ამერიკული ფარმაკო-გიგანტი “მერკი”  კონკურენტ კომპანიას “ჯონსონ და ჯონსონს” კორონავირუსის ვაქცინის წარმოებაში დაეხამრება რათა ვაქცინის წარმოება დაჩქარდეს.

ეს შეთანხმება უზრუნველყოფს, რომ უახლოეს თვეებში, აშშ-ს ჯანდაცვას მილონობით ახალი ვაქცინის დოზით უზრუნველყოფს. ამის შესახებ განცხადება, თეთრმა სახლმაც გააკეთა, როგორც ჯო ბაიდენი ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი აცხადებს, ეს შეთანხმება “მნიშვნელოვანი ნაბიჯია” რადგან ამერიკას საშუალებას მისცემს მაისში კოვიდ-19-ის ვაქცინა ყველა ამერიკელისთვის ჰქონდეს.

ამ დროისთვის, ფარმაცევტულმა კომპანიამ “ჯონსონი და ჯონსონი” კოვიდ-19-ის ვაქცინის 3.9 მილიონი დოზა აწარმოა. კომპანია ასევე პირობას დებს, რომ ივნისამდე კიდევ 100 მილიონამდე დოზას გამოუშვებს.

სანიტარული ზედამხედველობის, საკვები პროდუქტების და მედიკამენტების სამმართველომ განაცხადა, რომ Johnson & Johnson-ის  ვაქცინა უსაფრთხოა, ეფექტურად აღკვეთს კრონავირუსის მძიმე ფორმებით დაავადებას და რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, არ საჭიროებს მეორე დოზას.

Pfizer-სა და Moderna-ს ვაქცინებთან შედარებით Johnson & Johnson–ს ვაქცინის შენახვა საყინულის ნაცვლად მაცივარშიც შეიძლება.ვაქცინას ბელგიური კომპანია Janssen აწარმოებს. სხვა ვაქცინებისგან მას ის განასხვავებს, რომ კორონავირუსის წინააღმდეგ ვაქცინაციისას მისი მხოლოდ ერთი დოზაა საკმარისი. კომპანია წლის ბოლომდე აშშ-ს ვაქცინის 100 მილიონი დოზა უნდა მიაწოდოს. აშშ–ს მოსახლეობისთვის პირველი დოზები ხელმისაწვდომი იქნება მომდევნო კვირაში.

ექსპერტების აზრით ახალი ვაქცინა შესაძლოა Pfizer–ის და Moderna–ს ვაქცინების იაფფასიანი ალტერნატივა გახდეს, რადგან მათგან განსხვავებით ახალი ვაქცინის შენახვა ჩვეულებრივ მაცივარშიც შეიძლება და განსაკუთრებული ტემპერატურული რეჟიმი არ ჭირდება.

რა ვიცით მის შესახებ Johnson & Johnson-ის ვაქცინის შესახებ? 

აშშ–ს მარეგულირებელმა Johnson & Johnson–ის ვაქცინა ეფექტურად ცნო

 

ამერიკის მარეგულიერებლმა ორგანომ კორონავირუსის საწინააღმდეგო კომპანია Johnson & Johnson–ის ვაქცინა უსაფრთხოდ და ეფექტურად ცნო რაც იმას ნიშნავს, რომ ეს პრეპარატი უახლოეს დღეებში ის აშშ–ში დამტკიცებული რიგით მესამე ვაქცინა იქნება კორონავირუსის წინააღმდგე.

სანიტარული ზედამხედველობის, საკვები პროდუქტების და მედიკამენტების სამმართველომ განაცხადა, რომ ვაქცინა უსაფრთხოა, ეფექტურად აღკვეთს კრონავირუსის მძიმე ფორმებით დაავადებას და რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, არ საჭიროებს მეორე დოზას.

ექსპერტების აზრით ახალი ვაქცინა შესაძლოა Pfizer–ის და Moderna–ს ვაქცინების იაფფასიანი ალტერნატივა გახდეს, რადგან მათგან განსხვავებით ახალი ვაქცინის შენახვა ჩვეულებრივ მაცივარშიც შეიძლება და განსაკუთრებული ტემპერატურული რეჟიმი არ ჭირდება.

