Category: სლაიდერი

ილონ მასკის კომპანია SpaceX-მა მაინც შეძლო ისტორიაში ყველაზე დიდი და ყველაზე მძლავრი რაკეტის გაშვება მას შემდეგ, რაც ხუთშაბათს დიდი ხნის ნანატრი საცდელი ფრენა სასტარტო კოშკის გაუმართაობის გამო გადაიდო.

უპილოტო რაკეტა Starship V3 ტეხასის ტერიტორიიდან პარასკევს, ადგილობრივი დროით 17:30-ის შემდეგ აფრინდა — მოსკოვის დროით შაბათს 01:30-ზე. გაშვება მოხდა რამდენიმე დღეში მას შემდეგ, რაც SpaceX-მა საფონდო ბაზარზე აქციების რეკორდული განთავსების გეგმების შესახებ განაცხადა.

კოსმოსში ყოფნისას Starship-მა ორბიტაზე 20 სატელიტის მაკეტი გაიყვანა, შემდეგ ატმოსფეროში შემოვიდა და გაშვებიდან დაახლოებით ერთ საათში ინდოეთის ოკეანეში დაეშვა წყალზე, სადაც, როგორც დაგეგმილი იყო, აფეთქდა.

„ვულოცავ @SpaceX-ის გუნდს Starship V3-ის ეპიკურ პირველ გაშვებასა და დაშვებას!“ — დაწერა ილონ მასკმა. „თქვენ გოლი გაიტანეთ მთელი კაცობრიობისთვის“, — დაამატა მან.

pic.twitter.com/w2mlKm3nTf

— Elon Musk (@elonmusk) May 23, 2026

Reuters-ი Starship-ს ისტორიაში ყველაზე დიდ და ყველაზე მძლავრ რაკეტად მოიხსენიებს.

პირველი გაშვების მცდელობა ხუთშაბათს სასტარტო კოშკის გაუმართაობის გამო გაუქმდა.

კოსმოსური რაკეტა სუფთა ლურჯ ცაში აფრინდა და უკან უზარმაზარი ნაცრისფერი კვალი დატოვა, რომელიც თანდათან ფართოვდებოდა.

SpaceX-ის გუნდმა გაშვება იზეიმა და მიუხედავად იმისა, რომ მისიამ ძირითადი მიზნების უმეტესობას მიაღწია, ყველაფერი სრულად გეგმის მიხედვით არ წასულა.

რაკეტის ორივე საფეხურს ძრავების მწყობრიდან გამოსვლის პრობლემა შეექმნა, თუმცა საცდელი ფრენა მთლიანობაში წარმატებულად შეფასდა — შედეგი, რომელიც, სავარაუდოდ, გაზრდის როგორც ინვესტორების, ისე NASA-ს ნდობას, რომელიც Starship-ის გამოყენებას მომავალ მთვარის მისიებში გეგმავს.

NASA-ს ხელმძღვანელმა ჯარედ აიზეკმანმა მასკსა და SpaceX-ის გუნდს მიულოცა.

„ერთი ნაბიჯით უფრო ახლოს მთვარესთან… და კიდევ ერთი ნაბიჯით უფრო ახლოს მარსთან“, — დაწერა მან X-ზე.

ეს SpaceX-ის რაკეტის უკვე მე-12 გაშვება იყო და 124 მეტრის სიმაღლის Starship-ის უახლესი ვერსიის პირველი გაშვება — ეს სიმაღლე 40-ზე მეტ სართულს უდრის.

Starship V3-ის დებიუტი SpaceX-ის აქციების პირველადი საჯარო განთავსების — IPO-ს — წინ შედგა, რომელიც შესაძლოა Wall Street-ის ისტორიაში ყველაზე დიდი გახდეს. აქციების განთავსება შესაძლოა უკვე მომავალ თვეში დაიწყოს.

ილონ მასკის წილის გათვალისწინებით კომპანიაში, რომელიც 1.25 ტრილიონ დოლარად ფასდება, ლისტინგმა შესაძლოა ის ისტორიაში პირველი ადამიანი გახადოს, რომლის ქონებაც ერთ ტრილიონ დოლარს მიაღწევს.

აშშ-ის ეროვნული დაზვერვის დირექტორმა ტალსი გაბარდმა განაცხადა, რომ პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციაში თანამდებობას ტოვებს. გადადგომის შესახებ წერილობითი განცხადება მან პარასკევს X-ზე გამოაქვეყნა.

გაბარდის განმარტებით, პოსტიდან წასვლის მიზეზი მისი მეუღლის ჯანმრთელობის მდგომარეობაა. მის ქმარს, აბრაჰამს, ძვლის კიბოს იშვიათი ფორმა დაუდგინდა. გაბარდი თანამდებობაზე 30 ივნისამდე დარჩება.

„ამ ეტაპზე იძულებული ვარ, დროებით ჩამოვშორდე სახელმწიფო სამსახურს, რათა მის გვერდით ვიყო და ამ ბრძოლაში მთელი ძალით დავეხმარო“, — ნათქვამია მის განცხადებაში.

