Category: მსოფლიო

ბელორუსის პრეზიდენტის ,ლუკაშენკოს გადადგომის მოთხოვნით თავისუფლების მარში დღეს ქვეყნის სხვადასხვა ქალაქში გაიმართა. ყველაზე ხალხმრავალი საპროტესტო აქცია მინსკში, შედგა. სხვადასხვა შეფასებებით “გმირი ქალაქის სტელასთან“და მიმდებარე ქუჩებზე 200 000–ზე მეტი ადამიანი შეიკრიბა. ხალხი ლუკაშენკოს გადადგომის და ხელახალი საპრეზიდენტო არჩევნების  გარდა იმ ძალიოვანების პასუხისმგებლობის საკითხის დაყენებას ითხოვს, რომლებმაც საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგების გამოცხადების შემდეგ დაწყებული საპროტესტო აქციების მონაწილეები დაარბიეს, დაიჭირეს და დაპატიმრებულებს სასტიკად გაუსწრდნენ.

მოწინააღმდეგეთა აქციის დაწყებამდე დღეს მინსკში ლუკაშენკოს მხარდამჭერი მიტინგი გაიმართა, რომელზეც სახელმწიფო სტრუქტურების წარმომადგენლებს მოუყარეს თავი. ლუკაშენკო მიტინგზე ამტკიცებდა, რომ არჩევნებში 80% აიღო და შეკრებილებს ნატოს ჯარებით აშინებდა.

ოფიციალური მონაცემებით მის მხარდამჭერ აქციაზე 50–დან 70 ათასამდე ადამიანი შეიკრიბა. თუმცა, პორტალმა TUT.BY-მ ვებგვერდ MapChecking–ის საშუალებით დათვალა, რომ დამოუკიდებლობის მოედანზე 10 დან მაქსიმუმ 31 ათასი ადამიანი შეიძლებოდა შეკრებილიყო, ხალხის სიმჭიდროვიდან გამომდინარე.

“მინსკის–გმირი ქალაქის “ სტელასთან კი, სადაც ოპოზიციის აქცია გაიმართა, TUT.BY-ს მონაცემებით დაახლოებით 220 000 ადამიანი შეიკრიბა.

გუშინ ცნობილი გახდა, რომ მინსკის ცენტრში 12 საათზე ლუკაშენკოს მხარდამჭერი მიტინგი იგეგმებოდა. ადგილზე მომუშავე მედიის ინფორმაციით ხალხი იქ ავტობუსებით სხვადასხვა ქალაქებიდან ჩაიყვანეს. ლუკაშენკო კი მიტინგზე დაგვიანებით, 14 საათზე გამოჩნდა და “მშიერი 90–იანების“ გახსენება დაიწყო. ლუკაშენკომ კატეგორიულად უარყო განმეორებითი არჩევნების ჩატარების შესაძლებლობა და თქვა, რომ ახალი არჩევნები დასავლეთს უნდა.

 

“ვიღაცას ახალი არჩევნები უნდა. გაიხედეთ ფანჯარაში! ნატოს ჯარები ჩვენს საზღვრებთან დააბოტებენ. ლიტვა, ლატვია, პოლონეთი, უკრაინა გვიბრძანებენ ახალი არჩევნები ჩავატაროთ. მათ ბრძანებას რომ დავემორჩილოთ, ისეთ შტორმში მოვხვდებით, ჩვენს საჰაერო ხომალდს ვეღარასდროს დავასტაბილურებთ“– თქვა ლუკაშენკომ და მასობრივ პროტესტში მონაწილე ადამიანები ვირთხებს შეადარა, რომლებსაც “უცხო ადამიანები მართავენ.“

ამ დროს გამარჯვებულთა გამზირზე მდებარე სტელასთან, სადაც ერთი კვირის წინ, საპრეზიდენტო არჩევნების კენჭისყრის დასრულების შემდეგ სულ პირველი საპროტესტო აქცია გაიმართა, ხალხმა დაიწყო შეკრება. „წადი!“– ეს არის ხალხის მთავარი მოთხოვნა.

შეკრებილების წინაშე  მარია კოლესკნიკოვა გამოვიდა სიტყვით, რომელიც პრეზიდენტობის მეორე ადგილზე გასული კანდიდატის, სვეტლანა ტიხანოვსკაიას თანამებრძოლი და ოპოზიციის გაერთიანებული შტაბის წარმომადგენელია. მან თქვა, რომ ბელორუსების მთავარი მოთხოვნა ყოფილი პრეზიდენტის სასწრაფოდ გადადგომაა.

