ისრაელის საჰაერო ძალებმა განაცხადა, რომ ჰამასის ნუხბას ერთ-ერთი ქვედანაყოფის მეთაური ალი კადი საბრძოლო თვითმფრინავიდან დარტყმის შედეგად დაიღუპა.
ისრაელის სამხედროების თქმით, ის მეთაურობდა ძალებს, რომლებიც სამხრეთ ისრაელში გასულ შაბათს შეიჭრნენ.
ისრაელის საჰაერო ძალებმა განაცხადეს, რომ დარტყმა მას შემდეგ მოხდა, რაც ქვეყნის სადაზვერვო სამსახურებმა მიიღეს ინფორმაცია კადის ადგილსამყოფელის შესახებ.
მანამდე ისრაელის არმიამ ჰამასის საჰაერო ძალების მეთაურის ლიკვიდაციის შესახებ განაცხადა
ისრაელი ღაზას სექტორში სახმელეთო ოპერაციას ამზადებს– რა სირთულეებს შეიძლება შეეჯახოს ისრაელის არმია
ისრაელის არმია აცხადებს, რომ მზადაა ჰამასის მებრძოლების წინააღმდეგ სრულმასშტაბიანი შეტევითი ოპერაციისთვის. ისრაელის თავდაცვის მინისტრმა იოავ გალანტმა სამხედროებისადმი მიმართვისას განაცხადა, რომ ღაზას სექტორი აღარასოდეს იქნება იგივე.
ისრაელმა შეუწყვიტა საკვების, წყლის, საწვავის და ელექტროენერგიის მიწოდება სექტორს და მისი არმია ახორციელებს მასიურ საარტილერიო და საჰაერო დარტყმებს ჰამასის სამხედრო ობიექტებზე. დაჯგუფების წარმომადგენლები იმუქრებიან, რომ მოკვლავენ ისრაელელ და უცხოელ მძევლებს, თუ ისრაელი გააგრძელებს დაბომბვას.
გაეროში ისრაელის ელჩის, გილად ერდანის თქმით, შაბათს ჰამასის იერიშის დროს გატაცებული 100-დან 150-მდე მძევალი ღაზაში იმყოფება. ამ დროისთვის თავდასხმის მსხვერპლი 1200-ზე მეტი ადამიანი გახდა – ძირითადად ისრაელის მოქალაქეები, ასევე უცხოელები. პალესტინის ჯანდაცვის სამინისტრო იტყობინება, რომ ისრაელის საპასუხო დარტყმების შედეგად დაღუპულია 1800–მდე ადამიანი.
ისრაელის თავდაცვის ძალებმა (IDF) ღაზას სექტორის საზღვარზე განალაგეს ქვეითი ძალები და ჯავშანტექნიკა რამდენიმე ასეული ათასი რეზერვისტის ჩათვლით.
მაგრამ, როგორც ჩანს, სამხედრო მეთაურები არ ჩქარობენ ამ სახმელეთო ოპერაციის დაწყებას. ისინი აცხადებენ, რომ ომი დიდხანს გაგრძელდება და რომ ჰამასის დამარცხება არ არის დღეების ან კვირების საკითხი.
ღაზას სექტორი არის პალესტინის ანკლავი ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, რომელიც გამოყოფილია ძლიერი ბარიერის სისტემით ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ისრაელისგან და სამხრეთით ეგვიპტისგან. მისი ფართობია 363 კვ. კმ, ანუ ტერიტორიულად ის უფრო მცირეა ვიდრე რომელიმე მილიონიანი ქალაქი მსოფლიოში, მაგრამ მოსახლეობის თვალსაზრისით ამ ფართობის ნებისმიერ ქალაქს აღემატება – აქ 2,2 მილიონზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს.
თუ გავითვალისწინებთ, რომ ღაზაში არ არის მაღალსართულიანი შენობები შეგვიძლია წარმოვიდგინოთ, რა მოსახლეობის რა სიმჭიდროვეა აქ, მაგრამ ღაზას ტერიტორია ასევე შეიცავს სოფლებს მინდვრებითა და საძოვრებით.
აქვეა ათიათასობით შეიარაღებული და ფანატიკოსი ისლამისტის ადგილსამყოფელი, , რომლებსაც მხარს უჭერს მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი.
