ბრედ პიტმა ვენეციის კინოფესტივალზე მისი ახალი ფილმი – “ვარსკვლავებისკენ“ წარადგინა. ჟურნალისტების ყურადღება მიიპყრო ფილში მის პარტნიორთან, ლივ ტაილერთან მისმა მეტისმეტად გულთბილმა ურთიერთობამ და ჩახუტებამ.
ანჯელინა ჯოლის ყოფილი ქმარი, 55 წლის ბრედ პიტი ამჟამად მარტოა. ის ამბობს, რომ სერიოზული ურთიერთობებისთვის მზად არის, თუმცა ქალების ყურადღებაზე უარს არ ამბობს. პიტი ვენეციის კინოფესტივალზე ფილმთან დაკავშირებულ პრეს კონფერენციასაც დაესწრო, შემდეგ კი ლივ ტაილერთან ერთად ხალისიანად პოზირებდა ფოტოგრაფების წინაშე.
მსახიობები კარგ ხასიათზე იყვნენ. ლივ ტაილერი ბევრს იცინოდა და ბრედ პიტს ხან მხარზე ხვევდა ხელს, ხან კი ყურში ეჩურჩულებოდა. მედიას ეს ფაქტი უყურადღებოდ არ დარჩენია.
სასექსის ჰერცოგის, პრინცი ჰარის მეუღლე კემბრიჯის ჰერცოგის, პრინცი უილიამის მეუღლესთან მუდმივი შედარებებით დაიღალა.მეგან მარკლი განიცდის იმას, რომ მას მუდმივად ადარებენ ქეით მიდლტონს, რომელმაც მეტისმეტად მაღლა აწია თამასა. მეგანმა ერთხელ ირონიულად აღნიშნა კიდეც, რომ ბრიტანულ საზოგადოებას ის სწორედ ამისთვის სჭირდება. როგორც სამფეო კართან დაახლოებული წყარო ამბობს, ქეითის მიერ დაწესებული მეტისმეტად მაღალი სტანდარტი მეგანისთვის დამთრგუნველია.
ქეით მიდლტონი ინგლისში დაიბადა და ამ ქვეყნის მოსახლეობისთვის ის თავისიანია. ყოფილი ამერიკელი მსახიობი კი მათთვის უცხოა.
“მეგანს იზოლაციის განცდა აქვს დიდ ბრიტანეთში. ის მედიის მხრიდან მკაცრი კრიტიკის ობიექტია. მას ხელფეხი აქვს შეკრული და თავის დაცვა არ შეუძლია. მისთვის ეს ძალიან რთულია.“ – წერს US Weekly ინსაიდერზე დაყრდნობით.
მეგანი კალიფორნიაში გაიზარდა. ამერიკელი გოგო საცხოვრებლად ლონდონში მას შემდეგ გადავიდა, რაც პრინც ჰარის გაყვა ცოლად. “ეს ორი განსხვავებული ქალია სხვადასხვა კულტურიდან. ქეითმა იცის, რომ მეგანი მისთვის არავითარ საფრთხეს არ წარმოადგენს. მეგანი კი საკმაოდ ზრდასრულია და კარგად ესმის, რომ მისი როლი ქეითის როლისგან ძალიან განსხვავდება. “ – ამბობს პრინცესა დაიანას ყოფილი მსახური პოლ ბარელი.
ის მეგანის მიმართ სიმპატიით არის განწყობილი. “დარწმუნებული ვარ, რომ მეგანი სიტყვის ადამიანია. ის გამოთქვამს თავის აზრს და ამას ისე აკეთებს, როგორც თანამედროვე ამერიკელი ქალი უნდა აკეთებდეს.“– ამბობს სამეფო ოჯახის საკითხებში ექსპერტი.
