიც გასულ წელს ეროვნული საფრთხეების წინააღმდეგ ბრძოლის ცხელი ხაზის მეშვეობით შევიდა. ამ ბრალდებების დიდი ნაწილი, როგორც ჩანს, დაუდასტურებელ შეტყობინებებს ეფუძნება და არ ახლავს მტკიცებულებები.

სია მოიცავს ტრამპის, ეპშტეინისა და სხვა მაღალი თანამდებობის პირების წინააღმდეგ წამოყენებულ მრავალ სექსუალური ძალადობის ბრალდებას.

ტრამპი თანმიმდევრულად უარყოფს ეპშტეინთან დაკავშირებულ რაიმე კანონდარღვევას და ეპშტეინის მსხვერპლები მას კანონდარღვევაში არ ადანაშაულებენ.

ბოლო ბრალდებებზე პასუხად თეთრმა სახლმა და იუსტიციის დეპარტამენტმა მიუთითეს პრესრელიზზე, სადაც ნათქვამია:

„ზოგი დოკუმენტი შეიცავს პრეზიდენტ ტრამპის წინააღმდეგ ცრუ და სენსაციურ მტკიცებებს, რომლებიც ფედერალურ საგამოძიებო ბიუროს გადაეცა 2020 წლის არჩევნების წინ.“

„გასაგებად ვთქვათ: ეს ბრალდებები უსაფუძვლო და მცდარია, და მათში რომ ოდნავი სიმართლე მაინც ყოფილიყო, ისინი დიდი ხნის წინ იქნებოდა გამოყენებული პრეზიდენტ ტრამპის წინააღმდეგ“, — აღნიშნულია განცხადებაში.

Microsoft-ის თანადამფუძნებლის, ბილ გეითსის წარმომადგენელმა სკანდალურ ბრალდებებს „სრულიად აბსურდული და სრულიად ყალბი“ უწოდა.

2013 წლის 18 ივლისით დათარიღებული ორი წერილი, სავარაუდოდ, ეპშტეინის მიერ არის დაწერილი, თუმცა გაურკვეველია, გაეგზავნა თუ არა ისინი რეალურად გეითსს. ორივე წერილი გაგზავნილია ეპშტეინის ელექტრონული ფოსტიდან და უკანვე დაბრუნდა. გეითსთან დაკავშირებული მისამართი არ ჩანს და წერილებს ხელმოწერა არ აქვს.

ერთ-ერთი წერილი ფორმით „ბილ და მელინდა გეითსის ფონდის“ დატოვების განცხადებას ჰგავს და შეიცავს სინანულს იმის გამო, რომ გეითსს „რუს გოგონებთან სექსის შედეგებთან გასამკლავებლად წამლების შეძენა მოუწია“.

მეორე წერილი იწყება სიტყვებით „ძვირფასო ბილ“ და შეიცავს ჩივილს მეგობრობის გაწყვეტაზე, ასევე ბრალდებებს, თითქოს გეითსი ცდილობდა ვენერიული დაავადების დამალვას, მათ შორის მეუღლისგანაც.

გეითსის წარმომადგენელმა BBC-ს განუცხადა:

„ეს მტკიცებები — აშკარად უკმაყოფილო მატყუარასგან — სრულიად აბსურდული და ყალბია“.
მისი თქმით, „ამ დოკუმენტებში ჩანს მხოლოდ ეპშტეინის იმედგაცრუება გეითსთან მუდმივი ურთიერთობის არქონის გამო და ის, რაზე იყო მზად წასულიყო მისი რეპუტაციის შელახვისთვის“.

ყველა ფაილი უკვე გამოქვეყნებულია?

ჯერჯერობით გაურკვეველია, დასრულდა თუ არა ეპშტეინის საქმის დოკუმენტების გასაჯაროების ისტორია.

ტოდ ბლანშმა განაცხადა, რომ ეს გამოქვეყნება „დოკუმენტების იდენტიფიკაციისა და შემოწმების ძალიან მასშტაბური პროცესის დასასრულს აღნიშნავს“, რაც მიანიშნებს, რომ იუსტიციის დეპარტამენტისთვის საქმე დასრულებულია.

თუმცა დემოკრატები ამტკიცებენ, რომ სამინისტრომ ზედმეტად ბევრი დოკუმენტი — შესაძლოა დაახლოებით 2,5 მილიონი ფაილი — დამალა საკმარისი ახსნა-განმარტების გარეშე.

კონგრესმენმა რო ხანამ, რომელმაც რესპუბლიკელ კონგრესმენ თომას მასისთან ერთად ეპშტეინის ფაილების გამჭვირვალობის კანონი წამოიწყო, განაცხადა, რომ ფხიზლად დააკვირდება სიტუაციას.

„იუსტიციის დეპარტამენტმა თქვა, რომ გამოავლინა 6 მილიონზე მეტი პოტენციურად მნიშვნელოვანი გვერდი, მაგრამ შემოწმებისა და რედაქტირების შემდეგ აქვეყნებს მხოლოდ დაახლოებით 3,5 მილიონს“, — თქვა ხანამ. — „მე ყურადღებით დავაკვირდები, გამოქვეყნდება თუ არა ის, რისთვისაც ვიბრძოდი“.

იუსტიციის დეპარტამენტი კრიტიკის ქვეშ მოექცა მას შემდეგ, რაც ვერ მოასწრო 19 დეკემბრამდე ყველა ფაილის გამოქვეყნება, როგორც ამას კანონი ითხოვდა.

პარასკევს გამოქვეყნებული ბევრი დოკუმენტი მნიშვნელოვნად არის რედაქტირებული. კანონი რედაქტირებას მხოლოდ მსხვერპლების დაცვის ან გამოძიების საიდუმლოების მიზნით ითვალისწინებს და ასევე ავალდებულებს ხელისუფლებას, წარმოადგინოს რედაქტირების მოკლე აღწერა და მისი სამართლებრივი საფუძველი.

ბლანშის თქმით, რედაქტირება მიმართული იყო მსხვერპლთა დაცვისკენ, ხოლო დეპარტამენტის ასობით თანამშრომელი ორ თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში მუშაობდა დოკუმენტებზე, მათი რაც შეიძლება სწრაფად გამოქვეყნების მიზნით.

ბევრი ადამიანი, მათ შორის ტრამპის მხარდამჭერებიც, დიდი ხანია თვლიდა, რომ არსებობდა შეთქმულება ეპშტეინთან დაკავშირებული მდიდარი და გავლენიანი პირების დასაცავად.

ბლანშმა აღიარა, რომ ეს გამოქვეყნება ვერ დააკმაყოფილებს დამატებითი ინფორმაციის მოთხოვნას. მისი თქმით, ფაილებში არ არის მითითებული კონკრეტული მამაკაცების სახელები, რომლებმაც ქალებზე იძალადეს, და  დეპარტამენტს ასეთი სახელები რომ ჰქონოდა, ეს ადამიანები პასუხისგებაში იქნებოდნენ მიცემული.