45 მომხრე 17 წინააღმდეგი – ეკა ბესელიას საკანონმდებლო ინიციატივა მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნის შეჩერების შესახებ ჩავარდა. საკანონმდებლო ცვლილებას 76 ხმა სჭირდებოდა, თუმცა ბესელიასა და მისი თანამოაზრე 8 დეპუტატის, ოპოზიციისა და ქართული ოცნების რამდენიმე დეპუტატის ხმა პროექტის მისარებად საკმარისი არ აღმოჩნდა.
ალბათ ბოლოჯერ გამოვდივარ უმრავლესობით სახელით- ეკა ბესელიამ ამ რეპლიკით დღეს კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ თუ მისი კანონპროექტი ხმარდაჭრილი არ იქნებოდა, ქართულ ოცნებას დატოვებდა.
ბესელიას სამივე გამოსვლა ტრიბუნასთან დღეს მწვავე და კრიტიკული იყო, მან პარლამენტის თავმჯდომარე უსუსურობაში “ამხილა” და თქვა, რომ ირაკლი კობახიძემ წინააღმდეგობა ვერ გაუწია იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს იმ წევრებს ვინც პარლამენტისგან სადაო მოსამართლეების სიის დამტკიცებას ითხოვდა. ბესელიას თქმით, კობახიძე პარლამენტის ღირსეული თავმჯომარე არ არის და მან ვერ შეძლო საკანონმდებლო ორგანოს ღირსების დაცვა.
ირაკლი კობახიძე ეკა ბესელიას მხრიდან კრიტიკის ობიექტი მისი იმ განცახდების გამოც გახდა, რომელშიც პარლამენტის თავმჯდომარემ თქვა, რომ ბესელიას კანონპროექტის მხადამჭერთა ნაწილმა კონსენსუსს ნაციონალურ მოძრაობასთან მიაღწია.
მართალია, ქართული ოცნების პოლიტსაბჭომ გუშინ გადაწყვიტა, რომ მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნის შეჩერებას მხარი არ დაუჭიროს, მაგრამ დღეს ქართულ ოცნებაში აღმოჩნდნენ დეპუტატები ვინც ამ პოზიციას არ დაეთანხმნენ. ეკა ბესელიას მიერ მომზადებულ კანონპროექტს მხარი დაუჭირა პარლამენტის ყველა ოპოზოციურმა ფრაქციამ
ქართული ოცნება კი დღეს ისევ აცხადებდა, რომ ბესელიას კანონპროექტი კონსტიტუციას ეწინააღმდეგებოდა. პარლამენტის ვიცე სპიკერმა თამარ ჩუგოშვილმა კი თანაგუნდელებს და ოპოზოციას ჩიხიდან გამოსასვლელად საკუტარი ხედვა შესთავაზა
ეკა ბესელიას და მისი თანამოაზრეების მიერ ინიცირებული კანონპროექტი საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოებში მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნის პროცესის 2025 წლამდე შეჩერებას ითვალისწინებდა. ბესელია თვლის, რომ იუსტიციის უმაღლესი საბჭო, რომელსაც პარლამენტის თავმჯდომარისა და მისი გუნდის სახით პარლამენტში ლობი ჰყავს, უვადოდ უღირს მოსამართლეებს ნიშნავს.
ათწუთიანი გამოსვლა ეკა ბესელიამ პარლამენტის თავმჯდომარის განცხადების შეფასებით დაიწყო. მმართველ გუნდთან დაპირისპირებულმა პოლიტიკოსმა მისივე თანამოაზრეებს, რომლებიც კობახიძემ მისივე გამოსვლაში გააკრიტიკა, მადლობა გადაუხადა და პარლამენტის თავმჯდომარის ნაცვლად, “ნაციონალებთან” “კონსესუსში მყოფ” ამავე დეპუტატებს ბოდიში მოუხადა. ბესელიამ კოლეგებს მიმართა და ახსნა-განმარტება მოსთხოვა, რატომ მოიტყუეს, როდესაც თქვეს, რომ თითქოს წინასწარ არაფერი იცოდნენ ეკა ბესელიას კანონპროექტის შესახებ, ვიდრე ის ამის შესახებ საჯაროდ განაცხადებდა. ბესელიას კრიტიკის ობიექტი განსაკუთრებით ირაკლი კობახიძე იყო. გთავაზობთ რამდენიმე ფრაზას ბესელიას გამოსვლიდან:
მისი (კობახიძის) გამოსვლა იყო შეურაცხყოფა.