„ჰამასს უშიშროების ძალებში ჰყავს 40 ათასი ბოევიკი და ეს არის არმიის ტიპის ფორმირებები – დისციპლინა, თავდაცვისთვის გრძელვადიანი მომზადება, ღაზას ქვეშ გათხრილია ათობით კილომეტრიანი გვირაბები და ბუნკერები“, – განუცხადა BBC-ს ისრაელის სამხედრო ექსპერტმა დევიდ შარპმა. . მისი შეფასებით, ღაზაში სიდიდით მეორე ჯგუფს, ისლამურ ჯიჰადს კიდევ 10 ათასი მებრძოლი ჰყავს.
„მათი შეიარაღება ძალიან კარგია, გარდა ცეცხლსასროლი იარაღისა, აქვთ მრავალი ასაფეთქებელი მოწყობილობა, ყუმბარმტყორცნი, ტანკსაწინააღმდეგო სარაკეტო სისტემები, მათ შორის რუსული კორნეტები, აქვთ დიდი რაოდენობით MANPADS, ყველა კალიბრის ნაღმტყორცნები 120 მმ-მდე. „ისლამურ ჯიჰადს“ და „ჰეზბოლას“ აქვს 15 ათასი ან მეტი სარაკეტო არსენალი, ეს არის რაკეტები, რომელთა მანძილი შვიდიდან 150 კილომეტრამდეა“, – ამბობს ის.
2005 წლიდან, როცა ისრაელის ჯარები ღაზადან გავიდა და ებრაული დასახლებები ევაკუირებული იქნა, IDF-მ იქ ჩაატარა სულ მცირე რვა სამხედრო ოპერაცია – ორჯერ 2006 წელს, 2008, 2008-2009, 2012, 2014, 2021 და 2023 წლის მაისში.
ყველა მათგანი შეზღუდული იყო როგორც დროით, ასევე მოცულობით და მიზნად ისახავდა მშვიდობის დამყარებას სარაკეტო თავდასხმებისა და ისრაელის ტერიტორიაზე თავდასხმის მცდელობის საპასუხოდ. შეიძლება დიდი ხნით არა, მაგრამ მათ იმ მომენტში პრობლემა გადაჭრეს.
დღევანდელი მდგომარეობა რადიკალურად განსხვავებულია. ისრაელს არაბ-ისრაელის ომების შემდეგ ერთდროულად ამდენი ადამიანი არ დაუკარგავს, ამიტომ ძნელი არ არის ისრაელების გაგება, რომლებიც შაბათის თავდასხმის ზარალს აღიქვამენ არა მხოლოდ როგორც პალესტინის მორიგ თავდასხმას, არამედ როგორც სახელმწიფოს არსებობის საფრთხეს.
შესაბამისად, პასუხი უპრეცედენტო უნდა იყოს – ისრაელი გეგმავს მთლიანად აღმოფხვრას ჰამასის დაჯგუფება, უპირველეს ყოვლისა მისი სამხედრო ფრთა, რომელიც აღიარებულია ტერორისტულ ორგანიზაციებად არა მხოლოდ ისრაელში, არამედ აშშ-ში, დიდ ბრიტანეთში და ევროკავშირში.
„ჩვენ ვსაუბრობთ შორსმიმავალ და მკაფიო მიზანზე – მთლიანად ან თითქმის მთელ სექტორზე სრული კონტროლის აღება. ეს ძალიან რთული ამოცანაა“, – ამბობს დევიდ შარპი.
ისრაელისთვის საფრთხე სხვა მიმართულებიდანაც მოდის – ძირითადად ლიბანის სამხრეთიდან, სადაც დაფუძნებულია პროირანული დაჯგუფება ჰეზბოლა, რომელიც ჰამასზე ბევრად ძლიერია, ასევე სირიიდან და დასავლეთ სანაპიროდან, სადაც ებრაელებს ბევრი მტრები ჰყავს.
ისრაელის არმია არის გამოცდილი, კარგად აღჭურვილი, ტექნოლოგიურად განვითარებული და შეუძლია ერთდროულად რამდენიმე ფრონტზე ბრძოლა. მან არაერთხელ მარტომაც გაართვა თავი უფრო მრავალრიცხოვან რეგულარულ ფორმირებასთან ბრძოლას. მაგრამ ახლა ეს არ არის მთავარი. რა ვუყოთ ღაზას – ეს არის მთავარი კითხვა.
