Category: მსოფლიო

Covid-19 ნიუ იორკის მოხუცებულთა თავშესაფრებს აცარიელებს. ამ დასკვნას შეიცავს პარასკევს შტატის ხელისუფლების მიერ გამოქვეყნებული ანგარიში, რომლის თანახმად ეპიდემიის დაწყების შემდეგ ასეთ სახლებში 2477 ადამიანი გარდაიცვალა.

ყველაზე მეტად ბრუკილინის სამედიცინო ცენტრი, კობლ ჰილი დაზარალდა, სადაც 55 გარდაცვალების შემთხვევაა დარეგისტრირებული.

კიდევ ოთხ ხანდახმულთა სახლებში, მათ შორის ბრონქსში მდებარე Kings Harbor Mulitcare Center–ში ეპიდემიამ 40 ზე მეტი სიცოცხლე შეიწირა.

“სასწრაფო დახმარების სირენა ახლა უკვე უწყვეტად მესმის. ადრე ასეთი რამ არასდროს ყოფილა“– ამბობს ადგილობრივი მაცხოვრებელი, მარისოლ რივერა.

აშშ–ს ხელისუფლების მიერ გამოქვეყნებული ციფრები ევროპულ სტატისტიკას ადასტურებს.

Covid19-ით გარდაცვალების შემთხვევების ნახევარი ხანდაზმულთა თავშესაფრებში მოხდა. ლონდონის ეკონომიკის სკოლის მიერ შეგროვილი მონაცემებით იტალიაში , ესპანეთში, საფრანგეთში, ირლანდიასა და ბელგიაში ეს მაჩვენებელი 42–დან 57%–მდე შეადგენდა. სპეციალისტები ყველას აფრთხილებენ, რომ ხანდახმულთა თავშესაფრებში იგივე ზომები და ძალისხმევა უნდა გამოიყენონ, რასაც საავადმყოფოებში იყენებენ.

კორონავირუსმა ჩინეთში ღრმა კრიზისი გამოიწვია. მსოფლიოს მეორე უდიდესი ეკონომიკა თანამედროვე ისტორიაში ყველაზე სერიოზულ ვარდნას განიცდით. ასეთია Covid19-ის გლობალური პანდემიის შედეგების წინასწარი შეფასება. ეს პროცესი დანარჩენ მსოფლიოსაც პრობლემებს მოუტანს.

ჩინეთმა მსფოლიოს დიდი სახელმწიფოებიდან პირველმა მიიღო ვირუსისგან დარტყმა და კარანტინი გამოაცხადა. მანვე დადო პირველმა ანგარიში ეკნომიკური შედეგების შესახებ და ეს შედეგები უპრეცედენტოა. ქვეყნის ეკონომიკა წლიური გამოხატულებით 6.8%–ით შემცირდა. არადა, თითქმის ნახევარი საუკუნეა ჩინეთის ეკონომიკაში ვარდნა არ ყოფილა და თითქმის ყოველწლიურად ის ლამის  15%–ით იზრდებოდა.

ასეთი კატასტროფა ჩინეთში 1970–იანი წლების მაო ძედუნის “კულტურული რევოლუციის “ პერიოდის ნგრევისა და რეპრესიეის შემდეგ არ ყოფილა.

ჩინეთში დაწყებული ვარდნა პლანეტის ყველა მაცხოვრებელზე აისახება.

ჩინეთი ამჟამად მსოფლიო ეკნონომიკის 17%–ს შეადგენს და არა 4%–ს, როგორც ეს კორორნავირუსის წინა ეპიდემიის–  SARS–ის  დროს იყო. პანდემიის ამჟამინდელი მაშტაბებიც შეუდარებლად დიდია. მაშინ ატიპიური პნევმონიით 26 ქვეყანაში 8000 ადამიანი დაინფიცირდა და ყოველი მეათე, ანუ 800 ადამიანი გარდაიცვალა. ახლა გარდაცვლილთა რიცხვი მსოფლიოში 150 000–ს შეადგენს, დაინფიცირებულთა რაოდენობამ კი 2 მილიონს გადააჭარბა.

ჩინეთის ეკონომიკის პრობლემები მდიდარ და განვითარებულ ქვეყნებსაც შეუქმნის პრობლემებს, ღარიბ და განვითარებად ქვეყნებს კი საერთოდ კატასტროფით ემუქრება. ისინი დიდწილად უცხოური კაპიტალის შედინებაზე არიან დამოკიდებული, ის კი ეპიდემიის დროს ბევრად მცირდება, ვიდრე ეს მაგალითად 2008–2009 წლების ეკონომიკური კრიზისის დროს იყო.