რატომ შეიცვალეთ პოზიცია, გაბრაზდნენ ბიჭები?!
რას კადრულობს? (კობახიძეზე)
კონსტიტუციის ღირებულებების დაცვა ახსოვდა მაშინ, დამფრთხალი თვალებით რომ მელაპარაკებოდა დეკემბრის ბოლო კვირას? (კობახიძეზე)
თავი დაანებეთ მიზეზების ძებნას და ხელების გაშვერას
ამ ადამიანებთან (ნაციონალურ მოძრაობასთან) გინდათ პარალელების გავლა, რომელთაც ლევან გოგიჩაიშვილი ციხეში ჩააგდეს, ჩემი ძმა ერთი წლით მძევლად ჰყავდათ
სხვებისგან განსხვავებით არ ვკურკურებ და კულისებში არ ვეთამაშები.
შიგნით ვილაპარაკე დიდი ხნის განმავლობაში, მაგრამ ვერ გაგაგებინეთ.
მიმართვა თამარ ხულორდავას – ნუ იყენებთ თავს უხერხულ მდგომარეობაში, როცა გიჭირთ ნაბიჯის გადადგმა, იმ ადამიანებს ნუ აყენებთ შეურაცხყოფას, ვინც გადააბიჯა ცდუნებებს.
ირაკლი კობახიძეს ცოტა ხნით დავინდობ, მაგრამ ის არ არის პარლამენტის ღირსეული თავმჯდომარე.
(კობახიძემ) ვერ შეძლო პარლამენტის ღირსების დაცვა.
(კობახიძე) შეშინებული იყო – ვერ აღიმაღლა ხმა და ვერ თქვა, რომ არ შეიძლება სააკაშვილის ჯალათების დანიშვნა.
იმ რეჟიმის წინააღმდეგ როცა ვიბრძოდით, ზოგი ჩირგვებში იჯდა, ზოგი გოგლი-მოგლს ჭამდა, თუმცა გოგლი – მოგლი ცუდი არ არის, უდროო დროს არ უნდა მიირთვა
ეს არის 2106 წლის შედეგები – საკუთარი თავი დაინახოს ყველამ – არასოდეს მექნება საერთო და არ ვიქნები ალიანსში მათთან, ვინც ოცნებას დაირქმევს ახლა, თუ სუპერ ოცნებას.
კონსტიტუციის ღირსება მაშინ უნდა დაგვეცვა, როცა მოსამართლეებთან დაკავშირებული “შპარგალკები” მუხლებში მოდიოდა.
პარლამენტის თავმჯდომარე ან ბოდიშს მოიხდის იმ სიტყვებისთვის, რაც მან აქ იკადრა, ან ის ზუსტად იმ ადამიანების მიერ იქნება უარყოფილი, ვინც იმ იდეალებისთვის იბრძოდა და იბრძვის დღესაც, რომლითაც დღეს ამ თანამდებობაზე გამწესდა – თუ არ იცის ეს რას ნიშნავს, ვაჩვენებთ როგორ ხდება
მე ამ ბრძოლას, რომელიც გუშინ არ დამიწყია, გავაგრძელებ იმ ხალხთან ერთად, ვისაც სჯერა ამის. სამართლიანობის წინააღმდეგ ვერასდროს ვერავინ წასულა.