აქციის შემდეგ მონაწილეთა ნაწილმა №1 საგამოძიებო იზოლატორთან გადაინაცვლა, სადაც ბლოგერი სერგეი ტიხანოვსკი ზის. ის სვეტლანა ტიხანოვსკაიას ქმარია, რომელმაც პრეზიდენტობაზე კენჭი სწორედ იმის გამო იყარა, რომ მისი ქმარი პოლიტპატიმარია.

 

მინსკის აქციის პარალელურად მაშტაბური აქციები გაიმართა დღეს ბელორუსის სხვა ქალაქებში.

ბელორუსში საპროტესტო აქციები უკვე მერვე დღეა გრძელდება. პროტესტი მაშინ დაიწყო, როცა საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი შედეგები გამოქვეყნდა, რომლის მიხედვით ლუკაშენკომ 80% მიიღო, მისმა მთავარმა კონკურენტმა კი მხოლოდ 10%. მომიტინგეების სასტიკ დარბევას და ათასობით ადამიანის დაპატიმრებას კიდევ უფრო დიდი პროტესტი მოყვა. ლუკაშენკო იძულებული გახდა დაპატიმრებულთა დიდი ნაწილი გაეთავისუფლებინა, თუმცა მას შემდეგ, რაც გათავისუფლებულებმა მათ მიმართ არაადამიანური მოპყრობის შესახებ დაიწყეს მოყოლა და საკუთარი დაზიანებების დემონსტრირება, პროტესტი კიდევ უფრო გამწვავდა.

ლუკაშენკოს არჩევნებს არ აღიარებს დასავლეთი. ევროკავშირი მის სანქცირებაზე მუშაობს.

 

 

 

ევროპარლამენტარი და ლიეტუვის ყოფილი პრემიერმინისტრი ანდრიუს კუბილიუსი ბელარუსის დახმარების 7-პუნქტიან გეგმას აქვეყნებს:

• არალეგიტიმური ლუკაშენკო, რომელმაც 10 სექტემბერს, როცა უკვე მისი საპრეზიდენტო ვადა იწურება – უნდა დათმოს ხელისუფლება. როგორც ეს დიალოგის საკითხიცაა.
• ხელახალი არჩევნები ლიდია ერმოშინას გარეშე, რადგან თუ საარჩევნო კომისია დაკომპლექტებული იქნება ძველი კადრებით, გავლენებს ხელს ვერც ევროპელი დამკვირვებლები შეუშლიან.
• პოლიტიკური პატიმარი და სვეტლანა ტიხანოვსკაიას ქმარი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს პატიმრობიდან. უნდა გათავისუფლდნენ სხვა პოლიტპატიმრებიც.
• საერთაშორისო გამოძიება დანაშაულებზე, რომელიც ამ დღეებში “ომონმა” ჩაიდინა. ეს ინიციატივა მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ იმისთვის, რომ დამნაშავეები დაისაჯონ ან სანქციები დაეკისროთ, არამედ იმისთვისაც, რომ ეს შემაკავებელი გაკვეთილი გახდეს სხვებისთვისაც პოსტ-საბჭოთა სივრცეში, ვისი ვადის ამოწურვის თარიღიც მალე მოდის, მათ შორის ეს ეხება რუსეთსაც.
• ევროკავშირის სანქციები; სანქციები, რომელზეც ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ისაუბრა, აუცილებლად ამოქმედდება.
• ევროკავშირის დახმარება ბელარუსს; ადამიანებმა უნდა იცოდნენ, რომ იმ 100 მილიონ ევროსაც კი, რომელიც ლუკაშენკოს დროს გამოიყო, ისევ მიიღებს ქვეყანა. ახალ სამოქალაქო ნაციას ბელარუსში უნდა ესმოდეს, რომ ევროკავშირი იგივენაირ შესაძლებლობებს მისცეს მათ, რაც აღმოსავლეთ პარტნიორიბის წევრმა ქვეყნებმა მიიღეს დემოკრატიული ცვლილებების შემდეგ.
• ანდრეი სახაროვკის პრიზი – სვეტლანა ტიხანოვსკაიას.