გაბარდმა პრეზიდენტ ტრამპს მადლობა გადაუხადა გამოცხადებული ნდობისთვის და აღნიშნა, რომ ბოლო წელიწად-ნახევრის განმავლობაში ეროვნული დაზვერვის დირექტორის ოფისის ხელმძღვანელობა მისთვის დიდი პასუხისმგებლობა იყო. მისი თქმით, ამ პერიოდში უწყებაში „მნიშვნელოვანი პროგრესი“ იქნა მიღწეული, მათ შორის — გაიზარდა გამჭვირვალობა და დაზვერვის საზოგადოებაში ნდობის აღდგენის პროცესი დაიწყო.

მან ასევე პირობა დადო, რომ მომდევნო კვირებში ყველაფერს გააკეთებს მშვიდი და ორგანიზებული გარდამავალი პროცესის უზრუნველსაყოფად, რათა ადმინისტრაციის მუშაობაზე მისი წასვლა უარყოფითად არ აისახოს.

პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ გაბარდის წასვლის შემდეგ ეროვნული დაზვერვის დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი მისი მოადგილე, აარონ ლუკასი გახდება.

„ტალსიმ საოცარი სამუშაო გასწია და ის ძალიან დაგვაკლდება. მის შესანიშნავ ქმარს, აბრაჰამს, ცოტა ხნის წინ ძვლის კიბოს იშვიათი ფორმა აღმოუჩინეს და სრულიად გასაგებია, რომ მას სურს მის გვერდით იყოს და გამოჯანმრთელებაში დაეხმაროს“, — დაწერა ტრამპმა Truth Social-ზე.

ამასთან, Reuters-მა ვითარებასთან დაკავშირებულ წყაროზე დაყრდნობით გაავრცელა ინფორმაცია, რომ გაბარდი თანამდებობიდან თეთრი სახლის მოთხოვნით წავიდა.

ტრამპსა და გაბარდს შორის უთანხმოებაზე მანამდე ირანის საკითხშიც მიანიშნებდნენ. მარტში ტრამპმა განაცხადა, რომ გაბარდი თეირანის ბირთვული ამბიციების შეკავების საკითხში მასზე „რბილი“ იყო.

გაბარდი ტრამპის ადმინისტრაციის უკვე მეოთხე წევრია, რომელმაც თანამდებობა დატოვა. მანამდე პოსტები დატოვეს შრომის მინისტრმა ლორი ჩავეს-დერემერმა, შიდა უსაფრთხოების მინისტრმა კრისტი ნოემმა და გენერალურმა პროკურორმა პემ ბონდიმ.

გაბარდი ტრამპის ერთგული მხარდამჭერი იყო 2024 წლის საპრეზიდენტო კამპანიის დროს და 2025 წელს მისი თეთრ სახლში დაბრუნების შემდეგ მალევე აშშ-ის დაზვერვით წრეებში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ფიგურად იქცა. თუმცა ბოლო პერიოდში ის საჯაროდ თითქმის აღარ ჩანდა, მაშინ როცა შეერთებული შტატები ირანში სამხედრო ოპერაციებს ატარებდა, კუბაზე ზეწოლას აძლიერებდა და ვენესუელის ხელისუფლების წინააღმდეგ მოქმედებდა.

პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში გაბარდი თავს ხშირად წარმოაჩენდა როგორც უცხოურ ომებში ჩარევის მოწინააღმდეგეს. სწორედ ამ პოზიციამ გააჩინა დაძაბულობა მას შემდეგ, რაც ტრამპმა ირანთან ომში ჩართვის გადაწყვეტილება მიიღო. აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანზე დარტყმების შემდეგ გაბარდმა თავი შეიკავა ამ გადაწყვეტილების ღია მხარდაჭერისგან და კონგრესის მოსმენებზე ფრთხილად არიდებდა თავს კითხვებს კონფლიქტის შესაძლო შედეგების შესახებ.

გასულ წელს ტრამპმა ფაქტობრივად უგულებელყო გაბარდის განცხადება კონგრესში, რომლის მიხედვითაც ირანი ბირთვული იარაღის შექმნას არ ცდილობდა.

„არ მაინტერესებს, რა თქვა მან. მე ვფიქრობ, რომ ისინი ბირთვული იარაღის შექმნასთან ძალიან ახლოს იყვნენ“, — განუცხადა ტრამპმა ჟურნალისტებს. ირანის ბირთვულ პოტენციალს ის არაერთხელ ასახელებდა აშშ-ის ირანთან ომის მიზეზად.

გაბარდის გადადგომა მოხდა ორი თვის შემდეგ, რაც ადმინისტრაცია მისმა მთავარმა თანაშემწემ, ტერორიზმთან ბრძოლის ეროვნული ცენტრის ყოფილმა დირექტორმა ჯო კენტმა დატოვა. კენტი ირანთან ომის წინააღმდეგი იყო და პრეზიდენტს „კურსის შეცვლისკენ“ მოუწოდებდა.