როგორც ადრე, ისრაელის არმიის სახმელეთო შეჭრას წინ უსწრებს ძლიერი საარტილერიო დაბომბვია. პირველი ნაბიჯი არის სამხედრო ობიექტების განადგურება – საკონტროლო და საკომუნიკაციო ცენტრები, საწყობები, მტრის კონცენტრაციის ზონები და ა.შ.
მუდმივი საცეცხლე მხარდაჭერით, ჯავშანტექნიკა და ქვეითი შეტევა სხვადასხვა მიმართულებით, არღვევენ თავდაცვას და თრგუნავენ წინააღმდეგობის კერებს, კორექტირებას უკეთებენ საარტილერიო და საჰაერო დარტყმებს. ელექტრონული ბრძოლის საშუალებები გამორთავს მტრის უკაბელო რადიოკავშირს.
ძირითადი მაღალსართულიანი შენობები, ისევე როგორც მიწისქვეშა გვირაბების შესასვლელები, განადგურებულია ან გადაკეტილია. ფინალურ ეტაპზე ისრაელის სპეცრაზმი ანადგურებს დანგრეულ შენობებსა და სარდაფებში მიმალულ ბოევიკთა მიმოფანტულ ჯგუფებს და აკავებს მათ მეთაურებს.
ადვილი სათქმელია… ისრაელზე თავდასხმის ორგანიზატორები მოელოდნენ მოვლენების ასეთ განვითარებას და ალბათ კარგად იყვნენ მომზადებულნი ამისთვის.
ღაზას სექტორის ირგვლივ რელიეფი ღიაა და პრიმიტიული საჰაერო სადაზვერვო აღჭურვილობასაც კი, როგორიცაა იაფი ჩინური დრონები, შეუძლია აღმოაჩინოს ჯარების და აღჭურვილობის კონცენტრაცია. შესაბამისად, სახმელეთო ოპერაციის დაგეგმვისას მოულოდნელობის ფაქტორზე გათვლა არ შეიძლება.
თავდასხმების მიმართულებით ძირითადი არსებული დანაღმული ველები, თუ გადაწყვეტილება მიიღება სახმელეთო ოპერაციების შესახებ, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ დიდ საფრთხეს შეუქმნის ისრაელის არმიას- მათ წალეკავს ნაღმების გაწმენდის თანამედროვე აღჭურვილობა, როგორიც ისრაელის არმიას უამრავი აქვს. პრობლემა სხვა რამ არის.
თანამედროვე შეტევითი ოპერაციების კლასიკური სურათი ასე გამოიყურება: არტილერია ხსნის ცეცხლს მტრის წინა პოზიციებზე და ისვრის მანამ, სანამ ჯავშანტექნიკა და მათ უკან დამალული ქვეითი არ მიუახლოვდება პირველ სანგრებს 200-300 მეტრის მანძილზე, რის შემდეგაც ცეცხლი გადადის ღრმად მტრის ტერიტორიაზე.
არის ისრაელის არმია გაწვრთნილი ამისთვის? ნამდვილად. შეუძლია თუ არა მას საკუთარ თავს ასეთი ტაქტიკის უფლება მისცეს, როდესაც მტრის პოზიციები მიმოფანტულია მჭიდროდ დასახლებულ საცხოვრებელ ადგილებში? კითხვა საკმაოდ რიტორიკულია.
ურბანულ ბრძოლებში შედარებით მცირე ზომის, მსუბუქად შეიარაღებული მობილური ჯგუფები, როგორც თავდასხმაში, ისე თავდაცვაში, ძალზე ეფექტურია.
დამცველები უკეთ იცნობენ რელიეფს, აქვთ საბრძოლო მასალის საწყობები, შეუძლიათ ადგილობრივი მოსახლეობის დახმარების იმედი ჰქონდეთ და, საჭიროების შემთხვევაში, მათ უკან დაიმალონ. შემტევი მხარე იძულებულია უფრო მეტად დაეყრდნოს სამხედრო ტექნიკის მხარდაჭერას, რომელიც დაუცველი ხდება ქალაქის ვიწრო ქუჩებში ბრძოლებში.
