Tag: დონალდტრამპი

კვირას საღამოს ირანის სახელმწიფო მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ექსპერტთა საბჭომ ქვეყნის ახალ უმაღლეს ლიდერად მოჯტაბა ხამენეი აირჩია.

ის არის უმაღლესი ლიდერის, ალი ხამენეის ვაჟი, რომელიც მიმდინარე აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო კამპანიის დაწყებისას დაიღუპა. ირანის სახელმწიფო ტელევიზიის წამყვანმა პირდაპირ ეთერში წაიკითხა ექსპერტთა საბჭოს განცხადება:

„მიუხედავად ომის დროის მძიმე პირობებისა და მტრის პირდაპირი მუქარებისა ამ ეროვნული ინსტიტუტის მიმართ, მიუხედავად ექსპერტთა საბჭოს სამდივნოს ოფისების დაბომბვისა, რამაც რამდენიმე თანამშრომლისა და დაცვის წევრის მოწამეობრივი სიკვდილი გამოიწვია, საბჭოს არც ერთი წამით არ შეუწყვეტია ისლამური სისტემის ხელმძღვანელობის არჩევისა და წარდგენის პროცესი.“

რა არის ცნობილი მოჯტაბა ხამენეის შესახებ?

მოჯტაბა ხამენეი დაიბადა 1969 წლის 8 სექტემბერს ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ქალაქ მეშჰედში. ის არის ალი ხამენეის ექვსი შვილიდან მეორე. საშუალო განათლება მან მიიღო თეირანში მდებარე რელიგიურ სკოლაში „ალავი“.

ირანული მედიის ცნობით, 17 წლის ასაკში მოჯტაბა რამდენჯერმე მონაწილეობდა მოკლევადიან სამხედრო სამსახურში ირან-ერაყის ომის დროს. ამ რვაწლიანმა სისხლიანმა კონფლიქტმა კიდევ უფრო გააძლიერა ირანის რეჟიმის უნდობლობა აშშ-ისა და დასავლეთის მიმართ, რომლებიც იმ პერიოდში ერაყს უჭერდნენ მხარს.

1999 წელს მოჯტაბა გადავიდა ქალაქ ქომში — ირანის წმინდა ქალაქში, რომელიც შიიტური თეოლოგიის ერთ-ერთ მთავარ ცენტრად ითვლება — რათა რელიგიური განათლება გაეგრძელებინა. საინტერესოა, რომ მან მხოლოდ ამის შემდეგ დაიწყო სასულიერო ტანსაცმლის ტარება.

მამისგან განსხვავებით, მოჯტაბა ხამენეი ძირითადად ჩრდილში მდგომი ფიგურა იყო.
მას არასოდეს ეკავა სახელმწიფო თანამდებობა და არც საჯარო გამოსვლები ან ინტერვიუები ჰქონია.  საჯაროდ ხელმისაწვდომია მისი მხოლოდ ძალიან მცირე რაოდენობის ფოტო და ვიდეო.

თუმცა დიდი ხანია არსებობს ინფორმაცია, რომ მას მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდა, როგორც ადამიანს, რომელიც აკონტროლებდა მის მამასთან – უმაღლეს ლიდერთან  წვდომას.

აშშ-ის დიპლომატიურ დეპეშებში, რომლებიც WikiLeaks-მა 2000-იანი წლების ბოლოს გამოაქვეყნა, მოჯტაბა აღწერილია როგორც „ძალაუფლება სასულიერო სამოსის უკან“.

Associated Press-ის ცნობით, ირანის ხელმძღვანელობაში მას „უნარიან და მტკიცე ლიდერად“ მიიჩნევდნენ.

სააგენტო როიტერი წერს, რომ ხამენეის ვაჟის მემკვიდრედ არჩევით ირანის სასულიერო ხელმძღვანელობა ტრამპს დაუპირისპირდა.

რეგიონული ოფიციალური პირების თქმით, ეს ნაბიჯი პირდაპირი პასუხია აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებაზე, რომელმაც  თქვა, რომ ხამენეის ვაჟი „მიუღებელი კანდიდატია“.

ირანის უმაღლესი ლიდერი, აიათოლა ალი ხამენეი, კონფლიქტის დაწყების დღესვე აშშ-ისა და ისრაელის ერთობლივი დარტყმის შედეგად დაიღუპა. ომი ახლა უკვე მეორე კვირაშია შესული.

მოჯტაბას დანიშვნა უმაღლესი ლიდერის პოსტზე ექსპერტთა საბჭოს მიერ ფაქტობრივად ნიშნავს, რომ თეირანში ძალაუფლება კვლავ მკაცრი ხაზის მხარდამჭერების ხელში რჩება. ამ გადაწყვეტილებამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად შეცვალოს ირანის ომის მიმდინარეობა აშშ-სა და ისრაელთან და მისი შედეგები ახლო აღმოსავლეთის ფარგლებსაც გასცდეს.

ახლო აღმოსავლეთის ინსტიტუტის უფროსმა მკვლევარმა ალექს ვატანკამ თქვა:

„მოჯტაბას მოსვლა იგივე სცენარის გაგრძელებაა. ეს დიდი დამცირებაა შეერთებული შტატებისთვის — ასეთი მასშტაბის ოპერაციის ჩატარება, ამდენი რისკის გაწევა და ბოლოს 86 წლის ადამიანის მოკვლა, რომელსაც მისივე მკაცრი პოზიციის მქონე ვაჟი ჩაანაცვლებს.“

 ირანის რთული თეოკრატიული სისტემის ფარგლებში უმაღლესი ლიდერი არის სახელმწიფოს საბოლოო ავტორიტეტი. ის განსაზღვრავს საგარეო პოლიტიკას, აკონტროლებს ბირთვულ პროგრამას და მიმართულებას აძლევს არჩეულ პრეზიდენტსა და პარლამენტსაც.

ანალიტიკოსების თქმით, მოჯტაბას არჩევა — რომელიც ცნობილია როგორც უკიდურესად მკაცრი სასულიერო პირი  და რომლის მეუღლე, დედა და ოჯახის სხვა წევრები აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმების შედეგად დაიღუპნენ, ერთმნიშვნელოვან სიგნალს აგზავნის:

ირანის ხელმძღვანელობამ კომპრომისის ნებისმიერი შესაძლებლობა უარყო და ახლა ერთადერთ გზად დაპირისპირებას, შურისძიებასა და გამძლეობას მიიჩნევს.

შიდა წყაროების თქმით, მოჯტაბას წინ ელოდება დიდი შიდა და საგარეო წნეხი — როგორც უკმაყოფილო მოსახლეობისგან, ისე მზარდი სამხედრო კონფლიქტისგან. მიუხედავად ამისა, მოსალოდნელია, რომ ის სწრაფად შეეცდება ძალაუფლების კონსოლიდაციას.

