აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატამ, მრავალკვირიანი შეფერხების შემდეგ, მყარი უმრავლესობით დაუჭირა მხარი კანონპროექტს, რომელიც ითვალისწინებს დაახლოებით 61 მილიარდი დოლარის გამოყოფას უკრაინის მხარდასაჭერად პირდაპირ თუ ირიბად დაკავშირებული მიზნებისთვის. საკანონმდებლო პროცესის დასრულების შემდეგ ვაშინგტონი შეძლებს განაახლოს კიევისთვის სამხედრო დახმარების მიწოდება, რომელიც რამდენიმე თვით შეწყვეტილი იყო.
კანონპროექტს მხარი დაუჭირეს როგორც დემოკრატებმა, ასევე რესპუბლიკელებმა: 311 მომხრე, 112 წინააღმდეგი – ასეთი იყო კენჭისყრის შედეგები. დემოკრატებს შორის უკრაინის დახმარებას მხარი დაუჭირა 210-ვე დამსწრე კონგრესმენმა. რესპუბლიკელებს შორის 101-მა ხმა მისცა, მაგრამ ნახევარზე მეტმა, 112 კონგრესმენმა პროექტის წინააღმდეგ მისცა ხმა.
ბიუჯეტის მოთხოვნა კვლავ უნდა დაამტკიცოს სენატმა, სადაც უკრაინის დახმარებას მხარს უჭერს კანონმდებლების დიდი უმრავლესობა. სენატის უმრავლესობის ლიდერმა, დემოკრატმა ჩაკ შუმერმა სოციალურ მედიაში დაწერა, რომ სენატორები „პირველ კენჭისყრას სამშაბათს დაასრულებენ“. ეს არ იქნება ბოლო კენჭისყრა, მაგრამ კანონპროექტი, სავარაუდოდ, სენატში მომდევნო კვირაში გაივლის ყველა მოსმენას.
მას შემდეგ კანონპროექტს ხელი უნდა მოაწეროს დემოკრატმა პრეზიდენტმა ჯო ბაიდენმა, რომელმაც პირობა დადო, რომ ამას დაუყოვნებლივ გააკეთებს, როგორც კი დოკუმენტი მასთან მიაღწევს.
უკრაინის მხარდაჭერის კანონპროექტი მოიცავს 60,84 მილიარდ აშშ დოლარს, მაგრამ ეს მოიცავს 23,2 მილიარდ აშშ დოლარს აშშ-ს სამხედრო მარაგების შესავსებად კიევში გაგზავნის შედეგად სამხედრო მარაგების შემცირების შემდეგ და 11,3 მილიარდ აშშ დოლარს რეგიონში აშშ-ის სამხედრო საქმიანობისთვის, როგორიცაა უკრაინელი სამხედროების მომზადება მათი ქვეყნის გარეთ და სამხედრო ყოფნა ნატოს აღმოსავლეთ ფლანგის ქვეყნებში.
როგორც Politico-მ და Washington Post-მა გაავრცელეს ინფორმაცია ამ კვირაში, პენტაგონმა წინასწარ მოამზადა უკრაინისთვის განახლებული სამხედრო დახმარების დიდი პარტია, და როგორც კი როდესაც ბიუჯეტის დამტკიცება მოხდება, უკრაინის არმიისთვის საბრძოლო მასალის მიწოდებას „ერთ კვირაზე ნაკლები“ დასჭირდება .
ასევე შაბათს, წარმომადგენელთა პალატამ ცალკე მხარი დაუჭირა ისრაელისა და ტაივანის დახმარების პაკეტებს. თავდაპირველად ისინი ერთიანი პაკეტის ნაწილი იყვნენ უკრაინის მხარდასაჭერი ბიუჯეტთან ერთად, მაგრამ საბოლოოდ, პალატის თავმჯდომარემ გადაწყვიტა მათი გამიჯვნა. ისინი ასევე ხელახლა უნდა დაამტკიცოს სენატმა, რის შემდეგაც პრეზიდენტს შეუძლია ხელი მოაწეროს ამ კანონპროექტებს.
უკრაინა და ევროპელი მოკავშირეები მიესალმნენ კონგრესმენების გადაწყვეტილებას, მოსკოვში კი ის დაგმეს და მოსალოდნელი უწოდეს.
როგორი იყო გაჭიანურებული კანონის წინაისტორია:
ჯერ იყო ბრძოლა კონგრესში.
აშშ-ის კონგრესში უკრაინის დახმარების შესახებ დებატები თითქმის ხუთი თვე გაგრძელდა.
