Blog

ქართველი მეცო სოპრანო, ანიტა რაჭველიშვილი სოციალურ ქსელში პოსტს აქვეყნებს და  ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ პრობლემებზე წერს. ის მადლობას უხდის ექიმებს, ოჯახს, მეგობრებსა და კოლეგებს და ამბობს, რომ სცენას უახლოეს მომავალში დაუბრუნდება:

„ძალიან ცუდად ვიყავი. ურთულესი ორი წელი მქონდა. ჩემი ჯანმრთელობის მდგომარეობა სულ უფრო და უფრო მძიმდებოდა. ვცდილობდი ვყოფილიყავი ძლიერი ჩემი ოჯახის, ჩემი პატარა ანგელოზის, ოპერისა და იმ საქმის გამო, რისი კეთებაც მიყვარს… ივნისის დასაწყისში მომიწია შევჩერებულიყავი და მიმეხედა საკუთარი თავისთვის. ძალიან ვწუხვარ, ეს ურთულესი გადაწყვეტილება იყო. ახლა თავს უკეთ ვგრძნობ. საუკეთესო ექიმების გუნდმა მიმკურნალა და ძალიან მალე დავბრუნდები. როგორც კი შესაძლებლობა მექნება, გიამბობთ ჩემს ამბავს და ბევრს ვილაპარაკებთ ყველა იმ პრობლემაზე, რომელიც ქალს შეიძლება გაუჩნდეს“, – წერს ანიტა რაჭველიშვილი სოციალურ ქსელში.

ანიტა რაჭველიშვილი სცენას, სავარაუდოდ, აგვისტოში, ბუენოს აირესში, კოლონის თეატრში დაუბრუნდება. ინფორმაციას ამის შესახებ პორტალი OperaWire ავრცელებს.

პრემიერმა ღარიბაშვილმა დღეს პირველი კომენტარი გააკეთა ნატოს ვილნიუსის სამიტის შემდეგ და თქვა, რომ  ბოლო კვირის განმავლობაში ზოგ სიუჟეტს ღიმილით უყურებდა.ლენტეხის მუნიციპალიტეტში “მჟავე წყლის მიმდებარე ტერიტორიის კეთილმოწყობის” სამუშაოების დათვალიერების შემდეგ მან ჟურნალისტებისთვის კომენტარი გააკეთა და თქვა, რომ   ნატო-ს სამიტზე პირდაპირ განაცხადეს, რომ უკრაინა ნატო-ში ვერ შევა, სანამ რუსეთს არ დაამარცხებს. “თუ უკრაინამ რუსეთი დაამარცხა, ნატო-ს წევრობა რაღაში დასჭირდება?!“ კითხულობს ღარიბაშვილი.

როგორც მან აღნიშნა, ნატო, გაწევრიანების მიმართულებით, საქართველოზე 10-ჯერ დიდ ქვეყანასთან დაკავშირებითაც ვერ დგამს ქმედით ნაბიჯებს, რადგან მესამე მსოფლიო ომში ჩართვა მათ არ სურთ.