ინტერნეტში გავრცელდა ვიდეო, რომელიც ასახავს მინსკში, ანტისახელისუფლო აქციის მონაწილის, ალექსანდრ ტარაიკოვსკის სიკვდილის გარემოებებს. კადრებზე ჩანს, როგორ მიდის ის სპეცრაზმის თანამშრომლებთან მაღლა აწეული ცარიელი ხელებით. მეორე ვიდეოზე დაფიქსირებულია სპეცრაზმის მხრიდან გასროლის მომენტი. მანამდე ბელორუსის შსს აცხადებდა, რომ დემონსტრანტი სისხლის დაკარგვისგან გარდაიცვალა: თითქოს მას ხელში ასაფეთქებელი მოწყობილობა აუფეთქდა, რომლის სროლასაც სპეცრაზმის მიმართულებით აპირებდა. ალექსანდრ ტარაიკოვსკი საპროტესტო აქციების ერთადერთი მსხვერპლი არ არის. კიდევ ერთი მამაკაცი მას შემდეგ გარდაიცვალა, რაც ის ძალოვანებმა დააკავეს და ფიზიკურად გაუსწორდნენ. უკვე ექვსი დღეა ბელორუსში მასობრივი საპროტესტო აქციები მიმდინარეობს საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგების გაუქმების და პრეზიდენტ ლუკაშენკოს გადადგომის მოთხოვნით. აქციების პირველ დღეებში სპეცრაზმი დემონსტრანტებს სასტიკად გაუსწორდა და 7 ათასამდე ადამიანი დააკავა, რომლებსაც ფიზიკურად გაუსწორდნენ და დამამცირებლად ეპყრობოდნენ. ამას მთელი ბელორუსის მაშტაბით მასობრივი აქციები და გაფიცვები მოჰყვა. ხალხი ძალადობის გასაპროტესტებლად ქუჩებში გამოვიდა. ისინი ამბობენ, რომ ლუკაშენკო უნდა წავიდეს. ბელორუსის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგებს არ აღიარებს ევროკავშირი, რომელიც ლუკაშენკოს რეჟიმისთვის ახალი სანქციების შემოღებაზე მუშაობს.

ბელორუსის პრეზიდენტ, ალექსანდრე ლუკაშენკოსა და რუსეთის პრეზიდენტ, ვლადიმერ პუტინს შორის სატელეფონო საუბარი შედგა. .

ლუკაშენკო და ვლადიმერ პუტინი დარწმუნებული არიან, რომ ბელარუსში წარმოქმნილი ყველა პრობლემა მალე გადაიჭრება.

„ეს პრობლემები დესტრუქციულმა ძალებმა არ უნდა გამოიყენონ, რომლებიც ცდილობენ ზიანი მიაყენონ ორ ქვეყანას შორის ურთიერთსარგებელზე დაფუძნებულ თანამშრომლობას,“- აღნიშნულია კრემლის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

შეგახსენებთ, ბელარუსის პრეზიდენტ ალექსანდრე ლუკაშენკოსა და რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინს შორის სატელეფონო საუბარი შედგა, რომლის დროსაც ბელარუსში არსებული სიტუაცია განიხილეს.

ევროპარლამენტარი რობერტ ბიედრონი ბელარუსში არ შეუშვეს. ინფორმაციას ევროპარლამენტარი პეტრას აუსტრევიჩიუსი Twitter-ზე ავრცელებს:

“ლუკაშენკოს რეჟიმმა ჩემი კოლეგა, ევროპარლამენტის წევრი, რობერტ ბიედრონი არ შეუშვა  მინსკში დღეს. რობერტი დაადეპორტეს, ჩემი ბილეთები კი გააუქმეს. ეს არის ის, რასაც ლუკაშენკო დიალოგს ეძახის. Zhyvie Belarus!” – წერს აუსტრევიჩიუსი.

ბიედრონი მინსკში, ამ დროისათვის ქვეყანაში მიმდინარე პროცესების შესასწავლად უნდა ჩასულიყო.

#Lukashenko regime did not let my colleague MEP Robert Biedron and me to visit Minsk today. Robert was deported, my tickets cancelled. That’s what Lukashenko means dialogue. Zhyvie Belarus!