როდესაც გასული წლის ბოლოს ვაშინგტონმა გადასცა კიევს დახმარების ერთ-ერთი ბოლო პარტია, აშშ-ის ეროვნული უშიშროების საბჭოს სპიკერმა ჯონ კირბიმ გააფრთხილა ყველა, რომ თუ კონგრესი არ დაამტკიცებდა უკრაინის მხარდაჭერის ახალ პაკეტს უახლოეს კვირებში, პრაქტიკულად ბიუჯეტში თანხები ამისთვის ამოწურული იყო.
გარკვეული სახეობის სამხედრო მარაგების მიღება საკმარისი რაოდენობით კიევს მხოლოდ აშშ–დან შეუძლია: პირველ რიგში, საჰაერო თავდაცვის რაკეტების და საარტილერიო ჭურვების. ამ საბრძოლო მასალის ნაკლებობამ უკრაინის არმია მძიმე მდგომარეობაში ჩააგდო, ის იძულებულია თანდათან უკან დაიხიოს და ანალიტიკოსები გვაფრთხილებენ, რომ ფრონტი რაღაც მომენტში შეიძლება დაიშალოს.
მიუხედავად ამისა, დახმარების პაკეტი რთული ბრძოლების წყალობით გავიდა სენატშიც კი, რომელსაც დემოკრატები აკონტროლებენ. ჯერ კიდევ დეკემბერში, რესპუბლიკურმა უმცირესობამ დაბლოკა ბაიდენის ადმინისტრაციის მიერ წარდგენილი კანონპროექტის მიღების მცდელობა, რომელიც აერთიანებდა დახმარებას უკრაინის, ისრაელისა და ტაივანისთვის.
ყველაზე დიდი თანხა გამოიყო უკრაინულ დახმარებაზე – 61 მილიარდი დოლარი (თუმცა მნიშვნელოვანი ნაწილი უნდა დახარჯულიყო ამერიკული არსენალის შევსებაზე და აღმოსავლეთ ევროპაში ამერიკული ჯარების დაფინანსებაზე), დანარჩენი ისრაელისთვის სამხედრო დახმარებისთვის, პალესტინელების ჰუმანიტარული დახმარებისთვის, ტაივანისა და სხვა მოკავშირეების სამხედრო მხარდაჭერისთვის ინდო-წყნარი ოკეანის რეგიონში.
კანონპროექტის მხარდაჭერის სანაცვლოდ კონგრესის ორივე პალატის რესპუბლიკელებმა მექსიკასთან საზღვრის კონტროლის გამკაცრება მოითხოვეს. თებერვლის დასაწყისში თეთრი სახლი და დემოკრატები შეთანხმდნენ მნიშვნელოვან დათმობებზე, მაგრამ მას შემდეგ რაც ყოფილი პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი შეეწინააღმდეგა შეთანხმებას, რესპუბლიკელებმა მხარი არ დაუჭირეს კომპრომისულ კანონპროექტს.
შემდეგ დემოკრატებმა კენჭისყრაზე სენატში გამოიტანეს საგარეო დახმარების კანონპროექტი ყოველგვარი სასაზღვრო პუნქტების გარეშე და, მრავალი დამკვირვებლის გასაკვირად, ის დამაჯერებლად გავიდა – დემოკრატების გარდა, რესპუბლიკური უმცირესობის თითქმის ნახევარმა ხმა მისცა. ამ ფორმით მისი ღირებულება 95 მილიარდი დოლარი იყო.
სენატში მიღების შემდეგ, კანონპროექტი დიდი ხნის განმავლობაში გაიჭედა წარმომადგენელთა პალატაში.
რესპუბლიკელებს აქვთ ნომინალური უმრავლესობა წარმომადგენელთა პალატაში, მაგრამ იქაც, ორივე პარტიის კანონმდებლების უმეტესობა მზად იყო მხარი დაეჭირა კანონპროექტისთვის, თუ ის კენჭისყრაზე გავიდოდა.
მაგრამ რესპუბლიკელების ჯგუფი, რომელიც მწვავედ ეწინააღმდეგებოდა დახმარების პაკეტს, გადაყენებით დაემუქრა პალატის სპიკერს მაიკ ჯონსონს, იმ შემთხვევაში, თუ ის კანონპროექტს კენჭისყრაზე გაიტანდა. ორ თვეზე მეტი ხნის განმავლობაში ჯონსონი ასრულებდა მათ სურვილებს, მიუხედავად ჯო ბაიდენისა და უცხოელი ლიდერების თხოვნისა.