„ზოგიერთ სიუჟეტს ბოლო კვირის განმავლობაში მართლა ღიმილით ვუყურებდი. იქ ნაჩვენები იყო, თითქოს ნატო-ს სამიტზე რაღაც სასწაული მოხდა, უკრაინამ დეოკუპაცია შეძლო, ომში გაიმარჯვა და საქართველო ამ ყველაფრის მიღმა აღმოჩნდა. რეალურად რა მოხდა? გარდა იმისა, რომ თქვეს, MAP-ი აღარ დასჭირდება, პირდაპირ განაცხადეს ისიც, რომ უკრაინა ნატო-ში ვერ შევა, სანამ რუსეთს არ დაამარცხებს. თუ უკრაინამ რუსეთი დაამარცხა, ნატო-ს წევრობა რაღაში დასჭირდება? ნატო უსაფრთხოების გარანტია და ჩვენ ამიტომაც მივისწრაფვით იმისკენ, რომ მათი წევრი გავხდეთ. ნატო-ში თქვეს, რომ ისინი მესამე მსოფლიო ომს ვერ დაუშვებენ და არ სჭირდებათ უკრაინა. ნატო, გაწევრიანების მიმართულებით, ჩვენზე 10-ჯერ დიდ ქვეყანასთან დაკავშირებითაც ვერ დგამს ქმედით ნაბიჯებს. ჩვენ, საქართველო, ჯერ საკუთარ თავზე უნდა ვიფიქროთ. სწორედ ამიტომ ავირჩიეთ სტრატეგიული მოთმინების პოლიტიკა, რათა ზედმეტი მოლოდინი არ შევქმნათ და ჩვენს ეროვნულ მიზანს თანმიმდევრულად მივყვეთ. მთავარი ამოცანაა, რომ ქვეყანა ნაბიჯ-ნაბიჯ მიყვეს გეგმას და სწორ დროს გახდეს ნატო-სა და ევროკავშირის წევრი.

იმით, რომ ქვეყანა სამიტზე საგარეო საქმეთა მინისტრის ყოფნით წარმოჩინდა, საქართველოს არაფერი დაუკარგავს. ამის გარშემო ატეხილი აჟიოტაჟი სრულიად უსაფუძვლოა.

დღეს უკრაინის ხელისუფლების როლში ყოფნას არავის ვუსურვებდი. ძალიან რთულ მდგომარეობაში არიან, იბრძვიან აგრესორის წინააღმდეგ“, – განაცხადა ღარიბაშვილმა.

გორის რაიონის სოფელ ტირძნისში მდინარე ლიახვში 10 წლის ბიბჭი დაიხრჩო. შემთხვევა გუშინ საღამოს მოხდა.

არსებული ინფორმაციით, მოზარდი სოფელში სტუმრად იმყოფებოდა და მდინარეში საბანაოდ ჩავიდა.

ქართული ოცნების თავმჯდომარე, ირაკლი კობახიძე თვლის, რომ პოლონელმა ექიმმა სააკაშვილის ნიმუშის სამედიცინო დაწესებულებიდან ფარულად გამოიტანა, შესაძლოა, გაყალბებისა და მანიპულაციის მიზნით სცადა.

როგორც კობახიძე ამბობს, საკითხზე პოლონეთის ხელისუფლებამ განმარტება უნდა გააკეთოს.

„ამას ერთადერთი მიზეზი შეიძლება ჰქონდეს, ეს არის გაყალბება. არა ექსპერტული გადმოსახედიდან, მგონია, რომ მხოლოდ გაყალბებისთვის შეიძლება გამოიყენო ნიმუშები, რომელიც ერთ-ერთმა ექიმმა ფარულად წამოიღო. ამასთან დაკავშირებით განმარტებები უნდა მოვისმინოთ, მათ შორის პოლონეთის ხელისუფლების მხრიდანაც. როგორც ვიცი, მათი ინიციატივა იყო საქართველოში ამ ექიმები ჩამოსვლა. მათ დასჭირდებათ ოფიციალური განმარტების წარმოდგენა, რა მოხდა, რატომ მოხდა. ეს სერიოზულ მოკვლევას საჭიროებს. აშკარად ვხედავთ, რომ მანიპულაციის მცდელობა იყო. სხვა მიზნით როგორ უნდა გამოიყენო ეს ნიმუშები, არ ვიცი“,- განაცხადა კობახიძემ.

სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა მესამე პრეზიდენტთან ოლონელი ექიმების ვიზიტთან დაკავშირებით განცხადება და კადრები გაავრცელა. განცხადების თანახმად, ვიზიტის განმავლობაში, ერთ-ერთი პოლონელი ექიმისგან ადგილი ჰქონდა „გაუგებარ ინციდენტს“, კერძოდ, მსჯავრდებულ  სააკაშვილისგან აღებული ნიმუში, პოლონელმა ექიმმა გადაახვია ქაღალდში და ცდილობდა მის მალულად გატანას ფეხსაცმლის მეშვეობით. ამასთან, უწყება განმარტავს, რომ ოფიციალური წესით აღებული ნიმუშის გატანის უფლება მათ მისცა სამსახურმა, შესაბამისად, აღნიშნული ქმედება „ექიმის მხრიდან სამედიცინო ეთიკურ და სამართლებრივ ნორმებთან შეუსაბამო საქციელს კიდევ უფრო მეტად მატებს ბუნდოვანებას”.

იმის მიუხედავად, რომ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ(WHO) შაქრის შემცვლელ ასპარტამს, რომელიც ათიათასობით საკვებსა და სასმელში გვხვდება, “შესაძლო კიბოს გამომწვევის” კლასიფიკაცია მიანიჭა,  ექიმები მის აკრძალვას არ ჩქარობენ. საქმე იმაშია, რომ შიშის აღმძვრელი ფორმულირება რეალურად მხოლოდ იმაზე მიუთითებს, რომ მეცნიერებს უბრალოდ არ აქვთ სანდო მტკიცებულება იმისა, რომ ასპარტამი კანცეროგენია. გარდა ამისა, ადამიანების უმეტესობა მას დაშვებულ ლიმიტზე ნაკლები რაოდენობით იყენებს.

ასპარტამი გვხვდება ფართოდ გავრცელებული პროდუქტების ეგრეთ წოდებულ დიეტურ და უშაქრო ვერსიებში, საღეჭი რეზინიდან და კბილის პასტებიდან იოგურტებამდე, მაგრამ ძირითადად ისეთ სასმელებში, როგორიცაა Diet Coke, Coke Zero, Pepsi Max და 7 Up Free და საკმაოდ ფასეული თვისება აქვს:  ის შაქარზე 200-ჯერ უფრო ტკბილია და თითქმის არ შეიცავს კალორიებს.

1980-იან წლებში მისი გამოჩენის დღიდან ასპარტამმა  მრავალი დავა გამოიწვია მის სარგებელსა და უსაფრთხოებაზე.

ჯანმო-ს სპიკერის დოქტორ ფრანჩესკო ბრანკას თქმით, რომელიც დიეტისა და სურსათის უვნებლობის განყოფილებას ხელმძღვანელობს, მრავალმა კვლევამ მიანიშნა, რომ ასპარტამი შეიძლება არც ისე სასარგებლო იყოს ჯანმრთელობისთვის, მაგრამ  რეალურ ზიანზე საუბარიც გადამეტებულია და მხოლოდ მაშინ არის გამართლებული, თუ მოხმარება დიდი რაოდენობით ხდება.

ყველაზე მეტად, ასპარტამის ჭარბი დოზა გაზიანი სასმელების ყველაზე დიდ მოყვარულებს – ბავშვებს ემუქრება.

ასპარტამი პირველად  კიბოს კვლევის საერთაშორისო სააგენტოს (IARC) ექსპერტებმა შეაფასეს, რომელიც WHO-ს ნაწილია. ამავდროულად, IARC იყენებს კიბოს რისკის ფაქტორების საკუთარ კლასიფიკაციას, დადასტურებული ფაქტებიდან გამომდინარე:

კიბოს ცალსახად იწვევს:  მოწევა, ალკოჰოლი, მზის ზემოქმედება, რადიაცია.

კიბოს გამოწვევის მაღალი ალბათობით ხასიათდება: შეწვის დროს გამოთავისუფლებული პროდუქტები, წითელი ხორცი, ღამის ცვლაში მუშაობა, ინსექტიციდები, როგორიცაა DDT

კიბოს შესაძლო გამომწვევთა შორის არიან: შაქრის შემცვლელები, როგორიცაა ასპარტამი, გამონაბოლქვი, ტყვია, პარიკმახერად მუშაობა.