აშშ–ში, სამხრეთ აფრიკასა და ბრაზილიაში ჩატარებულმა წინასწარმა კლინიკურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ახალს ვაქცინას შეუძლია 85%–ზე მეტად აღკვეთოს დაავადების მძიმე შემთხვევები, თუმცა კრონავირუსის საშუალო და მსუბუქი ფორმების წინააღმდეგ მისი ეფექტურობა 66%–ს არ აღემატება.

ამასთან, კვლევის არცერთი მონაწილე ვაქცინის მიღებიდან 28 დღის განმავლობაში არ გარდაცვლილა და არც საავადმყოფოში მოხვედრილა.

 

კომპანია Johnson & Johnson აცხადებდა, რომ მარეგულირებლის მიერ დამტკიცების შემთხვევაში მაშინვე შეუძლია 4 მილიონი დოზის გამოშვება, მარტის ბოლოსთვის კი უკვე 20 მილიონი დოზის დამზადება.

ვაქცინის პირველი 12 მილიონი დოზა ამერიკის ფედერალურ მთავრობას გადაეცემა.

განა მსოფლიოს პირველი ქვეყანა გახდა, რომელმაც Covax-ის პროგრამის ფარგლებში კორონავირუსის ვაქცინის პირველი პარტია მიიღო. ეს პლატფორმა მსოფლიოს უღარიბეს ქვეყნებში ვაქცინაციის უზრუნველყოფისთვის არის შექმნილი. AstraZeneca –ს 600 ათას დოზიანი პარტია, რომელშიც ინდოეთშია წარმოებული ოთხშაბათს აკრაში ჩაიტანეს.

ვაქცინის პირველ მიმღებ ქვეყანად განა იმის გამო შეირჩა, რომ სხვებზე უკეთ მოემზადა ვაქცინაციისთვის. მოსალოდნელია, რომ პირველი აცრა უკვე მომავალი კვირის დასაწყისში გაკეთდება. პირველ რიგში ვაქცინას ჯანდაცვის სისტემის მუშაკები, 60 წელს გადაცილებულები, ასევე ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანები და მაღალჩინოსნები მიიღებენ.

განას მოსახლეობა 30 მილიონია. აქ პანდემიის დაწყებიდან ინფიცირების 80 ათას შემთხვევაზე მეტი და გარდაცვალების 580 შემთხვევა დაფიქსირდა. თუმცა, ტესტირების პრობლემების გამო ეს ციფრები შეიძლება არაზუსტი იყოს.

Covax-ის პროგრამა ჯანმოს ხელმძღვანელობით შეიქმნა ვაქცინაციისა და იმუნიზაციის გლობალური ალიანსის, ასევე ეპიდემიური მზადყოფნის სფეროში ინოვაციების კოალიციის მონაწილეობით.

პროგრამის ამოცანაა უღარიბესი ქვეყნები ვაქცინის მიმღებთა რიგში ბოლო არ აღმოჩნდნენ. ამაში მათ დაფინანსების საშუალებით 98 მდიდარი და განვითარებული ქვეყანა დაეხმარება.

ჯანმო თვლის, რომ 190 უღარიბესი ქვეყნის მოსახლეობა ერთი წლის მანძილზე მოსახლეობის 20%–ის ასაცრელად საკმარის დოზას მიიღებს საკუთარი საბიუჯეტო სახსრების დახარჯვის გარეშე, რაც ჯამში 2 მილიანდ დოზას შედაგენს.

Covax-ის პლატფორმიდან უკრაინა 16 მილიონ დოზას ელოდება. რამდენ დოზას ელოდება საქართველო ამ პლატფორმიდან და როდის, დაზუსტებით არავინ ამბობს. საუბარია წლის ბოლომდე ჯამში 1 400 000 დოზა ვაქცინის მიღებაზე, რაც 700 000 ადამიანის ასაცრელად არის საკმარისი.  პირველ ეტაპზე საუბარი იყო მარტის ბოლომდე 200 00 დოზამდე AstraZeneca–ს ვაქცინის შემოტანაზე. თუმცა ამ დღეებში ითქვა, რომ დაზუსტებული ინფორმაცია ვადების შესახებ ჯერჯერობით არ არსებობს.