მაგრამ ოთხშაბათს მან შეცვალა პოზიცია და თქვა, რომ აპირებს სწორად მოიქცეს, შედეგების მიუხედავად.
დემოკრატების ჯგუფი ასევე ეწინააღმდეგებოდა კანონპროექტის კენჭისყრას – უკვე ისრაელისთვის დახმარების შესახებ დებულებების გამო, რომელიც ღაზაში ომს აწარმოებს.
შედეგად, სპიკერმა შესთავაზა კონგრესს უკრაინის, ისრაელისა და ტაივანისთვის დახმარების გაფორმება ცალკე კანონპროექტების სახით. იდეას მხარი დაუჭირეს პალატის შეიარაღებული ძალების, საგარეო საქმეთა, დაზვერვის, ბიუჯეტისა და თავდაცვის ბიუჯეტის ქვეკომიტეტის თავმჯდომარეებმა. შემდეგ პრეზიდენტმა ბაიდენმა გამოაცხადა, რომ მხარს უჭერს მაიკ ჯონსონის მიერ წარდგენილ კანონპროექტებს.
კონსერვატორი სპიკერის ალიანსი დემოკრატებთან
დემოკრატიულმა ხმებმა ხელი შეუწყო რესპუბლიკელ მაიკ ჯონსონს კენჭისყრის დანიშვნაში. ეს უკიდურესად ატიპიური ამბავია: როგორც წესი, პარტია, რომელსაც აქვს უმრავლესობა წარმომადგენელთა პალატაში, პალატის საქმიანობის ორგანიზების ყველა საკითხს მხოლოდ საკუთარი ხმებით წყვეტს: ის განსაზღვრავს დღის წესრიგს, პროცედურის წესებს, ირჩევს სპიკერს და სხვა თანამდებობის პირებს. უმცირესობის პარტია ტრადიციულად ყველა ამ პროცედურულ გადაწყვეტილებას ეწინააღმდეგება.
მაგრამ რესპუბლიკელების სხვაობა დემოკრატებთან მიმართებაში წარმომადგენელთა პალატაში ძალიან მცირეა: 217 ხმა 213-ის წინააღმდეგ (კიდევ ხუთი ადგილი ახლა ვაკანტურია). თუ სულ მცირე ორი რესპუბლიკელი უარს იტყვის თავის ფრაქციასთან ერთად ხმის მიცემაზე, ხოლო დემოკრატები ინარჩუნებენ ჩვეულ ხაზს და მის წინააღმდეგ მისცემენ ხმას, მაშინ რეზოლუცია მარცხდება. კიდევ ბევრი რესპუბლიკელია, რომელიც ეწინააღმდეგება საგარეო დახმარებას, განსაკუთრებით უკრაინისთვის.
შედეგად, დემოკრატების პოზიციის ცვლილების წყალობით, კანონპროექტების კენჭისყრაზე წარდგენის პროცედურული გადაწყვეტილება წარმატებით მიიღეს (316 ხმით მომხრე და 94 წინააღმდეგი). ამ გადაწყვეტილებას ეწინააღმდეგებოდა პალატის ზოგიერთი რესპუბლიკელი წევრი.
რესპუბლიკელებს შორის უკრაინის დახმარების მოწინააღმდეგეები ახლა იმუქრებიან, რომ დააინიცირებენ კენჭისყრას სპიკერ ჯონსონის გადაყენებისთვის, მათგან მინიმუმ ორი საჯაროდ აცხადებს, რომ მხარს დაუჭერს მის გადაყენებას. ეს შეიძლება საკმარისი იყოს – თუ დემოკრატები კვლავ არ დაირაზმებიან მის დასახმარებლად.
რეაქცია: შვება უკრაინასა და ევროპაში, მუქარა და ლანძღვა რუსეთში
დიდი ხნის ნანატრი ამერიკული დახმარების დამტკიცებას კიევი მიესალმა, შეერთებული შტატების ევროპელმა მოკავშირეებმა აშკარა კმაყოფილებით უპასუხეს.
უკრაინის პრეზიდენტმა ვლადიმერ ზელენსკიმ მადლობა გადაუხადა ორივე მხარეს და პირადად სპიკერ ჯონსონს.
„ეს სასიცოცხლო მნიშვნელობის ამერიკული დახმარების კანონპროექტი, რომელიც დღეს მიიღო წარმომადგენელთა პალატამ, თავიდან აიცილებს ომის ესკალაციას, გადაარჩენს ათასობით ათასობით სიცოცხლეს და დაეხმარება ორივე ჩვენს ქვეყანას გაძლიერდეს. სამართლიანი მშვიდობა და უსაფრთხოება მიიღწევა მხოლოდ ძალით“, – წერს ზელენსკი X ქსელში.
