Blog

ბელორუსის პრეზიდენტი ამბობს,  რომ მას უჭირს ვაგნერელების შეკავება, რომლებიც პოლონეთში წასვლაზე ოცნებობენ.

ალექსანდრე ლუკაშენკო რუსეთში ჩავიდა პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან მოსალაპარაკებლად. შეხვედრის დაწყებიდან მალევე გამოცხადდა, რომ გადაწყდა მისი ხანგრძლივობის გაზრდა  და დაგეგმილი რამდენიმე საათის ნაცვლად, მოლაპარაკებები ორ დღეს გაგრძელდებოდა.

რუსულმა და ბელორუსულმა ტელეარხებმა გაავრცელეს შეხვედრის დაწყების კადრები, სადაც ბელორუსის ავტორიტარმა ლიდერმა პუტინს უთხრა, რომ მან ჩაიტანა რუკა, რომელიც, მისი თქმით, ასახავს  პოლონეთის ჯარების გადასროლას მოკავშირე  სახელმწიფოს საზღვრებისკენ.

„მათ დაიწყეს პოლონეთის ჩართვა და აქტიურად აგროვებენ დაქირავებულ მებრძოლებს. მე სპეციალურად მოგიტანეთ რუკა პოლონეთის შეიარაღებული ძალების მოკავშირე სახელმწიფოს საზღვრებთან გადაყვანის შესახებ, რომელზეც ვისაუბრეთ. ჩვენ ვხედავთ, რომ ნიადაგი მზადდება“, – განუცხადა ლუკაშენკომ პუტინს.

წინა რუკა, რომელიც ლუკაშენკომ 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის დასაწყისში პუტინთან შეხვედრისას მიიტანა, მისი კომენტარით „ახლა გაჩვენებთ, საიდან მზადდებოდა  ბელორუსზე თავდასხმა“, სოციალურ ქსელებში  უთვალავი კარიკატურის და მემების წყარო გახდა.

კვირას პუტინთან საუბრისას ლუკაშენკომ (დასავლეთის ქვეყნები მას ბელორუსის ლეგიტიმურ ლიდერად არ ცნობენ) თქვა, რომ ვაგნერის ჯგუფის დაქირავებულები ითხოვდნენ დასავლეთისკენ წასვლას “ვარშავაში ექსკურსიაზე”, რამაც “მისი დაძაბვა გამოიწვია”. ლუკაშენკოს თქმით, ის მათ აკავებს ქვეყნის ცენტრში, მაგრამ დაქირავებული ჯარისკაცები პოლონეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ქალაქ ჟეშოვში მიიჩქარიან.

ლუკაშენკო ირწმუნება, თითქოს ვაგნერელებს შურისძიება სურთ პოლონეთზე ბახმუტში გამართული ბრძოლებისთვის, სადაც პოლონური ტექნიკა გამოიყენებოდა.

მისი განცხადებები  ბელორუსში ვაგნერის ბოევიკების დიდი ჯგუფის ჩასვლის ფონზე გაკეთდა, რომლებიც იქ იარაღისა და სამხედრო აღჭურვილობის გარეშე წავიდნენ პუტინთან შეთანხმების ფარგლებში, რომელიც მიღწეულ იქქნა ივნისის ბოლოს ვაგნერის დამფუძნებლის ევგენი პრიგოჟინის მიერ განხორციელებული ამბოხის მცდელობის შედეგად, ასევე ამ განცხადებებს წინ უძღვოდა ინფორმაცია ბელრუსში ბირთვული იარაღის განლაგების შესახებ.

რიგი დამკვირვებლები გამოთქვამენ შიშს, რომ კრემლი შესაძლოა გეგმავდეს  „ცრუ დროშის“ პროვოკაციას პოლონეთის ან ბალტიისპირეთის ქვეყნების წინააღმდეგ, რათა გააფართოვოს კონფლიქტი და  მასში ევროპული სახელმწიფოები ჩართოს.

ბელორუსის ლიდერმა ასევე უთხრა პუტინს, რომ უკრაინის დაშლა მიუღებელია.