ვიცე სპიკერი თამარ ჩუგოშვილი თვლის, რომ ბესელიას კანონპროექტი სიტუაციიდან გამოსავალი არ არის.
“ის მომენტი, რომელიც ახლა არსებობს უნდა გამოვიყენოთ სწორად, გამოვიყენოთ კეთილსინდისიერად და გამოვიყენოთ ისე, რომ რეალურად მივიღოთ სწორი მართლმსაჯულების პროცესი ქვეყანაში. ჩემი აზრით ეს გზა გადის ისევ პარლამენტზე, ისევ პარლამენტმა უნდა აიღოს პასუხისმგებლობა ამ პროცესზე”, – განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ, თამარ ჩუგოშვილმა პლენარულ სხდომაზე “საერთო სასამართლოების შესახებ” საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე” ორგანული კანონის პროექტის განხილვის დროს.
პარლამენტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ თავის გამოსვლაში ისაუბრა იმ მიზეზებზე, რის გამოც დღეს პარლამენტში გაიმართა “ძალიან რთული, ძალიან მძიმე დისკუსია”.
“აქამდე მოვედით დაგვიანებული რეფორმით, რომელიც ჩემი აზრით დიდი ხნის წინ უნდა მიეღო ამ პარლამენტს ან წინა პარლამენტს და ეს პროცესები დაგვიანდა. და დაგვიანდა ერთი კონკრეტული მიზეზის გამო, იმიტომ, რომ ჩვენ ზომაზე მეტი ანგარიში გავუწიეთ მოსამართლე წევრებს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში, მოსამართლეებს, რომლებისთვისაც ამხელა ანგარიშის გაწევა არ იყო საჭირო იმიტომ, რომ მოსამართლეები არ არიან კანონმდებლები, ისინი არ წერენ კანონებს. კანონებს წერენ პარლამენტის წევრები და ისევე როგორც პარლამენტის წევრები, ისინი არ ახორციელებენ მართლმსაჯულებას და არ იღებენ გადაწყვეტილებებს კონკრეტულ საქმეებზე. ფაქტი არის ის, რომ სწორედ ის კანონები, რომლებსაც უნდა განესაზღვრა როგორ უნდა დაინიშნოს სამართლიანად მოსამართლე, როგორ უნდა დაეკისროს სამართლიანად მოსამართლეს დისციპლინური პასუხისმგებლობა, როგორ უნდა მიიღოს საბჭომ გადაწყვეტილებები, სწორედ ამ კანონების დაგვიანებამ და გაჭიანურებამ მოგვიყვანა ჩემი აზრით აქამდე”,განაცხადა თამარ ჩუგოშვილმა.
არ ფიქრობს, რომ მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნა, როგორც ასეთი განყენებულად მოცემული, არის არასწორი, თუმცა მთავარია, თუ რა ფორმით ხდება ეს და ამ კუთხით იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ მდგომაროება კრიზისში შეიყვანა.
“მგონია, რომ ფორმა როგორ ვნიშნავთ, ვის ვნიშნავთ და როგორ მიიღება გადაწყვეტილებები – ეს ფორმა არის არასწორი და ვფიქრობ, რომ იუსტიციის საბჭომ ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ ამ კრიზისში შესულიყო პოლიტიკური სიტუაცია. სამწუხაროდ, მე მაქვს ასეთი განცდა.
ჩვენ მივეცით უფლება მოსამართლეებს, რომ აქამდე მოეყვანათ სიტუაცია და ეს პროცესი ასე რომ ვერ გაგრძელდება, მე მგონი, ყველა ვხვდებით. მე ახლა არ ვესაუბრები ოპოზიციას. მე პირველ რიგში ვესაუბრები ჩემს კოლეგებს უმრავლესობიდან იმიტომ, რომ ძალიან კარგად ვაცნობიერებ და ვხედავ, როგორ ღელავს ამ წუთში თითოეული ჩვენგანი, რამხელა მნიშვნელობას ანიჭებს იმ გადაწყვეტილებას, რომელიც ჩვენ სულ ცოტა ხანში უნდა მივიღოთ.