საყოველთაოდ ცნობილია, რომ ბრიტანეთის მომავალი მონარქი პრინცი უილიამი გახდება. პრინცი ჰარი მომავალი მონარქების სიაში მხოლოდ მეექვსეა. თუმცა ახალგაზრდა წყვილს სამეფო ოჯახის ეტიკეტის დაცვა მაინც მკაცრად მოეთხოვება. მისი დარღვევის გამო კი ხშირად ხდებიან კრიტიკის ობიექტი. მეგან მარკლის დაქალმა, ჯესიკა მარლუნიმ განაცხადა, რომ მეგანი სამი წელია იტანს დაუმსახურებელ სიძულვილს და შეურაცხყოფას.
მაგალითად, კრიტიკის ტალღა მოყვა ჰარის და მეგანის დასასვენებლად გამგზავრებას კერძო თვითმფრინავით. ამ სკანდალის ფონზე კი პრინცი უილიამი და ქეით მიდლტონი კვლავ კეთილგონივრულად მოიქცნენ და შოტლანდიაში ბავშვებთან ერთად ბიუჯეტური რეისით გაემგზავრნენ.
ბრიტანეთის პრინცი უილიამი, რომელიც მომავალში მონარქი გახდება, თვლის, რომ მისი უმცროსი ძმა და მისი ცოლი სამეფო ოჯახის რეპუტაციას დარტყმას აყენებენ. პრინცი უილიამი ამტკიცებს, რომ სასექსის ჰერცოგი და მისი მეუღლე აგდებით ეკიდებიან პროტოკოლს.
შაბათ–კვირას ბრიტანეთის ტელევიზიაში გავიდა დოკუმენტური ფილმი “უილიამი და ჰარი: პრინცები ომში?“. ფილმის ერთ–ერთი გმირი სამეფო ოჯახის საკითხებში აღიარებული ექსპერტი, ინგრიდ სტიუარტი იყო. მწერალმა განაცხადა, რომ პრინცი უილიამი შეშფოთებულია მეგან მარკლის და პრინცი ჰარის მცდელობებით, სამეფო ტრადიციებს გადაუხვიონ. პრინცესა დიანას უფროსი ვაჟი შიშობს, რომ ეს სამეფო ოჯახის იმიჯს გამოუსწორებელ ზიანს მიაყენებს.
ინგრიდის თქმით, ბოლო დროს მეგანი და ჰარი ხშირად არღვევდნენ პროტოკოლს და ამით მთლიანად მონარქიის რეპუტაციას აყენებენ ზიანს.
ბრიტანელების უკმაყოფილება გამოიწვია ჰარის და მეგანის შვილის, არჩის დახურულმა ნათლობამ და მშობლების სურვილმა, ნათლიების სახელი არ გაემხილათ. სამეფო ოჯახის ფანები ასევე აღაშფოთა მეგანის ქცევამ უიმბლდონის ტურნირზე, როცა მან ფოტოგრაფებს მისი გადაღება აუკრძალა. მეგანის ერთ–ერთ “ცოდვად“ ისიც ითვლება, რომ როცა სექტემბრის ჟურნალ ვოგის რედაქტორად მიიწვიეს, მან ჟურანლის გარეკანისთვის რამდენიმე თავისი ვარსკვლავი დაქალი შეარჩია. სასექსის ჰერცოგი და მისი მეუღლე კონფიდენციალობის საკითხებს ისე მკაცრად უდგებიან, როგორც პირველი კატეგორიის ვარსკვლავები და არა როგორც სამეფო ოჯახის წარმომადგენლები.
სტიუარდი თვლის, რომ ცოლ–ქმარი პროტოკოლის მიმართ უდიერ დამოკიდებულებას იჩენს.
“ძალიან არამეფურია ასეთი დამოკიდებულება, ყოველ შემთხვევაში ჩვენ ამას არ ველოდით. როცა ჰარი საქციელს ასე ამართლებს “მე ხომ კერძო პირივარ“ – დაუშვებელია. არ შეიძლება კერძო პირი იყო, როცა სამეფო ტახტის პრეტენდენტთა სიაში რიგით მეექვსე ხარ“– ამბობს ექსპერტი.