— Petras Austrevicius (@petras_petras) August 14, 2020

შეგახსენებთ, რომ უკვე ერთი კვირაა ბელარუსში მასობრივი საპროტესტო აქციები მიმდინარეობს. მოსახლეობას საპრეზიდენტო არჩევნებში ალექსანდრ ლუკაშენკოს გამარჯვების არ სჯერა და აპროტესტებს.

ბელარუსის ცესკო-ს მონაცემებით ლუკაშენკომ 80%-იანი მხარდაჭერა მიიღო, მისმა კონკურენტმა კი 10%.

მოსახლეობა ცვლილებებს და სამართლიან არჩევნებს ითხოვს. დემონსტრაციები სპეცრაზმთან შეტაკებების ფონზე მიმდინარეობს, რასაც მსხვერპლიც მოჰყვა. ბოლო მონცემებით დაღუპულია 2 ადმიანი. არიან დაშავებულები და დაკავებულები.

ევროკავშირი ბელორუსის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგებს არ აღიარებს და იწყებს სანქციების შემუშავებას ფალსიფიცირებისა და ოპოზიციაზე ძალადობის მონაწილეთა წინააღმდეგ.

“ეს არჩევნები არ იყო არც თავისუფალი და არც სამართლიანი. ევროკავშირი მის შედეგებს ფალსიფიცირებულად თვლის და ამიტომ არ აღიარებს არჩევნების შედეგებს, რომელიც ბელორუსის ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ გამოაცხადა“– ნათქვამია კომუნიკეში, რომელიც საგარეო საქმეთა მინისტრების თათბირის შედეგების მიხედვით შედგა.

მინისტრები ასევე შეთანხმდნენ, რომ აუცილებელია სანქციების შემოღება მათ წინააღმდეგ, ვინც პასუხისმგებელია ძალადობაზე, რეპრესიებზე და არჩევნების შედეგების ფალსიფიკაციაზე.

დამატებით სიებზე მუშაობა ბელორუსის წინააღმდეგ უკვე არსებული სანქციების რეჟიმის ჩარჩოში დაუყოვნებლივ დაიწყება.

ევროკავშირის ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრებმა ასევე გადაწყვიტეს ბელორუსს დახმარება შესთავაზონ დიალოგის დაწყებაში ოპოზიციასა და ხელისუფლებას შორის. ამ საქმეში ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკური უწყება ჩაერთვება, ჟოზეპ ბორელის მეთაურობთ.

ლატვიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, ედგარს რინკევიჩმა ლატვიის ტელევიზიას უთხრა, რომ მინისტრებმა გადაწყვიტეს დაიწყონ სანქციების მომზადება, თუმცა ჯერჯერობით კონკრეტული გადაწყვეტილება არ მიუღიათ, ვის წინააღმდეგ შემოიღებენ სანქციას.

პოლონური მედია საკუთარ წყაროებზე დაყრდნობით აკონკრეტებს, რომ სანქციები პერსონალური იქნება.

სწორედ ასეთი გადაწყვეტილება იყო მოსალოდნელი ევროკავშირის წევრი ქვეყნების საგარეო უწყებების მეთაურთა დღევანდელი შეხვედრისგან: მთელი კვირა პოლიტიკოსები და ანალიტიკოსები აცხადებდნენ, რომ ევროკავშირმა ოთხი წლის წინ გაუქმებული პერსონალური სანქციები უნდა აღადგინოს ალექსანდრე ლუკაშენკოს, მისი ჩინოვნიკების და ძალოვანების წინააღმდეგ (სავიზო შეზღუდვები და აქტივების გაყინვა) , მაგრამ არ შემოიღონ ეკონომიკური სანქციები, რადგან მათ შეიძლება რიგით მოქალაქეებს დაარტყან.

ბორელი და მინისტრები სანქციების მომზადებაზე საუბრობენ და არა მათ შემოღებაზე, რადგან ოფიციალურ გადაწყვეტილებას სანქციების შესახებ ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების მეთაურთა სამიტი იღებს. მინისტრები მხოლოდ პოზიციებს აჯერებენ.

გარდა ამისა, ბალტიის ქვეყნები და პოლონეთი გამოდიან წინადადებით, ევროკავშირმა სპეციალური წარმომადგენელი დანიშნოს ბელორუსის საკითხებში, რომელიც ხელისუფლებასა და ოპოზიციას შორის მოლაპარაკებების ორგანიზებას დაიწყებს.