ფინანსისტთა მსოფლიო ასოციაციამ დაითვალა, რომ იანვრის შუა რიცხვებიდან, როცა ჩინეთში ეპიდემიის მაშტაბები გამოიკვეთა, განვითარებადი ბაზრებიდან ფულის გადინებამ დაახლოებით 100 მილიარდი დოლარი შეადგინა და ბევრად გადააჭარბა თუნდაც ათი წლის წინანდელი ფინანსური კრიზისის პიკზე დაფიქსირებულ კაპიტალის გადინების მაჩვენებელს. და ეს პროცესი ჩქარდება.

თავად ჩინეთი – გამონაკლისია. კაპიტალი იქიდან არ გაედინება. პირიქით, ფინანსური ლიბერალიზაციის გამო, რომელიც ვირუსს არ უკავშირდება ის ქვეყანაში შედის. და თუ ამის მიუხედავად ჩინეთის ეკონომიკა მაინც ზარალდება რა ელით სხვა, განვითარებად ქვეყნებს, საიდანაც დასავლური კაპიტალი გარბის?

დასავლური კაპიტალის გადინება ხომ მათ დევალვაციით, ცხოვრების დონის დაცემით, ძველი ვალების მომსახურების ხარჯების გაზრდით და სხვა სირთულეებით ემუქრება. ამ სიტუაციაში, როცა ხაზინა ისედაც ცარიელია ეპიდემიასთან ბრძოლისთვის საჭირო გაზრდილი ხარჯების გამო, შემოსავლები კი შემცირდა ბიზნესისა და მოქალაქეების გაღარიბების გამო, ექსპორტული საქონელი  ნედლეულის და მაკომპლექტებლების სახით იაფდება.

ჩინეთს გაიაფებული ნავთობი და ლითონები პირიქით, ხელს აძლევს: ის მსოფლოში ბუნებრივი რესურსების უმსხვილესი იმპორტიორია. გარდა ამისა, პირველი კვარტლის მონაცემები სრულად არ ითვალისწინებს ჩინეთის ეკონომიკის მეორე, საგარეო შოკს. ქვეყნის შიგნით წარმოების და მოხმარების ვარდნის შემდეგ “მსოფლიო ფაბრიკა“ განვითარებულ ქვეყნებში მის პროდუქციაზე მოთხოვნის ვარდნის წინაშე აღმოჩნდა.

განვითარებული ქვეყნების საბოლოო პროდუქციისთვის მაკომპლექტებელი ნაწილების თითქმის ნახევარს ჩინეთი აწარმოებს. თუ დასავლეთში აიფონებზე და ავტომობილებზე მოთხოვნა მცირდება, ჩინელი მიმწოდებლები კოტრდებიან, მისი ეკონომიკა კი მუხრუჭდება. თუმცა ეს შოკი მხოლოდ მეორე კვარტლის შედეგებში აისახება და ამ გავლენის შესახებ  ზუსტად ზაფხულის შუა პერიოდში გვეცოდინება.

ვირუსი ჩინეთისთვის ცუდ დროს დაემთხვა. ეკონომიკა ისედაც შესუსტებული იყო. გასულ წელს ის მხოლოდ 6.1%–ით გაიზარდა, რაც ამ ქვეყნისთვის გასული საუკუნის ბოლოდან ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.

შიდა სტრუქტურული მიზეზების გარდა  ქვეყნის ეკონომიკური ზრდა აშშ–სთან სავაჭრო ომმა და ჰონკონგის პროტესტმა შეაჩერა.

კორონავირუსმა კი ახალი ერა დაიწყო. ამ წელს ჩინეთის ეკონომიკა ანალიტიკოსების პროგნოზით დაახლოებით 2.5% –ით გაიზრდება. ეს მაჩვენებელი მართლაც კატასტროფულია. 1990 წელსაც კი,  პეკინში ტიანანმენის  მოედანზე პროტესტის სისხლიანი ჩახშობის შემდეგ ჩინეთის ეკონომიკა თითქმის 4%–ით გაიზარდა.

რუსეთის პრეზიდენტმა 9 მაისის გამარჯვების აღლუმის და ყოველწლიური “უკვდავი პოლკის“ აქციის გადატანის შესახებ გამოაცხადა. მიზეზი კორონავირუსის პანდემიაა. ღონისძიებების გადატანა მას ვეტერანთა ორგანიზაციებმა სთხოვეს.

“კორონავირუსთან დაკავშირებული რისკები არ მაძლევს უფლებას 9 მაისის ზეიმისთვის მზადება განვახორციელო“ – თქვა პუტინმა უშიშროების საბჭოს სხდომაზე. მის სიტყვებს სააგენტო რია ნოვოსტი ციტირებს.