გვირაბები განსაკუთრებულ პრობლემას უქმნის ისრაელის არმიას. პალესტინელი ინჟინრების ძალისხმევის წყალობით, ისინი აღარ არიან ისეთი პრიმიტიულები, როგორც ადრე. ღაზას სექტორის ქვეშ არის მთელი მიწისქვეშა ქალაქი – დერეფნების რთული სისტემა, რომელსაც შეუძლია ყაზარმის დაკავშირება საბრძოლო მასალის საცავთან და აქვს ასობით გასასვლელი ზედაპირზე, მაგალითად, მარტოხელა ბებიის საკუჭნაოში.
სწორედ იქ, მიწისქვეშეთში, ბოევიკებს შეუძლიათ მძევლების დაკავება, რაც უკიდურესად ართულებს მათ გათავისუფლებას.
ფაქტობრივად, ბლოკადა უკვე დაიწყო – სექტორი მოკლებულია საწვავსა და ელექტროენერგიას.
ნაბიჯი ლოგიკურია, მაგრამ ასევე პროგნოზირებადი. მებრძოლები, რომლებიც მომზადებულნი არიან ბლოკადისთვის, მისგან დისკომფორტს უფრო გვიან განიცდიან, ვიდრე ზოგადად მოსახლეობა.
სურსათისა და საწვავის მარაგი, რომელიც ჰამასის წევრებს აქვთ, მათ საშუალებას აძლევს დიდი ხნის განმავლობაში გაძლონ, რაც არ შეიძლება ითქვას ღაზას დანარჩენ მოსახლეობაზე.
ასეთ პირობებში გადაწყვეტილებამ, რომელიც ერთი შეხედვით უფრო მშვიდობიანი ჩანს, შეიძლება გამოიწვიოს კიდევ უფრო სერიოზული შედეგები, ვიდრე სამხედრო ოპერაციამ. ცივილიზაციის საშუალებებს მოწყვეტილ ქალაქში შიმშილი და ეპიდემიები სწრაფად დაიწყება.
საჭირო იქნება სასწრაფოდ ჰუმანიტარული დერეფნების გახსნა, ფილტრაციის ბანაკების მოწყობა და ლტოლვილების სადმე განთავსება. თუ გავითვალისწინებთ ღაზას სექტორის ორმილიონიან მოსახლეობას, შეიძლება იყოს ისეთი მასშტაბის ჰუმანიტარული კრიზისი, რომ ისრაელი უბრალოდ ვერ გაუმკლავდება მას მარტო. პასუხისმგებლობა კი მას დაეკისრება.
ამავდროულად, ბლოკადა არ არის სახმელეთო ოპერაციის ალტერნატივა – ისრაელს მაინც მოუწევს მისი განხორციელება. გულუბრყვილოა იმის მოლოდინი, რომ ჰამასის მებრძოლები შიმშილის გამო ხელებაწეულები გამოვლენ და ჩაბარდებიან.
არჩევანი ცუდსა და ძალიან ცუდს შორის ეს არის ზუსტად ის სიტუაცია, რომელშიც ისრაელი იმყოფება. ჰამასის მოძრაობის მებრძოლი ფრთა არასოდეს წარმოადგენდა ისეთ შთამბეჭდავ ძალას, როგორც ახლა. მისმა მებრძოლებმა და მეთაურებმა მიიღეს გამოცდილება ურბანულ ბრძოლაში და კარგად არიან შეიარაღებულნი.
აშკარაა, რომ ჰამასის უმაღლესი რანგის და ყველაზე აქტიური წევრების ფიზიკური ლიკვიდაციაც კი არ წყვეტს ისრაელის არაბულ სამყაროსთან ურთიერთობის პრობლემებს.
მაგრამ ის, რაც მოხდა ქალაქებსა და კიბუციებში ქვეყნის დასავლეთში, უბიძგებს ისრაელს სასწრაფო მოქმედებისკენ.
მასშტაბის თვალსაზრისით, ღაზაში მოახლოებული ოპერაცია შეიძლება შევადაროთ 2015-2016 წლების ბრძოლას მოსულისთვის, ერაყის ქალაქისთვის, რომელიც დაიპყრეს ისლამური სახელმწიფოს ბოევიკებმა. ორმილიონიანი ქალაქისთვის ბრძოლები ცხრა თვე გაგრძელდა, ათასობით (სხვა წყაროების მიხედვით – ათიათასობით) ადამიანი დაიღუპა, მილიონზე მეტი ლტოლვილი გახდა.