ევროკავშირმა პირველად ბელორუსის მმართველი ელიტის წინააღმდეგ სანქციები 1997 წელს შემოიღო. მას შემდეგ სანქციებს პერიოდოულად ამსუბუქებს, ხან კი ისევ ამკაცრებს, იმის მიხედვით, რამდენად იცვლება ლუკაშენკოს რიტორიკა და პოლიტიკა.

2016 წლის დასაწყისში ევროკავშირმა გააუქმა სანქციები ლუკაშენკოს და კიდევ 169 ბელორუსი ჩინოვნიკის, მოსამართლეების და ძალოვანების, ასევე ოთხი ბელორუსული კომპანიის წინააღმდეგ.

ეს მას შემდეგ მოხდა, რაც ლუკაშენკომ უარი თქვა ღიად დაეჭირა მხარი რუსეთის მიერ ყირიმის ოკუპაციისთვის, და მზადყოფნა გამოთვაქ უკრაინის აღმოსავლეთში კონფლიქტის მოგვარების საკითხში შუამავლის როლი პერსონალურად ეთამაშა,  ასევე 2015 წლის აგვისტოში ციხიდან გამოუშვა ექვსი პოლიტპატიმარი.

მას შემდეგ ძალაში რჩება მხოლოდ ემბარგო ბელორუსისთვის იარაღის მიყიდვის შესახებ და პერსონალური სანქციები ოთხი ძალოვანის წინააღმდეგ, რომლებიც 1999–2000 წლებში ლუკაშენკოს პოლიტიკური ოპონენტების გატაცებასა და მკვლელობასთან არიან დაკავშირებული.

ბელორუსის ცესკომ დღეს კვირას ჩატარებული  საპრეზიდენტო არჩევნების საბოლოო შედეგი გამოაქვეყნა. ისინი თითქმის არ განსხვავდება წინასწარი შედეგებისგან, რომელმაც ქვეყანაში პროტესტის ტალღა და შეტაკებები გამოიწვია. ხუთშაბათი ღამე შედარებით მშვიდი იყო.

რას ფიქრობენ ადგილობრივი ექსპერტები მოვლენათა შესაძლო განვითარების შესახებ.

ხმების ოფიციალურ იდათვლით ლუკაშენკომ 80.1% მიიღო, სვეტლანა ტიხანოვსკაიამ 10.21%. ანა კონოპაცკაიამ 1.67, ანდრეი დმიტრიევმა 1.21, სერგეი ჩერეჩენმა 1.14, ყველას წინააღმდეგ ხმა მისცა 4.59%–მა.

პოლიტოლოგი ალექსეი ზერმანტი, რომელიც აქტიურად მონაწილეობს ბელორუსის სახელმწიფო ტელევიზიის პროპაგანდისტულ ანალიტიკურ სადისკუსიო გადაცემებში და პროსახელისუფლო ექსპერტად ითვლება, ამბობს, რომ ხელისუფლებამ პროტესტის მონაწილეებისკენ ნაბიჯი გადადგა:

“შს მინისტრმა, კარაევმა ბოდიში მოიხადა უსამართლოდ დაკავებულების და ჟურნალისტების მიმართ ძალის გამოყენების გამო, პირობა დადო, რომ დაკავებულებს გაათავისუფლებენ და დღეს ეს ინფორმაცია დადასტურდა. რესპუბლიკის საბჭოს მეთაურმა, ნატალია კოჩანოვამ განაცხადა, რომ ხელისუფლებამ მშრომელთა მოთხოვნები გაითვალისწინა. ჩანს, რომ ხელისუფლება პოზიტიურ ნაბიჯებს დგამს. ვნახოთ რა რეაქცია ექნებათ პროტესტის მონაწილეებს“ – ამბობს ის და ამტკიცებს, რომ არჩევნების შემდეგ ვნებათაღელვა მოსალოდნელი იყო და ხელისუფლება მისთვის მზად იყო, ერთადერთი სათანადოდ ვერ შეაფასა ახალი ინსტრუმენტების გავლენა, როგორიც არის მესენჯერები, ტელეგრამ არხები და ა.შ. მისი თქმით, ხელისუფლება მიმდინარე მოვლენების გამო შეშინებული არ არის, თუმცა ექსპერტი არ არის დარწმუნებული, რომ დაძაბულობის პიკმა გადაიარა. მისი თქმით, შაბათ–კვირას გამოჩნდება, გაქრება თუ არა ქუჩიდან ძალადობა და შეძლებენ თუ არა მხარეები მოლაპარაკებას. მისი თქმით, აუცილებელია დიალოგი და პრობლემების მოგვარების პოლიტიკური მეთოდები.