ეს სავარაუდოდ გულისხმობს:

• ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსისთვის (IRGC) უფრო ფართო უფლებამოსილებებს
• შიდა კონტროლის გამკაცრებას
• ოპოზიციისა და პროტესტის სასტიკ ჩახშობას

ერთმა რეგიონულმა ოფიციალურმა პირმა, რომელიც თეირანის ხელისუფლებასთან არის დაახლოებული, Reuters-ს უთხრა:

“მოჯტაბას სხვა გზა არ ექნება, გარდა იმისა, რომ რკინის ხელი აჩვენოს…
ომიც რომ დასრულდეს, ქვეყნის შიგნით მძიმე რეპრესიები გაგრძელდება.“

ეს პოზიცია გაჩნდა მას შემდეგ, რაც ირანში უკვე თვეებია იზრდება შიდა არეულობა, რომელიც 1979 წლის ისლამური რევოლუციის შემდეგ ყველაზე სისხლიან პროტესტებს მოიცავდა.

ომამდე ირანი უკვე სერიოზულ პრობლემებს ებრძოდა:

• მძიმე ეკონომიკური კრიზისი
• მაღალი ინფლაცია
• ეროვნული ვალუტის გაუფასურება
• მზარდი სიღარიბე
• მკაცრი რეპრესიები, რამაც საზოგადოებრივი პროტესტი კიდევ უფრო გააძლიერა

მოჯტაბას მმართველობის პერიოდში ქვეყანას წინ ელოდება:

• უფრო მკაცრი შიდა კონტროლი
• მოსახლეობაზე გაზრდილი ზეწოლა
• კიდევ უფრო აგრესიული საგარეო პოლიტიკა

ამის შესახებ კიდევ ერთმა ირანელმა წყარომ განაცხადა, რომელიც ადგილზე არსებულ ვითარებას კარგად იცნობს.

ახლო აღმოსავლეთის ინსტიტუტის მკვლევარმა პოლ სეილემმა აღნიშნა, რომ მოჯტაბა არ არის ფიგურა, რომელიც შეეცდება შეთანხმებას შეერთებულ შტატებთან.

„ახლა სცენაზე არავინ ჩანს, ვინც კომპრომისზე წავა. ეს არის მკაცრი არჩევანი, გაკეთებული მკაცრ მომენტში.“

ირანის სასულიერო წრეებში – სადაც ამერიკას ხშირად „დიდ სატანას“ უწოდებენ — ხამენეის მკვლელობამ ის „მოწამის“ სტატუსამდე აიყვანა.

სასულიერო პირებმა მოკლული ლიდერი გმირად წარმოაჩინეს და ის იმამ ჰუსეინს შეადარეს – შიიტურ ტრადიციაში თვითგანწირვისა და ჩაგვრის წინააღმდეგ ბრძოლის სიმბოლოს.

ირანის საკითხების სპეციალისტმა და აშშ-ის ყოფილმა დიპლომატმა ალან აირმა თქვა:

„მოჯტაბა მამაზე კიდევ უფრო მკაცრი ფიგურაა.ის რევოლუციური გვარდიის ფავორიტი კანდიდატი იყო. მას ბევრი შურისძიება აქვს განსახორციელებელი.“

ეს ვითარება დიდ რისკებსაც ქმნის.ისრაელმა უკვე განაცხადა, რომ ხამენეის ნებისმიერი მემკვიდრეც შესაძლოა სამიზნე გახდეს, ხოლო ტრამპმა თქვა, რომ ომი შესაძლოა მხოლოდ მაშინ დასრულდეს, როცა ირანის სამხედრო ხელმძღვანელობა და მმართველი ელიტა მთლიანად განადგურდება.

ახალი ლიდერი დიდი ხანია ეწინააღმდეგება რეფორმისტებს

56 წლის მოჯტაბა ხამენეი — გავლენიანი საშუალო რანგის სასულიერო პირი — დიდი ხანია ეწინააღმდეგება რეფორმისტულ ჯგუფებს, რომლებიც დასავლეთთან თანამშრომლობას ემხრობიან.

მისი ახლო კავშირები:

• მაღალი რანგის სასულიერო პირებთან
• ისლამური რევოლუციის გვარდიასთან

მას მნიშვნელოვან გავლენას აძლევს როგორც პოლიტიკურ სისტემაში, ისე უსაფრთხოების სტრუქტურებში.

ანალიტიკოსების თქმით, მოჯტაბამ გავლენა ჯერ კიდევ მამამისის მმართველობის პერიოდში მოიპოვა, როდესაც ის:

• უსაფრთხოების აპარატში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა
• აკონტროლებდა იმ ფართო ეკონომიკურ იმპერიას, რომელსაც ეს სტრუქტურები ფლობენ
• მრავალი წლის განმავლობაში ფაქტობრივად ხამენეის „კარიბჭის მცველი“ და „მინი-უმაღლესი ლიდერი“ იყო

მისი დანიშვნა ხდება იმ დროს, როცა აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო კამპანია ირანის წინააღმდეგ ძლიერდება.

მთავარი 8 მარტს ირანის ომთან დაკავშირებით:

• ტრამპის თქმით, ომმა შესაძლოა ირანის არმია და მმართველი ელიტა მთლიანად გაანადგუროს

• ირანის მედიის ცნობით, ქვეყნის ახალი უმაღლესი ლიდერის არჩევის გადაწყვეტილება ახლოვდება

• ირანის პრეზიდენტმა მეზობელ ქვეყნებს ბოდიში მოუხადა

• ქუვეითში შენობას ცეცხლი გაუჩნდა, ოსლოში აშშ-ის საელჩოსთან აფეთქება მოხდა

• ახლო აღმოსავლეთის ნავთობის მომწოდებლებმა წარმოება შეამცირეს, ფასები გაიზარდა

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანთან მოლაპარაკებები არ აინტერესებს, რაც ზრდის ალბათობას, რომ ომი მხოლოდ მაშინ დასრულდება, როდესაც თეირანს აღარ ექნება მოქმედი არმია და ქვეყნის ხელმძღვანელობა სრულად განადგურდება.

მას შემდეგ, რაც ტრამპი Air Force One-ზე ჟურნალისტებს ესაუბრა, აშშ-ის მოკავშირე ისრაელმა კვირა დილით ირანის სხვადასხვა ტერიტორიაზე ახალი დარტყმები დაიწყო. ომი, რომელმაც ახლო აღმოსავლეთში ქაოსი გამოიწვია და მსოფლიო ნავთობის ბაზარი შეარყია, უკვე მეორე კვირაში შევიდა.

„შესაძლოა ერთ მომენტში აღარავინ დარჩეს, ვინც იტყვის — ჩვენ ვნებდებით,“ — განაცხადა ტრამპმა.

