Tag: ირანი

გაერთიანებული სამეფოს მთავრობამ განაცხადა, რომ ქვეყანა არ მონაწილეობდა ისრაელისა და აშშ-ის ოპერაციაში და არ სურს რეგიონული კონფლიქტის შემდგომი ესკალაცია და გაფართოება. ბრიტანეთის ხელისუფლებამ ასევე აღნიშნა, რომ ახლახან გააძლიერა თავისი თავდაცვის შესაძლებლობები ახლო აღმოსავლეთში — მხოლოდ იმ მიზნით, რომ დაიცვას რეგიონში მყოფი საკუთარი მოქალაქეები.

„ირანს არასოდეს უნდა მიეცეს ბირთვული იარაღის შექმნის შესაძლებლობა, და სწორედ ამიტომ ჩვენ მუდმივად ვუჭერთ მხარს მოლაპარაკებების გზით გადაწყვეტის მიღწევის მცდელობებს,“ — ნათქვამია მთავრობის განცხადებაში.

გერმანიის მთავრობაში განაცხადეს, რომ ბერლინი ისრაელის მხრიდან წინასწარ იყო ინფორმირებული ირანზე დაგეგმილი დარტყმების შესახებ. მთავრობის წარმომადგენლის თქმით, კანცლერი ფრიდრიხ მერცი ყურადღებით ადევნებს თვალს მოვლენების განვითარებას და კავშირშია ევროპელ პარტნიორებთან. მომდევნო კვირაში ვაშინგტონში დაგეგმილია მერცისა და დონალდ ტრამპის შეხვედრა.

საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა გაეროს უშიშროების საბჭოს საგანგებო სხდომის მოწვევისკენ მოუწოდა. მაკრონის თქმით, თეირანმა უნდა გააცნობიეროს, რომ მას აღარ რჩება სხვა გზა, გარდა „კეთილსინდისიერი მოლაპარაკებების“ დაწყებისა და ბირთვული იარაღისა და კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტების პროგრამებზე უარის თქმისა.

ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა კაია კალასმა განაცხადა, რომ ის ესაუბრა ისრაელის საგარეო საქმეთა მინისტრ გიდეონ საარს და რეგიონის სხვა ქვეყნების ოფიციალურ პირებს. მისი თქმით, ევროკავშირი არაბ პარტნიორებთან ერთად დიპლომატიური გზით კონფლიქტის მოგვარების შესაძლებლობებს განიხილავს.

იტალიის პრემიერ-მინისტრ ჯორჯა მელონის ოფისში განაცხადეს, რომ სოლიდარობას უცხადებენ ირანის სამოქალაქო მოსახლეობას. იტალია ითხოვს ირანელთა სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების პატივისცემას.

შვეიცარიის მთავრობამ განაცხადა, რომ „ღრმად შეშფოთებულია“ დარტყმების შესახებ გავრცელებული ცნობებით. ქვეყნის ხელისუფლებამ კონფლიქტში ჩართულ მხარეებს მოუწოდა „საერთაშორისო სამართლის სრული დაცვისა“ და „მაქსიმალური თავშეკავებისკენ“. ციურიხში განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილეს სამოქალაქო მოსახლეობის დაცვის აუცილებლობაზე.

ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრმა ენტონი ალბანეზემ განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა სოლიდარობას უცხადებს „ირანის მამაც ხალხს მის ბრძოლაში ჩაგვრის წინააღმდეგ“. ამასთან, მან მხარი დაუჭირა აშშ-ის ძალისხმევას, რომ ირანს არ ჰქონდეს ბირთვული იარაღი.

რუსეთმა დაგმო „წინასწარ დაგეგმილი და არაპროვოცირებული შეიარაღებული აგრესიის აქტი სუვერენული და დამოუკიდებელი სახელმწიფოს — გაეროს წევრის — წინააღმდეგ“.

