Tag: ჯანმრთელობა და მედიცინა

ივნისის შუა რიცხვებიდან დაწყებული, კოვიდ-19-ით ინფიცირებულთა რაოდენობა შეერთებულ შტატებში რეკორდულად სწრაფად იზრდება. ახალი კორონავირუსი ბოლო კვირის განმავლობაში, დღეში საშუალოდ 50 000 ადამიანს დაუდასტურდა.

ინფიცირების რეკორდული, 60 000-იანი მონაცემი იქნა აღრიცხული ოთხშაბათს. სიკვდილობა კი ამერიკაში ბოლო კვირის მანძილზე, დღეში საშუალოდ 500 იყო.

ამ ეტაპზე აშკარაა, რომ სიკვდილობის მაჩვენებელი ინფიცირებასთან შეფარდებით იმდენად მაღალი არ არის, როგორც გაზაფხულზე, როცა პანდემიის ეპიცენტრად ნიუ-იორკი გადაიქცა. ერთი შეხედვით, ეს კარგი ამბავია, თუმცა სპეციალისტები ფიქრობენ, რომ დღევანდელი მონაცემები მხოლოდ დროებითია.

სიკვდილობა გაიზრდება

ექიმები და ჯანდაცვის სპეციალისტები შიშობენ, რომ სიკვდილობის პროცენტულობა ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებლის პროგრესულად ზრდასთან ერთად მოიმატებს. სტატისტიკური მონაცემებით, ჰოსპიტალიზაციის შემდეგ, კოვიდ-19-ის გართულებებით გარდაცვალება საშუალოდ ერთი თვის შემდეგ ხდება. ჰოსპიტალიზებულ პაციენტთა რიცხვი კი ამერიკაში უკვე იზრდება, დაახლოებით მესამედით, როგორც ამას ქვემოთ მოცემული გრაფა აჩვენებს.

უნდა ვივარაუდოთ, რომ სიკვდილობა თანდათან გაიზრდება, ამბობს ამეშ ადილჯა, ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტის ჯანდაცვის უსაფრთხოების ცენტრიდან. “ვფიქრობ, ეს ელემენტარული ბიოლოგია და მათემატიკაა. ჰოსპიტალიზაციის და სარეანიმაციო პალატების გამოყენების ზრდასთან ერთად, ჩვენ სიკვდილობის მაჩვენებლის ზრდის მოწმე გავხდებით” – აღნიშნავს ის.

ინფექცია ახალგაზრდებში

ბევრი ფიქრობს, რომ მართალია, სიკვდილობის მაჩვენებელი გაიზრდება, მაგრამ ის მაინც შედარებით დაბალ ნიშნულზე დარჩება. ამ მოსაზრებას ორი ფაქტორი ამყარებს: ერთი ის, რომ ამერიკაში, ახალი ტალღის ინფიცირებულთა შორის, თითქმის ნახევარი ახალგაზრდა და შედარებით უფრო ჯანმრთელია.

თუმცა, აუცილებლად ყურადსაღებია შემდეგი გარემოება: თავისთავად ის ფაქტი, რომ ახალგაზრდა ხარ, “არ ნიშნავს, რომ სერიოზულად ავად არ გახდები”, – განაცხადა სამშაბათს ალერგიების და ინფექციურ დაავადებათა ეროვნული ინსტიტუტის დირექტორმა ენტონი ფაუჩიმ. მისი თქმით, კოვიდ-19 დიაგნოზის მქონე ახალგაზრდებიც ხვდებიან ინტენსიური თერაპიის პალატებში, მაგრამ შედარებით დაბალი პროცენტით.

ბევრი კვლევა ადასტურებს, რომ კოვიდ-19-მა ახალგაზრდების ჯანმრთელობას შეიძლება სერიოზული კვალი დაატყოს. “მთელი წყებაა პრობლემების, რომელთა შესახებ თანდათან ვიგებთ,” – ამბობს კოლუმბიის უნივერსიტეტის ეპიდემიოლოგი ბარუნ მათემა.