„წმინდა სამხედრო თვალსაზრისით, სახმელეთო ოპერაციამ შეიძლება გამოიწვიოს მოკლევადიანი წარმატება და ჰამასის მეთაურების უმეტესობის განადგურება. მაგრამ ხანგრძლივი სამშვიდობო შეთანხმების არარსებობის შემთხვევაში, ჰამასი, სავარაუდოდ, ხელახლა გამოჩნდება, გაბრაზებული, რადიკალიზებული ახალგაზრდა მებრძოლების ახალი თაობით, რომელიც მის რიგებს შეუერთდება, წერს BBC უსაფრთხოების კორესპონდენტი ფრენკ გარდნერი.
ევროპული დიპლომატიის ხელმძღვანელმა, ჟოზეფ ბორელიმ, რომელიც პეკინში იმყოფება, პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ ისრაელის მოთხოვნა ჩრდილოეთ ღაზადან 1,1 მილიონი ადამიანის ევაკუაციის შესახებ „სრულიად შეუსრულებელი იყო“.
ათიათასობით მშვიდობიანი მოქალაქე გუშინ ღაზას სამხრეთით გაიქცა, მას შემდეგ რაც ისრაელმა ტერიტორიის დატოვება უბრძანა მოსალოდნელი სახმელეთო შეტევის დაწყებამდე.
„ისეთ სიტუაციაში, როგორიც ღაზაშია, 24 საათში მილიონი ადამიანის გადაადგილება მხოლოდ ჰუმანიტარულ კრიზისად შეიძლება ჩაითვალოს“, – თქვა ბორელმა ჩინეთში სამდღიანი ვიზიტის ბოლო დღეს.
ევროპული მხარდაჭერის მიუხედავად, მან ასევე გააფრთხილა ისრაელი, რომ ის ვალდებულია დაიცვას საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართალი მშვიდობიანი მოსახლეობის დასაცავად.
”პოზიცია ნათელია — როგორც ნებისმიერ უფლებას[სახელმწიფოს თავდაცვის უფლებას], მასაც აქვს საზღვარი. და ეს ზღვარი არის საერთაშორისო სამართალი“–თქვა ბორელმა.
ისრაელმა ღაზას სექტორის მოსახლეობას მოუწოდა, შაბათს, ადგილობრივი დროით 10:00-დან 16:00 საათამდე, ღაზას სექტორის სამხრეთით ევაკუაცია მოახდინოს, ორი კონკრეტული მარშრუტით – დალდულისა და ალ-სანას მაგისტრალებით.
ისრაელის არმიის წარმომადგენლის ავიჩაი ადრეის თქმით, ამ პერიოდის განმავლობაში ამ გზით მგზავრობა სრულიად უსაფრთხო იქნება.
მოწოდება ძირითადად ორი ქალაქის – ბეიტ ჰანუნისა და ხან იუნისის მცხოვრებლებს ეხება, რომლებიც შესაძლოა ისრაელის სახმელეთო ოპერაციის პირველი სამიზნე გახდეს.
ისრაელის თავდაცვის ძალები აცხადებენ, რომ ისრაელის საჰაერო თავდასხმის შედეგად ჰამასის ოპერაციულ ცენტრზე ღაზაში მოკლულია დაჯგუფების ერთ-ერთი მეთაური, მურად აბუ მურადი.
აბუ მურადი იყო ნაჰბას საჰაერო-სადესანტო სპეცრაზმის მეთაური და ისრაელის წყაროების მიხედვით, 7 ოქტომბერს ისრაელზე ჰამასის თავდასხმის ერთ-ერთი ლიდერი და კოორდინატორი.
ისრაელის სამხედროებმა ასევე განაცხადეს, რომ მანამდე რამდენიმე ლიბანელი ბოევიკი მოკლეს, რომლებიც ცდილობდნენ ისრაელის ტერიტორიაზე შესვლას ქალაქ მარგალიოტის მახლობლად ლიბანის საზღვარზე.
ისრაელის არმიის ცნობით, ტერორისტების წინააღმდეგ საბრძოლო თვითმფრინავები გამოიყენეს.