თეორიულად შესაძლებელია, მაგრამ არ არის დოკუმენტირებული, რომ იწვევენ კიბოს: ყავა, პარაცეტამოლი, ვერცხლისწყალი, ნედლი ნავთობი.

IARC-მ ასპარტამი მოათავსა „შესაძლოა კიბოს გამომწვევი“ ნივთიერებების კატეგორიაში, რომელიც, სხვათა შორის, მოიცავს ისეთ მოულოდნელ კანდიდატს, როგორიცაა ალოე. ეს  სამი კვლევის საფუძველზე მოხდა, რომლებმაც ამ დამატკბობლის ღვიძლის კიბოს გარკვეული ტიპის რისკთან კავშირი დაადგინეს.

მახასიათებელი “შესაძლოა” ეხება მხოლოდ სამეცნიერო მტკიცებულებების სიმყარეს. მტკიცებულებები უფრო დამაჯერებელი რომ ყოფილიყო, ასპარტამი უფრო მაღალი რისკის კატეგორიაში გადაინაცვლებდა.

ამ შემთხვევაში, დოქტორ მარი შუბაუერ-ბერიგანის თქმით, ეს უფრო მეტად არის შეთავაზება სამეცნიერო საზოგადოებისთვის, რომ ეს შაქრის შემცვლელი უფრო მეტი ყურადღებით შეისწავლონ.

საშიშია თუ არა შაქრის შემცვლელები

სხვათა შორის, ერთ-ერთი მთავარი კითხვა ღიად რჩება: ზუსტად როგორ (თუ, რა თქმა უნდა, ეს მეცნიერულად დადასტურებულია)  შეუძლია ასპარტამსხელი შეუწყოს კიბოს განვითარებას.

ჯანმო-ს ანგარიშებიდან გამომდინარეობს, რომ ადამიანის ორგანიზმში ასპარტამი სწრაფად იშლება კომპონენტებად – ფენილალანინად (არომატული ალფა-ამინომჟავა), ასპარტინის მჟავად და მეთანოლად. მაგრამ ეს იგივე ნივთიერებები გვხვდება ბევრ სხვა საკვებში, რომლებსაც საერთო არაფერი აქვთ კიბოსთან. გარდა ამისა, კვლევებმა აჩვენა, რომ ასპარტამი პირდაპირ არ იწვევს ადამიანის დნმ-ში კანცეროგენულ მუტაციებს, თუმცა შესაძლოა გაზარდოს ანთებითი პროცესების დონე.

ფრენსის ჰანტ-ვუდის, დამატკბობლებისა და დაბალკალორიული საკვების საერთაშორისო ასოციაციის გენერალური მდივნის თქმით, მეცნიერთა უახლესი კვლევა „კიდევ ერთხელ ადასტურებს ასპარტამის უსაფრთხოებას“.

„ასპარტამი, ისევე როგორც ყველა დაბალკალორიული ან უკალორიო შაქრის შემცვლელი, დაბალანსებული დიეტის სახით გამოყენებისას ადამიანებს აძლევს შესაძლებლობას შეამცირონ შაქრის მიღება, რაც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მნიშვნელოვანი მიზანია“, – ხაზს უსვამს ის.

არსებობს ასპარტამის უსაფრთხო დოზები?

ჯანმოს მიერ რეკომენდირებული  გაზირებული სასმელის  მოხმარების დღიური დოზა (იმ პირობით, რომ საშუალო ქილა შეიცავს დაახლოებით 200 მგ ასპარტამს) არ უნდა აღემატებოდეს:

85 კგ წონის მამაკაცებისთვის – 17 ქილა გაზირებულ სასმელს.