66 წლის ბრიჯიტ მაკრონმა, რომელიც ქმართან, საფრანგეთის პრეზიდენტთან, 41 წლის ემანუელ მაკრონთან ერთად სამხრეთ საფრანგეთში ისვენებს, ნავით სეირნობისას მხარი იღრძო.
პრეზიდენტი და მისი მეუღლე უკვე ორი კვირაა შვებულებას ლაჟვარდოვან სანაპიროზე, ფორტ ბრეტანში ატარებენ, სადაც საპრეზიდენო რეზიდენცია მდებარეობს.
ბრიჯიტ მაკრონს ნავით სეირნობისას ფეხი დაუცურდა და ტრავმა მიიღო. ამჟამად მის ჯანმრთელობას არაფერი ემუქრება, თუმცა იძულებულია სპეციალური სახვევით იაროს.
დღეს საპრეზიდენტო წყვილი საფრანგეთის სამხრეთ აღმოსავლეთით ბორმ ლე მიმოზას კომუნას ესტუმრა, რომელიც გათავისუფლების 75 წლისთავს აღნიშნავს. პრეზიდენტი და მისი მეუღლე ადგილობრივ მაცხოვრებლებს შეხვდნენ.
ბელგიის ზოოპარკ “პაირი დაიზას“ ზოოპარკში პანდამ ტყუპები გააჩინა. ზოოპარკის ადმინისტრაციის ცნობით პატარა პანდებიდან ერთი გოგოა, მეორე კი ბიჭი. შემდგომი დღეები მათი გადარჩენისთვის უკიდურესად მნიშვნელოვანი იქნება. პატარები და მათი დედა – ჰაო ჰაო ზოოპარკის თანამშრომლების მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ იქნებიან, რომლებიც პატარებს სათანადოდ მოუვლიან. ზოოპარკის დამაარსებლის თქმით ორი პატარა პანდას დაბადება მათთვის შესანიშნავი მოვლენაა, რადგან ეს ჯიში გადაშენების საფრთხის ქვეშ დგას. მისი თქმით მათი ზოოპარკი ძალიან ამაყობს, რადგან არათავისუფალ გარემოში პანდას დაბადების შემთხვევები ძალიან იშვიათია.
პატარების წონა 150 გრამია. იმისათვის რომ დედამ დაისვენოს, ზოოპარკის თანამშრომლებმა გადაწყვიტეს მას თითო ბავშვი დაუტოვონ, მეორე კი მორიგეობით ინკუბატორში, ხელოვნურ კვებაზე გადაიყვანონ.
ტყუპების გაჩენამდე ჰაო ჰაო ერთხელ უკვე გახდა დედა. პანდა ჩინეთისგან ბელგიის ზოპარკს იჯარით ყავს წამოყვანილი. ყველა შვილი, რომელიც არენდის დროს გაჩნდება, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის საკუთრებაა.
დიდ პანდებს უჩვეულო რეპროდუქტიული ციკლი აქვთ: დიდი ზომის დედა პანდები ჩასახვისთვის წელიწადში მხოლოდ ერთხელ არიან მზად, თანაც ეს ფაზა ორი დღეზე ნაკლებ ხანს გრძელდება, რის გამოც პანდები ზოოპარკის პირობებში ძნელად მრავლდებიან. გამრავლების პროცესში ხელოვნურ ჩარევას ზოოპარკების თანამშრომლები ცდილობენ. ისინი თვლიან, რომ ცხოველში სექსუალური ლტოლვის გაღვიძება შესაძლებელია, მაგალითად ე.წ. პანდა–პორნოს ჩვენებით ან ვიაგრას მიცემით. მაგრამ ეს ექსპერიმენტები წარმატებით ვერ დამთავრდა.
ჰაო ჰაო ხელოვნურად აპრილში გაანაყოფიერეს.