კენტის წასვლის შემდეგ გაბარდმა საჯაროდ დაუჭირა მხარი ტრამპის გადაწყვეტილებას ირანის საკითხში და განაცხადა, რომ სწორედ პრეზიდენტი, როგორც მთავარსარდალი, განსაზღვრავს, რა არის უშუალო საფრთხე და რა — არა.

ტალსი გაბარდი სამხედრო ვეტერანია. ის ერაყში სამედიცინო ქვედანაყოფში მსახურობდა და თავისი პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში არაერთი ნიშნით გახდა პირველი.

2002 წელს, 21 წლის ასაკში, ის ჰავაის საკანონმდებლო ორგანოში აირჩიეს და შტატის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა დეპუტატი გახდა. ერთი ვადის შემდეგ მან პოსტი დატოვა, როდესაც მისი ეროვნული გვარდიის ქვედანაყოფი ერაყში გაგზავნეს.

2013–2021 წლებში გაბარდი ჰავაის შტატს აშშ-ის კონგრესში დემოკრატიული პარტიის სახელით წარმოადგენდა. ის გახდა პირველი ინდუისტი ქალი, რომელიც წარმომადგენელთა პალატაში აირჩიეს.

2020 წელს მან პრეზიდენტის პოსტზე იყარა კენჭი, თუმცა წარმატებას ვერ მიაღწია. კამპანიის დროს ის თავს  სხვა ქვეყნების საგარეო პოლიტიკაში ჩაურევლობის მომხრედ წარმოაჩენდა.

2022 წელს გაბარდმა დემოკრატიული პარტია დატოვა და თავდაპირველად დამოუკიდებლად დარეგისტრირდა. მან ყოფილი პარტია „ელიტარულ ომის გამჩაღებელთა ბანდად“ მოიხსენია, რომელსაც, მისი თქმით, „მშიშარა პოლიტკორექტულობა“ ამოძრავებს.

Fox News-ის მიმომხილველის რანგში გაბარდი აქტიურად საუბრობდა გენდერის, სიტყვის თავისუფლებისა და კულტურული დაპირისპირებების თემებზე. რესპუბლიკურ პარტიაში ოფიციალურად გაწევრიანებამდე ის უკვე დონალდ ტრამპის ერთ-ერთ ყველაზე ხმამაღალ მხარდამჭერად იყო ქცეული.

კაცს, რომელიც საპატრიარქოს ეზოში ავტომობილით შევარდა პროკურატურამ ბრალი წარუდგინა ხულიგნობის და ნივთის დაზიანების მუხლებით.

პროკურატურის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში ნათქვამია:

“შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა, რომ 2026 წლის 20 მაისს ბრალდებული, რელიგიური შეუწყნარებლობის მოტივით, ავტომანქანით შეიჭრა საპატრიარქოს რეზიდენციის ტერიტორიაზე, სადაც დააზიანა ე.წ. „შლაგბაუმი“, შესასვლელი კარი და ეზოში მდგომი ავტომანქანა. ავტომანქანის დაზიანების შემდგომ, იგი ეზოში მყოფ პირებს ემუქრებოდა, ძალადობის მუქარით გამოხატავდა საზოგადოებისადმი აშკარა უპატივცემულობას და არღვევდა საზოგადოებრივ წესრიგს. ბრალდებულის ქმედების შედეგად დაზარალებულებს 9350 ლარის ოდენობის მატერიალური ზიანი მიადგათ.მძღოლს, რომელიც 20 მაისს საპატრიარქოს რეზიდენციის ეზოში ავტომობილით შევარდა ავტომობილით, პროკურატურამ ბრალდება სისხლის სამართლის კოდექსის ორი მუხლით წარუდგინა – ხულიგნობა და ნივთის დაზიანება.“

კაცი პოლიციამ იმავე დღეს დააკავა.

“მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილით (სხვისი ნივთის დაზიანება) და 239-ე მუხლის მესამე ნაწილით (ხულიგნობა, ჩადენილი იარაღად სხვა საგნის გამოყენებით) წარედგინა”.

დაკავებულს, ბრალის დამტკიცების შემთხვევაში, 7 წლამდე პატიმრობა ემუქრება.
პროკურატურის ინფორმაციით ბრალდებულის მიმართ ფსიქიატრიული ექსპერტიზა დაინიშნა.

პრეზიდენტმა ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანთან ომი და „სხვა საქმეები“ ამ შაბათ-კვირას შვილის ქორწილში მისვლას გაურთულებს. ის ამბობს, რომ ამ საკითხში ნებისმიერი გადაწყვეტილება მისთვის მომგებიანი არ იქნება.