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში აშშ-ისა და ისრაელის ოპერაციას უწოდეს „უგუნური ნაბიჯი“ და „სახიფათო ავანტიურა“, რომელიც არღვევს საერთაშორისო სამართლის ნორმებს. უწყების შეფასებით, აშშ და ისრაელი ისახავენ მიზნად „მათთვის მიუღებელი სახელმწიფოს კონსტიტუციური წყობის დანგრევასა და მისი ხელმძღვანელობის განადგურებას — სახელმწიფოსი, რომელმაც უარი თქვა ძალისმიერ დიქტატსა და ჰეგემონიას დაქვემდებარებაზე.“

პოლონეთის პრემიერმინისტრი დონალდ ტუსკი პოლონეთის მოქალაქეებს, რომლებიც ირანში იმყოფებიან ან იქ წასვლას გეგმავენ, ქვეყნის დაუყოვნებლივ დატოვებისკენ და ირანში მოგზაურობისგან თავის არიდებისკენ მოუწოდა.ტუსკის თქმით, მალე “ვერავინ შეძლებს ირანიდან ევაკუაციის შესაძლებლობის გარანტირებას.”

“გთხოვთ, დაუყოვნებლივ დატოვეთ ირანი და არავითარ შემთხვევაში არ ჩახვიდეთ იქ..[…] მწვავე კონფლიქტის შესაძლებლობა ძალზე რეალურია. რამდენიმე, ან სულაც ათეულობით, საათში ევაკუაციის შესაძლებლობა გამორიცხული იქნება. გთხოვთ, ეს ძალიან სერიოზულად მიიღეთ, რადგან ზოგიერთი ამ თხოვნას უგულებელყოფს.” – დაამატა ტუსკმა.

აშშ-ის სამხედრო ძალები მზად არიან ირანზე დარტყმისთვის უკვე ამ შაბათ-კვირიდან, თუმცა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს ჯერ საბოლოო გადაწყვეტილება არ მიუღია — ამის შესახებ CNN-ს საკითხთან დაახლოებულმა წყაროებმა აცნობეს.

წყაროების ინფორმაციით, თეთრ სახლს აცნობეს, რომ ბოლო დღეებში ახლო აღმოსავლეთში საჰაერო და საზღვაო ძალების მნიშვნელოვანი თავმოყრის შემდეგ, სამხედროები შაბათ-კვირისთვის მზად იქნებიან შესაძლო შეტევისთვის. თუმცა ერთ-ერთმა წყარომ აღნიშნა, რომ ტრამპი პირად საუბრებში როგორც სამხედრო მოქმედების მომხრე, ისე მოწინააღმდეგე არგუმენტებს გამოთქვამს და მრჩევლებსა და მოკავშირეებს ეკითხება, რა იქნებოდა საუკეთესო ნაბიჯი.

ოთხშაბათს ადმინისტრაციის ეროვნული უსაფრთხოების მაღალი რანგის წარმომადგენლები თეთრი სახლის სიტუაციურ ოთახში შეხვდნენ ირანში არსებული ვითარების განსახილველად. ამავე დღეს ტრამპს ინფორმაცია მიაწოდეს სპეციალურმა წარმომადგენელმა სტივ უიტკოფმა და მისმა სიძემ, ჯარედ კუშნერმა, ირანთან ერთი დღით ადრე გამართული არაპირდაპირი მოლაპარაკებების შესახებ. უცნობია, მიიღებს თუ არა ტრამპი გადაწყვეტილებას შაბათ-კვირამდე.

„ის ამ საკითხზე ძალიან ბევრს ფიქრობს,“ — თქვა ერთ-ერთმა წყარომ.

სამშაბათს ჟენევაში ირანელმა და ამერიკელმა მომლაპარაკებლებმა სამსაათნახევრის განმავლობაში არაპირდაპირი ფორმატით გაცვალეს პოზიციები, თუმცა კონკრეტული შეთანხმების გარეშე დაიშალნენ. ირანის მთავარმა სპიკერმა განაცხადა, რომ მხარეები „მიმართულების განსაზღვრული პრინციპების ნაკრებზე“ შეთანხმდნენ, ხოლო ამერიკელმა ოფიციალურმა პირმა აღნიშნა, რომ „ბევრი დეტალი ჯერ კიდევ განსახილველია“.