ველური ბუნების მსოფლიო ფონდის ინფორმაციით მთელ მსოფლიოში, ველურ ბუნებაში სულ 2000 პანდაზე ნაკლები შემორჩა.
მსახიობ ელიზაბეტ ტეილორის გარდაცვალებიდან რვა წლის შემდეგ მისი პირადი ნივთები აუქციონზე იყიდება. ამჯერად მისი ლეგენდარული ავტომობილი – როლს როლისის კაბრიოლეტი გაიყიდა. ვარსკვლავმა ის მეოთხე ქმრისგან მიიღო საჩუქრად. აშშ–ში გამართულ აუქციონზე მყიდველმა ავტომობილში 520 000 დოლარი გადაიხადა. მანქანის ახალმა მფლობელმა ანონიმად დარჩენა ამჯობინა.
ავტომობილის უჩვეულო ფერი თავად ელიზაბეტმა შეარჩია. მას მეოთხედ გათხოვებისას ზურმუხტისფერი კაბა ეცვა.
მსახიობმა სიკვდილის შემდეგ მისი ქონების განკარგვის უფლება კრისტის აუქციონს დაუტოვა. აუქციონზე უკვე გაიყიდა მისი კაბები და ძვირფასი სამკაულები. ელიზაბეტ ტეილორს მრავალფეროვანი და საინტერესო პირადი ცხოვრება ქონდა. ის რვაჯერ გათხოვდა, აქედან ორჯერ რიჩარდ ბერტონზე.
მსოფლიო გამოცდილება აჩვენებს, რომ დიქტატურასთან და ავტორიტარულ მმართველობასთან ბრძოლაში მშვიდობიანი პროტესტი ბევრად უფრო ეფექტურია, ვიდრე ნებისმიერი ძალადობრივი ქმედება. ამასთან, გადამწყვეტი როლი შეიძლება ითამაშოს მოსახლეობის უმნიშვნელო უმცირესობამაც კი, რომელიც ქვეყანაში არსებულ ვითარებას აპროტესტებს.თუ ასეთი ადამიანების წილი კრიტიკულ ნიშნულს, მოსახლეობს 3.5% –ს გადაცდება, მაშინ მშვიდობიანი პროტესტი პრაქტიკულად ყოველთვის იწვევს ცვლილებებს.
მაგალითი ბევრია. 1986 წელს მილიონობით ფილიპინელი გამოვიდა მანილას ქუჩებში მშვიდობიანი საპროტესტო ლოცვით. ამ პროცესს ხალხის ძალის რევოლუცია, იგივე ყვითელი რევოლუცია უწოდეს. მარკოსის ავტორიტარული რეჟიმი მეოთხე დღეს დაემხო.
2003 წელს ხანგრძლივი მასობრივი სახალხო პროტესტების შედეგად სუდანში და ალჟირში თანამდებობიდან გადადგნენ ამ ქვეყნების პრეზიდენტები, რომლებიც პოსტს ათწლეულობის მანძილზე იკავებდნენ.
ყოველ ამ შემთხვევაში რიგითი მოქალაქეების სამოქალაქო წინააღმდეგობამ პოლიტიკური ელიტა დაამარცხა და რადიკალურ ცვლილებებს მიაღწია.
არსებობს ჰარვარდის უნივერსიტეტის პოლიტოლოგის, ერიკა ჩენოვეტის კვლევის დამაჯერებელი შედეგები, რომელიც ადასტურებს, რომ სამოქალაქო დაუმორჩილებლობა მხოლოდ მორალური არჩევანი არ არის.
მეოცე საუკუნის ასობით საპროტესტო კამპანიის გაანალიზების შედეგად ჩენოვეტი მივიდა დასკვნამდე, რომ არაძალადობრივი პროტესტი ორჯერ მეტად აღწევდა მიზანს, ვიდრე ძალადობრივი.და მართალია მოვლენათა განვითარების დინამიკა შესაძლოა ბევრ ფაქტორზე იყოს დამოკიდებული, მკვლევარმა გააკეთა იმის დემონსტრირება, რომ სერიოზული პოლიტიკური ცვლილებებისთვის საკმარისია პროტესტში მოსახლეობის დაახლოებით 3.5%–ის აქტიური მონაწილეობა.
