Tag: ჯანმრთელობა და მედიცინა

თეთრმა სახლმა განცხადა, რომ ბრაზილიას ორ მილიონ დოზა ჰიდროქსიქლოროქინს (პლაქვენილი) გაუგზავნის.

„ის გამოყენებული იქნება ბრაზილიის ექთნების, ექიმების და ჯანდაცვის სპეციალისტების დასაცავად ვირუსისსგან“, – განაცხადა თეთრმა სახლმა. „ის ასევე გამოყენებული იქნება ბრაზილიაში ინფიცირებულთა სამკურნალოდ“, – აღნიშნა ადმინისტრაციამ.

ჰიდროქსიქლოროქინი მალარიის საწინააღმდეგო წამალია. ტრამპი პანდემიის დასაწყისისიდან უარს აცხადებდა გაეთვალისწინებინა ჯანდაცვის პროფესიონალების რჩევები წამალთან დაკავშირებით. ის აგრძელებს წამლის მხარდაჭერას კორონავირუსთან ბრძოლის საქმეში. მიუხედავად იმისა, რომ არ არსებობს დასტური იმის, რომ წამალი ეფექტურია.

ცოტა ხნის წინ პრეზიდენტმა ისიც კი განაცხადა, რომ ის თავად იღებს ჰიდროქსიქლოროქინს.

თეთრი სახლის განცხადებაში ასევე ნათქვამი იყო, რომ ორი ქვეყანა საერთო ძალებით ეცდება კვლევების ჩატარებას.

შეერთებული შტატებში და ბრაზილიაში დაინფიცირებულთა საერთო რაოდენობა იმაზე უფრო მეტია ვიდრე მსოფლიოს სხვა ნაწილში ერთად აღებული.

წყარო: ამერიკის ხმა

ბელგიელ პრინც იოახიმს კორონავირუსი დაუდგინეს. ის ბელგიის ყოფილი მეფის, ალბერტ მეორეის შვილიშვილი და ამჟამინდელი მეფის, ფილიპის ნათესავია. დიაგნოზის დასმამდე ცოტა ხნით ადრე პრინცი ესპანეთის ქალაქ კორდოვაში წვეულებაზე ნახეს. ბელგიის სამეფო სახლმა დაადასტურა, რომ იოახიმი მართლაც იმყოფებოა 24 მაისს ესპანეთში სამუშაო ვიზიტით, თუმცა ცნობილია, რომ პრინცს დიდი ხანია ურთიერთობა აქვს ესპანელ ქალთან.

ესპანური პრესა იტყობინება, რომ 27 მაისს პრინცი კერძო წვეულებაზე იყო, რომელზეც 27–მა ადამიანმა მოიყარა თავი, რაც კარანტინის რეჟიმის სასტიკი დარღვევაა. ბელგიური პრესა კი ამტკიცებს, რომ წვეულებას 10–12 ადამიანი ესწრებოდა და ეს დარღვევა არ არის.

ბელგიის სამეფო სახლი აცხადებს, რომ პრინცს დაავადების სუსტი სიმპტომები აქვს და მისი მდგომარეობა საშიში არ არის. ყველა, ვისაც კორდოვაში გამართულ წვეულებასთან კავშირი ქონდა კარანტინში გაგზავნეს.

იტალიელი ექიმები და ექთნები ნამდვილ გმირებად აღიარეს კორონავირუსთან მათი თავდადებული ბრძოლის გამო, თუმცა ახლა, როცა ეპიდემიის პიკი და ყველაზე რთული დრო უკან დარჩა, მათი მდგომარეობა სულაც არ გაუმჯობესებულა.

ლომბარდია მსოფლიოში Covid19-ისგან ყველაზე დაზარალებული რეგიონია. იქაურ მედიკოსებს ახლაც არ ულხინთ.

პაოლო მირანდა – კრემონაში ინტენსიური თერაპიის პალატის ექთანია. ის ამბობს, რომ ძალიან დაძაბულია, ყველაფერზე ადვილად ღიზიანდება და ჩხუბსაც იწყებს. რამდენიმე კვირის წინ პაოლომ ფოტოების გადაღება დაიწყო, რათა რეანიმაციული პალატის ფოტომემატიანე შემოინახოს.

“ის, რაც ჩვენ გადავიტანეთ არ უნდა იქნას დავიწყებული. მალე ეს ისტორიად იქცევა“ – ამბობს ის.

პაოლოს სურს აღბეჭდოს, როგორ მუშაობენ ის და მისი კოლეგები ფაზა2–ის დროს, როცა ცხოვრება თანდათანობით ნორმალურ კალაპოტს უბრუნდება.

“მართალია საგანგებო ვითარება შემსუბუქდა, მაგრამ თავს ისევ სრულ სიბნელეში ვგრძნობთ. ისეთი შეგრძნებაა, თითქოს დაჭრილები ვართ. რაც ვნახეთ და გადავიტანეთ, ყველაფერი ჩვენში, შიგნით დარჩა.“– ამბობს ის.

ასეთივე მდგომარეობაშია რეანიმაციის მედდა მონიკა მარიოტი. ის ამბობს, რომ ახლა უფრო უჭირთ, ვიდრე კრიზისის დროს.

“მაშინ ჩვენს წინაშე ხილული მტერი იყო. ახლა კი გაგვიჩნდა დრო რეფლექსიისთვის და თავს დაკარგულად ვგრძნობ, არსებობა კი უმიზნოდ მეჩვენება“ – ამბობს მონიკა.