„უკრაინის მიწის პოლონეთისთვის გადაცემა მიუღებელია. და თუ დასავლეთ უკრაინის  მოსახლეობას ეს დასჭირდება, ჩვენ, რა თქმა უნდა, მხარს დავუჭერთ მათ. გთხოვთ, განიხილოთ და იფიქროთ ამ საკითხზე“, – უთხრა მან პუტინს.

რუსეთის ხელმძღვანელობისგან განსხვავებით, პოლონეთში არც ერთ პოლიტიკურ ძალას არ გამოუთქვამს რაიმე განზრახვა „დაშალოს უკრაინა“ ან რაიმე პრეტენზია გამოთქვას მის ტერიტორიაზე.

ივლისის დასაწყისში პოლონეთმა განათავსა მინიმუმ 1000 ჯარისკაცი და თითქმის 200 ერთეული სამხედრო ტექნიკა ბელორუსის საზღვარზე ქვეყნის საზღვრებთან შესაძლო დესტაბილიზაციის შემთხვევისთვის.  პოლონეთ-ბელორუსიის საზღვარზე 5000 პოლონელი მესაზღვრე და 2000 ჯარისკაცი პატრულირებს.

ბათუმში 22– ე სართულიდან გადმოვარდნის შედეგად მამაკაცი დაიღუპა. ადგილობრივების ინფორმაციით ის უცხო ქვეყნის მოქალაქეა.იგი ექსპერტიზის ბიუროში გადაასვენეს.

შინაგან საქმეთა სამინისტროში გამოძიება დაიწყო. ჯერჯერობით უცნობია, ეს იყო თვითმკვლელობა და გადმოვარდნას სხვა მიზეზი ჰქონდა.

ბრიტანელ-ამერიკელი სოციოლოგი და რუსეთის სპეციალისტი სემ გრინი ლონდონის კინგს კოლეჯიდან დღეს თავის substack–ში ასახავს ანალიტიკურ შეცდომებს, რომლებიც შეიძლება დაუშვან პუტინის მომავალი ქცევის წინასწარმეტყველების მცდელობისას მასზე დაკვირვების საფუძველზე.

აი, ასეთი პროგნოზების ერთი მაგალითი: ბოლო კვირებში მოდური გახდა ვარაუდი, რომ პუტინი შეეცდება მოკლას ვაგნერის ხელმძღვანელი ევგენი პრიგოჟინი,  მიყენებული დამცირებისთვის შურისძიების სახით (თვით CIA-ს დირექტორი უილიამ  ბერნსიც კი აღმოჩნდა ჩართული მსგავს საუბრებში).

ეს დასკვნა ეფუძნება ვარაუდს, რომ პუტინი შურისმაძიებელია და ახორციელებს მკვლელობის მცდელობებს მის კრიტიკოსებზე, პოლიტიკურ ოპონენტებზე ან მათზე, რომლებსაც ის აღიქვამს “მოღალატეებად”.

„ბერნსის ვარაუდი, რომ შურისძიება მოხდება, ემყარება წარსული ქცევის ნიმუშების ანალიზს: რადგან პუტინმა წარსულში შური იძია არალოიალობის გამო, სავარაუდოა, რომ ის მომავალშიც ასე გააგრძელებს. და ანალიზის ამ მიდგომაში ფუნდამენტურად ცუდი არაფერია – გარდა იმისა, რომ მან ომის წინ დაგვაღალატა ”- წერს სემ გრინი.

„უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრა, ყველა რისკითა და ხარჯებით, რაც მას მოჰყვა, არსებითად იყო პუტინის წინა ქცევების კანონზომიერების  დარღვევა“, – აღნიშნავს სოციოლოგი.

