აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა უკრაინისთვის სამხედრო დახმარების გაწევის შეჩერების განკარგულება გასცა, სანამ ქვეყნის ხელმძღვანელობა არ გამოავლენს „მშვიდობისადმი ერთგულებას“. ეს გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღეს, რაც ტრამპსა და უკრაინის პრეზიდენტ ვლადიმირ ზელენსკის შორის თეთრი სახლის ოვალურ კაბინეტში მწვავე დაპირისპირება მოხდა.
„პრეზიდენტმა ნათლად აჩვენა, რომ მისი მიზანი მშვიდობაა. ჩვენ გვჭირდება, რომ ჩვენს პარტნიორებსაც ჰქონდეთ იგივე მიზანი. ჩვენ ვაჩერებთ და გადავხედავთ ჩვენს დახმარებას, რათა დავრწმუნდეთ, რომ ის პრობლემის მოგვარებას უწყობს ხელს“, — განაცხადა თეთრი სახლის წარმომადგენელმა, რომელსაც მსოფლიოს საინფორმაციო სააგენტოები და ამერიკული მედია ციტირებენ.
თავად ტრამპს ამ გადაწყვეტილებაზე ჯერ არ გაუკეთებია კომენტარი, ხოლო თეთრი სახლისგან ოფიციალური ინფორმაცია ჯერ არ გავრცელებულა.
ორშაბათს, ჟურნალისტის კითხვაზე, აპირებდა თუ არა უკრაინისთვის სამხედრო დახმარების შეჩერებას, ტრამპმა უპასუხა: „ვნახოთ, რა მოხდება“. Bloomberg-ისა და Fox News-ის ცნობით, ეს შეჩერება გაგრძელდება მანამ, სანამ ტრამპი არ დარწმუნდება, რომ უკრაინის ხელისუფლება ნამდვილად ესწრაფვის მშვიდობას.
„აშშ აჩერებს უკრაინისთვის ყველა მიმდინარე სამხედრო დახმარებას მანამ, სანამ ტრამპი არ დარწმუნდება, რომ ქვეყნის ლიდერები გულწრფელად არიან ერთგულნი მშვიდობისკენ სწრაფვის“, — ციტირებს Bloomberg თეთრი სახლის წარმომადგენელს.
„ეს არ არის დახმარების საბოლოო შეწყვეტა, ეს დროებითი პაუზაა“, — იტყობინება Fox News ადმინისტრაციის წარმომადგენელზე დაყრდნობით.
Bloomberg-ის მონაცემებით, ეს გადაწყვეტილება შეეხება უკრაინაში ჯერ არ ჩასულ ყველა ამერიკულ სამხედრო აღჭურვილობას, მათ შორის იმ იარაღსაც, რომელიც ჯერ კიდევ გზაშია ან პოლონეთის გავლით ტრანზიტს ელოდება.
ჯერ არ არის ნათელი, როგორ იმოქმედებს ტრამპის ეს გადაწყვეტილება კიევისთვის იარაღის მიწოდებაზე და რამდენ ერთეულს შეეხება იგი. CNN-ის ცნობით, თეთრი სახლის წარმომადგენლები ცდილობენ პრეზიდენტ ზელენსკისგან გარკვეული ქმედებები, შესაძლოა, საჯარო ბოდიში მოითხოვონ, სანამ მინერალური რესურსების მოპოვების შესახებ შეთანხმებას განიხილავენ ან უკრაინის დახმარების საკითხს განაგრძობენ.
ტელეკომპანიის ერთ-ერთი წყაროს ცნობით, სამხედრო დახმარების შეჩერების გადაწყვეტილება ორშაბათს, გვიან ღამით იქნა მიღებული და წარმოადგენს „უკრაინაზე ზეწოლის სტრატეგიას“.
ბარაკ ობამას ადმინისტრაციის ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს ყოფილი თანამშრომელი ჩარლზ კუპჩანი BBC-თან საუბარში ამბობს: „რაც აქ ხდება, ეს არის აგრესიული დიპლომატია, იძულება და ზეწოლა“.
„ფაქტობრივად, ტრამპი უკრაინელებს ეუბნება: თუ გინდათ ამერიკული იარაღი და აშშ-ის მხარდაჭერა, დროა, რუსეთთან მოლაპარაკებების მაგიდას მიუსხდეთ“, — განაცხადა მან.