ეპიდემიის პიკზე ისინი შინაგანად მობილიზებულები და ყოველ წამს დაკავებულები იყვნენ. ახლა დაძაბულობა შემცირდა, მასთან ერთად კი ადრენალინის გამოყოფაც.

სამაგიეროდ ზედაპირზე ამოვიდა მთელი სტრესი, რომელიც ბოლო კვირების განმავლობაში დაგროვდა.

“უძილობა და კოშმარები მტანჯავს. ღამე ათჯერ მაინც მაღვიძებს გულისცემა და ჰაერის უკმარისობა.“– ამბობს მონიკა.

მისი კოლეგა, ელიზა პიცეირა ამბობს, რომ საგანგებო მდგომარეობის დროს მისი ენერგია ამოუწურავი ეჩვენებოდა, თუმცა ახლა ამოიწურა.

მას ძალა საჭმლის მოსამზადებლად და სახლის მისალაგებლადაც არ ყოფნის. ამბობს, რომ შაბათ–კვირას დღის უდიდეს ნაწილს უბრალოდ დივანზე მჯდარი ატარებს.

კიდევ ერთი რეანიმაციის მედდას, მარტინა ბენედეტის ტოსკანადან დღემდე ეშინია ახლობლებთან და მეგობრებთან შეხვედრა, რათა მათ ინფექცია არ გადასდოს.

“ქმართანაც კი დისტანცირებული ვარ, სხვადასხვა ოთახში გვძინავს. თითქოს არაფრის ძალა აღარ მაქვს. ყოველთვის, როცა სასეირნოდ გამოვდივარ პანიკა მეწყება და სახლში დარუნებას ვჩქარობ. არ ვარ დარწმუნებული, რომ ისევ მინდა ექთნად მუშაობა. ამ ორი თვის მანძილზე იმაზე მეტი სიკვდილი ვნახე, ვიდრე ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში.“ – ამბობს ის და დასძენს, რომ რაც მეტს ფიქრობს, მით ნაკლებ თავდაჯერებას გრძნობს.

იტალიელ მედიკოსთა დაახლოებით 70%, ვინც ყველაზე დაზარალებულ რეგიონებში კორონავირუსთან ბრძოლაში მონაწილეობდა, გადაწვის ეფექტით იტანჯება. ასეთი შედეგები აჩვენა ბოლო კვლევამ.

“ფაქტიურად ახლა ექიმებისა და ექთნებისთვის ყველაზე რთული მომენტია. როცა ადამიანი კრიზისს ებრძვის, მისი ორგანიზმი გამოყოფს ჰორმონებს, რომლებიც სტრესის დაძლევაში ეხმარება. მაგრამ როცა ბოლოს და ბოლოს მოდუნების შესაძლებლობა ეძლევა, ხელახლა იაზრებს იმას,რაც დაემართა და მუდმივად იმაზე ფიქრობს. გარშემო საზოგადოება კი წინ მიდის. ეს დამანგრევლად მოქმედებს და ადამიანი ამ დროს ემოციურად და ფიზიკურად გამოფიტულად გრძნობს თავს“– ამბობს კვლევის ხელმძღვანელი, სერენა ბარელო და შიშობს, რომ ბევრ ექიმს და ექთანს ეპიდემიის შემდეგ კიდევ დიდხანს შეაწუხებს პოსტტრავმული სინდრომი. მისი ზემოქმედება შეიძლება თვეობით და წლობით გაგრძელდეს და ადამიანებს ცხოვრება მოუწამლოს.

მედიკოსებისთვის ეს იმას ნიშნავს, რომ ვეღარ შეძლებენ ენერგიულად მუშაობას და კონცენტრირებას, რასაც მათი პროფესია ითხოვს.

დავიწყებული გმირები

მთელ მსოფლიოში ფრონტის წინა ხაზზე მომუშავე ექიმებს და ექთნებს, რომლებიც სიცოცხლეს რისკავენ გმირებად რაცხავენ. თუმცა იტალიაში მათ მიმართ  საყოველთაო სიყვარულმა იკლო.

“როცა ყველას სიკვდილის ეშინოდა, უცებ გმირები გავხდით. მაგრამ ახლა ჩვენი დავიწყება დაიწყო. მალე ისევ ჩაგვთვლიან ადამიანებდ, რომლებიც ვიღაცის უკანალს წმენდენ, ზარმაცები და არც ისე საჭიროები არიან“– ამბობს მონიკა.

ტურინში ექთნებმა დემონსტრაცია მოაწყვეს საკუთარი დამსახურების სათანადო აღიარების მოთხოვნით. მათ ცოცხალი ჯაჭვი შეკრეს და თავზე ნაგვის ტომრები ჩამოიცვეს იმის შესახსენებლად, თუ როგორ უწევდათ პალატებში იმპროვიზება ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების არარსებობის გამო.

“მარტში ჩვენ გმირები ვიყავით, ახლა კი ყველას დავავიწყდით“– სკანდირებდა ერთ–ერთი მათგანი მეგაფონში.

მათ ფულად პრემიებს დაპირდნენ, თუმცა ჯერჯერობით არაფერი გადაუხდიათ.

კორონავირუსის მსხვერპლი იტალიაში 163 ექიმი და 40 ექთანი გახდა. ოთხმა ადამიანმა თავი მოიკლა.

იტალიელი მედიკოსების თქმით ადამიანები ისე იქცევიან, თითქოს არანაირი ეპიდემია არც ყოფილა.

ექიმი ელიზა ნანინო, რომელიც კორონავირუსს ხანდაზმულთა სახლებში ებრძოდა ამბობს, რომ ბრაზი ახრჩობს. კარანტინის შემსუბუქების შემდეგ ის მუდმივად ხედავს ერთად შეკრებილ ხალხს, ვინც სვამს, ჭამს, ერთობა, ნიღაბი არ უკეთია და დისტანციას არ იცავს.