გამოცემა Axios-ის ინფორმაციით, აშშ-მ და ისრაელმა განიხილეს სპეციალური დანაყოფების ირანში გაგზავნის შესაძლებლობა, რათა ომის მოგვიანებით ეტაპზე მაღალგამდიდრებული ურანის მარაგები უსაფრთხოდ აიღონ.

შაბათს, როცა მას ჰკითხეს ირანში სახმელეთო ჯარების გაგზავნის შესაძლებლობაზე, ტრამპმა თქვა, რომ ეს შეიძლება მოხდეს „შემდგომ ეტაპზე“.

საუდის არაბეთმა, ქუვეითმა, არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა და ბაჰრეინმა განაცხადეს, რომ შაბათსა და კვირას დილით მათ ტერიტორიაზე ირანული დრონების შეტევები განხორციელდა. ქუვეითში მთავრობის შენობას მასშტაბური ხანძარი გაუჩნდა.

ნორვეგიის დედაქალაქ ოსლოში აშშ-ის საელჩოსთან აფეთქება მოხდა, რომელმაც მცირე დაზიანება გამოიწვია, თუმცა დაშავებულები არ ყოფილან. პოლიციის თქმით, ჯერ უცნობია, რამ გამოიწვია აფეთქება და ვინ დგას მის უკან.

Reuters-ის წყაროების ინფორმაციით, საუდის არაბეთმა თეირანი გააფრთხილა, რომ თუ ირანის თავდასხმები სამეფოსა და მის ენერგეტიკულ სექტორზე გაგრძელდება,  საპასუხო ზომებს მიიღებს.

როგორც ჩანს, სპარსეთის ყურის ქვეყნებში დაძაბულობის შემცირების მცდელობის ფარგლებში, ირანის პრეზიდენტმა მეზობელ სახელმწიფოებს ბოდიში მოუხადა იმ თავდასხმებისთვის, რომლებიც მათ ტერიტორიაზე მდებარე ამერიკულ ობიექტებზე განხორციელდა.

მან ასევე ტრამპის მოთხოვნა ირანის უპირობო კაპიტულაციის შესახებ „ოცნებად“ შეაფასა, თუმცა თქვა, რომ ქვეყნის დროებითმა ხელმძღვანელმა საბჭომ გადაწყვიტა მეზობელ სახელმწიფოებზე თავდასხმების შეჩერება, თუ ირანზე დარტყმები მათი ტერიტორიიდან არ განხორციელდება.

პრეზიდენტ პეზეშქიანის განცხადებებმა ირანში პოლიტიკური დებატები გამოიწვია, რის შემდეგაც მისმა ოფისმა განმარტა, რომ ირანის სამხედროები მკაცრად უპასუხებენ აშშ-ის ბაზებიდან განხორციელებულ ნებისმიერ თავდასხმას.

ირანის მედიის ცნობით, სასულიერო ორგანო, რომელიც ქვეყნის შემდეგი უმაღლესი ლიდერის არჩევაზეა პასუხისმგებელი, შესაძლოა უკვე კვირას შეიკრიბოს, რათა გასულ კვირას მოკლული აიათოლა ალი ხამენეის შემცვლელი აირჩიოს. სააგენტო Mehr-ის ინფორმაციით, ექსპერტთა ასამბლეის წევრმა აიათოლა მოჰამედმეჰდი მირბაქერიმ განაცხადა, რომ კანდიდატზე საკმაოდ ფართო შეთანხმება უკვე მიღწეულია.

ირანის სახელმწიფო მედიის ცნობით, თეირანის რამდენიმე რაიონში ძლიერი აფეთქებები ისმოდა, ხოლო ისრაელმა განაცხადა, რომ შაბათს ირანის სარაკეტო ობიექტებზე, სამეთაურო ცენტრებზე და საწვავის საცავებზე დარტყმები განახორციელა.

გაეროში ირანის წარმომადგენლის ამირ საიედ ირავანის განცხადებით, აშშ-ისა და ისრაელის თავდასხმების შედეგად მინიმუმ 1,332 ირანელი მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა და ათასობით დაშავდა.

აშშ-ის ოფიციალური პირების თქმით, შესაძლოა ამერიკულ ძალებს კავშირი ქონდეთ ირანში გოგონათა სკოლის დაბომბვასთან, რომლის შედეგადაც ბევრი ბავშვი დაიღუპა. თუმცა ტრამპმა,  განაცხადა, რომ ამაზე პასუხისმგებელი ირანია.

აშშ-ის თავდაცვის მინისტრმა პიტ ჰეგსეთმა, რომელიც ტრამპის გვერდით იდგა Air Force One-ზე, თქვა, რომ საქმე ჯერ კიდევ გამოძიების პროცესშია.

ისრაელმა შაბათს ლიბანშიც ახალი დარტყმები განახორციელა, მას შემდეგ რაც ირანთან დაკავშირებულმა დაჯგუფება ჰეზბოლამ საზღვრის მიმართულებით ცეცხლი გახსნა. ისრაელმა გააფრთხილა ლიბანი, რომ ძალიან მძიმე ფასის გადახდა მოუწევს, თუ ჰეზბოლას არ შეაკავებს. ორშაბათიდან ისრაელის თავდასხმების შედეგად ლიბანში დაახლოებით 300 ადამიანი დაიღუპა.

ირანის სტრატეგიამ, რომელიც მაქსიმალური ქაოსის შექმნას ისახავს მიზნად, მნიშვნელოვნად გაზარდა კონფლიქტის ეკონომიკური ფასი:

• გაიზარდა ენერგომატარებლების ფასები

• დაზარალდა მსოფლიო ვაჭრობა და ლოგისტიკა

• შეფერხდა ავიამიმოსვლა.

ქუვეითის ეროვნულმა ნავთობკომპანიამ შაბათიდან დაიწყო წარმოების შემცირება, რაც დაემატა ერაყისა და კატარის მიერ უკვე განხორციელებულ შემცირებებს.

ნავთობის ფასები მრავალწლოვან მაქსიმუმამდე გაიზარდა, რადგან კონფლიქტმა პრაქტიკულად ჰორმუზის სრუტის ფუნქციონირება შეაფერხა.

„ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო ძალები, შესანიშნავ ისრაელელ პარტნიორებთან ერთად, აგრძელებენ მტრის სრულად განადგურებას გრაფიკზე გაცილებით ადრე და ისეთ დონეზე, რაც ხალხს აქამდე არასდროს უნახავს. ყოველ საათში უფრო მეტ ირანულ რაკეტებსა და დრონებს ვანადგურებთ, ისე ვანადგურებთ მათ, როგორც არავის ეგონა.[…] მათი საზღვაო ფლოტი აღარ არსებობს, სამ დღეში 24 გემი, ეს ძალიან ბევრი გემია. მათი ჰაერსაწინააღმდეგო იარაღი აღარ არსებობს, ამიტომ მათ არ ჰყავთ საჰაერო ძალები, არ აქვთ საჰაერო თავდაცვა. აღარ აქვთ თვითმფრინავები, კომუნიკაციის საშუალებები. რაკეტები აღარ აქვთ, გამშვები მოწყობილობები აღარ აქვთ, შესაბამისად, დაახლოებით 60% და 64%“,

აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის განცხადებით, ირანს შეთანხმების დადება სურს, მაგრამ უკვე გვიანია.

3 მარტს აშშ-მა იპოვა და მოკლა იმ დაჯგუფების ლიდერი, რომელმაც პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მკვლელობა სცადა. ირანი პრეზიდენტი ტრამპის მოკვლას ცდილობდა, პრეზიდენტი ტრამპი კი ბოლოს იცინის.

შეერთებული შტატების  პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ამბობს, რომ ირანს ამერიკასთან საუბარი სურს, თუმცა აღნიშნავს, რომ ეს უკვე  “ძალიან გვიანია”.

“მათი საჰაერო თავდაცვა, საჰაერო ძალები, საზღვაო ძალები და ხელმძღვანელობა აღარ არსებობს. მათ საუბარი სურთ. მე ვთქვი: “ძალიან გვიანია”.”, – წერს დონალდ ტრამპი Truth Social-ზე.

1-ელ მარტს აშშ-სა და ისრაელის მიერ ირანზე განხორციელებული თავდასხმებიდან ერთი დღის შემდეგ, პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა The Atlantic-ს უთხრა, რომ ირანის ახალ ხელმძღვანელობას მასთან მოლაპარაკება სურს, რაზეც ის თანახმაა.

“მათ საუბარი უნდათ და მე დავთანხმდი საუბარს, ასე რომ მათთან ვისაუბრებ. ეს ადრე უნდა გაეკეთებინათ. უფრო ადრე უნდა შეეთავაზებინათ ის, რაც ძალიან პრაქტიკული და მარტივი გასაკეთებელი იყო. ძალიან დააგვიანეს”, – უთხრა დონალდ ტრამპმა სატელეფონო საუბარში The Atlantic-ს.

თავდასხმა, რომლის შედეგადაც ირანის უზენაესი ლიდერი აიათოლა ალი ხამენეი დაიღუპა, დილით განხორციელდა. არადა მოლოდინი იყო, რომ ის გვიან ღამით მოხდებოდა.

ეს იმიტომ მოხდა, რომ აშშ-მა და ისრაელმა გადაწყვიტეს ესარგებლათ მნიშვნელოვანი სადაზვერვო ინფორმაციით, რომელიც მათ მხოლოდ რამდენიმე საათით ადრე მიიღეს.

რამდენიმე თვის განმავლობაში ისინი ელოდებოდნენ იმ მომენტს, როდესაც ირანის მაღალჩინოსნები შეიძლება შეხვედრაზე შეკრებილიყვნენ, და დაადგინეს, რომ ხამენეი შაბათს დილით თეირანის ცენტრში მდებარე შენობათა კომპლექსში იქნებოდა.

მათთვის ასევე ცნობილი იყო სხვა მაღალი რანგის ირანელი სამხედროებისა და დაზვერვის თანამშრომლების ადგილსამყოფელიც, რომლებიც იმავე დროს ატარებდნენ შეხვედრას.

რამდენიმე თვის განმავლობაში აშშ და ისრაელი ირანის უზენაესი ლიდერის გადაადგილებას აკვირდებოდნენ. ზუსტი მეთოდები, რომლებიც ამ პროცესში გამოიყენებოდა, საიდუმლოდ რჩება, თუმცა აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა სოციალურ ქსელში ერთ-ერთ პოსტში ირიბად მიანიშნა მათზე.

„მან ვერ შეძლო ჩვენი დაზვერვისა და მაღალტექნოლოგიური თვალთვალის სისტემებისთვის თავის არიდება,“ — განაცხადა ტრამპმა.

ხამენეის ადგილსამყოფელის შესახებ ინფორმაცია შესაძლოა ადგილზე მოქმედი აგენტისგან ყოფილიყო მიღებული, თუმცა უფრო სავარაუდოა, რომ აიათოლას მიაგნეს თანამედროვე ტექნოლოგიების დახმარებით სხვა ირანელი მოღვაწეების გადაადგილების თვალთვალის გზით.

გასული წლის ივნისში, 12-დღიანი ომის დროს, ისრაელმა დაარტყა ირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებულ მეცნიერებსა და ოფიციალურ პირებს და, გავრცელებული ინფორმაციით, ცალკეული პირების გადაადგილების დასადგენად იყენებდა სატელეკომუნიკაციო და მობილური ტელეფონების სისტემების გატეხვას.

რიგ შემთხვევებში ეს მოიცავდა იმ მცველების გადაადგილების თვალთვალსაც, რომლებიც მთავარ თანამდებობის პირებს ახლდნენ.

გრძელვადიან პერსპექტივაში ამან შესაძლებელი გახადა ლიდერის ყოველდღიური ცხოვრების ერთგვარი „პატერნების“ ჩამოყალიბება და მოწყვლადი მომენტების გამოვლენა: ვის ხვდებოდა და რა სიხშირით, და სად ამჯობინებდა ასეთი შეხვედრების ჩატარებას.

ირანმა იცოდა, რომ უზენაესი ლიდერი მისი მოწინააღმდეგეების ყურადღების ცენტრში იყო, ამიტომ რამდენიმე თვის განმავლობაში ამ მოწყვლადობების ვერ აღმოჩენა და ვერ აღმოფხვრა მიუთითებს ან ირანის უსაფრთხოების და კონტრდაზვერვის სისტემის სერიოზულ ჩავარდნაზე, ან ისრაელისა და აშშ-ის შესაძლებლობაზე, ადაპტირებულიყვნენ და ახალი მეთოდები ეპოვათ დაკვირვებისთვის.

ირანის ხელისუფლება ასევე შესაძლოა ვარაუდობდა, რომ დღისით თავდასხმა ნაკლებად მოსალოდნელი იყო.

ამ შემთხვევაში, როგორც The New York Times წერს, სადაზვერვო ინფორმაცია მიღებული იყო გარედან – ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოდან (CIA) –თუმცა ისრაელს გადაეცა უშუალო დარტყმის განსახორციელებლად.

ნიშნები მიუთითებს ამოცანების განაწილებაზე: ისრაელი ფოკუსირებული იყო ირანის ხელმძღვანელობასთან დაკავშირებულ სამიზნეებზე დარტყმებზე, ხოლო აშშ  სამხედრო ობიექტებზე.