“ძალიან ბევრი რამაა ასიმპტომატურ ინფიცირებასა და სიკვდილს შორის” – აღნიშნავს ის. სერიოზულ და ხანგრძლივ გართულებათა რიცხვში კი ეპიდემიოლოგი ფილტვების დაზიანებას, სისხლის შედედებებს და ინსტულტებს ასახელებს.

მკურნალობის გაუმჯობესება

სპეციალისტების აზრით, ამერიკის შეერთებულ შტატებში სიკვდილობის შედარებით მცირე მონაცემს შესაძლოა, მეორე და მნიშვნელოვანი ფაქტორი – მკურნალობის გაუმჯობესებაც – განსაზღვრავდეს. გვიანი გაზაფხულის შემდეგ, ჰოსპიტალიზებულთა შორისაც ახალი თერაპიების დადებითი შედეგი შეიმჩნევა.

ბოლო კვლევები ადასტურებს, რომ ორი პრეპარატი “დექსამეტაზონი” და “რემდესივირი” კოვიდ-19-ით დაავადებული პაციენტების მკურნალობაში უკეთეს შედეგს აჩვენებს. თუმცა, ექიმები იმასაც აღნიშნავენ, რომ ეს მხოლოდ პაციენტების ერთ ნაწილში ხდება.

“თუ ძალიან, ძალიან ავად ხარ, ეს მედიკამენტები ეფექტურია, მაგრამ ის არ კურნავს” – ამბობს ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის პროფესორი რაჯეშ განდი. მისი თქმით, ეს წამლები მოქმედებს, ეს მნიშვნელოვანი შედეგია, უკეთესი ვიდრე – მარტში. მაგრამ, “ჯერ ძალიან შორს ვართ იმ მკურნალობისგან, რომელიც გვესაჭიროება… საქმე გვაქვს ძალიან, ძალიან აგრესიულ ვირუსთან, სიკვდილობის მაღალი მაჩვენებლით”.

წყარო: ამერიკის ხმა

ასობით მეცნიერის განცხადებით, არსებობს მტკიცებულება, რომ ახალმა კორონავირუსმა შესაძლოა ადამიანები ჰაერში არსებული მცირე ნაწილაკებით დააინფიციროს. ამის შესახებ გაზეთი „ნიუ-იორკ ტაიმსი“ იტყობინება. მეცნიერები ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციას რეკომენდაციების გადახედვისკენ მოუწოდებენ.

ჯანმო-ს განცხადებით, კოვიდ-19, ძირითადად, ერთი ადამიანიდან მეორეზე დაინფიცირებული ადამიანის მიერ დახველების, დაცემინების ან საუბრის დროს ცხვირიდან ან პირიდან გამოყოფილი მცირე ზომის წვეთებით – ჰაერ-წვეთოვანი გზით ვრცელდება.

ორგანიზაციისთვის გაგზავნილ ღია წერილში, რომელსაც 32 ქვეყნის 239 მეცნიერი აწერს ხელს, დასახელებულია მტკიცებულებები, რომლებიც იმაზე მიუთითებს, რომ კორონავირუსის გადადება ჰაერიდანაა შესაძლებელი მცირე ზომის წვეთების ჰაერში არსებობის გარეშე.

მიუხედავად იმისა, თუ როგორ ხდება ვირუსის გავრცელება, დახველების, დაცემინების, საუბრის დროს გამოყოფილი წვეთების, თუ ჰაერში გავრცელებული გაცილებით მცირე და მსუბუქი ნაწილაკების შესუნთქვით, მეცნიერები ამბობენ, რომ კორონავირუსი ჰაერით ვრცელდება.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია აცხადებს, რომ დღემდე წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომ ვირუსი ჰაერით ვრცელდება, არ არის დამაჯერებელი.