“მინდა მივიდე და დავუყვირო, რომ ყველას საფრთხეს უქმნიან. ეს ისეთი უპატივცემულობაა ჩემს მიმართ და ჩემი კოლეგების მიმართ“– ამბობს ელიზა ნანინო.

პრაქტიკულად ყველა მედიკოსი ეთანხმება იმ მოსაზრებას, რომ თანამოქალაქეთა მხარდაჭერა მათ კრიზისის გაძლებაში დაეხმარა.

“გმირი არ ვარ, მაგრამ თავს ძალიან საჭირო ადამიანად ვგრძნობდი“– ამბობს პაოლო მირანდა.

გარშემომყოფთა აღიარება ექიმებისთვის საუკეთესო დახმარებაა, რომელიც მათ პოსტტრავმული სინდრორმის დაძლევაში ეხმარება  – ამბობს ექიმი ბარელო.

“ყოველი ჩვენგანი დღეს მზად არის მნიშვნელოვანი როლი შეასრულოს. ჩვენ არ უნდა დავივიწყოთ ის, რაც ჩვენთვის ექიმებმა და ექთნებმა გააკეთეს“– ამბობს ის.

ექიმებს მორიგი 12 საათიანი ცვლა ელით. ისინი თავს უნდა მოერიონ და მშვიდად დაბრუნდნენ იქ, სადაც უმძიმესი დღეები გამოიარეს.

“თავს ჯარისკაცად ვგრძნობ, რომელიც ომიდან დაბრუნდა. რა თქმა უნდა, იარაღი და ქუჩებში გვამები არ მინახავს, მაგრამ ბევრი გაგებით ისეთი განცდა მაქვს, რომ სანგრებშიც ვიჯექი.“ – ამბობს პაოლო მირანდა.

 

ფრანგ მეცნიერთა ერთი მცირე ჯგუფის ჰიპოთეზა, თითქოს თამბაქოს მოწევა შეიძლება ადამიანს ახალი კორონავირუსისგან იცავდეს, მალევე გაბათილდა. მას თავისთავად ბევრი ლიმიტი გააჩნდა და კრიტიკას ვერ უძლებდა. თუმცა, ამ საკითხზე არცერთ სხვა კვლევას, ან პუბლიკაციას, რომელიც პირველად მონაცემებს უარყოფდა, მსგავსი რეზონანსი არ მოჰყოლია, არც ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ვებგვერდზე, არც შეერთებული შტატების დაავადებათა კონტროლის და პრევენციის ცენტრის განმარტებაზე და არც თავად საფრანგეთის ჯანდაცვის მინისტრის მიერ გაკეთებულ განცხადებებზე.

უახლესი კვლევის ავტორები თამბაქოს მოწევას და კოვიდ-19-ს შორის არსებულ კავშირის შესახებ ნიუ-იორკელი მეცნიერები არიან. ქოლდ-სპრინგის ლაბორატორიის მკვლევარები (Cold Spring Harbor Laboratory) შეეცადნენ დაედგინათ, თუ რატომ არიან მწეველები უფრო მგრძნობიარე სხვადასხვა ინფექციების მიმართ, კერძოდ – ვირუსის სარს-კოვ-2-სადმი, რომელიც იწვევს კოვიდ-19-ს. კვლევის შესახებ სტატიას ამერიკის ხმა ავრცელებს.

როგორც ცნობილია, ადამიანთა უმრავლესობას ახალი კორონავირუსი ისე ემართება, რომ სიმპტომებს ან საერთოდ ვერ გრძნობს, ან ის იოლი ფორმით გადააქვს. თუმცა, იმუნოდეპრესირებულები, ხანდაზმულები, კაცები, ჭარბწონიანები, მწეველები – ეს ადამიანთა ის ჯგუფებია, რომლებშიც კოვიდ-19-ის გართულებების რისკი მაღალი რჩება.

ნიუ-იორკში, ქოლდ-სპრინგის ლაბორატორიაში ჩატარებულ კვლევას ხელმძღვანელობდნენ ჯეისონ შელცზერი, ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი და ჯოან სმიტი, ინჟინერი კომპანიაში „გუგლი“. ვინაიდან პანდემიის გამო, ლონგ-აილენდზე მდებარე ამ ლაბორატორიის სამეცნიერო სამუშაოების უდიდესი  ნაწილი შეჩერებული იყო, მათ გადაწყვიტეს, უკვე გამოქვეყნებული მონაცემები შეესწავლათ და გაეანალიზებინათ.

მეცნიერებს აინტერესებდათ ეპოვათ ის მთავარი მახასიათებელი, რაც მწეველს გაცილებით მგრძნობიარეს ხდის ახალი კორონავირუსით ინფიცირების მიმართ. „დავიწყეთ ყველა მონაცემის შეგროვება, რაც კი მოიპოვებოდა“ – წერს შელცზერი ლაბორატორიის ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ წერილში.

მისი ჯგუფი ფილტვებში გენების აქტოვობას სწავლობდა და სხვადასხვა ასაკობრივ ჯგუფში, ორივე სქესში, მწეველებში და არამწეველებში მიღებულ შედეგებს, ერთმანეთს ადარებდა. „როცა ყველაფერს თავი მოვუყარეთ და ანალიზი დავიწყეთ, შევნიშნეთ, რომ როგორც თაგვებში, რომლებსაც თამბაქოს ასუნთქებდნენ, ისე მწეველ ადამიანებში, გაზრდილი რაოდენობით იყო ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტი 2 (ACE2)“ – აღნიშნავს მეცნიერი.

