მთელი მსოფლიოს ყურადღება ტრამპის ახალი გადაწყვეტილებისკენ არის მიმართული, რომლითაც მან მსოფლიოს ყველა ქვეყანას სავაჭრო ტარიფები დაუწესა. მსოფლიო მედიის ყურადღების ცენტრშიც ეს საკითხია:
დონალდ ტრამპმა მსოფლიო სავაჭრო ომი დაიწყო მას შემდეგ, რაც ორი თვე ამზადებდა თავის მეორე საპრეზიდენტო ვადის მთავარ მოვლენას. საზეიმო გარემოში, თეთრი სახლის ვარდების ბაღში, ტრამპმა 2 აპრილი ამერიკის „განთავისუფლების დღედ“ გამოაცხადა და განაცხადა, რომ აშშ-ში შემოტანილ საქონელზე შემოაქვს უპრეცედენტო ტარიფები — რაც მომხდარა გასული საუკუნის დასაწყისიდან არ მომხდარა.
ტრამპის აზრით, სავაჭრო ბარიერები აიძულებს როგორც მეგობრებს, ისე მტრებს, მასთან დათმობებზე წასვლას — როგორც სავაჭრო, ისე ტერიტორიულ საკითხებში. ეკონომისტები კი გვაფრთხილებენ, რომ ახლა ცხოვრება ყველასთვის გართულდება, მათ შორის ამერიკელებისთვისაც, რომლებსაც ტრამპის მიერ დაწესებული იმპორტის გადასახადი შეეხებათ.
„დღეს — განთავისუფლების დღეა,“ — განაცხადა ტრამპმა. „ეს ამერიკის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი დღეა. ეს ამერიკის ეკონომიკური დამოუკიდებლობის დეკლარაციაა.“
„ჩვენ ისევ გავხდებით დიდი და მდიდარი ქვეყანა. ჩვენს ქვეყანას 50 წელზე მეტია ძარცვავენ. ეს აღარ განმეორდება.“
აშშ — მსოფლიოს უმსხვილესი ეკონომიკაა, რომელთანაც ყველა ცდილობს ვაჭრობას. ტრამპი მიიჩნევს, რომ სავაჭრო პარტნიორები ამერიკას იყენებენ — ყიდიან აშშ–ში უფრო მეტ პროდუქტს, ვიდრე მისგან ყიდულობენ, და მათ ტარიფებიც უფრო მაღალი აქვთ. მისი თქმით, დღევანდელი „საპასუხო“ ტარიფები თამაშის წესების გასასწორებლად შემოდის.
ტრამპის სამი მთავარი სამიზნეა: ევროკავშირი (მსოფლიოში მეორე ეკონომიკა), ჩინეთი (მესამე) და კანადა-მექსიკა (მეზობლები და საბაჟო კავშირის პარტნიორები). მათზე მოდის აშშ-ს დეფიციტური სავაჭრო ბრუნვის დიდი ნაწილი. სწორედ მათ მიმართ გამოხატა ამერიკის პრეზიდენტმა თავისი სატარიფო რისხვა.
ტრამპმა თქვა, რომ შემოაქვს „საპასუხო“ ტარიფი — ჩინეთისთვის 34%, ევროკავშირისთვის 20%, იაპონიისთვის 24%, ხოლო ინდოეთისთვის 26%. გადასახადს მსოფლიოს ვერცერთი ქვეყანა ვერ გადაურჩება — „მინიმალური საბაზო ტარიფი“ იქნება 10%. სწორედ ამ სატარიფო განაკვეთში მოხვდა საქართველო.
სხვა ქვეყნები პასუხობენ, რომ თავისუფალი ვაჭრობა ნულოვანი შედეგის მქონე თამაში არ არის და მისით ყველა მონაწილე სარგებელს იღებს, რასაც თვალსაჩინოდ ადასტურებს მსოფლიო ეკონომიკის ისტორია უკანასკნელი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში. ისინი მზად არიან, საპასუხო ტარიფები დააწესონ, თუმცა ჯერ კიდევ იმედოვნებენ შეთანხმებაზე.
მანამ კი, ხვალ დილით მსოფლიო ახალ რეალობაში გაიღვიძებს — სადაც პლანეტის ყველაზე ძლიერი და მდიდარი ქვეყანა ყველა დანარჩენისგან სატარიფო ბარიერით იქნება გამიჯნული.
რა ტარიფები იქნება მომავალში, მას შემდეგ რაც ქვეყნები ტრამპთან მოლაპარაკებების შედეგად ან შეთანხმდებიან, ან ვერა — წინასწარ გამოცნობა შეუძლებელია. თუმცა უკვე ახლა ეკონომისტები ვარაუდობენ, რომ ტრამპის გადაწყვეტილებით, აშშ-ში იმპორტირებულ საქონელზე საშუალო გადასახადი 3-4%-დან 10-15%-მდე გაიზრდება.
შედარებისთვის: ევროკავშირში ახლა საშუალო ტარიფი დაახლოებით 5%-ია, ჩინეთში — 7.5%, ინდოეთში — 17%. დანარჩენ ქვეყნებს ტრამპი დაპირდა „მინიმალურ საბაზო ტარიფს“ — 10%.
საშუალო მაჩვენებელი, რა თქმა უნდა, საკმაოდ პირობითია — როგორც „საშუალო ტემპერატურა პალატაში“, მაგრამ ის დაახლოებით გვიჩვენებს, როგორ დაზარალდება მსოფლიო ვაჭრობა და გლობალური კეთილდღეობის ზრდა, თუ ტრამპის მიერ გამოცხადებული დღევანდელი ტარიფები ახალი რეალობა გახდება და არა დროებითი ახირება — როგორსაც ადგილი ჰქონდა ტრამპის წინა არაერთი სატარიფო ინიციატივის დროს.