ისრაელის არმიის განცხადებაზე პალესტინის მხარე ჯერ კომენტარს არ აკეთებს.
მოგვიანებით ისრაელის არმიამ ჰამასის კიდევ ერთი ლიდერის ლიკვიდაციის შესახებ განაცხადა
როგორც გამოცემა Politico წერს, აშშ–ს სახელმწიფო მდივანმა ანტონი ბლინკენმა გასულ კვირას გააფრთხილა კანონმდებლების მცირე ჯგუფი, რომ მისი ოფისი თვალყურს ადევნებს შესაძლებლობას, რომ აზერბაიჯანი მალე შეიჭრას სომხეთში, იტყობინება ორი ადამიანი, ვინც საუბრის შინაარსს იცნობს.
ეს მოწოდება მიუთითებს ადმინისტრაციის შეშფოთების სიღრმეზე აზერბაიჯანის ოპერაციების გამო ქვეყნის დასავლეთში სეპარატისტული რეგიონის წინააღმდეგ და კონფლიქტის გავრცელების შესაძლებლობაზე.
აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მანამდე მოუწოდა სომხეთს, გახსნას „დერეფანი“ მისი სამხრეთ საზღვრის გასწვრივ, რომელიც მატერიკულ აზერბაიჯანს ირანთან და მის ექსკლავთან აკავშირებს, რომელიც თურქეთს ესაზღვრება. ალიევი იმუქრებოდა, რომ საკითხის „ძალისმიერი გზით “ მოაგვარებდა.
3 ოქტომბერს სატელეფონო საუბრისას, კანონმდებლებმა მოთხოვეს ბლინკენს ალიევის წინააღმდეგ შესაძლო ქმედებები სექტემბერში მისი ქვეყნის მთიანი ყარაბაღის რეგიონში შეჭრის საპასუხოდ, აცხადებენ ადამიანები, რომლებმაც დელიკატური საუბრის გახმაურება ანონიმურობის პირობით გადაწყვიტეს.
ბლინკენმა უპასუხა, რომ სახელმწიფო დეპარტამენი ეძებს აზერბაიჯანისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრების შესაძლებლობებს და არ აპირებს ხანგრძლივი შეთანხმების განახლებას, რომელიც აშშ-ს ბაქოსთვის სამხედრო დახმარების გაწევის საშუალებას აძლევს. მან დასძინა, რომ სახელმწიფო ხედავს უახლოეს კვირებში აზერბაიჯანის სამხრეთ სომხეთში შეჭრის შესაძლებლობას.
ამის მიუხედავად, ბლინკენმა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მიმდინარე დიპლომატიური მოლაპარაკებების მიმართ ნდობა გამოთქვა დემოკრატ დეპუტატებთან, მათ შორის კალიფორნიის წარმომადგენლებს ნენსი პელოსისა და ანა ეშოუს და ნიუ ჯერსიდან ფრენკ პალონესთან საუბარში.
კიდევ ორმა პირმა დაადასტურა, რომ ბრიფინგი გაიმართა აზერბაიჯანში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით, თუმცა დეტალები არ აკონკრეტებენ.
განცხადებაში, სახელმწიფო დეპარტამენტმა უარი თქვა კომენტარი გაეკეთებინა ამ ინფორმაციაზე, მაგრამ ხაზი გაუსვა დეპარტამენტის ერთგულებას „სომხეთის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის“ და კონფლიქტის „პირდაპირი მოლაპარაკებების“ გზით გადაჭრის მიმართ.
ასევე მნიშვნელოვანია უარის თქმის ვადის გაგრძელების გადავადების გადაწყვეტილება. ყოველწლიურად, 2002 წლიდან, შეერთებული შტატები გამოსცემდა უარის დოკუმენტს, რაც მას საშუალებას აძლევს, გვერდი აევლო თავისუფლების მხარდაჭერის აქტის დებულებისთვის, რომელიც კრძალავს შეერთებულ შტატებს სამხედრო დახმარების გაწევას აზერბაიჯანისთვის სომხეთთან არსებული ტერიტორიული დავების ფონზე. უარის თქმის ვადა ივნისში ამოიწურა, თუმცა შტატებს მისი ვადის გაგრძელება აღარ მოუთხოვია, და არც განუმარტავს რატომ არ მოითხოვა.