ეს სწორედ ის ცილაა, რომელსაც ახალი კორონავირუსი ადამიანის ორგანიზმის უჯრედებში შესაღწევად იყენებს. როგორც ირკვევა, სიგარეტის მოწევა ფილტვებში ზუსტად ამ ცილის წარმოქმნას ასტიმულირებს და შესაბამისად, გამოდის, რომ ვირუსს საკუთარი ორგანიზმის ინფიცირებაში ეხმარება.

გასაოცრად დიდი იყო თამბაქოს კვამლის გავლენა, აღნიშნავს ჯეისონ შელცზერი. თუმცა, მისი თქმით, კვლევის მონაცემებმა ისიც აჩვენა, რომ ამ ცილის გაზრდილი რაოდენობა ფილტვებში დროებითია და პროცესი შეუქცევადი არ არის: როცა პაციენტი მოწევას თავს ანებებს, ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტი 2-ის რაოდენობა რეგულირდება და ხშირად არამწეველის რაოდენობას უტოლდება. მეცნიერთა ვარაუდით, თუ მწეველი თამბაქოს მიღებას შეწყვეტს, ახალი კორონავირუსის მწვავე ფორმით ინფიცირების რისკიც შემცირდება.

„მწეველებს, არამწეველებთან შედარებით, კოვიდ-19-ის მწვავე ფორმით დაავადება უფრო მეტად ემუქრებათ“ – ამბობს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ 11 მაისს გამოქვეყნებული განცხადება. ამ დასკვნამდე საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექსპერტები არსებული კვლევების შეჯამების საფუძველზე მივიდნენ.

„ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია მოუწოდებს მკვლევარებს, მეცნიერებს და მედიას, ფრთხილად იყვნენ და ზედმეტად ნუ გააშუქებენ მოსაზრებას, თითქოს თამბაქო ან ნიკოტინი კოვიდ-19-ის რისკებს ამცირებს“ – ნათქვამია გაეროს ჯანდაცვის წამყვანი ორგანიზაციის ვებგვერდზე, რადგან ამ მოსაზრების დამადასტურებელი ინფორმაცია ჯერჯერობით არ არსებობს.

ორგანიზაციის განმარტებით, კოვიდ-19 ინფექციური დაავადებაა, რომელსაც მთავარი შეტევა ფილტვებზე მიაქვს. მოწევა კი ფილტვების ფუქნციებს აზიანებს, რაც კორონავირუსთან ბრძოლას აფერხებს.

ამას გარდა, მოწევა ბევრი სხვა არაგადამდები დაავადების რისკფაქტორია, როგორიცაა გულსისხლძარღვთა დაავადებები, კიბო, რესპირატორული დაავადებები და დიაბეტი, რომლებიც თავისთავად არიან კოვიდ-19-ის გართულებების უფრო მაღალი რისკის ჯგუფში. „არსებული კვლევები მიუთითებს, რომ მწეველები მწვავე დაავადების და სიკვდილობის უფრო მაღალი რისკის ქვეშ იმყოფებიან“ – აცხადებს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია, რომელიც გამუდმებით, რეალურ დროში აჯამებს ახალი სამეცნიერო ნაშრომების შედეგებს.

ნიუ-იორკის მეცნიერების მიერ გამოქვეყნებული ახალი კვლევა დაფინანსებულია შეერთებული შტატების ჯანდაცვის ეროვნული ინსტიტუტის, კიბოს ამერიკული საზოგადოების და ნიუ-იორკის საზოგადოებრივი ფონდის მიერ. ნაშრომი 16 მაისს გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალში Developmental Cell. ჯეისონ შელცზერის და ჯოან სმიტის გარდა, კვლევის თანაავტორები არიან: ერინ სოსვილი, ვიშრუთ გირიში, მონე ლუ იანი, ანანდ ვასუდევანი და კრისტენ ჯონი.

წყარო: ამერიკის ხმა

გერმანიაში მცხოვრები ქართველი ექიმი, იაგო ფრანგიშვილი ფეისბუქზე წერს, რომ კორონავირუსის გავრცელების მეორე ტალღა არ იქნება და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში გამოცხადებული კარანტინის მიზანი ვირუსის გავრცელების სიჩქარის შენელება იყო, რათა ჯანდაცვის სისტემებს მომზადება მოესწროთ:

“მეორე ტალღის თეორია წალეკავს ახლა ყველაფერს. არ მეგონა ასე უსუსური მახსოვრობა თუ ჰქონდა ბევრ პროფესორს თუ მოაზროვნედ წოდებულს.

როცა მარტში მთელი მსოფლიო ლოქდაუნი გამოცხადდა, მიზანი იყო აშკარა და ცალსახა.
ინფექციის გავრცელების სიჩქარის შემცირება და ტაიმაუტის აღება, რომ გვქონდეს საავადმყოფო ადგილი, სუნთქვის აპარატი და ელემენტარული ეპიკიური იმ მომენტის მერე, როცა გავიხსნებითო.

ანუ, ლოქდაუნის დროს, როგორც კი შემცირდებოდა და კონტროლირებადი გახდებოდა ინფექციის სისწრაფე, გავიხსნებოდით, ეს იყო და არის კიდეც გეგმა. არ მესმის ახლა რატომ გვიკვირს, რომ თურმე ინფექცია ,,არ გაქრა,,?

სად უნდა გამქრალიყო?