72 კგ წონის ქალებისთვის – 14,4 ქილა

10 წლის ბავშვებისთვის 32 კგ წონით – 6,4 ქილა

ეს, რა თქმა უნდა, არა სასურველი, არამედ ზედა ზღვარია. ალბათ იშვიათად თუ მოიძებნება ადამიანი, ვინც დღეში 17 ან მეტ ქილა კოკა–კოლას დალევს, თუმცა ბავშვების შემთხვევაში “ზედა ზღვრის“ გარღვევა შესაძლებელია.

ექიმ ბრანკას აქვს ასეთი  რჩევა აქვს:

„თუ თქვენ გაქვთ არჩევანი, დალიოთ კოლა დამატკბობლით თუ შაქრით, ვფიქრობ, თქვენ უნდა გააკეთოთ მესამე არჩევანი – დალიოთ ჩვეულებრივი წყალი და ამით შეამციროთ როგორც შაქრის, ასევე დამატკბობლების მოხმარება“, – ამბობს ის.

საქართველოს პრეზიდენტის დედა, გიული ალასანია ამბობს, რომ მან არაფერი იცის პოლონელი ექიმების შესახებ, რომელთა ჯგუფის ერთ–ერთ წევრს იუსტიციის სამინისტრო მიხეილ სააკაშვილის ნიმუშის ფეხსაცმლით გატანაში ადანაშაულებს. გიული ალასანია ამბობს, რომ ამ ინციდენტის შესახებ არაფერი იცის.

ამასთან, გიული ალასანია ამბობს, რომ  გაუგებარია მისკენ „რატომ იშვერენ ხელს“.

„ალბათ, კომენტარი გაკეთდება იმ ინტერესიდან გამომდინარე, რომელიც დღეს ამ ადამიანის მიმართ არის, ყოველ შემთხვევაში, დასავლეთში ძალიან დიდი ინტერესია, ალბათ, ყველაფერი გაირკვევა, ასე დამალული დიდ ხანს ვერ დარჩება, მე ასე მგონია და ალბათ, შემდგომ კომენტარებს მოვისმენ. ალბათ, იქითა მხარეც თავის განმარტებას გააკეთებს, არ ვიცი. არ ვიცი, ჩემკენ ხელს რატომ იშვერენ იმიტომ, რომ მე არცერთ დონეზე არ ვყოფილვარ, ერთადერთი თანხმობას ვაძლევდი ხოლმე, რომ თანახმა ვარ. მე რა გზით უნდა მიმეწოდებინა [ინფორმაცია] იმ ექიმებისთვის, მათთან კონტაქტი არცერთ დონეზე არ მქონია და როგორ უნდა განმემარტა? უნდა განემარტათ თვითონ იმათ, ვინც ჩამოიყვანა და ვინც ამ ხალხთან კონტაქტში იყო, მე რა შუაში ვარ?“ – განაცხადა გიული ალასანიამ და ასევე განმარტა, რომ არ იცის, არსებობდა თუ არა რაიმე პროტოკოლი, რომელიც პოლონელ ექიმებს უნდა დაეცვათ.

სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა მიხეილ სააკაშვილთან პოლონელი ექიმების ვიზიტთან დაკავშირებით განცხადება და კადრები გაავრცელა. განცხადების თანახმად, ვიზიტის განმავლობაში, ერთ-ერთი პოლონელი ექიმის მხრიდან ადგილი ჰქონდა „გაუგებარ ინციდენტს“, –მსჯავრდებულ მიხეილ სააკაშვილისგან აღებული ნიმუში, პოლონელმა ექიმმა გადაახვია ქაღალდში და ცდილობდა მის მალულად გატანას ფეხსაცმლის მეშვეობით. ამასთან, უწყება განმარტავს, რომ ოფიციალური წესით აღებული ნიმუშის გატანის უფლება მათ მისცა სამსახურმა, შესაბამისად, აღნიშნული ქმედება „ექიმის მხრიდან სამედიცინო ეთიკურ და სამართლებრივ ნორმებთან შეუსაბამო საქციელს კიდევ უფრო მეტად მატებს ბუნდოვანებას”.