უკიდურესად მნიშვნელოვანი იყო ის, რომ დაზვერვამ უზრუნველყო საკმარისად წინასწარი გაფრთხილება უზენაესი ლიდერისა და სხვა მაღალჩინოსნების გადაადგილების შესახებ, რამაც შესაძლებელი გახადა შეტევის დაგეგმვა გამანადგურებლების გამოყენებით, რომლებიც შორი მოქმედების რაკეტების გაშვებას ახერხებენ.

ერთჯერადი დარტყმის ნაცვლად, რომელსაც შეიძლებოდა მოწინააღმდეგის „თავის მოკვეთა“ გამოეწვია, გეგმა ითვალისწინებდა, რომ ეს შეტევა გახდებოდა უფრო ფართო კამპანიის დასაწყისი; ის უფრო ადრე გადაიტანეს, რათა ხელსაყრელი შესაძლებლობის ფანჯარა გამოეყენებინათ.

ისრაელის გამანადგურებლებს დაახლოებით ორი საათი სჭირდებათ თეირანამდე მისაღწევად, თუმცა უცნობია, ზუსტად რა მანძილიდან გაუშვეს მათ საბრძოლო მასალა.

ვრცელდება ინფორმაცია, რომ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ ისრაელის გამანადგურებლებმა კომპლექსს ადგილობრივი დროით დაახლოებით 9:40-ზე 30 ძლიერი ბომბი ესროლეს.

შესაძლოა ეს დაკავშირებული იყო იმასთან, რომ უზენაესი ლიდერი თავდაცვის მიზნით კვლავ იყენებდა კომპლექსის ქვეშ მდებარე მიწისქვეშა ბუნკერს (თუმცა, გავრცელებული ინფორმაციით, ეს რეჟიმის ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა ბუნკერი არ ყოფილა).

სამიზნის გარანტირებულად განადგურებისთვის შესაძლოა რამდენიმე საბრძოლო მასალის გამოყენება გახდა საჭირო.

დაზიანდა ირანის დედაქალაქში მდებარე სხვა ობიექტებიც, მათ შორის პრეზიდენტ მასუდ ფეზეშქიანის ოფისი, რომელმაც მოგვიანებით განაცხადა, რომ უსაფრთხოდ იმყოფება.

ირანმა დაადასტურა თავდაცვის სამინისტროს სამი მაღალჩინოსნის დაღუპვა, მათ შორის თავდაცვის საბჭოს მდივნის ალი შამხანის, თავდაცვის მინისტრის ბრიგადის გენერალ აზიზ ნასირზადეს და ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის მეთაურის გენერალ მოჰამად პაკპურის.

როდესაც თვითმფრინავებმა დარტყმა განახორციელეს, ფლორიდაში, პრეზიდენტ ტრამპის რეზიდენციაში მარნა-ლა-გოში, სადაც ის რამდენიმე მაღალჩინოსანთან ერთად მოვლენებს აკვირდებოდა, ღამე იყო.

რამდენიმე საათი გავიდა მანამდე, სანამ ოფიციალურად დადასტურდებოდა, რომ ირანის უზენაესი ლიდერი მოკლულია.

თუმცა თეირანი მსგავსი განვითარების შესაძლებლობისთვის მზად იყო. ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ მემკვიდრეობის გეგმები — არა მხოლოდ ხამენეისთვის, არამედ სხვა არაერთი მაღალჩინოსნისთვისაც  უკვე შემუშავებული იყო.

ეს ყველაფერი მიუთითებს იმაზე, რომ კვლავაც გაურკვეველია, როგორ აისახება ხამენეის მკვლელობა ამ კონფლიქტის შემდგომ განვითარებაზე.

გაერთიანებული სამეფოს მთავრობამ განაცხადა, რომ ქვეყანა არ მონაწილეობდა ისრაელისა და აშშ-ის ოპერაციაში და არ სურს რეგიონული კონფლიქტის შემდგომი ესკალაცია და გაფართოება. ბრიტანეთის ხელისუფლებამ ასევე აღნიშნა, რომ ახლახან გააძლიერა თავისი თავდაცვის შესაძლებლობები ახლო აღმოსავლეთში — მხოლოდ იმ მიზნით, რომ დაიცვას რეგიონში მყოფი საკუთარი მოქალაქეები.

„ირანს არასოდეს უნდა მიეცეს ბირთვული იარაღის შექმნის შესაძლებლობა, და სწორედ ამიტომ ჩვენ მუდმივად ვუჭერთ მხარს მოლაპარაკებების გზით გადაწყვეტის მიღწევის მცდელობებს,“ — ნათქვამია მთავრობის განცხადებაში.

გერმანიის მთავრობაში განაცხადეს, რომ ბერლინი ისრაელის მხრიდან წინასწარ იყო ინფორმირებული ირანზე დაგეგმილი დარტყმების შესახებ. მთავრობის წარმომადგენლის თქმით, კანცლერი ფრიდრიხ მერცი ყურადღებით ადევნებს თვალს მოვლენების განვითარებას და კავშირშია ევროპელ პარტნიორებთან. მომდევნო კვირაში ვაშინგტონში დაგეგმილია მერცისა და დონალდ ტრამპის შეხვედრა.

საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა გაეროს უშიშროების საბჭოს საგანგებო სხდომის მოწვევისკენ მოუწოდა. მაკრონის თქმით, თეირანმა უნდა გააცნობიეროს, რომ მას აღარ რჩება სხვა გზა, გარდა „კეთილსინდისიერი მოლაპარაკებების“ დაწყებისა და ბირთვული იარაღისა და კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტების პროგრამებზე უარის თქმისა.

ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა კაია კალასმა განაცხადა, რომ ის ესაუბრა ისრაელის საგარეო საქმეთა მინისტრ გიდეონ საარს და რეგიონის სხვა ქვეყნების ოფიციალურ პირებს. მისი თქმით, ევროკავშირი არაბ პარტნიორებთან ერთად დიპლომატიური გზით კონფლიქტის მოგვარების შესაძლებლობებს განიხილავს.

იტალიის პრემიერ-მინისტრ ჯორჯა მელონის ოფისში განაცხადეს, რომ სოლიდარობას უცხადებენ ირანის სამოქალაქო მოსახლეობას. იტალია ითხოვს ირანელთა სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების პატივისცემას.

შვეიცარიის მთავრობამ განაცხადა, რომ „ღრმად შეშფოთებულია“ დარტყმების შესახებ გავრცელებული ცნობებით. ქვეყნის ხელისუფლებამ კონფლიქტში ჩართულ მხარეებს მოუწოდა „საერთაშორისო სამართლის სრული დაცვისა“ და „მაქსიმალური თავშეკავებისკენ“. ციურიხში განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილეს სამოქალაქო მოსახლეობის დაცვის აუცილებლობაზე.

ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრმა ენტონი ალბანეზემ განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა სოლიდარობას უცხადებს „ირანის მამაც ხალხს მის ბრძოლაში ჩაგვრის წინააღმდეგ“. ამასთან, მან მხარი დაუჭირა აშშ-ის ძალისხმევას, რომ ირანს არ ჰქონდეს ბირთვული იარაღი.

რუსეთმა დაგმო „წინასწარ დაგეგმილი და არაპროვოცირებული შეიარაღებული აგრესიის აქტი სუვერენული და დამოუკიდებელი სახელმწიფოს — გაეროს წევრის — წინააღმდეგ“.

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში აშშ-ისა და ისრაელის ოპერაციას უწოდეს „უგუნური ნაბიჯი“ და „სახიფათო ავანტიურა“, რომელიც არღვევს საერთაშორისო სამართლის ნორმებს. უწყების შეფასებით, აშშ და ისრაელი ისახავენ მიზნად „მათთვის მიუღებელი სახელმწიფოს კონსტიტუციური წყობის დანგრევასა და მისი ხელმძღვანელობის განადგურებას — სახელმწიფოსი, რომელმაც უარი თქვა ძალისმიერ დიქტატსა და ჰეგემონიას დაქვემდებარებაზე.“

“დეზინფორმაციაა,რომ საქართველოს II ფრონტისკენ მოვუწოდეთ” – უკრაინაში ომის დაწყებიდან ოთხი წლისთავზე საფრანგეთის, გერმანიის და გაერთიანებული სამეფოს ელჩები ერთობლივ წერილს ავრცელებენ.

“2022 წლის 24 თებერვალს, რუსეთის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან, საფრანგეთი, გერმანია და გაერთიანებული სამეფო ურყევად იდგნენ უკრაინისა და უკრაინელი ხალხის გვერდით. რუსეთის მიერ უკრაინის წინააღმდეგ ომის დაწყებიდან ზუსტად ოთხი წლის შემდეგ, ჩვენ კიდევ ერთხელ ვადასტურებთ ჩვენს ერთგულებას უკრაინისთვის სამართლიანი და მდგრადი მშვიდობის მიმართ.

აქ, თბილისში, ჩვენ, საფრანგეთის, გერმანიისა და გაერთიანებული სამეფოს სამი ელჩი, სიტყვით გამოვდივართ უკრაინის საელჩოსთან ერთად გამართულ კონფერენციაზე. ჩვენ კვლავ მტკიცედ გვაქვს გადაწყვეტილი, უკრაინას გავუწიოთ კონკრეტული და გრძელვადიანი მხარდაჭერა რუსეთის აგრესიული ომის წინააღმდეგ საბრძოლველად და უკრაინის მდგრადობის გასაძლიერებლად.

2025 წელი გამორჩეული იყო, მსურველთა კოალიციის ფარგლებში მობილიზაციისა და ერთიანობის უპრეცედენტო დონით. 2026 წლის 6 იანვარს პარიზის შეხვედრა გადამწყვეტი ნაბიჯი იყო, რომელმაც დაადასტურა ევროპას, უკრაინასა და შეერთებულ შტატებს შორის კონვერგენცია უკრაინისთვის უსაფრთხოების მყარი გარანტიების უზრუნველყოფის გადამწყვეტი მნიშვნელობის შესახებ. უფრო კონკრეტულად:

• აშშ-ს ხელმძღვანელობით მომავალი ცეცხლის შეწყვეტის მონიტორინგის მექანიზმების შექმნა;

• უკრაინის შეიარაღებული ძალების გრძელვადიანი მხარდაჭერა, რომლებიც რუსული აგრესიის წინააღმდეგ თავდაცვის პირველ ხაზს წარმოადგენენ;

• ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების ძალაში შესვლის შემდეგ მრავალეროვნული სამშვიდობო ძალების განლაგებისთვის მზადების გაგრძელება;

• რუსეთის მხრიდან შემდგომი აგრესიის შემთხვევაში უკრაინის მხარდაჭერის ვალდებულებების სამართლებრივი ტრანსპოზიცია, სოლიდარობის მექანიზმების მეშვეობით.

ჩვენ გავაგრძელებთ ჩვენს ძალისხმევას ამ მიმართულებით.

ჩვენი პრინციპები ნათელია: უკრაინის სუვერენიტეტი უნდა იყოს დაცული; უკრაინას უნდა შეეძლოს საკუთარი თავის დაცვა; ხოლო უკრაინის მომავლის შესახებ გადაწყვეტილებები უკრაინამ უნდა მიიღოს. ევროპის შესახებ ვერანაირი გადაწყვეტილება ვერ მიიღება ევროპელების გარეშე. საზღვრები ძალის გამოყენებით არ უნდა შეიცვალოს. ამიტომ, ჩვენ მხარს ვუჭერთ პრეზიდენტ ტრამპის სამშვიდობო ინიციატივას და მოვუწოდებთ რუსეთს, კეთილსინდისიერად ჩაერთოს სამშვიდობო ძალისხმევაში და შეწყვიტოს თავდასხმები უკრაინელ მშვიდობიან მოსახლეობაზე. მოსკოვი აცხადებს, რომ მშვიდობისკენ ისწრაფვის, მაშინ როცა უკრაინის სამოქალაქო ინფრასტრუქტურაზე მისი განმეორებითი დარტყმები აჩვენებს რუსეთის უარს, აწარმოოს მოლაპარაკებები ომის დარეგულირების საკითხზე.

ამ თვის დასაწყისში გერმანიისა და დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის მინისტრებმა უხელმძღვანელეს უკრაინის თავდაცვის 50-წევრიანი საკონტაქტო ჯგუფის შეხვედრას. 2025 წელს ამ ჯგუფმა უკრაინისთვის დაახლოებით 45 მილიარდი დოლარის სამხედრო დახმარება შეაგროვა. 2026 წლისთვის უკვე შეთანხმებულია დაახლოებით 35 მილიარდი დოლარის გამოყოფა. გასულ კვირას დიდი ბრიტანეთისა და გერმანიის თავდაცვის შტაბების უფროსებმა გამოაქვეყნეს ერთობლივი წერილი, რომელშიც ჩამოაყალიბეს ევროპული თავდაცვის ხარჯების გაზრდის არგუმენტები რუსული საფრთხის გათვალისწინებით, სადაც ნათქვამია: „ამ მცდელობას მორალური განზომილება აქვს. გადაიარაღება არ არის ომის წაქეზება; ეს არის იმ ერების პასუხისმგებლიანი ქმედება, რომლებიც გადაწყვეტილნი არიან დაიცვან თავიანთი ხალხი და შეინარჩუნონ მშვიდობა. ძალა აკავებს აგრესიას, სისუსტე კი იწვევს მას“.