თეთრი სახლის პრესმდივანმა ქეროლაინ ლევიტმა ოთხშაბათს განაცხადა, რომ ირანმა უახლოეს „რამდენიმე კვირაში“ უნდა წარმოადგინოს უფრო დეტალური პოზიცია, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, შეიკავებს თუ არა ტრამპი თავს სამხედრო მოქმედებისგან ამ პერიოდში. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო 28 თებერვალს ისრაელში მიემგზავრება პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან შესახვედრად და ირანთან მოლაპარაკებების შესახებ ინფორმაციის გასაზიარებლად.

„მე არ დავადგენ ვადებს შეერთებული შტატების პრეზიდენტის სახელით,“ — განაცხადა ლევიტმა და დასძინა, რომ „დიპლომატია ყოველთვის მისი პირველი არჩევანია“, თუმცა სამხედრო მოქმედება კვლავ დღის წესრიგში რჩება.

„არსებობს მრავალი მიზეზი და არგუმენტი ირანზე დარტყმის სასარგებლოდ,“ — თქვა მან და აღნიშნა, რომ ტრამპი პირველ რიგში ეროვნული უსაფრთხოების გუნდის რჩევებზე დაყრდნობით მოქმედებს.

CNN-ის ინფორმაციით, ამ ბუნდოვანმა განცხადებებმა ორ ქვეყანას შორის სამხედრო კონფლიქტის შიში გააძლიერა — მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური პირები დიპლომატიური გზის იმედსაც ტოვებენ. აშშ-ის ყველაზე თანამედროვე ავიამზიდი ჯგუფი USS Gerald Ford შესაძლოა უკვე ამ შაბათ-კვირას ჩავიდეს რეგიონში, სხვა სამხედრო გაძლიერების პარალელურად. ასევე, დიდი ბრიტანეთის ბაზებზე განთავსებული ამერიკული საჰაერო ძალები — მათ შორის საწვავის შემავსებელი ტანკერები და გამანადგურებლები — ახლო აღმოსავლეთთან უფრო ახლოს გადაადგილდებიან.

თავის მხრივ, ირანი აძლიერებს რამდენიმე ბირთვულ ობიექტს — იყენებს ბეტონსა და დიდი რაოდენობით მიწას სტრატეგიული პუნქტების დასაფარად აშშ-ის სამხედრო ზეწოლის ფონზე. ეს დასკვნა გაკეთდა ახალი სატელიტური გამოსახულებებისა და მეცნიერებისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების ინსტიტუტის ანალიზის საფუძველზე.

შეტევის დროის განსაზღვრაში შესაძლოა კალენდარულმა ფაქტორებმაც ითამაშოს როლი. ზამთრის ოლიმპიური თამაშები, რომლებიც ტრადიციულად გლობალური ერთიანობის სიმბოლოა, კვირას სრულდება. ზოგი ევროპელი ოფიციალური პირი ფიქრობს, რომ მანამდე დარტყმა არ განხორციელდება. ამასთან, ოთხშაბათს დაიწყო რამადანი. ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის მოკავშირე ქვეყნების ზოგიერთი წარმომადგენელი, რომლებიც დარტყმის წინააღმდეგ ლობირებენ რეგიონული დესტაბილიზაციის შიშით, აღნიშნავს, რომ მუსლიმთა წმინდა თვეში თავდასხმა ამერიკის უპატივცემულობას გამოხატავდა. გარდა ამისა, სამშაბათს ტრამპი ყოველწლიურ მიმართვას წარადგენს კონგრესის წინაშე. მისი მრჩევლების თქმით, ეს გამოსვლა შიდა პოლიტიკურ საკითხებზე მომავალი კამპანიის დასაწყისი იქნება. უცნობია, ითვალისწინებს თუ არა პრეზიდენტი ამ მოვლენებს გადაწყვეტილების მიღებისას.