იმის ნაცვლად, რომ დავსვათ კითხვა “რა გააკეთა პუტინმა წარსულში?” და პასუხის მომავალზე ექსტრაპოლირება მოვახდინოთ, უნდა იკითხოთ: “რატომ რეაგირებდა პუტინი ამ სტიმულზე კონკრეტულად ამგვარად?” და შემდეგ შეეცადეთ გამოიყენოს მისი სააზროვნო პროცესი შემდგომ გარემოებებზე, წერს გრინი. და ეს სულაც არ არის პუტინის თავში შეღწევის მცდელობა, რაც შეუძლებელია. ამოცანა იმაში მდგომარეობს, რომ “წავიკითხოვთ პუტინის ქცევა, როგორც იმ შესაძლებლობების და გამოწვევების ანარეკლი, რომლებსაც ის აღიქვამს გარემომცველ სამყაროში“–ამბობს სემ გრინი.

„სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ბერნსის მეთოდი ემყარება იმას, რომ პუტინის მოქმედების ჩვევები  სტაბილურია, ასე რომ, ის მომავალში გააგრძელებს ისეთი რამის კეთებას, რაც წარსულში გააკეთა. ჩემი მეთოდი გამომდინარეობს იქიდან, რომ პუტინს აქვს სტაბილური აზროვნების ჩვევები და არა მოქმედებები. რატომ? იმის გამო, რომ გარემოებები იცვლება და მათი ცვალებადობის კვალდაკვალ, პუტინი სწავლობს“, – ამტკიცებს სოციოლოგი.

მისი აზრით, ამით შეიძლება აიხსნას, თუ რატომ არის თავისუფალი ევგენი პრიგოჟინი, რომელმაც მოაწყო შეიარაღებული აჯანყება, ხოლო იგორ გირკინი, რომელიც მხოლოდ სოციალურ ქსელებში  ლანძღავდა პუტინს, ციხეში. ეს ნიშნავს, რომ პუტინის გადმოსახედიდან პრიგოჟინმა ამოწურა თავისი ძალა, შემდგომი რეპრესიები მხოლოდ დამატებით პრობლემებს შექმნის, ან უბრალოდ პრიორიტეტი არ არის .

მისთვის, პოლიტოლოგის ვარაუდით, უფრო მნიშვნელოვანია იმ ორგულების პოვნა, რომლებსაც ჯერ არ დაუწყიათ მოქმედება – აქედან მოდის ჭორები გენერლების წმენდისა და გირკინის დაპატიმრება. „ამას დაუმატეთ პუტინისა და თავდაცვის მინისტრის შოიგუს აშკარა სურვილი, გააჩუმონ მათ მიერ ომის წარმოების კრიტიკოსები და  დაასკვნით, რომა გირკინის დაპატიმრება სასარგებლო სიგნალს უგზავნის “სავარძლის დანარჩენ გენერლებს“, რომ არსებობს გარკვეული ხაზები, რომელთა გადაკვეთა არ შეიძლება“, – თვლის სემ გრინი.

ევგენი პრიმაკოვის სახელობის ცენტრის ხელმძღვანელი გაზეთ საქართველო და მსოფლიოსთან ინტერვიუში სანკტ–პეტერბურგში „ ქართულ–რუსული დიალოგის “ ფარგლებში გამართული ფორუმის შესახებ ყვება, რომელსაც მისი თქმით რუსეთის ფედერაციის უმაღლესი სასწავლებლების პროფესორები, ქართველი და რუსი ექსპერტები ესწრებოდნენ. დიმიტრი ლორთქიფანიძე ამბობს, რომ ფორუმზე განიხილეს ქართულ–რუსული უნივერსიტეტის შექმნის საკითხი, რომელიც სტუდენტებისთვის უფასო იქნება და მას მთლიანად რუსეთის ფედერაცია დააფინანსებს. ლორთქიფანიძის თქმით, ამ ეტაპზე მიმდინარეობს ადგილის ძებნა, სადაც ეს უნივერსიტეტი განთავსდება:

“ეს იქნება უნიკალური სასწავლებელი, რომელსაც მთლიანად რუსეთის მხარე დააკომპლექტებს. ვფიქრობთ, სექტემბრის ბოლოს უნივერსიტეტის შესახებ გარკვეული სურათი გვექნება“–ამბობს დიმიტრი ლორთქიფანიძე.