„მივესალმები ამ კანონპროექტის მიღებას წარმომადგენელთა პალატის მიერ. ეს აჩვენებს უკრაინის მუდმივ ორპარტიულ მხარდაჭერას“, – წერს ნატოს გენერალური მდივანი იენს სტოლტენბერგი, ასევე X-ში. „დახმარების ეს მნიშვნელოვანი ზრდა შეავსებს ევროპელი მოკავშირეების მიერ გაწეულ ათობით მილიარდ დახმარებას. პარასკევს ნატო-უკრაინის საბჭოს სხდომაზე მოკავშირე თავდაცვის მინისტრები შეთანხმდნენ უკრაინის შემდგომ სამხედრო მხარდაჭერაზე, მათ შორის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობებზე. მოვუწოდებ სენატს დაუყოვნებლივ იმოქმედოს და ეს კანონპროექტი პრეზიდენტ ბაიდენს გაუგზავნოს.“
„აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატის მხარდაჭერა უკრაინისთვის $60 [დამრგვალებული] მილიარდი დოლარით არის მნიშვნელოვანი წინგადადგმული ნაბიჯი“, წერს ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ლორდ დევიდ კამერონი X-ში. „თუ პუტინს ოდესმე ეჭვი ეპარებოდა დასავლეთის გადაწყვეტილებაში უკრაინის მხარდასაჭერად, ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ჩვენი კოლექტიური ნება არ გამქრალა. მხარდაჭერით უკრაინას შეუძლია და მოიგებს. #ვდგავართ უკრაინის გვერდით.”
მოსკოვში კრემლის სპიკერმა დიმიტრი პესკოვმა განაცხადა, რომ „უკრაინის დახმარების გაწევის გადაწყვეტილება მოსალოდნელი და პროგნოზირებადი იყო. ეს კიდევ უფრო გაამდიდრებს ამერიკის შეერთებულ შტატებს და კიდევ უფრო დაანგრევს უკრაინას, რაც გამოიწვევს მეტი უკრაინელის სიკვდილს კიევის რეჟიმის ბრალეულობით“.
ის ასევე შეეხო სხვა კანონპროექტს, რომელიც, სხვა ზომებთან ერთად, შეერთებულ შტატებში რუსეთის მთავრობის აქტივების კონფისკაციას ითვალისწინებს. პესკოვის თქმით, „თუ ეს მართლაც ასეა, მაშინ ამერიკას მოუწევს აგოს პასუხი. და ნაკლებად სავარაუდოა, რომ აქ რაიმე დროითი შეზღუდვა იქნება. ”
რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა მარია ზახაროვამ კომენტარი გააკეთა როგორც უკრაინის დახმარებაზე, ასევე წარმომადგენელთა პალატის მიერ შაბათს მიღებულ კანონპროექტებზე.
„აშშ-ს მიერ უკრაინის, ისრაელისა და ტაივანისთვის სამხედრო დახმარების გამოყოფა გაამწვავებს გლობალურ კრიზისს: კიევის რეჟიმისთვის სამხედრო დახმარება არის ტერორისტული აქტივობების პირდაპირი სპონსორობა, ტაივანის მიმართ – ჩინეთის საშინაო საქმეებში ჩარევა, ისრაელისთვის – პირდაპირი გზა რეგიონში უპრეცედენტო გამწვავებისკენ“, – დაწერა ზახაროვამ თქვენს ტელეგრამის არხზე.
უფრო ემოციურად ისაუბრა რუსეთის ფედერაციის უშიშროების საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილემ დიმიტრი მედვედევმა.
„ჩვენ, რა თქმა უნდა, გავიმარჯვებთ, მიუხედავად 61 მილიარდი სისხლიანი დოლარისა, რომელიც ძირითადად მათ გაუმაძღარი სამხედრო-ინდუსტრიულ კომპლექსს ყელში წავა. ძალა და სიმართლე ჩვენსკენ არის“, – წერს მედვედევი ტელეგრამის თავის არხზე „მაგრამ რუსოფობიური გადაწყვეტილების გათვალისწინებით, რომელიც მიიღეს, მე არ შემიძლია მთელი გულწრფელობით არ ვუსურვო შეერთებულ შტატებს ახალ სამოქალაქო ომში რაც შეიძლება სწრაფად ჩაძირვა.“