ამ თემაზე კითხვა მას ჟურნალისტმა დაუსვა:

ჟურნალისტი: „სხვათა შორის, ამ შაბათ-კვირას თქვენი შვილის ქორწილში მიდიხართ?“

პრეზიდენტი ტრამპი: „თუ წავალ — გამანადგურებენ. თუ არ წავალ — მაინც გამანადგურებენ, ოღონდ fake news-ებით!“

„მას უნდა, რომ წავიდე, მაგრამ ეს პატარა, პირადი ღონისძიება იქნება და ვეცდები, მოვახერხო. შუა პროცესში ვარ. ვუთხარი, იცი, ჩემთვის ეს დრო მაინცდამაინც კარგი არ არის-მეთქი!“

„ერთი საქმე მაქვს, რომელსაც ‘ირანი’ ჰქვია, და კიდევ სხვა საქმეებიც.“

„ძალიან კარგი ადამიანი ჰყავს გვერდით, დიდი ხანია ვიცნობ, და იმედი მაქვს, შესანიშნავი ქორწინება ექნებათ.“

დონალდ ტრამპ უმცროსის ქორწილი, გავრცელებული ინფორმაციით, ბაჰამებზეა დაგეგმილი. ტრამპ უმცროსი პალმ-ბიჩის წრეებში ცნობილ ბეტინა ანდერსონზე ქორწინდება. მათი ნიშნობის შესახებ ტრამპმა ჯერ კიდევ დეკემბერში, თეთრი სახლის სადღესასწაულო ღონისძიებაზე განაცხადა.

აშშ–ის პრეზიდენტს, დონალდ ტრამპს 5 შვილი ჰყავს, სამი ქორწინებიდან.

პირველი ქორწინებიდან დონალდ ტრამპ უმცროსი, ივანკა ტრამპი და ერიკ ტრამპი.

მეორე ქორწინებიდან ტიფანი ტრამპი.

მესამე ქორწინებიდან, მელანია ტრამპთან მას ერთი შვილი ჰყავს–ბერონ ტრამპი.

ავსტრიის დაზვერვის ყოფილი თანამშრომელი ეგისტო ოტი ავსტრიაში ბოლო წლების ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურ ჯაშუშურ პროცესზე რუსეთის სასარგებლოდ ჯაშუშობაში დამნაშავედ ცნეს.

ვენის სასამართლომ 63 წლის ოტი დამნაშავედ ცნო რუსეთის დაზვერვის წარმომადგენლებისთვის და იან მარსალეკისთვის ინფორმაციის გადაცემაში. მარსალეკი გაკოტრებული გერმანული საგადახდო კომპანია Wirecard-ის ყოფილი ხელმძღვანელია და მართლმსაჯულებას ემალება.

ოტი, რომელიც ბრალდებებს უარყოფს, ოთხი წლითა და ერთი თვით პატიმრობით დაისაჯა. მისმა ადვოკატმა განაჩენი გაასაჩივრა.

ჯაშუშურმა სკანდალმა კვლავ გააჩინა შიში, რომ ავსტრია რუსეთის სადაზვერვო საქმიანობის ერთ-ერთ კერად რჩება.

ჯაშუშობის გარდა, ოტი დამნაშავედ ცნეს სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებაში, ქრთამის აღებაში, დამამძიმებელ გარემოებებში თაღლითობასა და ნდობის ბოროტად გამოყენებაში.

სასამართლოზე ითქვა, რომ ის „ავსტრიის რესპუბლიკის საზიანოდ რუსეთის ფედერაციის საიდუმლო სადაზვერვო სამსახურს“ ეხმარებოდა — 2015-დან 2020 წლამდე პოლიციის მონაცემთა ბაზებიდან აგროვებდა საიდუმლო ინფორმაციას და დიდი მოცულობის პერსონალურ მონაცემებს.

პროკურორების განცხადებით, ოტი ამ ინფორმაციას მარსალეკსა და რუსეთის დაზვერვის უცნობ წარმომადგენლებს გადასცემდა და ამის სანაცვლოდ ანაზღაურებას იღებდა.

მარსალეკს, რომელიც ასევე ავსტრიის მოქალაქეა, გერმანიის პოლიცია თაღლითობის ბრალდებით ეძებს. ამჟამად, როგორც ვარაუდობენ, ის მოსკოვში იმყოფება, სადაც 2020 წელს ავსტრიის გავლით გაიქცა.

რუსეთის დაზვერვის სავარაუდო აგენტ მარსალეკზე ინტერპოლის „წითელი ცირკულარი“ მოქმედებს — საერთაშორისო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზეც ის შეიძლება დააკავონ, თუ ინტერპოლის 196 წევრი ქვეყნიდან რომელიმეს ტერიტორიაზე აღმოაჩენენ.

პროკურორებმა სასამართლოს განუცხადეს, რომ მარსალეკმა ოტს დაავალა მიეღო ლეპტოპი, რომელიც შეიცავდა ევროკავშირის ქვეყნების მიერ დაცული ელექტრონული კომუნიკაციისთვის გამოყენებულ საიდუმლო ელექტრონულ მოწყობილობას. მათი თქმით, ეს ლეპტოპი რუსეთის დაზვერვას გადაეცა.