ბრიფინგის შემდეგ პალონემ საჯაროდ განაცხადა, რომ შეშფოთებულია სომხეთში აზერბაიჯანის გარდაუვალი შეჭრის შესაძლებლობით. „ალიევი წინ მიიწევს თავისი მიზნისკენ, დაეუფლოს სამხრეთ სომხეთს“, – დაწერა პალონემ ოთხშაბათს ტვიტერზე და ამტკიცებდა, რომ „მისი რეჟიმი გათამამდა მას შემდეგ, რაც მთიან ყარაბაღში შეჭრის გამო უარყოფითი შედეგები პრაქტიკულად არ მიუღია.
გასულ თვეში რეგიონში აზერბაიჯანის სამხედრო შეჭრამ აიძულა მთიანი ყარაბაღში მცხოვრები 100 000-ზე მეტი ეთნიკური სომეხი გაქცეულიყო. ადგილობრივმა ლიდერებმა კაპიტულაცია მოახდინეს რუსეთის შუამავლობით და შეთანხმდნენ, რომ გაუქმდებოდა სამი ათწლეულის წინანდელი არაღიარებული სახელმწიფო. მას შემდეგ აზერბაიჯანულმა ძალებმა ყარაბაღის ათზე მეტი ყოფილი ლიდერი დააკავეს.
20 სექტემბერს გაკეთებულ განცხადებაში ბლინკენმა თქვა, რომ ის „ღრმად შეშფოთებულია აზერბაიჯანის სამხედრო ქმედებებით“ და თქვა, რომ „დავების გადასაჭრელად ძალის გამოყენება მიუღებელია“.
მაგრამ მთიანი ყარაბაღი არ არის ერთადერთი ტერიტორიული დავა ორ კავკასიურ ქვეყანას შორის. ბაქოს მოითხოვს მარშრუტს ნახჩევანის ექსკლავამდე, რომელიც გაივლის სომხეთის სამხრეთ სიუნიქის რეგიონს, რომელიც აზერბაიჯანულად ცნობილია როგორც ზანგეზური და საშუალებას მისცემს აზერბაიჯანს ახალი საგზაო მარშრუტი ირანის გვერდის ავლით გაიყვანოს.
ალიევმა განაცხადა, „ჩვენ განვახორციელებთ ზანგეზურის დერეფანს, სურს თუ არა ეს სომხეთს“.
„სომხეთში ეს აღიქმება როგორც ტერიტორიული პრეტენზიები და მოთხოვნა ექსტრატერიტორიული დერეფნის შესახებ“, – თქვა ოთხშაბათს სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა ანკარასა და ბაქოდან შეთანხმების მიღწევის მზარდი მოწოდების საპასუხოდ.
სასაზღვრო დაძაბულობა დიდი ხანია არსებობს: აზერბაიჯანმა დაიწყო ტრანსსასაზღვრო შეტევა 2022 წლის სექტემბერში აღმოსავლეთ და სამხრეთ სომხეთში სტრატეგიული სიმაღლეების დასაკავებლად. სულ ახლახანს, მიმდინარე წლის 1 სექტემბერს, სამი სომეხი ჯარისკაცი დაიღუპა მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანმა „საპასუხო ზომები“ დრონის სავარაუდო შეტევის პასუხად.
ოთხშაბათს მიცემულ ინტერვიუში ალიევის საგარეო პოლიტიკის უფროსმა მრჩეველმა ჰიკმეტ ჰაჯიევმა უარყო, რომ აზერბაიჯანს რაიმე პრეტენზია აქვს სომხეთის ტერიტორიაზე. მისი თქმით, კონფლიქტის რისკი დაბალია, რადგან „ბოლო ორი კვირა იყო ყველაზე მშვიდი კვირები სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობების ისტორიაში.– წერს Politico.
საგარეჯოში 14 წლის გოგონას მკვლელობაში ბრალდებულის ბიძა და ბიძაშვილი დანაშაულის შეუტყობინებლობის ბრალდებით დააკავეს.მათ 7 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთა ემუქრებათ.