ჩვენ გავაგრძელებთ უკრაინის მხარდაჭერას და გავზრდით ეკონომიკურ ზეწოლას რუსეთზე, რათა საბოლოოდ შეწყვიტოს მისი დაბომბვა და დათანხმდეს დაუყოვნებლივ და ყოვლისმომცველ ცეცხლის შეწყვეტას. ამ კვირაში ევროკავშირი და დიდი ბრიტანეთი შემოიღებენ დამატებით სანქციებს, რომლებიც რუსული ენერგორესურსების ექსპორტსა და ჩრდილოვანი ფლოტის გემებს ეხება.

ჩვენ სრულად ვაცნობიერებთ, თუ რა ღრმა გავლენას ახდენს საქართველოს მოსახლეობაზე რუსეთის შეჭრა უკრაინაში. ქართველებმა იციან რუსული შეჭრის და მათი ტერიტორიის 20%-ის ოკუპაციის ტკივილი. მტკიცება, რომ გერმანიამ, საფრანგეთმა ან დიდმა ბრიტანეთმა მოუწოდეს საქართველოს ამ კონფლიქტში მეორე ფრონტის გახსნისკენ, მცდარია და წარმოადგენს დეზინფორმაციას. ჩვენ კვლავ მტკიცედ ვუჭერთ მხარს საქართველოს სუვერენიტეტს და მის უფლებას, განსაზღვროს საკუთარი უსაფრთხოების არჩევანი. ამ კონტექსტში, ჩვენ ვაგრძელებთ თანამშრომლობას საქართველოს თავდაცვის ძალებთან ნატოს ფარგლებში, რათა გავაძლიეროთ მათი თავდაცვითი შესაძლებლობები პოტენციური აგრესიის წინააღმდეგ და წვლილი შევიტანოთ სამხრეთ კავკასიასა და ევროპაში უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში.

საქართველო მხარს უჭერს უკრაინას და მის ევროპელ პარტნიორებს სუვერენიტეტის პრინციპების დასაცავად, რუსეთის აგრესიის დაგმობის, რუსეთის ადამიანის უფლებების დარღვევისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრების მცდელობების მხარდასაჭერად და საერთაშორისო ბირთვული უსაფრთხოების სტანდარტების გასაძლიერებლად. საქართველო არის უკრაინის თავდაცვის საკონტაქტო ჯგუფის წევრი, რომელსაც ჩვენ ვხელმძღვანელობთ და რადგან რუსეთი ცდილობს ზამთრის იარაღად გამოყენებას უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმით, ჩვენ მივესალმებით საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებას, უკრაინას გადასცეს 1.5 მილიონი ლარის ღირებულების გენერატორები.

დარწმუნებულები ვართ, რომ საქართველოს შეუძლია მნიშვნელოვანი როლი შეასრულოს ევროპის უსაფრთხოების განმტკიცებაში რუსეთის სამხედრო შეიარაღებაზე წვდომის შეზღუდვის გაგრძელებით, საერთაშორისო სანქციების დაცვისა და მათი გვერდის ავლის ნებისმიერი მცდელობის წინააღმდეგ გადამწყვეტი ზომების მიღებით. საქართველოს ასევე შეუძლია წვლილი შეიტანოს რუსეთის ჩრდილოვანი ფლოტიდან იმპორტის თავიდან აცილების მცდელობების გაგრძელებით, რომელიც სანქციებისგან თავის არიდებას ცდილობს და საზღვაო უსაფრთხოებას სერიოზულ საფრთხეს უქმნის.

ევროატლანტიკელ პარტნიორებთან ურთიერთობების აღდგენის პრიორიტეტულობის მინიჭებით და რუსულ ნავთობზე დამოკიდებულების შემცირების მცდელობით, საქართველოს შეუძლია გააძლიეროს თავისი უსაფრთხოება, სუვერენიტეტი და შეამციროს მისი დაუცველობა რუსეთის ზეწოლის მიმართ. რუსეთი არ არის საიმედო ენერგეტიკული პარტნიორი და ენერგორესურსების დივერსიფიკაცია დაეხმარება საქართველოს სუვერენიტეტისა და თავისუფლების დაცვაში, ამავდროულად ხელს შეუწყობს რა ევროპის უფრო ფართო მიზანს – ენერგეტიკულ მდგრადობას.

ჩვენ მზად ვართ ვითანამშრომლოთ საქართველოსთან ამ კრიტიკულ საკითხებზე.

მიუხედავად იმისა, რომ ვხედავთ იმ მძიმე ფასს, რომელსაც უკრაინელი ხალხი ყოველდღიურად იხდის რუსული აგრესიის წინააღმდეგ ბრძოლაში, ჩვენ ვიცით, რომ ქართველი ხალხის უსაფრთხოება კვლავ საფრთხის ქვეშაა იმავე აგრესორის მხრიდან.

უკრაინაში სამართლიანი და მდგრადი მშვიდობის დამყარება, ასევე ევროპაში სუვერენიტეტის პრინციპების დაცვა ხელს შეუწყობს საქართველოსთვის გრძელვადიანი სტაბილურობისა და მშვიდობიანი მომავლის უზრუნველყოფას” – ნათქვამია ოლივიე კურტოს (საფრანგეთი), პეტერ ფიშერის (გერმანია) და გარეთ უორდის (გაერთიანებული სამეფო) ერთობლივ წერილში.

აშშ-ის სამხედრო ძალები მზად არიან ირანზე დარტყმისთვის უკვე ამ შაბათ-კვირიდან, თუმცა პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს ჯერ საბოლოო გადაწყვეტილება არ მიუღია — ამის შესახებ CNN-ს საკითხთან დაახლოებულმა წყაროებმა აცნობეს.

წყაროების ინფორმაციით, თეთრ სახლს აცნობეს, რომ ბოლო დღეებში ახლო აღმოსავლეთში საჰაერო და საზღვაო ძალების მნიშვნელოვანი თავმოყრის შემდეგ, სამხედროები შაბათ-კვირისთვის მზად იქნებიან შესაძლო შეტევისთვის. თუმცა ერთ-ერთმა წყარომ აღნიშნა, რომ ტრამპი პირად საუბრებში როგორც სამხედრო მოქმედების მომხრე, ისე მოწინააღმდეგე არგუმენტებს გამოთქვამს და მრჩევლებსა და მოკავშირეებს ეკითხება, რა იქნებოდა საუკეთესო ნაბიჯი.