ოტი ასევე დამნაშავედ ცნეს ავსტრიის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მაღალი თანამდებობის პირების სამსახურებრივი ტელეფონებიდან მიღებული მონაცემების მოსკოვისთვის გადაცემაში. მან ტელეფონები მას შემდეგ ჩაიგდო ხელში, რაც ისინი ავსტრიის შსს-ს მიერ ორგანიზებული ნავით გასეირნების დროს შემთხვევით მდინარე დუნაიში ჩავარდა.

სასამართლოზე ცნობილი გახდა, რომ ოტმა მათი შიგთავსი დააკოპირა და მარსალეკსა და მოსკოვს გადასცა.

ბრალდების მხარემ სასამართლოს განუცხადა, რომ ოტს „რუსეთის მიმართ რომანტიკული გრძნობები“ არ ჰქონია — მას ფინანსური მოტივი და სამსახურში იმედგაცრუება ამოძრავებდა.

ოტმა სასამართლოში ბრალდებები უარყო. მისი თქმით, ის მოსკოვისთვის არ მუშაობდა, არამედ დასავლურ სადაზვერვო სამსახურთან თანამშრომლობით საიდუმლო ოპერაციას ატარებდა.

საქმემ ნათელი მოჰფინა მარსალეკის სხვა სავარაუდო მოქმედებებსაც. მოგვიანებით მას თაღლითობისა და გაფლანგვის ბრალდებები წაუყენეს Wirecard-ის ბალანსისა და გაყიდვების მოცულობის შესაძლო ხელოვნურად გაზრდასთან დაკავშირებით.

ასევე მიიჩნევა, რომ მარსალეკი ხელმძღვანელობდა ბულგარელების ჯგუფს, რომლებიც 2025 წელს ლონდონში რუსეთის სასარგებლოდ ჯაშუშობაში დამნაშავედ ცნეს.

როდესაც ოტი 2024 წელს დააკავეს, ავსტრიის მაშინდელმა კანცლერმა კარლ ნეჰამერმა ეს საქმე „ჩვენი ქვეყნის დემოკრატიისა და ეროვნული უსაფრთხოების საფრთხედ“ შეაფასა.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინის დაზვერვა განიხილავს ხუთ სცენარს, რომლის მიხედვითაც რუსეთმა შესაძლოა ჩერნიგოვი-კიევის მიმართულებით ახალი შეტევითი ოპერაციები დაიწყოს.

საკუთარ სოციალურ ქსელებში მან დაწერა, რომ გაიმართა უმაღლესი მთავარსარდლის შტაბის სხდომა, სადაც გააანალიზეს დაზვერვის მონაცემები რუსეთის ჯარების შესაძლო მოქმედებების შესახებ.

„მტრის მოქმედების თითოეულ შესაძლო ვარიანტზე ვამზადებთ პასუხებს, თუ რუსები მართლაც გადაწყვეტენ აგრესიის გაფართოებას. ამ მიმართულებით ჩვენი ძალები გაძლიერდება“, — დაწერა ზელენსკიმ.

მას არ დაუკონკრეტებია, კონკრეტულად რომელ სცენარებზეა საუბარი, თუმცა აღნიშნა, რომ „უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დაავალა, მოამზადოს დამატებითი დიპლომატიური ზემოქმედების ზომები ბელარუსთან დაკავშირებით, რომელიც რუსეთმა შესაძლოა ომის ასეთი გაფართოებისთვის გამოიყენოს“.

რუსეთმა სამშაბათს დაიწყო სტრატეგიული ბირთვული ძალების მასშტაბური წვრთნები „ბირთვული ძალების მომზადებისა და გამოყენების მიმართულებით აგრესიის საფრთხის პირობებში“, — განაცხადა რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ. ერთი დღით ადრე ბელარუსის ტერიტორიაზე განთავსებული რუსული ტაქტიკური ბირთვული იარაღით მანევრები გაიმართა.

ასეთ მასშტაბურ ბირთვულ წვრთნებს რუსეთი ტრადიციულად ოქტომბერში ატარებს. ჩვეულებრივ, მათ „გრომი“ ეწოდება. წესიდან გადახვევა იყო 2022 წლის თებერვალში ჩატარებული წვრთნა — უკრაინაში ფართომასშტაბიანი შეჭრის წინ.

წვრთნებში, რომლებიც 19 მაისს დაიწყო, ჩართული იქნება მთელი ბირთვული ტრიადა — კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტები, ატომური წყალქვეშა ნავები და სტრატეგიული ბომბდამშენები.

„სულ წვრთნაში ჩართული იქნება 64 ათასზე მეტი პირადი შემადგენლობა, 7800-ზე მეტი ერთეული შეიარაღება, სამხედრო და სპეციალური ტექნიკა, მათ შორის 200-ზე მეტი სარაკეტო გამშვები დანადგარი, 140-ზე მეტი საფრენი აპარატი, 73 ზედაპირული ხომალდი და 13 წყალქვეშა ნავი, რომელთაგან 8 სტრატეგიული დანიშნულების სარაკეტო წყალქვეშა ნავია“, — ნათქვამია რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს განცხადებაში.