ამავე ინტერვიუში დიმიტრი ლორთქიფანიძე რუსეთ–საქართველოს შორის სავაჭრო ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარებაზეც საუბრობს და რუსული გამოცდილების გადმოტანაზე საქრათველოში სხვადასხვა საკითხებში.

პრიმაკოვის ფონდის ხელმძღვანელის თქმით, ფორუმზე საუბარი იყო რუსეთ–საქართველოს შორის ავიაბილეთების ფასის გადახედვაზე და ითქვა, რომ მოხდება სახელმწიფოს მხრიდან სუბსიდირება, რადგან ბილეთები ძვირია.

აშშ-ის თავდაცვის სამინისტროს სადაზვერვო სააგენტომ განაცხადა, რომ „არ აქვს საფუძველი ეჭვი შეიტანოს“ რუსეთის პრეზიდენტის ვლადიმერ პუტინის განცხადებაში, რომ ტაქტიკური ბირთვული იარაღის პირველი პარტია ბელორუსიას გადაეცა. ამის შესახებ CNN დაზვერვის წარმომადგენლებზე დაყრდნობით იუწყება.

აღნიშნულია, რომ გასულ თვეში პეტერბურგის საერთაშორისო ეკონომიკურ ფორუმზე პუტინმა განაცხადა, რომ პირველი ბირთვული ქობინი ბელორუსის ტერიტორიაზე იქნა გადატანილი.

აშშ და დასავლელი ოფიციალური პირები საჯაროდ არ ადასტურებენ, რომ ბელორუსს რაიმე იარაღი გადაეცა. მაგრამ აშშ-ს დაზვერვის ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ ანალიტიკოსებს “არ აქვთ საფუძველი ეჭვი შევიტანონ” პუტინის განცხადებებში და არ აქვთ საფუძველი ეჭვი შეიტანონ, რომ იარაღის გადაცემაში “გარკვეული წინსვლა არსებობს“.

ოფიციალური პირები არ ასახელებენ რატომ ფიქრობენ ასე. მათ აღიარეს, რომ აშშ-ს დაზვერვისთვის რთულია ამ იარაღის თვალყურის დევნება, თუნდაც სატელიტური სურათებით.

ამ თვის დასაწყისში აშშ-მა და დასავლელმა ოფიციალურმა პირებმა განუცხადეს CNN-ს, რომ ბელორუსს, როგორც ჩანს, არ დაუსრულებია საჭირო საცავის განახლება ტაქტიკური ბირთვული იარაღის შესანახად და რომ ხელმისაწვდომი სატელიტური გამოსახულება არ აჩვენებდა მომზადების ან უსაფრთხოების ნიშნებს, რაც სტანდარტი იქნებოდა რუსული ბირთვული ობიექტისთვის. თუმცა, სხვა წყაროებმა განუცხადეს CNN-ს, რომ ბელორუსში არის საბჭოთა ეპოქის სხვადასხვა ობიექტები, სადაც შეიძლება იარაღის ნაწილი განთავსდეს.

ბელორუსის პრეზიდენტმა ალექსანდრე ლუკაშენკომ გასულ თვეში თქვა, რომ აგრესიის ფონზე რუსულ ტაქტიკურ ბირთვულ იარაღს გამოიყენებდა “ყოყმანის გარეშე”. თუმცა, აშშ-ს დაზვერვას არ სჯერა, რომ ლუკაშენკოს ექნება კონტროლი არსენალზე. ოფიციალური პირების თქმით, ის, სავარაუდოდ, მთლიანად რუსეთის მიერ იქნება კონტროლირებადი.

აშშ-ს დაზვერვას ასევე არ სჯერა, რომ იარაღის გადატანა ბელორუსიაში შეცვლის გლობალურ ბირთვულ ლანდშაფტს ან გაზრდის ბირთვული ინციდენტის რისკს, რადგან ისინი შეინახება საწყობებში და გაკონტროლდება რუსული ძალების მიერ.