ვითარება გაგვირთულა, ასევე, დეკემბრის ბოლოს იუსტიციის საბჭოს მხრიდან სრულიად უპასუხისმგებლო გადაწყვეტილებამ, იმ ფორმა, როგორც ჩვენ წარმოგვიდგინეს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა კანდიდატები, გაგვირთულა იმ განცხადებებმა, რომელსაც ვისმენთ მოსამართლეების მხრიდან სრულიად გასულს ყოველგვარი ჩარჩოებიდან სხვადასხვა პირების მიმართ, პარლამენტის წევრების მიმართ, ჩემი კოლეგების მიმართ, არასამთავრობო ორგანიზაციების მიმართ, მათ შორის იმ ორგანიზაციის მიმართ, რომელშიც მე ძალიან ბევრი წელი გავატარე და რომელსაც მე ძალიან დიდი პატივს ვცემ – საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის მიმართ. განსაკუთრებული აგრესიით გამოირჩეოდნენ ეს ადამიანები ამ ორგანიზაციის მიმართ”, განაცხადა თამარ ჩუგოშვილმა.
მისივე თქმით, დღევანდელი ვითარებით, ერთ მხარეს არის უკვე უვადოდ დანიშნული იმ მოსამართლეების უდიდესი რაოდენობა, ვიზეც ძირითადად მოდის საზოგადოების აგრესია. ასევე, ძალიან ბევრი კეთილსინდისიერი და ღირსეული მოსამართლე სწორედ იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით ჯერ კიდევ ელოდება დანიშვნას და ისინი არიან გამოსაცდელ ვადაზე.
პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის მოსაზრებით, იმ შემთხვევაში, თუ მოხდება სხდომაზე წარმოდგენილი კანონპროექტის მიღება იმ ადამიანების მდგომაროება, რომლებიც უკვე განწესებული არიან უვადოდ, არ შეიცვლება.
“ჩვენ ამ კანონპროექტით ვერაფერს შევცვლით. ისინი იყვნენ და აგრძელებენ მუშაობას, მაგრამ სამაგიეროდ 2024 წლამდე ჩვენ აღარ გვეყოლება ახალი უვადო მოსამართლეები. მე ვეცდები, რომ გითხრათ როგორ მოვიქცეოდი უმაღლესი საბჭოს და ამ მოსამართლეების ადგილას რომ ვიყო. მე ეს გუშინ საჯაროდ ვთქვი და ახლაც გავიმეორებ. მე რომ ვიყო იმ ადამიანების ადგილას და ვხედავდე, რომ ჩემი პერსონა, ჩემს მიმართ არსებული საზოგადოების აგრესიის დონე და ხარისხი იწვევს მთლიანად სასამართლოზე ასეთ დარტყმებს, უთუოდ გადავდგებოდი მე თვითონ. თავად დავტოვებდი მოსამართლის ადგილს და გავიხდიდი მოსამართლის მანტიას. უპირობოდ ასე მოვიქცეოდი, მაგრამ როგორც ჩანს, ჩვენ სხვა კატეგორიის ადამიანებთან გვაქვს საქმე და როგორც ჩანს ისინი არ აპირებენ ასე მოიქცნენ”,- განაცხადა თამარ ჩუგოშვილმა.
პარლამენტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ აღნიშნა, რომ არსებულ ვითარებაში, ვიდრე წესები და რეგულაციები არ იქნება სახეზე, მანამდე უნდა შეწყდეს მოსამართლეების უვადოდ განწესება, ხოლო თუ იუსტიციის უმაღლესი საბჭო არ მიიღებს ამ გადაწყვეტილებას, მაშინ პარლამენტმა უნდა გამოიწვიოს მის მიერ საბჭოში დანიშნული ხუთივე წევრი.