ამერიკულმა ფარმაცევტულმა კონცერნმა, Novavax–მა განაცხადა, რომ მის მიერ შემუშავებულმა ვაქცინამ,  NVX-CoV2373–მა კლინიკური კვლევების მეორე და მესამე ფაზები გაიარა. მისი ეფექტურობა 89.3 პროცენტია. დიდ ბრიტანეთსა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში ჩატარებულმა კვლევებმა კი აჩვენა, რომ ვაქცინა ეფექტურია და ვირუსის მუტაციის შემთხვევაშიც მოქმედებს, კერძოდ კი ბრიტანული და სამხრეთ აფრიკული ვარიანტის წინააღმდეგ. პრეპარატმა კლინიკური კვლევები ათასობით ადამიანის მონაწილეობით ჩაატარა. შედეგად კი მისი ეფექტურობა აჩვენა.  თუმცა ბრიტანული ვარიანტის მიმართ პრეპარატმა უფრო მეტი ეფექტურობა აჩვენა, ვიდრე სამხრეთ აფრიკულის მიმართ.

კომპანია Novavax–ის პრეპარატი ინაქტივირებული კორონავირუსის საფუძველზეა შექმნილი. მისი საფუძველია SARS-CoV-2 პათოგენის  S ცილა, რომელიც რეკომბინანტური ნანონაწილაკების სახით არის წარმოდგენილი. ვაქცინა შეიძლება 2–8 გრადუს ტემპერატურაზე ინახებოდეს, რაც მას უპირატესობას ანიჭებს Pfizer/BioNTech–ის ვაქცინასთან შედარებით.

კვლევების ანალიზმა აჩვენა, რომ ვაქცინაციისას იშვიათი იყო გვერდითი მოვლენების შემთხვევები.

მიკრობიოლოგიისა და იმუნოლოგიის პროფესორი, ჯონ მური როიტერთან საუბრისას ამბობს, რომ Novavax–ის ვაქცინის კვლევების მონაცემები უკვე ნებადართული ორი ვაქცინის – Moderna და Pfizer/BioNTech–ის მონაცემებთან შედარებისას აგებს, რადგან ამ ორმა პრეპარატმა კლინიკური კვლევების მესამე ფაზაზე 94–95 პროცენტიანი ეფექტურობა აჩვენა, მაგრამ სტატისტიკის თვალსაზრისით ეს არც ისე რელევანტურია. “ვაქცინა პრინციპში კარგად მოქმედებს ბრიტანული ვარიანტის წინააღმდეგ, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ეფექტური იქნება აშშ–შიც“– ამბობს მური.

ამჟამად NVX-CoV2373 –ის ტესტირება აშშ–სა და მექსიკაში მიმდინარეობს კლინიკური ცდების ფარგლებში, სახელწოდებით  PREVENT-19. თებერვლის შუა რიცხვებამდე კვლევებში მონაწილეობა უნდა მიიღოს 30 000–მა ადამიანმა.

ბრიტანეთში ჩატარებული კვლევა საბაზო უნდა გახდეს გაერთიანებულ სამეფოში, ევროკავშირსა და სხვა ქვეყნებში პრეპარატის დაშვებისთვის. თუმცა, თავდაპირველად მისი შედეგები უნდა გამოქვეყნდეს. Novavax აპირებს შესაბამის უწყებებს ნებართვისთვის განაცხადით მარტში ან აპრილში მიმართოს.

კომპანია იმედოვნებს, რომ აშშ–ში სასწრაფო წესით დაშვებას მიიღებს. ევროკომისიას Novavax–ის ვაქცინის 200 მილიონი დოზის შეძენა უნდა. დიდმა ბრიტანეთმა 60 მილიონი დოზა შეუკვეთა. ცდების მეორე და მესამე ეტაპების შედეგების გამოქვეყნების შემდეგ Novavax–ის აქციები ამერიკულ საფონდო ბირჟაზე 34%–ით გაიზარდა.