“განსაკუთრებით ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში, ჩვენ რამდენჯერმე ვთქვით, რომ ჰაერით გადაცემა შესაძლოდ მიგვაჩნია, მაგრამ ეს არ არის დადასტურებული მყარი ან თუნდაც ნათელი მტკიცებულებებით,“ უთხრა „ნიუ-იორკ ტაიმს“ ჯანმოს ინფექციების პრევენციისა და კონტროლის ხელმძღვანელმა.

წყარო: ამერიკის ხმა

ესპანელმა ვირუსოლოგებმა ახალი კორონავირუსის კვალი ბარსელონას ნარჩენი წყლების ნიმუშებში აღმოაჩინეს, რომლებიც 2019 წლის მარტში აიღეს, ანუ ცხრა თვით ადრე იქამდე, სანამ ჩინეთში Covid19-ით პირველი დაავადებული გამოვლინდა. ამის შესახებ პარასკევს ბარსელონას უნივერსიტეტში განაცხადეს.

ესპანეთში ვირუსის გენომის ასეთ ადრეულ სტადიაზე აღმოჩენა, თუ ის დადასტურდება, შეიძლება იმას ნიშნავდეს, რომ დაავადება ბევრად უფრო ადრე გაჩნდა, ვიდრე მეცნიერებს აქამდე ეგონათ.

ბარსელონას უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა, რომელიც აპრილის შუა რიცხვებიდან კვლევებს ატარებდა ნარჩენ წყლებზე, რათა პოტენციური ახალი აფეთქებების რისკები გამოევლინა, გადაწყვიტა კვლევები უფრო ძველ ნიმუშებზეც ჩაეტარებინათ.

მათ თავდაპირველად აღმოაჩინეს, რომ ვირუსი ბარსელონაში 2020 წლის 15 იანვარსაც არსებობდა, ანუ 41 დღით ადრე იმ მომენტამდე, როცა ქვეყანაში დააავდების პირველი შემთხვევა დარეგისტრირდა.

ამის შემდეგ მკვლევარებმა იმ  ნიმუშების კვლევა ჩაატარეს, რომლებიც 2018 წლის იანვრიდან 2019 წლის დეკემბრამდე პერიოდში აიღეს და გაირკვა, რომ ერთ–ერთ ნიმუშში, რომელიც 2019 წლის 12 მარტს იქნა აღებული, ვირუსის გენომი აღმოჩნდა.

“ SARS-CoV-2–ის დონე ნიმუშში დაბალი იყო, თუმცა დადებითი“ – ამბობს  უნივერსიტეტის კვლევის ხელმძღვანელი, ალბერტ ბოში.

კვლევა ექსპერტული შეფასებისთვის გაიგზავნა.

დოქტორი ჯოან რამონ ვილიალბი ესპანეთის საზოგოადოებრივი ჯანდაცვისა და სანიტარული მმართველობის საზოგადოებიდან როიტერს ეუბნება, რომ საბოლოო დასკვნების გაკეთება ჯერ ადრეა:

“ჯერჯერობით ეს მხოლოდ ერთი შედეგია, საჭიროა მეტი მონაცემები, მეტი კვლევა, მეტი ნიმუშები, რათა ის დამტკიცდეს და გამოირიცხოს ლაბორატორიული შეცდომა ან მეთოდოლოგიური პრობლემა, თუმცა შეიძლება ითქვას, რომ უკვე არსებული მონაცემები მინიმუმ საინტერესოა და დაფიქრების საფუძველს იძლევა“– ამბობს ის.

ესპანეთის ვირუსოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი, ბოსხი ამბობს, რომ ვირუსის ადრეული გამოვლინება, თუნდაც ამ წლის იანვარში პანდემიაზე უკეთესი რეაქციის საშუალებას მოგვცემდა. ამის ნაცვლად პაციენტებს სავარაუდოდ არასწორ დიაგნოზს უსვამდნენ და თვლიდნენ, რომ მათ გრიპი ქონდათ, რაც ხელს უწყობდა ვირუსის ფართოდ გავრცელებას, სანამ ზომების მიღება მოხერხდა.