თუმცა, ვინ ვისთან უნდა გამართოს დიალოგი და ვინ იქნება მისაღები შუამავალი ხელსუფლებასა და აღშფოთებულ მოქალაქეებს შორის, ჯერჯერობით ვერავინ ასახელებს.

პრეზიდენტობის ახლა უკვე ყოფილი კანდიდატი, ანდრეი დმიტრიევი ამბობს, რომ ხელისუფლებამ რიგი პირობები უნდა შეასრულოს, სანამ ქუჩაში გამოსულ ხალხთან მოლაპარაკებებს დაიწყებს.

“იმედი მაქვს ეს დაზავების მცდელობაა, თუმცა  ვიტყვი, რომ ჩვენთვის ხელისუფლების ბოდიში არასაკმარისია. ფეხზე ფეხი კი არ დაგვაბიჯეს, მათ ცემეს ადამიანები, გამოიყენეს ძალა მშვიდობიანი ადამიანების წინააღმდეგ, გააყალბეს არჩევნები. ამიტომაც ბოდიშს კი არა, ყველას გათავისუფლებას ველოდებით, ვინც ამ დღეებში და მანამდე დააკავეს, ვინც წინასაარჩევნო კამპანიის პერიოდში პოლიტპატიმარი გახდა. ველოდებით ძალის გამოყენების ყოველ შემთხვევაზე გამოძიებას. ველოდებდით ძალოვანი მინისტრების და ცესკოს წევრების გადადგომას იმის გამო, რომ ასეთი რამ დაუშვეს. ველოდებით რომ იქნება ხმების ხელახალი გადათვლა, ან ახალი არჩევნები დაინიშნება.“

მზად არის თუ არა ლუკაშენკო ამ პირობების დასაკმაყოფილებლად:

ანალიტიკოსი ალექსანდრ კლასკოვსკი პროტესტის მონაწილეთა მოთხოვნას სამართლიანი და თავისუფალი არჩევნების ჩატარების ან ხმების ხელახლა გადათვლის შესახებ ხელისუფლებისთვის ყველაზე პრობლემურად თვლის. მისი აზრით ლუკაშენკო ბოლომდე იბრძოლებს,  რადგან ის მზად არ არის ძალაუფლება დათმოს, ამიტომაც კონფლიქტი რეჟიმსა და მოსახლეობის დიდ ნაწილს შორის გაგრძელდება.  ექსპერტის აზრით მნიშვნელოვანი ფაქტორი გახდა პოლიტიკურ არენაზე “კლასიკური პროლეტარიატის“ გამოსვლა.

“საერთონაციონალური გაფიცვის აჩრდილი ხელისუფლებისთვის ნამდვილი კოშმარია. ჯერჯერობით ასეთი გაფიცვა არ არის, თუმცა არის სერიოზული განაცხადები ქარხნების მუშების მხრიდან, რომლებსაც უკვე ვიღაც “ერთ მუჭა ნაძირლებს“ ვეღარ უწოდებ, როგორც ცოტა ხნის წინ ოფიციალური ლიდერი და მისი პროპაგანდა უწოდებდა ხოლმე პროტესტანტებს. იმოქმედა იმან, რომ პროლეტარიატის ხმა გაისმა, მუშათა კლასის ხმა. თუმცა ჩემი აზრით ეს ჯერჯერობით “ბელორუსული რევოლუციის“ არანაირი გამარჯვება არ არის. ეს ნიშნავს, რომ ხელისუფლება უბრალოდ ტაქტიკურ მანევრს აკეთებს და დროის მოგება უნდა“.– ამბობს ექსპერტი.

დაეხმარება თუ არა ლუკაშენკოს მოსკოვი

დასავლური სახელმწიფოების ლიდერები და ევროკავშირის სტრუქტურები მწვავედ აკრიტიკებენ ოფიციალურ მინსკს დემონსტრანტებზე ძალადობისა და ადამიანის უფლებების სხვა დარღვევებისთვის.