ბრიტანეთის იმუნიზაციის საქმეთა მინისტრმა, ნადიმ ზაჰავიმ განაცხადა, რომ მომავალში ვაქცინა შესაძლოა აბების სახით გამოჩნდეს. მისი თქმით, ასეთი ტექნოლოგიები უკვე შემუშავების პროცესშია და ბრიტანეთს აქვს შესაძლებლობა ვაქცინების ფართო სპექტრის წარმოების შესახებ, რომლებიც ნებისმიერ შტამს შეებრძოლება.

ამასთან,  მან დაადასტურა, რომ ამჟამად ბრიტანეთი პრობლემებს წააწყდა AstraZeneca–ს ვაქცინის მიწოდებასთან დაკავშირებით, რაც ვაქცინაციის კამპანიის მსვლელობას აფერხებს.

ასეთივე პრობლემა არსებობს რიგ სხვა ევროპულ ქვეყნებში, და ექსპერტების აზრით ვაქცინა აბების სახით მათ გადაჭრას შეუწყობს ხელს, რადგან აბების ტრანსპორტირება და შენახვა უფრო ადვილია.

ბიბისი–ს ინფორმაციით ბრიტანულმა გიგანტმა ბიოტექნოლოგიების სფეროში , კომპანია IoBio–მ განაცხადა, რომ ადრე დაწყებული პრეპარატების  აბების ფორმით გამოცდამ ცხოველებზე დადებითი შედეგები აჩვენა. ამჟამად IoBio და ამერიკული კომპანია ImmunityBio მზად არიან კლინიკური კვლევები ბრიტანეთის ტერიტორიაზე დაიწყონ, როგორც კი ბრიტანეთის რეგულატორი მწვანე შუქს აუნთებს. აშშ–ში აბების ფორმით დამზადებული ვაქცინის ცდები ჯერ კიდევ იანვარში დაიწყო.

“კაფსულების შემთხვევაში აღარ იქნება საჭირო ვაქცინაციის პროცესში მედიკოსების ჩართვა, მათი გაგზავნა Amazon Prime–ითაც  კი იქნება შესაძლებელი, შემდეგ კი ერთ დღეში პრაქტიკულად მთელი მოსახლეობის აცრა“– ამბობს IoBio–ს გენერალური დირექტორი უეინ ქენონი.

ბევრი ექსპერტი ამბობს, რომ ვაქცინის ორი დოზის გაკეთება ინექციის სახით, რომლის გაკეთება მხოლოდ მედიკოსებს შეუძლიათ, თანაც რამდენიმე კვირიანი შუალედით, ვაქცინაციის ყველაზე გრძელი და რთული გზაა, რაც კი შეიძლება არსებობდეს. აბების გარდა განიხილება პრეპარატის ცხვირში ჩასაწვეთებელი წვეთების და პლასტირების ფორმითაც გამოშვებაც.

მსოფლიოს ქვეყნები შეშფოთებულნი არიან იმით, რომ კომპანია     AstraZeneca–ს მიერ წარმოებული ვაქცინა, რომელიც ოქსფორდის უნივერსიტეტთან ერთად შეიქმნა, როგორც აღმოჩნდა ნაკლებ ეფექტურია კორონავირუსის ეგრეთწოდებული სამხრეთ აფრიკული შტამის მიმართ. პრეპარატი მოხმარებისთვის ბევრ სახელმწიფოშია ნებადართული, თუმცა ახალი შტამის სწრაფად გავრცელების შემთხვევაში ამ პრეპარატით ვაქცინაცია შესაძლოა უშედეგო აღმოჩნდეს.

სამხრეთ აფრიკელი მეცნიერების განცხადებით ქვეყანაში კოვიდით დაავადების შემთხვევების 90% ახალ შტამზე მოდის.  ბოლო კლინიკურმა კვლევებმა ორიათასზე მეტი ადამიანის მონაწილეობით აჩვენა, რომ ამ ვაქცინას მხოლოდ დაავადების მძიმე ფორმების აღკვეთა შეუძლია, მსუბუქი და საშუალო სიმპტომების შემთხვევებისგან კი მინიმალურად იცავს.