პროფესორი გერტიან მედემა ჰოლანდიის წყლის კვლევის ინსტიტუტიდან, რომლის გუნდმა თებერვალში კორონავირუსის ტესტების გამოყენება ნარჩენ წყლებში დაიწყო, ბარსელონელი მეცნიერების ჯგუფს ტესტების განმეორებით ჩატარებას სთავაზობს, რათა დამტკიცდეს, რომ ეს მართლაც  SARS-CoV-2 ვირუსია.

კოლუმბიის უნივერსიტეტში დასრულდა კვლევა, რომელიც ჰაერში კორონავირუსებზე Far ტიპის ულტრაიისფერი-C (Far-UVC) სინათლის სხივების ზემოქმედებას სწავლობდა. ამ ტიპის სხივებს 10 წელზე მეტია, დასავლეთის ბევრი ქვეყნის სამედიცინო დაწესებულებებში, საავადმყოფოს პალატების და სამედიცინო აღჭურვილობის სტერილიზაციისთვის იყენებენ.

მკვლევარები აცხადებენ, რომ Far-UVC-ის კონკრეტული სიგრძის სხივები ჰაერში კორონავირუსისის 99.9 პროცენტს კლავს. ამასთან, საუბარია ისეთ გამოსხივებაზე, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობისთვის სახიფათო არ არის. ასეთია კოლუმბიის უნივერსიტეტის ირვინგის სამედიცინო ცენტრის მეცნიერთა ჯგუფის დასკვნა.

„ჩვენს შედეგებზე დაყრდნობით, არსებული რეგულაციების ლიმიტების დაცვით, ჰაერის ხანგრძლივ დეზინფექციას Far-UVC სინათლით, შეუძლია დიდი რაოდენობით შეამციროს ვირუსი ჰაერში, ისეთ დახურულ სივრცეში, სადაც ადამიანები იმყოფებიან“ – ამბობს კვლევის წამყვანი ავტორი დევიდ ბრენერი. ის კოლუმბიის უნივერსიტეტში რადიაციული ბიოფიზიკის პროფესორი და რადიოლოგიური კვლევების ცენტრის დირექტორია.

ამ ტიპის სინათლეს გაცილებით მოკლე სხივები აქვს, ვიდრე სხვა ულტრაიისფერ გამოსხივებას. სწორედ ამიტომ არის ის ნაკლებად სახიფათო ადამიანისთვის, თორემ ზოგადად, ულტრაიისფერი გამოსხივება ადამიანისთვის რისკების შემცველია. მათ შეუძლიათ გაზარდონ კანის სიმსივნის რისკი, დაასუსტონ ადამიანის იმუნური სისტემა, დააზიანონ ჩვენი კანი და თვალები.

სწორედ ამიტომ, კოლუმბიის უნივერსიტეტში ჩატარებული ექსპერიმენტისთვის შეირჩა Far-UVC, რომლის პროტონებს ადამიანის კანში შეღწევის უნარი გაცილებით შეზღუდული აქვთ. მეორეს მხრივ, მათ შეუძლიათ გაცილებით იოლად მოკლან ისეთი ბაქტერიები და ვირუსები, რომელთა სისქე 1μm-ს არ აღემატება.

2018 წელს ჩატარებული კვლევებით უკვე დადასტურებული იყო, რომ ულტრაიისფერი გამოსხივების ეს ტიპი წარმატებით კლავს გრიპის ვირუსებს. მკვლევარებს ახლა მისი გამოცდა კორონავირუსებზე აინტერესებდათ.

მეცნიერებმა შეარჩიეს აღნიშნული სინათლის ტალღის არა 254nm სიგრძე, რომელიც ცარიელი საავადმყოფოების, ან მეტროს ვაგონების დეზინფექციისთვის გამოიყენება, არამედ კიდევ უფრო მოკლე სიგრძის ტალღა – 222nm, რაც ადამიანის ჯანმრთელობას რისკს არ უქმნის. ამ ზომის Far-UVC სინათლე ვერც ცრემლის საფარში აღწევს და ადამიანის ორგანიზმის ცოცხალ უჯრედებსაც ვერ აზიანებს.