ზელენსკიმ უკვე განაცხადა, რომ არ აპირებს ტრამპისთვის ბოდიშის მოხდას ოვალურ კაბინეტში მომხდარი ინციდენტის გამო, მაგრამ მზადაა, განაგრძოს ურთიერთობების გაღრმავება აშშ-სთან. მან ასევე არაერთხელ გაიმეორა, რომ უკრაინის ხელისუფლება ერთგულია მშვიდობის და მაქსიმალურად სწრაფად სურს ომის დასრულება.
„ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენი დიპლომატია რეალურად შინაარსიანი გავხადოთ, რათა ეს ომი რაც შეიძლება მალე დასრულდეს. ჩვენ გვჭირდება ნამდვილი მშვიდობა და ყველაზე მეტად ეს უკრაინელებს სურთ, რადგან ომი ანადგურებს ჩვენს ქალაქებსა და დასახლებებს. ვკარგავთ ჩვენს ხალხს. საჭიროა ომის შეჩერება და უსაფრთხოების გარანტია“, — განაცხადა ზელენსკიმ ორშაბათს, იმედს გამოთქვამს, რომ აშშ მხარს დაუჭერს უკრაინას.
მანამდე დონალდ ტრამპმა მკაცრად გააკრიტიკა ზელენსკის განცხადება იმის შესახებ, რომ რუსეთთან მშვიდობიანი შეთანხმება ჯერ „ძალიან შორს არის“. „ეს ყველაზე ცუდი განცხადებაა, რაც ზელენსკიმ შეიძლება გააკეთოს და ამერიკა ამას დიდხანს არ მოითმენს“, — დაწერა ტრამპმა საკუთარ სოციალურ ქსელში Truth Social.
მან ასევე თქვა, რომ სამშაბათს კიევთან მინერალური რესურსების შესახებ შეთანხმების განახლებული ინფორმაცია გავრცელდება. ვლადიმირ ზელენსკიმ კვირას განაცხადა, რომ უკრაინა კვლავ მზადაა დოკუმენტზე ხელის მოსაწერად.
ორშაბათს საღამოს, Wall Street Journal-მა მოქმედ და ყოფილ ამერიკელ ოფიციალურ პირებზე დაყრდნობით გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ტრამპის ადმინისტრაციამ ახალი სამხედრო მიწოდებების დაფინანსება შეწყვიტა და განიხილავს არსებული მარაგებიდან იარაღის გადაცემის გაყინვას, რაც საფრთხეს შეუქმნის უკრაინის შესაძლებლობას, რუსულ ჯარებს წინააღმდეგობა გაუწიოს.
ფინანსური მხარდაჭერა უკვე შეჩერდა ბოლო კვირების განმავლობაში თეთრი სახლის მიერ საგარეო დახმარების შეწყვეტის ფონზე, წერს გამოცემა, ხოლო უკრაინისთვის იარაღის მთავარი არხის შესაძლო ჩაკეტვის გადაწყვეტილება რამდენიმე დღის შემდეგ იქნა მიღებული, რაც ზელენსკისა და ტრამპის დაპირისპირებას მოჰყვა.
სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ ადრევე მოაწერა ხელი ბრძანებას, რომელიც უკრაინისთვის დახმარების მიწოდებას უცხოური დახმარების აკრძალვიდან გამომდინარე გამორიცხავდა, მაგრამ მაღალი თანამდებობის პირი პიტერ მაროკომ არ გაგზავნა საჭირო წერილი პენტაგონში, რათა დახმარება კიევისთვის არ შეწყვეტილიყო, იტყობინება WSJ.
ამერიკელი ოფიციალური პირების თქმით, ახალი სამხედრო დახმარების გარეშე, უკრაინას, სავარაუდოდ, წლის შუა რიცხვებამდე ეყოფა იარაღი რუსეთის წინააღმდეგ ბრძოლის ამჟამინდელი ტემპით გასაგრძელებლად. ნაწილობრივ, ეს ჯო ბაიდენის ადმინისტრაციის დამსახურებაა, რომელმაც მნიშვნელოვნად გაზარდა იარაღის მიწოდება კიევისთვის, სანამ ტრამპი თეთრ სახლში დაბრუნდებოდა, აღნიშნავს WSJ.
როგორც CNN ამერიკელ ოფიციალურ პირზე დაყრდნობით წერს, გარკვეული დრო დასჭირდება, სანამ სამხედრო დახმარების შეჩერების შედეგები ბრძოლის ველზე შესამჩნევი გახდება, მაგრამ მარაგების ამოწურვის შემდეგ, ეფექტი სერიოზული იქნება.
„არსებობს პოტენციური მიმართულებები, რომლის შევსებას ევროპა დამოუკიდებლად ვერ შეძლებს“, — განაცხადა მან.