იოჰანესბურგის ვითვოთერსრენდის უნივერსიტეტში ჩატარებულმა კვლევამ, რომელიც კოლეგებს ჯერ-ჯერობით არ გადაუმოწმებიათ, დაადგინა, რომ ბრიტანული ვაქცინა იძლევა მხოლოდ “შეზღუდულ დაცვას ახალგაზრდებში, რომლებსაც სამხრეთ აფრიკული ვარიანტით გამოწვეული დაავადების ზომიერი ფორმები აქვთ.”

ეს სიახლე დარტყმა აღმოჩნდა სამხრეთ აფრიკისთვის, სადაც ვირუსით 46 ათასზე მეტი ადამიანი გარდაიცვალა. ქვეყანა“ასტრაზენეკას” ვაქცინის მილიონი დოზით მოსახლეობის აცრის დაწყებას უახლოეს დღეებში გეგმავდა. კვლევამ აღმოაჩინა, რომ სამხრეთ აფრიკული ვარიანტით დაავადების ზომიერ შემთხვევებში, ვაქცინის ეფექტურობა მხოლოდ 22 პროცენტია.

სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ხელისუფლებამ პრეპარატ  ვაქცინაცია შეაჩერა.კვირას სამხრეთ აფრიკამ AstraZeneca–თი “კოვიდ-19”-ის ვაქცინაცია შეაჩერა.

კვლევების შედეგები ჯერჯერობით არ არის სერთიფიცირებული, თუმცა უკვე ბევრმა ქვეყანამ ეჭვი გამოთქვა AstraZeneca–ს ახალი პარტიის შესყიდვის მიზანშეწონილობასთან დაკავშირებით. მანამდე ევროპის ქვეყნების უმრავლეოსბამ ეს პრეპარატი მხოლოდ 55 წლამდე ასაკის ჯგუფებისთვის ჩათვალა მიზანშეწონილად მისი ეფექტურობის შესახებ არასაკმარისი მონაცემების გამო.

ამასობაში სამხრეთ ფრიკული შტამი აქტიურად ვრცელდება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ფარგლებს გარეთ. მაგალითად ბრიტანეთში ამ მომენტისთვის უკვე 147 შემთხვევაა გამოვლენილი.   დიდ ბრიტანეთში ვაქცინის პირველი დოზა მინიმუმ 12 მილიონმა ადამიანმა უკვე მიიღო. მათგან დიდი ნაწილი სწორედ AstraZeneca–ს პრეპარატით არის აცრილი. ვირუსის ეს ვარიანტი 32 ქვეყანაში, მათ შორის, შეერთებულ შტატებში იქნა აღმოჩენილი.

კომპანიაში პირობას დებენ, რომ ვაქცინის მოდიფიცირებას მოახდენენ.

კვირას “ასტრაზენეკამ” გამოაცხადა, რომ მუშაობს სხვა ვაქცინაზე, რომელიც შესაძლოა სამხრეთ აფრიკული ვარიანტის მიმართ უფრო ეფექტური იყოს. მოელიან, რომ ახალი ვაქცინა შემოდგომისთვის გამოჩნდება.

ევროპამ საერთო ძალისხმევით კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის კამპანია უნდა დააჩქაროს, პარალელურად კი ფარმაცევტულმა ფირმებმა მკვეთრად უნდა გაზარდონ საწარმოო სიმძლავრეები. ამის შესახებ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია აცხადებს იმ ფონზე, როცა კორონავირუსის ახალი შტამების მიმართ არსებული ვაქცინების ეფექტურობასთან დაკავშირებით შეშფოთება იზრდება.

ჯანმოს ევროპის რეგიონული ბიუროს დირექტორი, ჰანს კრუგე აცხადებს, რომ ვირუსი სულ უფრო მეტი სიჩქარით ვრცელდება, ამიტომაც სულ უფრო მეტი ადამიანი ავადდება. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ სხვადასხვა ქვეყნების ჯანდაცვის სისტემებს, რომლებიც ისედაც გადატვირთულია, სულ უფრო უჭირთ პაციენტთა ნაკადებთან გამკლავება.

მეორე მომენტი – ვაქცინის ეფექტურობაა.

“არსებობს ზოგიერთი წინასწარი მონაცემი, რომ კერძოდ, სამხრეთ აფრიკულმა ვარიანტმა შეიძლება რიგი პრობლემები გამოიწვიოს, თუმცა ამაში ჯერ არ ვართ დარწმუნებული. სწორედ ამიტომ, ძალიან ფხიზლად უნდა ვიყოთ“– თქვა კრიუგემ.