ეს სტრატეგიული ბირთვული ძალების მნიშვნელოვანი ნაწილია. „ატომური მეცნიერების ბიულეტენის“ მონაცემებით, 2026 წელს რუსეთს, დაახლოებით, 320-ზე მეტი გამშვები დანადგარი ჰქონდა, მათ შორის შახტური და მობილური. შესაბამისად, წვრთნებში მათი უმრავლესობა მონაწილეობს.

13 სტრატეგიული ატომური წყალქვეშა ნავიდან წვრთნებში რვაა ჩართული. იმის გათვალისწინებით, რომ ჩვეულებრივ წყალქვეშა ნავების გარკვეული ნაწილი რემონტში ან სამხედრო ბაზაზე ტექნიკურ მომსახურებაზე შეიძლება იმყოფებოდეს, რვა სუბმარინი შესაძლოა სტრატეგიული წყალქვეშა ფლოტის თითქმის მთელ ბრძოლისუნარიან ნაწილს წარმოადგენდეს.

თავდასხმის შემდეგ

წვრთნები იმ ფონზე ტარდება, როცა უკრაინის მხრიდან რუსეთის ტერიტორიაზე მდებარე ობიექტებზე შორი მანძილის უპილოტო საფრენი აპარატებით მასირებული დარტყმები გახშირდა. მანამდე, ორი დღით ადრე, მოსკოვმა დრონების ყველაზე დიდი შეტევა გადაიტანა.

შეტევის შედეგად მოსკოვის ოლქის სამი მცხოვრები დაიღუპა, რეგიონში 17 ადამიანი დაშავდა.

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ღამის თავდასხმას „სამართლიანი პასუხი“ უწოდა უკრაინაზე რუსეთის ბოლო დარტყმებზე, მათ შორის კიევზე შეტევაზე, სადაც 14 მაისს ცხრასართულიან საცხოვრებელ კორპუსზე რაკეტის დარტყმის შედეგად 24 ადამიანი დაიღუპა.

ოფიციალურ წყაროებში ამ თავდასხმასა და წვრთნებს შორის კავშირი არ აღნიშნულა.

თუმცა ტექნიკურად სტრატეგიული ბირთვული ძალები მუდმივი საბრძოლო მზადყოფნის რეჟიმში იმყოფებიან და მათი პოზიციებზე გასაყვანად, სავარაუდოდ, ბევრად ნაკლები დროა საჭირო, ვიდრე სხვა ჯარების შემთხვევაში.

ბელარუსის წვრთნები

სტრატეგიული ბირთვული ძალების დიდი წვრთნების წინა დღეს ბელარუსის ტერიტორიაზე ტაქტიკური ბირთვული იარაღით მანევრები დაიწყო. რუსეთმა იქ ტაქტიკური ბირთვული ქობინები 2023 წელს განათავსა.

ბელარუსის თავდაცვის სამინისტროს განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ ამ წვრთნებზე შეამოწმებდნენ ბირთვული იარაღით აღჭურვილი ნაწილების მზადყოფნას, განახორციელონ გაშვებები ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე მოუმზადებელი რაიონებიდან.

ტაქტიკური იარაღით ბირთვული წვრთნები ბელარუსში პირველად არ ტარდება. მაგალითად, 2024 წელს ჩატარდა ბირთვული იარაღის მატარებლების — ოპერატიულ-ტაქტიკური კომპლექსის „ისკანდერის“ დივიზიონისა და Су-25 ტიპის თვითმფრინავების ესკადრილიის — საბრძოლო მზადყოფნის შემოწმება.

ამავე დროს, ბელარუსის ტერიტორიაზე ჩატარებულ წვრთნებს დასავლეთში ტრადიციულად შეშფოთებით უყურებენ — 2022 წელს უკრაინაში შეჭრა, მათ შორის, სწორედ ბელარუსის ტერიტორიიდან დაიწყო.

უკვე ამ შეჭრამდეც ნატოში განიხილავდნენ რუსეთთან ომის დაწყების შესაძლო სცენარებს, რომლებშიც თავდასხმა სწორედ ბელარუსში დიდი მანევრებით იწყებოდა. ასეთი შიშები ჯერ კიდევ 2017 წელს გამოითქმებოდა.

„სარმატის“ გაშვება

12 მაისს რუსეთმა ახალი კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტის — „სარმატის“ — გამოცდა ჩაატარა.

ეს მძიმე კლასის რაკეტა რუსეთის ბირთვულ ძალებში Р-36М „ვოევოდას“ ტიპის რაკეტებს უნდა ჩაენაცვლოს, რომლებიც უკრაინულ საწარმო „იუჟმაშში“ იყო აგებული და მათ მომსახურებას მისი სპეციალისტები უკვე აღარ ახორციელებენ.

რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა, „სარმატის“ გაშვების შესახებ მოხსენების მიღებისას, განაცხადა, რომ მისი მოქმედების მანძილი 35 ათას კილომეტრს აღემატება, რაც „ვოევოდას“ მაჩვენებელზე ორჯერ მეტზე მეტია.

35 ათასი კილომეტრის დიაპაზონი საშუალებას იძლევა, რაკეტა სამიზნისკენ ნებისმიერი ტრაექტორიით გაემართოს და არა უმოკლესი გზით. ეს მის გადაჭერას მნიშვნელოვნად ართულებს.

სხვა მახასიათებლები, რომლებიც პუტინმა ჩამოთვალა — სუბორბიტალური ფრენის ტრაექტორია და გადატანილი ტვირთის წონა — ასევე აღემატება სხვა კონტინენტთაშორისი ბალისტიკური რაკეტების ანალოგიურ მაჩვენებლებს.

თუმცა ყველა ამ მაჩვენებლის ერთობლიობა პრაქტიკული გამოცდების დროს არასოდეს დადასტურებულა. სულ ორი წარმატებული გაშვებისას რაკეტამ არაუმეტეს ექვსი ათასი კილომეტრი გაიფრინა.

პუტინი თავის გამოსვლებში საკმაოდ ხშირად საუბრობს სტრატეგიულ შეიარაღებაზე, პირველ რიგში — ბირთვულზე.

„სარმატის“ გაშვების კომენტირებისას მან ბირთვული ძალების სფეროში სხვა პროექტებიც ახსენა. მან ისაუბრა საშუალო მანძილის რაკეტა „ორეშნიკზე“, რომელიც, რუსეთის პრეზიდენტის თქმით, შეიარაღებაში 2025 წლიდან დგას.

მან ასევე ახსენა ბირთვული ძრავების მქონე კომპლექსები: წყალქვეშა აპარატი „პოსეიდონი“ და ფრთოსანი რაკეტა „ბურევესტნიკი“. ამ ორი აპარატის წარმატებული გამოცდების შესახებ 2025 წელს გავრცელდა ინფორმაცია.

თუმცა იმ შემთხვევებში ასეთი გამოცდების ჩატარების დამადასტურებელი მტკიცებულებები დამოუკიდებელი წყაროებიდან არ გავრცელებულა.

ქართული ოცნების პრემერ–მინისტრი, ირაკლი კობახიძე ღია წერილს უგზავნის
ურსულა ფონ დერ ლაიენს, ანტონიო კოშტას და რობერტა მეცოლას. წერილი კობახიძემ დღეს გამართულ ბრიფინგზე წაიკითხა:

“როგორც თქვენთვის ცნობილია, საქართველო ევროპულ ღირებულებებზე დაფუძნებული ქვეყანაა, ქვეყანა, სადაც ადამიანის ღირსება, ჰუმანიზმი, თავისუფლება და ეროვნული თვითმყოფადობა არა დეკლარირებული პრინციპები, არამედ საუკუნეთა განმავლობაში ჩამოყალიბებული, სისხლხორცეული ღირებულებებია.   ისტორიულად, კულტურულად და ღირებულებითად, საქართველო ევროპული სივრცის ნაწილია, ამავდროულად კი ევროკავშირის წევრობის კანდიდატი ქვეყანა, რომელიც ევროპული ოჯახის სრულფასოვანი წევრობისკენ მიისწრაფვის. სამწუხაროდ, ევროპული ბიუროკრატიის მიერ საქართველოს მიმართ მიღებული გადაწყვეტილების შედეგად, ცალმხრივად, თქვენი ინიციატივით, შეწყდა პოლიტიკური დიალოგი ჩვენს ქვეყანასთან, რის შემდეგაც არაერთხელ იქნა უარყოფილი ჩვენს მიერ შეთავაზებული დისკუსიისა და თანამშრომლობის ფორმატები.