ოთხშაბათს ადმინისტრაციის ეროვნული უსაფრთხოების მაღალი რანგის წარმომადგენლები თეთრი სახლის სიტუაციურ ოთახში შეხვდნენ ირანში არსებული ვითარების განსახილველად. ამავე დღეს ტრამპს ინფორმაცია მიაწოდეს სპეციალურმა წარმომადგენელმა სტივ უიტკოფმა და მისმა სიძემ, ჯარედ კუშნერმა, ირანთან ერთი დღით ადრე გამართული არაპირდაპირი მოლაპარაკებების შესახებ. უცნობია, მიიღებს თუ არა ტრამპი გადაწყვეტილებას შაბათ-კვირამდე.

„ის ამ საკითხზე ძალიან ბევრს ფიქრობს,“ — თქვა ერთ-ერთმა წყარომ.

სამშაბათს ჟენევაში ირანელმა და ამერიკელმა მომლაპარაკებლებმა სამსაათნახევრის განმავლობაში არაპირდაპირი ფორმატით გაცვალეს პოზიციები, თუმცა კონკრეტული შეთანხმების გარეშე დაიშალნენ. ირანის მთავარმა სპიკერმა განაცხადა, რომ მხარეები „მიმართულების განსაზღვრული პრინციპების ნაკრებზე“ შეთანხმდნენ, ხოლო ამერიკელმა ოფიციალურმა პირმა აღნიშნა, რომ „ბევრი დეტალი ჯერ კიდევ განსახილველია“.

თეთრი სახლის პრესმდივანმა ქეროლაინ ლევიტმა ოთხშაბათს განაცხადა, რომ ირანმა უახლოეს „რამდენიმე კვირაში“ უნდა წარმოადგინოს უფრო დეტალური პოზიცია, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, შეიკავებს თუ არა ტრამპი თავს სამხედრო მოქმედებისგან ამ პერიოდში. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო 28 თებერვალს ისრაელში მიემგზავრება პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან შესახვედრად და ირანთან მოლაპარაკებების შესახებ ინფორმაციის გასაზიარებლად.

„მე არ დავადგენ ვადებს შეერთებული შტატების პრეზიდენტის სახელით,“ — განაცხადა ლევიტმა და დასძინა, რომ „დიპლომატია ყოველთვის მისი პირველი არჩევანია“, თუმცა სამხედრო მოქმედება კვლავ დღის წესრიგში რჩება.

„არსებობს მრავალი მიზეზი და არგუმენტი ირანზე დარტყმის სასარგებლოდ,“ — თქვა მან და აღნიშნა, რომ ტრამპი პირველ რიგში ეროვნული უსაფრთხოების გუნდის რჩევებზე დაყრდნობით მოქმედებს.

CNN-ის ინფორმაციით, ამ ბუნდოვანმა განცხადებებმა ორ ქვეყანას შორის სამხედრო კონფლიქტის შიში გააძლიერა — მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური პირები დიპლომატიური გზის იმედსაც ტოვებენ. აშშ-ის ყველაზე თანამედროვე ავიამზიდი ჯგუფი USS Gerald Ford შესაძლოა უკვე ამ შაბათ-კვირას ჩავიდეს რეგიონში, სხვა სამხედრო გაძლიერების პარალელურად. ასევე, დიდი ბრიტანეთის ბაზებზე განთავსებული ამერიკული საჰაერო ძალები — მათ შორის საწვავის შემავსებელი ტანკერები და გამანადგურებლები — ახლო აღმოსავლეთთან უფრო ახლოს გადაადგილდებიან.

თავის მხრივ, ირანი აძლიერებს რამდენიმე ბირთვულ ობიექტს — იყენებს ბეტონსა და დიდი რაოდენობით მიწას სტრატეგიული პუნქტების დასაფარად აშშ-ის სამხედრო ზეწოლის ფონზე. ეს დასკვნა გაკეთდა ახალი სატელიტური გამოსახულებებისა და მეცნიერებისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების ინსტიტუტის ანალიზის საფუძველზე.

შეტევის დროის განსაზღვრაში შესაძლოა კალენდარულმა ფაქტორებმაც ითამაშოს როლი. ზამთრის ოლიმპიური თამაშები, რომლებიც ტრადიციულად გლობალური ერთიანობის სიმბოლოა, კვირას სრულდება. ზოგი ევროპელი ოფიციალური პირი ფიქრობს, რომ მანამდე დარტყმა არ განხორციელდება. ამასთან, ოთხშაბათს დაიწყო რამადანი. ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის მოკავშირე ქვეყნების ზოგიერთი წარმომადგენელი, რომლებიც დარტყმის წინააღმდეგ ლობირებენ რეგიონული დესტაბილიზაციის შიშით, აღნიშნავს, რომ მუსლიმთა წმინდა თვეში თავდასხმა ამერიკის უპატივცემულობას გამოხატავდა. გარდა ამისა, სამშაბათს ტრამპი ყოველწლიურ მიმართვას წარადგენს კონგრესის წინაშე. მისი მრჩევლების თქმით, ეს გამოსვლა შიდა პოლიტიკურ საკითხებზე მომავალი კამპანიის დასაწყისი იქნება. უცნობია, ითვალისწინებს თუ არა პრეზიდენტი ამ მოვლენებს გადაწყვეტილების მიღებისას.

ბოლო კვირებში ირანზე გაკეთებულ განცხადებებში ტრამპს ფართო საზოგადოებრივი ან კონგრესის მხარდაჭერის მოპოვებისთვის განსაკუთრებული ძალისხმევა არ გამოუჩენია. მან მიანიშნა რეჟიმის შეცვლის სურვილზე და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ირანს არ უნდა ჰქონდეს ბირთვული იარაღი, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, კონკრეტულად რა მიზნებს ისახავს სამხედრო მოქმედების ბრძანების შემთხვევაში.

ან შეთანხმებას მივაღწევთ, ან ძალიან მკაცრი ნაბიჯების გადადგმა მოგვიწევს – დონალდ ტრამპი ირანზე –  აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის განცხადებით, ირანთან მოლაპარაკებების ჩაშლის შემთხვევაში, ახლო აღმოსავლეთში მეორე ავიამზიდის დამრტყმელი ჯგუფის გაგზავნას განიხილავს.

„ან შეთანხმებას მივაღწევთ, ან ისეთი მკაცრი რამის გაკეთება მოგვიწევს, როგორიც გასულ ჯერზე გავაკეთეთ.[…] ჩვენ გვყავს არმადა, რომელიც იქ მიემართება და შესაძლოა, კიდევ ერთი წავიდეს.[…] ბოლო ჯერზე მათ არ სჯეროდათ, რომ ამას გავაკეთებდი“, – განაცხადა ტრამპმა, ირანის ბირთვულ ობიექტებზე ივნისში განხორციელებული დარტყმის შესახებ მის გადაწყვეტილებაზე მინიშნებით.