ამჟამად მსოფლიოში კორონავირუსის დაახლოებით 4000 ვარიანტი არსებობს. არ არის გამორიცხული სხვა, უფრო პრობლემური მუტაციების გამოჩენა. საფრანგეთის და გერმანიის სამართალდამცავმა ორგანოებმა ორ ქვეყანას შორის მოძრავი მატარებლების მგზავრების კონტროლი გააძლიერეს.

ვაქცინაცია აქტიურად მიდის ევროკავშირის ყველა ქვეყანაში. ესპანეთში ჯანდაცვის სამინისტრომ ოქსფორდის უნივერსიტეტის ვაქცინის – ასტრა ზენეკას გამოყენების უფლება გასცა, თუმცა მხოლოდ 18–დან 55 წლამდე ასაკის ადამიანებში.

ხელისუფლების გადაწყვეტილებით AstraZeneca–ს ვაქცინით პირველ რიგში მედიკოსებს და სოციალურ მუშაკებს აცრიან, რომლებიც პანდემიასთან ბრძოლის მოწინავე ხაზზე არიან. ესპანელებს კი, რომლებიც  მოხუცებულთა სახლებში ცხოვრობენ, Pfizer–ის და  Moderna–ს პრეპარატებით აცრიან.

იტალიის ხელისუფლება პირობას დებს, რომ მარტის ბოლომდე 7 მილიონ მოქალაქეს აცრის. მკაცრი შეზღუდვების შემდეგ, რომლებიც პანდემიის მეორე ტალღის დროს მოქმედებდა, ქვევყნის 20–დან 15 რეგიონში უკვე გაიხსნა ბარები და რესტორნები, თუმცა 18 საათამდე იმუშავებენ. იტალიაში გახსნილია მუზეუმებიც.

კორონავირუსთან დაკავშირებული შეზღუდვები მთელ მსოფლიოში თითქმის ერთი წელია გრძელდება. პროგნოზების მიხედვით შეზღუდვების რეალური შემსუბუქება მხოლოდ ზაფხულისთვის არის მოსალოდნელი. ამ ხნის მანძილზე ადამიანებმა სრულიად შეიცვალეს სამომხმარებლო ჩვევები, ნაკლებად აქცევენ ყურადღებას საკუთარ გარეგნობას და სულ უფრო მეტად – სახლს.

აშშ–სა და ევროპის ქვეყნებში ქუსლიანი ფეხსაცმლის გაყიდვები 40%–ით დაეცა. ქალებს თითქმის აღარ დარჩათ ადგილი, სადაც ასეთ ფეხსაცმელს ჩაიცვამენ. პროფესიონალური კოსმეტიკის და მაკიაჟის გაყიდვები 25%–ით შემცირდა. ზუმში ურთიერთობისას ადამიანებს ნაკლებად ადარდებთ მაკიაჟის დეტალები.

უმსხვილესი დასავლური აუდიტორული კომპანიები და ბანკები მთელი წლის მანძილზე ამონიტორინგებდნენ სიტუაციას სამომხმარებლო ბაზარზე და ისეთ რყევებს აფიქსირებდნენ, რაც ადრე წარმოუდგენელი იყო.

მაგალითად, ფეხსაცმლის გაყიდვები 30%–ით შემცირდა. ტანსაცმლის გაყიდვები საშუალოდ 20%–ით. მაგალითად, ტანსაცმლის ერთ–ერთი უმსხვილესი მსოფლიო ბრენდის, შვედური H&M–ის გაყიდვები 2020 წელს 18%–ით შემცირდა.

კომპანია Deloitte–ის კვლევაში ნათქვამია, რომ ახალ ავეჯს პანდემიის პერიოდში 25%–ით ნაკლებად ყიდულობენ, ახალი საათების და სამკაულების გაყიდვა კი 20%–ით დაეცა. ანალიტიკოსები ამ ტენდენციას იმით ხსნიან, რომ ადამიანებს ასეთი საქონლის პირადად არჩევა უყვართ, 2020 წლის მარტის შემდეგ კი ასეთი შესაძლებლობა პრაქტიკულად არ ქონდათ.

საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტო, რომელიც 1970–იანი წლების შუა პერიოდიდან ამონიტორინგებს ენერგიის ყველა სახეობის მოხმარებას ამბობს, რომ მთლიანობაში დახურული ოფისების და სავაჭრო ცენტრების ხარჯზე მოხმარება ჯამში 20%–ით შემცირდა.

ევრვოკავშირის ქვეყნებმა რეკოროდი დაამყარეს მზის და ქარის ენერგიის მოხმარებით – სააგენტოში ამბობენ, რომ მეორე ასეთი შანსი ენერგიის განახლებად წყაროებზე გადასასვლელად შეიძლება აღარც იყოს.

ალკოჰოლური რეკორდები

დიდი ბრიტანეთის მოქალაქეებმა პროდუქტების შეძენის გზები და ზოგიერთი ჩვევა შეიცვალეს. ონლაინ შეკვეთები 9%–დან 60%–მდე გაიზარდა. ამან კი ის გამოიწვია, რომ სუპერმარკეტების ბევრ ქსელში კურიერების გასაგზავნი დახლები სამი–ოთხი კვირით ადრეა დაკავებული, ბიზნესი კი შეკვეთებს ვერ აუდის.

ხორცის გაყიდვა 10%–ით გაიზარდა ბოლო წლების ტენდენციისგან განსხვავებით, რომელიც სულ უფრო მეტი ახალგაზრდა ადამიანის მიერ ვეგეტარიანობაზე გადასვლით იყო გამოწვეული. თუმცა, მათი მხრიდან მოთხოვნის შემცირება მათ დააკომპენსირეს, ვინც სახლიდან დაიწყო მუშაობა და კაფე–რესტორნებში ლანჩის ჭამა შეწყვიტა.

ბიბისი–ს შეკვეთით ჩატარებული კვლევის მიხედვით მკვეთრად გაიზარდა ახალი ხილის და რძის პროდუქტების გაყიდვები. ბრიტანელებმა 2020 წელს მათ შესაძენად 257 მილიონი ფუნტით მეტი დახარჯეს, ვიდრე 2019 წელს.

ასევე სახლიდან მუშაობას უკავშირებენ ექსპერტები იმას, რომ ქვეყანაში 2 მილიონით ნაკლები ტანის დეზოდორი გაიყიდა. ექსპერტები თავს იკავებენ იმის ახსნისგან, რატომ გაიყიდა ქვეყანაში 28 მილიონი ფუნტით ნაკლები ღირებულების კბილის ჯაგრისები, ვიდრე ერთი წლის წინ.

მკვლევარები  JP Morgan–ის საინვესტიციო ჯგუფიდან სახლის სარეცხ საშუალებებზე ანომალურ მოთხოვნას აფიქსირებენ: სახლის, სააბაზანოს, სამზარეულოს საწმენდ საშუალებებზე მოთხოვნა გასულ წელთან შედარებით 33%–ით გაიზარდა. ჭურჭლის სარეცხი მანქანების გაყიდვები 40%–ით გაიზარდა და ეს ნივთი 2020 წელს აშშ–სა და ევროპაში ყველაზე საყვარელ საყოფაცხოვრებო ტექნიკად იქცა.

თმის საღებავს 2020 წელს 30%–ით უფრო ხშირად ყიდულობდნენ, ვიდრე 2019 წელს. სილამაზის სალონები ამ პერიოდში ხშირად იყო დაკეტილი და ადამიანები სახლში ყოფნისას თმას თავად იღებავდნენ, ზოგჯერ თავისუფალი დროის გაყვანის მიზნით.

როგორც ჩანს, 2020 წლის მთავარ პრობლემად ალკოჰოლის მოხმარება იქცა.  JP Morgan–ის ინფორმაციით აშშ–ში მაგარ სპირტიან სასმელებზე მოთხოვნის 40%–იანი ზრდა დაფიქსირდა, ღვინოსა და ლუდზე კი 20%–იანი.