ჩვენი მიზანი იყო მომზადება ამ გახსნის მერე მომატებული ინფექციებისათვის და ახლა ეს გვიკვირს? მაშ რატო გვქონდა ლოქდაუნი?

დაგვეტოვებინა ყველაფერი უჰიგიენოდ, შეუზღუდავად, ექნებოდა 4 კვირაში ეს ინფექცია ყველას. მაგრამ, ეს ხომ არ გვინდოდა? ხომ გვინდოდა კონტროლირებადი რიცხვი? ხოდა ახლა გვაქვს ეს კონტროლირებადი სიტუაცია.

არავითარი ,,მეორე ტალღა,, არ არსებობს. ლოქდაუნის მერე რომ აიწევდა ინფექციურობა, მარტში ყველამ ვიცოდით ეს და მარტი, აპრილი და მაისი ვემზადეთ.

თუ ვინმე არაა მომზადებული, ეს მისი ხელისუფლების, სამედიცინო პერსონალის პასიურობის და მოუმზადებლობის ბრალია.

ხალხმა არ ,,აიშვა,, და არც ,,გრიალობს,, არამედ ხალხი ცხოვრობს ისე, როგორც შეეფერება ადამიანს, რადგან უთხრეს, რომ ეს 6 კვირა გვაცალე, შევანელოთ ინფექცია და მერე მზად ვიქნებით, ვისაც გადარჩენის მინიმალური შანსი აქვს, გადავარჩენთო და არ დავიწყებთ ,,ტრიაჟებით,, ხალხის გარჩევასო.

აი ეს ვუთხარით ყველამ, მათ შორის მეც ხალხს. თუკი ვინმეს ეგონა რომ რაღაცეები თავისით გაქრება, ის სწორია, ბევრი ვირუსი ქრება თავისით, ძალიან ბევრ ვირუსს აქვს საკუთარი გაურკვეველი დინამიკა და ქრება, ისევე როგორც ეს სარსი 1ის დროს მოხდა.

თუკი ვინმეს ეგონა, რომ ლოქდაუნი, ჩაკეტვა და ,,კომენანტის საათი,, ვირუსს ანადგურებს, იმას ალბათ სკოლაში დაბრუნება მოუწევს. დღეს ალბათ სადღაც 10 დან 15%მდეა იმუნიტეტი მოსახლეობაში, იქნებ ცოტა მეტი ან ნაკლები, მაგრამ, ნამდვილად არის. ესეც ლოქდაუნის დამსახურებაა რომ მინიმალური პრობლემით მოხდა ეს იმუნიზაცია.

ახლა კი სრული გახსნაა აუცილებელი და ამასთანავე მინიმალურზე მინიმალური ჰიგიენური ნორმის დაცვა, ესაა არკოცნაობა უცხო ხალხთან და მინიმალური დისტანცია.

ლოქდაუნის გახსნიდან ასე 6 კვირაში ეს შეზღუდვაც უნდა მოვიცილოთ და უნდა გადავიდეთ სრულიად ნორმალურ მოდუსზე.

და მთელი ამ დროის მანძილზე, უნდა დავხვეწოთ, განვაახლოთ, ავღჭურვოთ და დავახელოვნოთ სამედიცინო სისტემა.

ადამიანებს დიდი და ხანგრძლივი მომავალი გვაქვს და პანიკა უბრალოდ არ გვეკადრება.“– წერს ფეისბუქზე იაგო ფრანგიშვილი.

კარანტინი, სოციალური დისტანცირება, სახლიდან მუშაობა, სუპერმარკეტში ნიღბით სიარული და თავყრილობები ზუმში – ამ ყველაფერმა უკვე მთლიანად შეცვალა ჩვენი ცხოვრების ჩვეული რიტმი. სპეციალისტები ამბობენ, რომ ეს მხოლოდ დასაწყისია იმ დიდი ცვლილებებისა, რომლებიც ყოველ ქვეყანაში და ყოველ საზოგადოებაშ მოხდება.

უკვე ჩატარდა პირველი კვლევები იმის გასარკვევად, როგორ მოქმედებს პანდემია ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაზე. მეცნიერები ამ საკითხებზე მუშაობას სულ უფრო დიდ დროს უთმობენ.

ავსტრალიის ფსიქოლოგთა ასოციაციის ხელმძღვანელმა, მარია კოლინზმა თავის სტატიაში ხუთი ძირითადი სტადია ჩამოთვალა, რომლებსაც ადამიანები კარანტინის და თვითიზოლაციისას განიცდიან.

კორონავირუსის იზოლაციისას კოლინზის აზრით ადამიანი შემდეგ სტადიებს გადის:

უნდობლობა (უარყოფა), მრისხანება, სევდა, მიმღებლობა და იმედი.

კოლინზი წერს, რომ პირველ სტადიაზე, რომელიც უმრავლესობამ მარტის შუა რიცხვებიდან მარტის ბოლომდე გაიარა, ადამიანები უბრალოდ უარს ამბობდნენ მიეღოთ ის ფაქტი, რომ საკუთარი ჩვევების შეცვლა და ცხოვრების შეზღუდვა მოუწევდათ იმ მიზეზის გამო, რომელიც მათთვის ხილულიც კი არ იყო.

უნდობლობა მრისხანებამ შეცვალა იმის გამო, რომ ადამიანის ცხოვრების ჩვეული წესი დაინგრა, მას კი არაფრის გაკეთება შეეძლო ამის შესაჩერებლად. ეს ეტაპი იზოლირებულმა ადამიანებმა უკვე გაიარეს.