უნივერსიტეტში ფიქრობენ, რომ ასეთი განათების დაყენება თავისუფლად შეიძლება მაგალითად, ოთახის ჭერში. ის ეფექტურად მოკლავს კორონავირუსებს ისე, რომ იქ მყოფ ადამიანებს რისკებს არ შეუქმნის. ამგვარი განათება კორონავირუსის ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემას მნიშვნელოვნად შეამცირებდა, ისევე როგორც სხვა გრიპის ვირუსების გავრცელებას.

ექსპერიმენტისთვის, მეცნიერებმა აეროზოლის ტიპის დანადგარით, Far-UVC (222nm) ლამპის წინ, ოთახში კორონავირუსის ორი სახე გააფრქვიეს. შემდეგ შეამოწმეს, თუ რა დროში, ვირუსის რა რაოდენობა მოკვდებოდა. მათი ნაშრომის მიხედვით, სინათლემ 8 წუთში ჰაერში ვირუსის დაახლოებით 90% მოკლა, 11 წუთში – 95%, 16 წუთში – 99% და 25 წუთში – 99.9%.

ჯერ კიდევ მიმდინარეობს ექსპერიმენტი, რომელიც კონკრეტულად ახალ კორონავირუსს, სარს-კოვ-2-ს სწავლობს. ვირუსს, რომელმაც პანდემია კოვიდ-19 გამოიწვია. პირველადი მონაცემები უკვე ადასტურებს, რომ Far-UVC (222nm) სინათლე მასზეც ისეთივე წარმატებით მოქმედებს, როგორც სხვა კორონავირუსებზე.

„Far-UVC სინათლე სინამდვილეში კორონავირუსის სახეობებს ერთმანეთისგან ვერ არჩევს, ასე რომ ჩვენ მოველით, რომ ის სარს-კოვ-2-საც ისევე მოკლავს“ – ამბობს პროფესორი ბრენერი. მისი თქმით, „ვინაიდან სარს-კოვ-2 უმეტესად აირწვეთოვანი გზით ვრცელდება, ჰაერში დახველების და დაცემინების შედეგად, მნიშვნელოვანია გაგვაჩნდეს საშუალება, რომელიც ჰაერში ვირუსის აქტივობას გაანეიტრალებს, კერძოდ იქ, სადაც ხალხი იმყოფება“.

კოლუმბიის უნივერსიტეტის პროფესორი ფიქრობს, რომ ამ ტიპის განათების დაყენება უსაფრთხო იქნება საავადმყოფოებში, ავტობუსებში, თვითმფრინავებში, მატარებლებში, მეტროს, თუ მატარებლის სადგურებზე. ასევე – ოფისებში, უნივერსიტეტებში, სკოლებში, რესტორნებში, მაღაზიებში, კინოთეატრებში, თუ სპორტულ დარბაზებში. „ნებისმიერ ადგილას, სადაც ხალხი დახურულ სივრცეში იკრიბება, Far-UVC სინათლე სხვა ზომებთან კომბინაციაში, როგორიცაა ნიღბები, ხელის დაბანა, სარს-კოვ-2-ის და სხვა ვირუსების გავრცელებას შეზღუდავდა“ – აღნიშნავს პროფესორი ბრენერი.

აღნიშნული ნაშრომი 24 ივნისს გამოქვეყნდა. მისი დეტალურად გაცნობა შესაძლებელია სამეცნიერო ჟურნალში „ნეიჩერ“. კვლევა დააფინანსა შოსტაკის ფონდმა და შეერთებული შტატების ჯანდაცვის ეროვნულმა ინსტიტუტმა. დევიდ ბრენერთან ერთად, კვლევის ავტორები არიან კოლუმბიის უნივერსიტეტის ირვინგის სამეცნიერო ცენტრის თანამშრომლები: მანუელა ბუონანო, დევიდ უელში და იგორ შურიაკი.

წყარო : ამერიკის ხმა