ბრიტანეთში სპეციალიზირებული გამოცემა The Drink Business კიდევ უფრო მძიმე  მონაცემებს აქვეყნებს. მაგარი ალკოჰოლური სასმელების მოხმარება ბრიტანეთში 2019 წელთან შედარებით 64%–ით გაიზარდა, ღვინისა და ლუდის მოხმარება კი 49%–ით.

ყოველწლიურად ალკოჰოლურ დამოკიდებულებასთან მებრძოლი ორგანიზაციები დიდ ბრიტანეთში “მშრალ იანვარს“ აცხადებენ– ეს არის ერთი თვე ალკოჰოლის გარეშე წვეულებებით და ზეიმით დატვირთული დეკემბრის შემდეგ.

ამ აქციაში წინასწარი მონაცემებით 10 მილიონამდე ბრიტანელი აპირებდა მონაწილეობას, თუმცა უკვე პირველი კვირის შემდეგ მათმა მეოთხედმა აღიარა, რომ დალევისგან თავი ვერ შეიკავა.

ტაბლოიდ Sun–ს მოყავს მონაცემები, რომელთა მიხედვით ქვეყანაში ალკოჰოლის უმსხვილესმა ონლაინ მღაზიამ The Drop Store–მა 2021 წლის პირველ 12 დღეში რვაჯერ მეტი სპირტიანი სასმელი გაყიდა, ვიდრე 2020 წლის ანალოგიურ პერიოდში.

რაც შეეხება რუსეთს, როგორც ირკვევა ამ ქვეყანაში ფულს ყველაფერზე ზოგავენ, გარდა მზესუმზირისა და ახალი წლისა.

რუსეთში მსგავსი კვლევები ნაკლებად ტარდება და მონაცემები ნაკლებად არსებობს, გარდა ამისა, რუსულ ლოქდაუნებს ევროპისგან განსხვავებული სპეციფიკა ჰქონდათ, თუმცა კვლევითი ჰოლდინგის, “Ромир”–ის ინფორმაციით რუსეთის მოქალაქეებმა ყოველდღიური ხარჯები მკვეთრად შეამცირეს – მარტთან შედარებით ვარდნამ 16.6% შეადგინა. დაახლოებით მსგავსი მონაცემებია აშშ–ში, სადაც მოქალაქეები გაზაფხულზე 15%–ით ნაკლებს ხარჯავდნენ სრულიად გაურკვეველი მომავლის შიშით.

რუსეთის მოქალაქეებმა 3%–ით მეტის ხარჯვა დაიწყეს საკვებზე და ჰიგიენის საშუალებებზე. ონლაინ ვაჭრობის ზრდამ კურიერებისთვის სპეციალიზებული ავტომობილების გაყიდვების ზრდა გამოიწვია, თუმცა დასავლეთთან განსხვავება კვლავ დიდია.

კვლევის თანახმად რუსების მხოლოდ 10%–მა დაასახელა სუპერმარკეტში წასვლა უკიდურესად არაკომფორტულა საქმიანობად. აშშ–ში ასე თვლის მოქალაქეთა 23%, დასავლეთ ევროპაში კი 40%.

ამ დროისთვის არ არსებობს მონაცემები, როგორ გაიზარდა რუსეთში ალკოჰოლზე მოთხოვნა, თუმცა კვლევის მიხედვით ნოემბერში მოსახლეობის 22% აპირებდა კოსმეტიკის ხარჯების შემცირებას, 15% – სათამაშოების და თამაშების ხარჯების, 13% კი ტანის მოვლის საშუალებებზე აპირებდა თანხის დაზოგვას.

“Nielsen Россия”–ს მონაცემებით დისტანციურ მუშაობაზე გადასვლის პარალელურად შემცირდა მოთხოვნა ყავასა და ნამცხვრებზე, სამაგიეროდ მკვეთრად – 31 პროცენტით გაიზარდა მოთხოვნა მზესუმზირაზე.

ამავე მონაცემებით, 2020 წელს რუსებმა საახალწლოდ იმაზე 25%–ით მეტი დახარჯეს, ვიდრე ერთი წლის წინ. თუმცა, უნდა ითქვას რომ ამ ხარჯებში საახალწლო სუფრის წილი გაიზარდა, საჩუქრების წილი კი შემცირდა.