ბოლო კვირებში ირანზე გაკეთებულ განცხადებებში ტრამპს ფართო საზოგადოებრივი ან კონგრესის მხარდაჭერის მოპოვებისთვის განსაკუთრებული ძალისხმევა არ გამოუჩენია. მან მიანიშნა რეჟიმის შეცვლის სურვილზე და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ირანს არ უნდა ჰქონდეს ბირთვული იარაღი, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, კონკრეტულად რა მიზნებს ისახავს სამხედრო მოქმედების ბრძანების შემთხვევაში.

ან შეთანხმებას მივაღწევთ, ან ძალიან მკაცრი ნაბიჯების გადადგმა მოგვიწევს – დონალდ ტრამპი ირანზე –  აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის განცხადებით, ირანთან მოლაპარაკებების ჩაშლის შემთხვევაში, ახლო აღმოსავლეთში მეორე ავიამზიდის დამრტყმელი ჯგუფის გაგზავნას განიხილავს.

„ან შეთანხმებას მივაღწევთ, ან ისეთი მკაცრი რამის გაკეთება მოგვიწევს, როგორიც გასულ ჯერზე გავაკეთეთ.[…] ჩვენ გვყავს არმადა, რომელიც იქ მიემართება და შესაძლოა, კიდევ ერთი წავიდეს.[…] ბოლო ჯერზე მათ არ სჯეროდათ, რომ ამას გავაკეთებდი“, – განაცხადა ტრამპმა, ირანის ბირთვულ ობიექტებზე ივნისში განხორციელებული დარტყმის შესახებ მის გადაწყვეტილებაზე მინიშნებით.

„იმედია, ირანი მოლაპარაკებების მაგიდასთან სწრაფად დაჯდება და სამართლიან შეთანხმებას გააფორმებს, ბირთვული იარაღის გარეშე – დრო იწურება! ირანისკენ უზარმაზარი არმადა მიემართება. ის სწრაფად გადაადგილდება დიდი ძლიერებითა და ენთუზიაზმით. ეს ფლოტი, რომლის სათავეშიც ავიამზიდი „აბრაამ ლინკოლნი“ დგას, ვენესუელაში გაგზავნილ ფლოტზე უფრო დიდია. ვენესუელის მსგავსად, ის მზადაა, რომ თავისი მისია საჭიროების შემთხვევაში სრული სისწრაფით შეასრულოს.[…] როგორც ირანს ერთხელ უკვე ვუთხარი: გააფორმეთ შეთანხმება! მათ ეს არ გააკეთეს და შემდეგ იყო „ოპერაცია შუაღამის ჩაქუჩი“, რასაც ირანის მასშტაბური განადგურება მოჰყვა. შემდეგი თავდასხმა გაცილებით ძლიერი იქნება. არ დაუშვათ, რომ ეს ისევ მოხდეს“,

ამის შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტი, დონალდ ტრამპი საკუთარ სოციალურ ქსელში წერს.

„ახლა ეს რეალობაა – ირანის ღერძი ცდილობს აღდგეს – მაგრამ ჩვენ არ დავუშვებთ, რომ ეს მოხდეს. თუ ირანი დაუშვებს სერიოზულ შეცდომას და თავს დაესხმება ისრაელს, ჩვენ ვუპასუხებთ ისეთი ძალით, როგორიც ირანს აქამდე არასდროს უნახავს.[…] აშშ ჩვენთან მუდმივ კონტაქტშია. არ მინდა პრეზიდენტ ტრამპისთვის განვსაზღვრო, რას აკეთებს და რას არ აკეთებს. ილაპარაკებს თუ არა. ეს მისი გადაწყვეტილებაა. ჩვენ სრულად ვართ ინფორმირებულები“,

ისრაელის პრემიერმა, ბენიამინ ნეთანიაჰუმ გაიმეორა გასულ კვირას თეირანის მიმართ გაჟღერებული გაფრთხილება.