“გამოძიებით დადგინდა, რომ მკვლელობაში ბრალდებულმა ცოლად შერთვის მიზნით, 2009 წელს დაბადებულ ა.შ.-ს თავისუფლება უკანონოდ აღუკვეთა და საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში ბიძის, ა.ა.-ს სახლში მიიყვანა, რომლისთვისაც ცნობილი გახდა აღნიშნული დანაშაულებრივი ქმედების შესახებ.
საქმეზე ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებებით, ასევე დადგინდა, რომ ამავე დანაშაულის შესახებ ცნობილი იყო, ა.ა.-ს შვილის – ბ.ა.-სთვის, თუმცა მათ პოლიციას მომხდარი დანაშაულის შესახებ არ შეატყობინეს. საგამოძიებო და საპროცესო მოქმედებების შედეგად ა.ა. და ბ.ა. ბრალდებულების სახით, მოსამართლის განჩინების საფუძველზე დააკავეს” – აცხადებს შსს.
„უსაფრთხოების ახალი პერსპექტივები გაჩნდება შავი ზღვის რეგიონთან მეზობელ სამხრეთ კავკასიაში ცვლილებების წყალობითაც. ეს ჩვენს საერთო უსაფრთხოებას მისცემს პოტენციალს აქ, ევროპის ჩვენს ნაწილში. განსაკუთრებით, როდესაც რუსეთის აგრესიისგან ჩვენი დაცვის წყალობით საქართველოსთვის ტერიტორიული მთლიანობის აღსადგენად ახალი პერსპექტივები გაიხსნება“
ამის შესახებ უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ შვედეთში მიმდინარე გაერთიანებული საექსპედიციო ძალების წევრი სახელმწიფოების სამიტზე დისტანციურად სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.
“ახლა ჩვენი ურთიერთობა [საქართველოსთან] მშვიდია, მეზობლებთან თანამშრომლობის ინტერესი მათაც აქვთ”,
ამის შესახებ, რუსეთის პრეზიდენტმა, ვლადიმირ პუტინმა საქართველოსთან რუსეთის ურთიერთობასთან დაკავშირებით.
ისრაელის მოწოდებაზე ჩრდილოეთ ღაზას მაცხოვრებლების სამხრეთით ევაკუაციის შესახებ კომენტარი გააკეთა თეთრი სახლის წარმომადგენელმა ჯონ კირბიმ.
ამერიკული ტელეარხის ეთერში ჟურნალისტის კითხვაზე, სჯერა თუ არა მას, რომ მილიონი ადამიანი შეძლებს ღაზას ჩრდილოეთიდან სამხრეთით 24 საათში გადაადგილდეს, კირბიმ უპასუხა, რომ ეს რთული ამოცანაა:
“ეს ძალიან მოკლე დროის პერიოდია ასეთი რაოდენობის ადამიანების გადაადგილებისთვის. ვაშინგტონს არ სურს ურჩიოს ისრაელს, რა აკეთოს ტაქტიკურ დონეზე, მაგრამ გვესმის, რა მიზეზებით ხელმძღვანელობს ისრაელის თავდაცვის არმია. გვესმის, რომ რის გაკეთებას ცდილობენ.. მათ საჯაროდ განაცხადეს, რომ ცდილობენ მშვიდობიანი მოსახლეობის მსხვერპლი შეამცირონ. ჩვენ ასევე ვისურვებდით გვეხილა ღაზადან გასასვლელი უსაფრთხო გზები, თუმცა ჯერჯერობით ისინი არ არსებობს.ჩვენ განვაგრძობთ ისრაელთან და ეგვიპტესთან ამ საკითხზე მუშაობა”. – ამბობს კირბი.
მოგვიანებით გავრცელდა ინფორმაცია, რომ აშშ–ს სახელმწიფო მდივანი ისრაელს ღაზას მოსახლეობისთვის უსაფრთხო ზონების შექმნაზე ესაუბრა და ისრაელის თანხმობა მიიღო. სააგენტო ფრანს პრესი საკუთარ წყაროებზე დაყრდნობით წერს, რომ საუბარია რაიმე ტიპის უსაფრთხო ზონების შექმნაზე, სადაც სამოქალაქო მოსახლეობა შეძლებს გადასვლას და იქ დარჩება, სანამ ისრაელის მხრიდან უსაფრთხოების აღდგენის კანონიერი ოპერაციები დასრულდება. წყაროს თქმით, ისრაელი ამ მიდგომას მხარს უჭერს.