ამის შემდეგ სევდის სტადია მოდის, როცა მაგალითად ადამიანი სევდიანად უყურებს ფანჯრიდან ერთ დროს ხალხმრავალ ქუჩას, ჩაუვლის გაურკვეველი ვადით დახურულ მაღაზიებს, გაივლის ცარიელ ქუჩაში და ცდილობს გაიხსენოს როგორ გამოიყურებოდა ყველაფერი პანდემიამდე, სოციალურ ქსელებში მაინც ხედავს, რომ მანამდე აბსტრაქტული კორონავირუსი ვიღაც ნაცნობს შეეხო.

მარია კოლინზის თქმით ამჟამად მოსახლეობის უმრავლესობა მეოთხე, მიმღებლობის სტადიაშია. ახალი ყოველდიღური რიტუალები ჩვევად იქცა, უკვე მივაღწიეთ იმ წერტილს, როცა ახალ რეალობას ვიღებთ და ვეთანხმებით მას, იქნება ეს სახლიდან მუშაობა, ბავშვების დისტანციური სწავლება თუ სახლში საკვების მზადება, ან სამსახურის დაკარგვა და ხელისუფლების შემწეობის ლოდინი.

მეხუთე სტადია, ანუ ოპტიმიზმი კი ფსიქოლოგის თქმით კარანტნის ზომების შემსუბუქების შემდეგ იწყება.

“მიმღებლობის სტადიაში ნერვული სისტემა სტაბილურდება და ორგანიზმი ადრენალინის გამოყოფას იწყებს, ადამიანები უფრო კრეატიულები და პროდუქტიულები ხდებიან, მათში რაციონალური აზროვნება კარგად იწყებს მუშაობას“– ამბობს ის.

თუმცა, ლოქდაუნის სრულ მოხსნამდე ჯერ შორია, კრიზისის შედეგები კი წლობით იქნება შესამჩნევი. ეს კი უკვე აისახა, ან აუცილებლად აისახება ჩვენს ყოველდღიურ ქცევაზე.

ექსპერტები იმ რიტუალის გაქრობის შესაძლებლობაზეც საუბრობენ, რომელიც ურთიერთობების განუყოფელი ნაწილია – ხელის ჩამორმევის კულტურა შესაძლოა თანდათანობით გაქრეს. პრაქტიკულად ყველამ კარგად იცის, რომ ხელის ჩამორთმევაზე უარის თქმა სპეციალისტების რეკომენდაციაა და ურთიერთობების ხარისხთან ან ემოციებთან არაფერ კავშირშია, მაგრამ ნეგატიურ ნალექს ამ რიტუალზე უარის თქმა მაინც ტოვებს – ამით ხომ შეხვედრისას ადამიანებს აღარ ეძლევათ საშუალება ერთმანეთის მიმართ პატივისცემა, მეგობრული და კარგი დამოკიდებულება გამოხატონ.

ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ონლაინ შეხვედრების კულტურაც უკვე იმდენად დამკვიდრდა, რომ შეზღუდვების მოხსნის შემდეგაც კიდევ დიდხანს პირადი შეხვედრები მინიმუმამდე იქნება დაყვანილი, უსაფრთხოების დაცვის მიზნით.

პანდემიის პერიოდში ბევრი ცხოვრებისეული ჩვევა და წესი შეიცვალა. მაგალითად, ადამიანებმა, რომლებიც ძირითადად სახლის გარეთ იკვებებოდნენ, სახლში დაიწყეს საჭმლის მზადება. ბუნებრივად შემცირდა მათი სხვადასხვა ხარჯები და სამომხმარებლო ჩვევები.

ბრიტანული საინვესტიციო და სადაზღვევო კომპანიის, Legal&General– ის ანგარიშის მიხედვით კარანტინის გამოცხადების შემდეგ ადამიანების ხარჯები ოთხ ძირითად კატეგორიად დაიყო: პროდუქტები, ალკოჰოლი, ონლაინ გართობები და ჰობი.

ამ კატეგორიებზე ადამიანებმა ბევრად მეტის ხარჯვა დაიწყეს. მთლიანობაში სამომხმარებლო ხარჯები კი მარტიდან მკვეთრად შემცირდა, მათ შორისაც კი, ვისაც სამსახური არ დაუკარგავს და ხელფასს სრულად იღებდა.

კარანტინის შედეგები ყოველდღიური ცხოვრების თვალსაზრისით ძალიან მაშტაბური და ამავე დროს არაპროგნოზირებადია.

ნიუ ჯერსის კოლეჯის ანთროპოლოგიის პროფესორი, ჯორჯ ლიდერი ჟურნალ  Sapiens–ში გამოქვეყნებულ სტატიაში წერს, რომ კარანტინის და სოციალური დისტანცირების ზომები ცივილიზაციის საფუძვლებზე დარტყმაა, რადგან მთელი ევოლუციის მანძილზე ადამიანები გაერთიანებისკენ ისწრაფვოდნენ, ზრდისა და განვითარებისთვის.

არსებობს სხვა მოლოდინებიც: მაგალითად , ალკოჰოლის გაზრდილი მოხმარების გამო ბრიტანელი მედიკოსები ღვიძლის დაავადებების აფეთქებას ელიან. მათ ისიც აწუხებთ, რომ ადამიანებს გაუჩნდათ ჩვევა სპირტიანი სასმელი ვირტუალური სამუშაო დღის დასრულებამდე, ან მუშაობის პროცესში მიიღონ.

ამერიკული მედია წერს, რომ პანდემიის შედეგად უთანასწორობა და მასთან დაკავშირებული კონფლიქტები გაიზრდება.