“მგონია, რომ იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ თვითონ უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება და თქვას, რომ ვიდრე პარლამენტი არ მიიღეს კანონებს, ისინი არ დანიშნავენ და არ განაწესებენ მოსამართლეებს უვადოდ.
აქ ჩნდება ლეგიტიმური კითხვა – როგორ მოვიქცეთ იმ შემთხვევაში თუკი საბჭო ასე არ მოიქცევა და თუკი საბჭო ამ პირობას არ შეასრულებს? თუკი იუსტიციის უმაღლესი საბჭო მოკლე დროში არ გააკეთებს განცხადებას უვადოდ დანიშვნების შეჩერების თაობაზე, ვფიქრობ, რომ ამ სიტუაციიდან გამოსავალი არის ის, რომ პარლამენტმა გამოიწვიო ხუთივე წევრი, რომლებიც ჩვენ დავნიშნეთ იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში. მოსამართლეები ჩვენ მიერ დანიშნული წევრების გარეშე ვერ მიიღებენ ვერანაირ გადაწყვეტილებას. ეს არის გამოსავალი. ისინი ყველა მოსამართლეს ნიშნავენ სწორედ ჩვენს მიერ დანიშნულ საბჭოს წევრების მხარდაჭერით და მათი ხმებით. კონსტიტუციის თანახმად, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს არამოსამართლე წევრებისთვის, რომელსაც წარადგენს საქართველოს პარლამენტი გათვალისწინებულია საკმაოდ მაღალი ქვორუმი. ახლა მინდა, მათ შორის ოპოზიციასაც მივმართო – ეს ქვორუმი არის 3/5 და ეს ამ სიტუაციაში ძალიან მაღალი ქვორუმია. იმ შემთხვევაში თუ იუსტიციის საბჭო განაგრძობს დანიშვნას მოსამართლეების, ვიდრე ჩვენ მივიღებთ კანონს და თუ ისინი არ იტყვიან და არ დადებენ პირობას იმის თაობაზე, რომ შეაჩერებენ ამ პროცესს და დაელოდებიან პარლამენტს და გამოიჩენენ სწორედ იმ ინსტიტუციურ პატივისცემას, რომელზეც არაერთხელ იყო ამ დარბაზში საუბარი, ჩვენ უნდა დავნიშნოთ მაღალი კვორუმით ხუთი ისეთი ადამიანი იუსტიციის საბჭოში, რომლის მიმართაც საზოგადოების ნდობა იქნება მაღალი და რომელთა გადაწყვეტილებებშიც ვიქნებით დარწმუნებული იმიტომ, რომ ჩვენ არ გვაქვს არანაირი გზა და არანაირი მექანიზმი, რომ სისტემიდან გავიყვანოთ ის ადამიანები, ის მოსამართლეები, რომელთა მიმართ საზოგადოების პროტესტი არის ძალიან მაღალი. მე ვფიქრობ, რომ მიუხედავად ჩემი პატივისცემისა ჩემი კოლეგების მიმართ, ის კანონპროექტი, რომელიც არის წარმოდგენილი, არ არის სამწუხაროდ გამოსავალი სიტუაციიდან. ის არ არის რეალური გზა. ჩემი აზრით რეალური გზა არის ის, რასაც ძალიან გულწრფელად გთავაზობთ”,განაცხადა თამარ ჩუგოშვილმა.
მისივე თქმით, ეს არის გამოსავალი, რომელიც განმუხტავს ვითარებას.
“მგონია, რომ თუ უმრავლესობა ამ გზას აირჩევს, ერთი მხრივ, შეუნარჩუნებს ერთიანობას და მეორე მხრივ, პროცესებს წაიყვანს სწორი მიმართულებით. მე ეს მგონია ერთადერთი სწორი გზა ამ სიტუაციაში”,- განაცხადა თამარ ჩუგოშვილმა.