რუსეთის პრეზიდენტმა პირობა დადო, რომ დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 75 წლისთავის აღსანიშნავი ყველა ღონისძიება მოგვიანებით, თუმცა ამ წლის ბოლომდე ჩატარდება. ზუსტი თარიღი მას არ დაუსახელებია.

“ჩვენ ვაიძულებთ საფრთხეს უკან დაიხიოს და შემდეგ აუცილებლად ჩავატარებთ 9 მაისისთვის დაგეგმილ ყველა ღონისძიებას. ამას თბილად და საზეიმოდ გავაკეთებთ. რა თმა უნდა, ეს  2020 წელს მოხდება. მითუმეტეს, რომ მთელი ეს წელი რუსეთში ხსოვნის და დიდების წლად არის გამოცხადებული “ – მოჰყავს პუტინის ციტატა ინტერფაქსს.

9 მაისისთვის დაგეგმილი ღონისძიებების გადატანის შესახებ სხვადასხვა წყაროზე დაყრდნობით მედიასაშუალებები აქამდეც წერდნენ. 11 აპრილს პრეზიდეტის პრეს მდივანმა არ გამორიცხა მათი გადადება. დღეს კი გადაწყვეტილება ოფიციალურად დადასტურდა.

15 აპრილს რუსეთის ვეტერანთა ორგანიზაციებმა წერილით მიმართეს ვლადიმერ პუტინს და სთხოვეს 9 მაისისთვის დაგეგმილი ღონისძიებები გადაედო.

“სამწუხაროდ მსოფლიოში შექმილმა სიტუაციამ გამოიწვია ის, რომ წელს 9 მაისს აღლუმის ჩატარების შემთხვევაში ჯანმრთელობის უსაფრთხოების გარანტიას ვერავინ მოგვცემს“– ნათქვამი იყო ვეტერანთა 12 ორგანიზაციის წერილში.

იაპონიის ხელისუფლებამ მთელი ქვეყნის ტერიტორიაზე საგანგებო მდგომარეობის რეჟიმი გააფართოვა. ასეთი გადაწყვეტილება მთავრობის სხდომაზე მიიღეს. კარანტინის დასრულების თარიღად ჯერჯერობით კვლავ 6 მაისი რჩება.

პრემიერ მინისტრ სინძო აბეს განცხადებით მთავარი ამოცანაა არ დაუშვან ადამიანების დიდი ნაკადის გადაადგილება ე.წ. ოქროს კვირას, როცა აპრილის ბოლოს და მაისის დასაწყისში ერთმანეთის მიყოლებით რამდენიმე დღესასწაულია.

იაპონიის შვიდ პრეფექტურაში, დედაქალაქის ჩათვლით ხელისუფლებამ საგანგებო მდგომარეობა ჯერ კიდევ გასულ კვირას გამოაცხადა. ზოგიერთმა სხვა რეგიონმა ანალოგიური ზომები დამოუკიდებლად მიიღო.

იაპონია დიდი ხნის მანძილზე დიდი შვიდეულის ერთადერთ ქვეყნად რჩებოდა, სადაც კარანტინი არ იყო. თუმცა ბოლო კვირებში დაავადებულთა რიცხვმა ქვეყანაში სწრაფად დაიწყო ზრდა და ამჟამად 8600–ს აჭარბებს.

აშშ–ს პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა რამდენიმე წუთის წინ თეთრი სახლის წინ გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ ამერიკის ავტომწარმოებელმა გიგანტმა, ჯენერალ მოტორსმა სასუნთი აპარატების წარმოება უკვე დაიწყო. კომპანიამ  11 დღეში მოიძია მასალები, ინდიანაში მდებარე ქარხნის საწარმოო საშუალებები გადააკეთა და  თანამშრომლები გაწვრთნა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ფილტვების სავენტილაციო აპარატების საწარმოებლად. ჯენერალ მოტორსი აპრილიდან აგვისტომდე 30 000 სასუნთქ აპარატს დაამზადებს. ტრამპმა პრესკონფერენციაზე ვიდეორგოლიც გაუშვა, რომელიც წარმოების გარდაქმნის პროცესს ასახავს. მან თქვა, რომ კომპანიამ დაუჯერებლად მოკლე დროში მოახერხა წარმოების გადაწყობა და ეს არა მხოლოდ აშშ–სთვის მოხსნის სასუნთქი აპარატების პრობლემას, არამდ სხვა ქვეყნებსაც დაეხმარებიან.