ამგვარი ვითარების გათვალისწინებით, იძულებულნი ვართ, ღია წერილით, საჯაროდ მოგმართოთ.   არაერთხელ აღგვინიშნავს, რომ საქართველოს სწრაფვა ევროკავშირში გაწევრიანებისკენ ფორმალური ინტეგრაციის სურვილით არ არის განპირობებული. ჩვენი ხალხისთვის ევროპა, პირველ რიგში, ღირებულებითი სივრცე, ჩვენი წინაპრების ცივილიზაციური არჩევანია, რომელიც ქრისტიანულ მორალს, თავისუფლებას, თანასწორობას, ადამიანის უფლებების პატივისცემასა და დემოკრატიულ პრინციპებს ეფუძნება.   ჩვენთვის ევროკავშირი საერთო, ევროპული ცივილიზაციური სივრცეა, გაერთიანება, რომელიც არა რომელიმე კონკრეტულ პოლიტიკურ ფიგურას, ევროპელ ლიდერს თუ ევრობიუროკრატს, არამედ ევროპელ, მათ შორის, ქართველ ხალხს ეკუთვნის.
ამ ფონზე, როგორც ევროპული ცივილიზაციის ნაწილს და ევროკავშირის წევრობის კანდიდატ ქვეყანას, გვაქვს კითხვები იმ შემაშფოთებელ მოვლენებთან დაკავშირებით, რომლებიც შუაგულ ევროპაში, დანიის დედაქალაქ კოპენჰაგენში განვითარდა და რომლებსაც, ვფიქრობთ, არაფერი აქვს საერთო არც ევროპასთან და არც ევროპულ ღირებულებებთან.   ქალბატონო ურსულა, ბატონო ანტონიო, ქალბატონო რობერტა, მოგმართავთ კითხვით თქვენ, როგორც ევროკავშირის უმაღლესი ინსტიტუტების წარმომადგენლებს – როგორ აფასებთ იმ ძალადობას, რომლიც დანიის დედაქალაქ კოპენჰაგენში განვითარდა, როდესაც მშვიდობიანი დემონსტრაციის მონაწილეებს ჯერ ხელკეტებით გაუსწორდნენ, შემდეგ კი მათ წინააღმდეგ ძაღლები გამოიყენეს?   იმ უმძიმესმა კადრებმა, სადაც ვიხილეთ, თუ როგორ საშინლად არბევს პოლიცია მშვიდობიან დემონსტრანტებს, საერთაშორისო საზოგადოებას ნათლად დაანახა შემაშფოთებელი რეალობა – თუკი წლების განმავლობაში ევროპა დემოკრატიის, ადამიანის უფლებების, სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების, აგრეთვე სხვა ფუნდამენტური ღირებულებების დაცვის ეტალონად მიიჩნეოდა, დღეს სულ უფრო მკაფიოდ იკვეთება საპირისპირო ტენდენცია. არსებული ვითარება აჩენს საფრთხეს, რომ ევროპა შესაძლოა იქცეს არა ამ ღირებულებების დაცვის, არამედ მათი უგულებელყოფისა და უხეში დარღვევის ეტალონად.

საქართველოსთვის, ისევე, როგორც ნებისმიერი ქვეყნისთვის, რომელიც დემოკრატიული ღირებულებების ერთგულია, კატეგორიულად მიუღებელია როგორც ის ძალადობა, რომელიც კოპენჰაგენში ვიხილეთ, ისე ის ფაქტი, რომ ევროკავშირი აღარ იცავს ფუნდამენტურ პრინციპებს, რომლებსაც დაეფუძნა.   ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, ბუნებრივია, თქვენ მიმართ ჩნდება კითხვები, მათ შორის კითხვები იმის შესახებ, შეესაბამება თუ არა ასეთი ძალადობრივი ქმედებები იმ დემოკრატიისა და ადამიანის უფლებების იმ სტანდარტებს, რომელთა ერთგულებასაც ევროკავშირი მუდმივად უსვამს ხაზს და რომლისკენაც მსოფლიოს ქვეყნები მიისწრაფოდნენ?   როგორც ევროკავშირის მაღალი თანამდებობის პირები, როგორ ფიქრობთ, სად მიჰყავს ევროპა იმ პროცესებს, რომლებიც დემოკრატიულ უკუსვლას, ეკონომიკურ სტაგნაციას, მიგრაციულ კრიზისს, ისტორიული მეხსიერების დაკნინებას, ეროვნული და სქესობრივი იდენტობების შესუსტებას და საზოგადოებრივი თვითმყოფადობის რღვევას უკავშირდება?

როგორ აღმოჩნდა ევროპა, რომელიც მთელი მსოფლიოსთვის განვითარების, თავისუფლებისა და დემოკრატიის მაგალითად მიიჩნეოდა, ასეთ ღრმა ღირებულებით კრიზისში და ზოგადად, საით მიჰყავს ევროკავშირი ამ გზას?   სამწუხარო და შემაშფოთებელი ფაქტია, რომ დღეს ევროკავშირი ხშირად უგულებელყოფს საზოგადოების ბუნებრივ, კულტურულ და ისტორიულ საფუძვლებს. ჩნდება განცდა, რომ ევროპული სივრცე თანდათან შორდება იმ პრინციპებს, რომლებმაც ის მსოფლიოში დემოკრატიისა და ადამიანის უფლებების დაცვის სიმბოლოდ აქცია.   საქართველო, ევროპული, ევროკავშირის წევრობის კანდიდატი ქვეყანა თქვენგან მკაფიო პასუხს ელის – რა გეგმა აქვს ევროკავშირს, რა მიმართულებით ვითარდება მოვლენები გაერთიანების შიგნით და რა იქნება ამ შემაშფოთებელი პროცესების საბოლო შედეგი, პროცესებისა, რომლებზეც არა მხოლოდ ჩვენ ვსაუბრობთ, არამედ სხვა ევროპული ქვეყნების მოსახლეობა თუ პოლიტიკური ლიდერებიც საჯაროდ საუბრობენ?“– წერს კობახიძე ღია წერილში.