ამ საპრეზიდენტო არჩევნებზე ბელორუსში დასავლელი დამკვირვებლები არ ყოფილან – ხელისუფლებამ მათ მიწვევა დროულად არ გაუგზავნა. ბევრმა უცხოელმა ჟურნალისტმა აკრედიტაცია ვერ მიიღო საგარეო საქმეთა სამინისტროსგან, ამის გარეშე კი ბელორუსში მუშაობა უკანონოა. ბევრი ჟურნალისტი, მათ შორის რუსული მედიიდან ბელორუსმა სამართალდამცავებმა დააკავეს და ქვეყნიდან გააძევეს.

ბელორუსი ექსპერტებისთვის ცხადია, რომ არჩევნებს დასავლეთი არ აღიარებს, როგორც დემოკრატიული სტანდარტების შესაბამისს, ისევე, როგორც დასავლეთს ასეთად არ უღიარებია არცერთი არჩევნები, რომელიც ლუკაშენკომ მოიგო, გარდა 1994 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებისა.

“ბელორუსის ხელისუფლება დიდად არასდროს რეაგირებდა საერთაშორისო საზოგადოების რეაქციაზე. ახლაც, ლუკაშენკომ განაცხადა, რომ სანქციებით მათი შეშინება არ გამოვა, რადგან სანქციების არ ეშინიათ. სიმართლე გითხრათ, ვერ ვხედავ სერიოზულ ზომებს, რომლებიც დასავლეთმა შეიძლება მიიღოს. ყველაფერი ისევ პიროვნული სანქციებით და სავიზო შეზღუდვებით დამთავრდება ზოგიერთი ჩინოვნიკისთვის. მაგრამ დარწმუნებული არ ვარ, რომ ეს ძალიან ძლიერი ზეწოლის ბერკეტია, რომელიც აიძულებს ბელორუსის ხელისუფლებას დათმობაზე წავიდეს, დასავლეთის და საზოგადოების უკმაყოფილო ნაწილის აზრი გაითვალისწინოს“ – ამბობს ანალიტიკოსი ანდრეი ფიოდოროვი.

მისი აზრით, რუსეთი მოულოდნელ ქმედებებს არ მიმართავს და განაგრძობს ლუკაშენკოს “ზომიერ მხარდაჭერას“, მიუხედავად მისი მკვეთრი გამოხტომებისა მოსკოვის მიმართ ბოლო საარჩევნო კამპანიის პერიოდში.

მისი თქმით, მოსკოვის აშკარა მიზანი ლუკაშენკოს იმ დონემდე დასუსტებაა, რომ ის ბოლოს და ბოლოს დათანხმდეს “საგზაო რუკების“ ხელმოწერას ინტეგრაციის გაღრმავებამდე, და ფაქტიურ ინკორპორაციამდე.

“ ფორმალურად შესაძლოა დამოუკიდებლობა შენარჩუნდეს, მაგრამ მოსკოვის აშკარა ოცნებაა ბელორუსის სრულად დაქვემდებარება“ – ამბობს ფიოდოროვი.

ბელორუსის ქალაქების ქუჩებში ძალოვანებსა და დემონსტრანტებს შორის დაპირისპირება ბოლო ორი დღეა სისასტიკის ფაზიდან გამოვიდა. შსს–ს ოფიციალური მონაცემებით საპროტესტო აქციები არჩევნების შემდეგ ქვეყნის 33 ქალაქში გაიმართა.

ექსპერტები თვლიან, რომ ჯერ არაფერი დასრულებულა და პროტესტანტებს გარდა დაკავებულთა დიდი ნაწილის გათავისუფლებისა ჯერ სხვა არაფრისთვის მიუღწევიათ, შესაბამისად, ისინი პროტესტის გაგრძელებაზე უარს არ იტყვიან.

აქციები იგეგმება შაბათს და კვირას. ქვეყნიდან გაქცეული პრეზიდენტობის კანდიდატი, სვეტლანა ტიხანოვსკაია ბელორუსის ქალაქების მერებს მოუწოდებს 15 და 16 აგვისტოს თავად გახდნენ მშვიდობიანი მასობრივი აქციების ორგანიზატორები.

“ჩვენ უნდა შევაჩეროთ ძალადობა ბელორუსის ქალაქებში“ – თქვა მან ბოლო მიმართვაში, რომელიც ლიეტუვაში ჩაწერა. ის ამჟამად სწორედ ამ ქვეყანაში იმყოფება.