Washington Post–ს სტატისტიკა მოჰყავს, რომლის თანახმად სახლიდან მუშაობა აზიური წარმოშობის ამერიკელთა 37%–ისთვის და თეთრკანიანი მოსახლეობის 30%–ისთვის იყო ხელმისაწვდომი, მაშინ, როცა ეს შესაძლებლობა აფროამერიკული წარმოშობის ამერიკელთა 20%–ს და ესპანური წარმოშობის ამერიკელთა 16%–ს ქონდა.  მათ უმუშევრობა ყველაზე მეტად შეეხო და ყველაზე მეტად რისკავდნენ მაგალითად, ვაჭრობის სჭეროში მუშაობით.

კომპანია Legal&General–ის აღმასრულებელი დირექტორი, ნაიჯელ უილსონი ამბობს, რომ ახლო მომავალში არქიტექტორებს ბინებისა და სახლებისთვის ახალი კონცეფციის მოგონება მოუწევთ იმის გათვალისწინებით, რომ ადამიანებს შესაძლოა სახლში არა მხოლოდ ცხოვრება, არამედ მუშაობა და უდიდესი დროის იქ გატარება მოუწიოთ.

რაც შეეხება ონლაინ განათლების მიღებას, ექსპერტების დიდი ნაწილი ამბობს, რომ მან არ გაამართლა. ამას არაერთი მიზეზი აქვს –ინტერნეტ კავშირის ხარისხით დაწყებული იმით დამთავრებული, რომ ბევრი მასწავლებლისთვის ძალიან არაკომფორტული აღმოჩნდა აუდიტორიის გარეშე მუშაობა და ამის კომპენსირებას ბავშვებისთვის ვიდეოს გამორთვის აკრძალვით ცდილობდნენ.

ექსპერტები თვლიან, რომ სოციალური დისტანცირების ზომების გაუქმების შემდეგაც ადამიანები ინერციით მაინც შეინარჩუნებენ ერთმანეთის შიშს და ჩვევას, აუცილებლობის გარეშე ერთმანეთს არ მიუახლოვდნენ.

 

ავსტრიაში მცხოვრები ქართველი ექიმი, ირმა კვიცარიძე, რომელიც ინსბრუკის კლინიკაში მუშაობს, ფეისბუქზე ინსბრუკის საუნივერსიტეტო კლინიკის ინფექციური განყოფილების ხელმძღვანელთან, პროფესორ ვაისასთან დიალოგს აქვეყნებს. ცნობილი ინფექციონისტი ექიმის კითხვებზე კორონავირუსთან დაკავშირებით საინტერესო პასუხებს სცემს:

“გუშინ ვესაუბრე ინსბრუკის საუნივერსიტეტო კლინიკის, ინფექციური განყოფილების ხელმძღვანელს, პროფესორ ვაისს, შეგახსენებთ მან მიიღო პირველი კორონა ვირუსით დაინფიცირებული პაციენტი ავსტრიაში, ყველაზე მეტ კორონა ვირუსით დაავადებულ პაციენტს მან უმკურნალა ავსტრიაში, მისი რეკომენდაციებით ხდებოდა ტიროლში კორონა ვირუსით დაავადებულ პაციენტთა მკურნალობა (ტიროლში იყო 3509 ადამიანი კორონა ვირუსით ინფიცირებული, გარდაიცვალა 96 , ამჯერად ინფიცირებულია მხოლოდ 39 პაციენტი )
ბევრი შეკითხვა მქონდა, ყველა კითხვაზე მივიღე პასუხი, ვისაუბრეთ კორონას მითების და რეალობის შესახებ

1. მითი, დათბება და კორონაც გაქრება, ტემპერატურის ზემოქმედება კორონა ვირუსზე. გარემოს ტემპერატურა თუ 200 გრადუს ცელზიუზსე მეტი იქნება… ჩვენც გავქრებითო მიპასუხა. სხვაგვარად კვლევებმა, მსოფლიო ეპიდემიოლოგიამ გვაჩვენა რომ გარემოს ტემპერატურის მატება არანაირ გავლენას არ ახდენს კორონა ვირუსის გავრცელებაზეო.

2. სიახალე დიაგნოსტიკაში? ეს ვირუსი რომ ვერაგია და სიურპრიზების კეთება უყვარს უკვე ვიცით. დაფიქსირდა პაციენტების ჯგუფი, რომელთაც განმეორებითი უარყოფითი პსრ ტესტის მიუხედავად, ქონდათ კორონა ვირუსისათვის დამახასიათებელი ყველა სიმპტომი, მათ ალერგიული ასთმის დიაგნოზზეც კი ვიფიქრეთ, მაგრამ განავლის ტესტის გაკეთებისას დადგინდა ვირუსის არსებობა.

3. როგორ აფასებს ავსტრიის მიდგომას ვირუსთან ბრძოლის საკითხში.

მხოლოდ დადებითად, რომ არა ეს ნაბიჯები რაც გადაიდგა დღეს მეტად დრამატული სურათი გვექნებოდა. ჩვენ დრო მოვიგეთ და გავეცანით უკეთ ამ ვურუსს, ახლა უკეთ მომზადებულები ვართ

4. მეორე ტალღა რომ დაიწყოს მერე? აღარაა საჭირო პიველყოფილი მეთოდებით ბრძოლა, გამოვიყენებთ იმ ცოდნას რაც დავაგროვეთ. ზოგადად დისტანცია, ჰიგიენა, რაც შეეხება მედიცინას ვიცით რაც გავაკეთოთ.