მიიღებს თუ არა მმართველ გუნდთან დაპირისპირებული ეკა ბესელიას და მისი თანამოაზრეების მიერ მომზადებული კანონპროექტი უმრავლესობის მხადაჭერას. ხანგრძლივი და მწვავე განხილვის პროცესში აღმოჩნდა, რომ შესაძლოა, ბესელიას კანონპროექტმა მოსამართლეების უვადოდ დანიშვნის დროებით შეჩერებაზე იმაზე, მეტი დეპუტატის მხადაჭერა მიიღოს ვიდრე უმრავლესობას წარმოედგინა. იურიდიული კომიტეტის ყოფილმა ხელმძღვანელმა დეპუტატებს მის მიერ მომზადებული კანონპროექტი პირველი მოსმენით წარუდგინა და ყველა იმ მიზეზზე ისაუბრა, რის გამოც მმართველ უმრავლესობას დაუპირისპირდა.
მიუხედავად იმისა, რომ მმართველი პარტიის პოლიტსაბჭომ გუშინ გადაწყვიტა მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნის შეჩერებას მხარი არ დაუჭიროს, ქართულ ოცნებაში აღმოჩნდნენ დეპუტატები, ვინც ეს აზრი არ გაითვალსიწინა, საკუთარი გუნდის წევრების არგუმენტები არასაკმარისი აღმოჩნდა და მმართველ უმრავლესობას კანონპროექტის მხადაჭერისკენ მოუწოდებს.
ეკა ბესელიას მიერ მომზადებულ კანონპროექტს მხარს უჭერს პარლამენტის ყველა ოპოზოციური ფრაქცია. “ქართული ოცნება” კი არგუმენტებს არ ცვლის და ამბობს, რომ ბესელიას მიერ მომზადებული კანონპროექტი კონსტიტუციას ეწინააღმდეგება. პარლამენტის თავმჯდომარემ ისიც კი თქვა, რომ ამ კანონპროექტის მხადამჭერთა ნაწილმა კონსენსუსს “ნაციონალურ მოძრაობასთან” მიაღწია და ეს თვალშისაცემია. ირაკლი კობახიძის ამ განცახდებას ბესელიას და მისი მხახდამჭერების მწვავე შეფასებები მოყვა.
ეკა ბესელიას კანონპროექტს პირველი მოსმენით მხარი დეპუტატებმა დღის ბოლომდე უნდა დაუჭირონ. სწორედ კენჭისყრის შედეგზეა დამოკიდებული ეკა ბესელია და მისი მხარდამჭერები დატოვებენ თუ დარჩებიან გუნდში.
ირაკლი კობახიძემ პარლამენტში მიმდინარე სხდომა დატოვა
ირაკლი კობახიძემ პარლამენტში მიმდინარე სხდომაზე მნიშვნელოვანი საკითხის განხილვის დროს დატოვა. ამის მიზეზად კობახიძემ პარალელურად, ანალოგიურ თემაზე მიმდინარე შეხვედრა დაასახელა.
პარლამენტის პლენარულ სესიაზე ცხრა დეპუტატის მიერ მომზადებული “საერთო სასამართლოების შესახებ” კანონპროექტის განხილვა მიმდინარეობს, რომელიც მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნის 2024 წლამდე შეჩერებას ითვალისწინებს და რომელმაც უმრავლსეობასა და იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია.
კანონპროექტს ხელს აწერენ დეპუტატები: ეკა ბესელია, ზვიად კვაჭანტირაძე, ალექსანდრე ერქვანია, გედევან ფოფხაძე, კობა ნარჩემაშვილი, ლევან გოგიჩაიშვილი, ლევან კობერიძე, დავით ჭიჭინაძე და ოთარ ჩრდილელი.
ეკა ბესელიას თქმით, ინიციატივა სასამართლო სისტემიდან მოსამართლეების გაშვებას არ ისახავს მიზნად და გარკვეული პირების მიერ გაკეთებული განცხადებები, თითქოსდა კანონპროექტი სასამართლო კორპუსის განახევრებას გამოიწვევს, ხელოვნურად შექმნილი არგუმენტია.