5. ვაქცინა? ვაქცინა იქნება მაგრამ ჯერ კიდევ დროა საჭირო, როცა რობერტ კოხის ინსტიტუტმა თქვა წელიწად ნახევარი საუკეთესო ვარიანტში, ეს იყო რეალური დრო. ყველას ეჩქარება, მაგრამ ამით სპეკულირება არასერიოზულია, ვინც იცის როგორ ხდება ვაქცინის შექმნა და მერე მისი შემოწმება, მოქმედებს თუ არა, ცხადია მიხვდება რასაც ვამბობ.

6. წამალი?  მალე იქნება, აქ ბევრი ვისაუბრეთ პროფესორ პენინგერზე, აქვე გავიგე რომ მეორე ავსტრიელი პროფესორი ბიშოფსჰოფერი გილიარდის სამეცნიერო ჯგუფის ხელმძღვანელი, სწორედ რომ რემდისივირის სულისჩამდგმელია და მეტიც, ჰეპატიტის სამკურნალო პრეპარატის შემქნელი ჯგუფის ხელმძღვანელი. წამალი იქნება მალე მაგრამ ეს იქნება პრეპარატი რომელიც კიდევ ერთ რომელიმე პრეპარატთან ერთად კომბინაციაში იმოქმედებს. ამ მონსტრ კორონას ბევრი კარი აქვს რომლის დახურვას მხოლოდ ერთი პრეპარატი ვერ შეძლებს.

7. მოგვიკლავს მომავალში პაციენტებს კორონა? ეს პრეპარატი თუ გვექნება, რასაც ვიმედოვნებ რომ მალე იქნება, ძალიან გაუჭირდება ჩვენთან შებრძოლება.

8. მსუბუქი ფორმით მიმდინარე დაავადებული პაციენტების მკურნალობა? სახლში, სიმტომური მკურნალობა.

9. პლაქველინი? ხუმრობთ? არა არ ვხუმრობ, ქართული მედიცინის მიღწევაა კორონასთან ბრძოლაში… აქ საუბარი არ გააგრძელა, ყავას კიდე დალევთ? სიამოვენბით.

10. რემდისივირი? პასუხი მოკლე იყო, ჩვენ არ გამოგვიყენებია, შემოთავაზება იყო, სამომავლოდ? დაველოდებით საბოლოო შედეგებს, რასაც დრო ჭირდება!

11. რას ურჩევთ ჩემი სამშობლოს სამედიცინოს სისტემას კორონასთან ბრძოლაში? სიმშვიდეს და თანმიმდევრულობას, ამას ყველას ვურჩევ, ჩვენს თავსაც. სიახლეს არ ჩამორჩეს, ინფორმაციის სწრაფი გაფილტვრა და მისი გამოყენება. ყოველ წამს ახალი ინფორმაცია მოგვდის.

12. უნდა ვიცხოვროთ კორონასთან ერთად? არა მან იცხოვროს ჩვენთან ერთად თუ შეძლებს. ყველგან ხაფანგს დავუგებთ სადაც შეგვეძლება.

13. რამდენი მილიონია საქართველოს მოსახლეობა? თავად მკითხა , დაახლოვებით 4 მილიონი ვუპასუხე. მესმის შენი.

14. დავგეგმო შვებულება , შემოდგომაზე მაინც? რასაკვირველია, ავსტრიაში მაინც, წინასწარ გადაამოწმე, თუ სამოგზაუროდ არჩეულ ქვეყანას კარანტინის გზა აქვს არჩეული ტურისტისათვის იქ არ წახვიდე.

მადლობა გადავუხადე და დამპირდა რომ ყველა სიახლეს რაც კი მიიღებს მომაწვდის, ჩემი 4 მილიონიანი სამშობლოსათვის.“– წერს ირმა კვიცარიძე.

ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაცია ახალი კორონავირუსული ინფექციის (COVID-19) ძირითად  პროფილაქტიკურ ღონისძიებად ხელების ხშირად დაბანას და სადეზინფექციო ხსნარებით დამუშავებას მიიჩნევს. ამიტომ სადეზინფექციო ხსნარი ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაში განუყოფელ ნაწილად იქცა.

პროფესორი გრეგ ბოისი ამასთან დაკავშირებით, სადეზინფექციო ხსნართან დაკავშირებით რეკომენდაციებს იძლევა და საზოგადოებას მოუწოდებს რომ არ დატოვონ სადეზინფექცო საშუალებები მანქანაში.

ფლორიდის Gold Coast University-ის პროფესორი, გრეგ ბოისი აცხადებს, რომ სადეზინფექციო ხსნარის მანქანაში დატოვება არ შეიძლება, რადგან სიცხე გამოიწვევს ხსნარში არსებული სპირტის აორთქლებას. სპირტი კი სადეზინფექციო ხსნარში ყველაზე აუცილებელი კომპონენტია ვირუსების დასამარცხებლად. ამიტომ თუ სადეზინფექციო ხსნარი მანქანაში დაგრჩათ, მაღალი ტემპერატურა გამოიწვევს სპირტის აორთქლებას და ხსნარი ფაქტობრივად გამოუსადეგარი და მავნებელიც კი შეიძლება იყოს. ვინაიდან შეიძლება გვეგონოს რომ ხსნარით დამუშავებული ხელები ჩვენთვის უკვე უსაფრთხოა მაგრამ სპირტის გარეშე ხელის ხსნარით დამუშავება მხოლოდ  შექმნის უსაფრთხოების ილუზიას, ეს კი უფრო მეტი რისკის შემცველია.

გარდა ამისა, თბილმა საფეზინფექციო ხსნარმა შეიძლება კანი გააღიზიანოს, ამიტომ ფრთხილად უნდა იყოთ.