ჩენოვეტის დასკვნების გავლენა შეგვიძლია ცოტა ხნის წინანდელი “გადაშენების წინააღმდეგ ამბოხის“ საპროტესტო მოძრაობის მაგალითზე განვიხილოთ. ეს არის სოციალურ–პოლიტიკური მოძრაობა, რომელიც კლიმატის ცვლილებების, ბიომრავალფეროვნების დაკარგვის და სოციალ–ეკონომიკური კოლაფსის რისკის წინააღმდეგ ბრძოლაში არაძალადობრივ მეთოდებს იყენებს. ამ მოძრაობის ბრიტანელი დამფუძნებლები ამბობენ, რომ ისინი ჩენოვეტის კვლევის შედეგებმა შთააგონა.
როგორ მივიდა მკვლევარი ასეთ დასკვნებამდე?
რა თქმა უნდა, ჩენოვეტის კვლევა წარსულის ბევრი გავლენიანი ფიგურის ფილოსოფიურ შეხედულებებსაც ეყრდნობა: ცნობილი ფემინისტების, ქალების სამოქალაქო უფლებებისთვის მებრძოლების, რომ აღარაფერი ვთქვათ მაჰათმა განდიზე და მარტინ ლუთერ კინგზე. ყველა მათგანი დამაჯერებლად ასაბუთებდა მშვიდობიანი პროტესტის ძალას.
და მაინც , ჩენოვეტი აღიარებს: როცა 2000–იანი წლების შუა პერიოდში კვლევას შეუდგა, საკმაოდ სკეპტიკურად იყო განწყობილი და არ ჯეროდა, რომ სიტუაციათა უმრავლესობაში არაძალადობრივი ქმედებები შეიძლება ბევრად ეფექტური იყოს, ვიდრე შეიარაღებული კონფრონტაციები. თუმცა მისი მოტივატორი სწორედ არაძალადობრივი წინააღმდეგობის ეფექტურობის მიმართ მისი სკეპტიციზმი გახდა. მოტივატორი გახდა იმის აღმოჩენაც, რომ მანამდე არავის უცდია ყოველმხრივ შეედარებინა არაძალადობრივი პოტესტების მაჩვენებლები იმ პროტესტებთან, რომლებშიც ძალადობრივი მეთოდები იქნა გამოყენებული.
მარკოსის ავტორიტარული რეჟიმი დაეცა, როცა ქუჩაში მილიონობით ადამიანი გამოვიდა
მკვლევარმა კოლეგასთან ერთად 1900– 2006 წლის პერიოდის სამოქალაქო წინააღმდეგობის და საზოგადოებრივი მოძრაობების შესახებ სამეცნიერო ნაშრომების შესწავლა დაიწყო. ძირითადად ყურადღება იმ მაგალითებს დაეთმო, რომელთა მიზანი მმართველი რეჟიმის შეცვლა იყო.
კვლევის დროს მშვიდობიან მოძრაობად, რომელმაც წარმატებას მიაღწია, ჩაითვალა ისეთი მოძრაობა, რომელმაც მთლიანად მიაღწია საკუთარ მიზნებს. ამასთან, მაგალითად რეჟიმის შეცვლა გარე სამხედრო ჩარევის შედეგად წარმატებად არ ითვლება.
მკვლევარმა ძალადობრივის კატეგორიაში შეიყვანა ყველა საპროტესტო მოძრაობა, რომელსაც თან ახლდა ადამიანების გატაცება, ბომბის აფეთქება, ინფრასტრუქტურული ობიექტების დაზიანება ან რაიმე სხვა ტიპის ზიანი, რომელიც საკუთრებას ან ადამიანს მიადგა.
“ჩვენ შევეცადეთ შეგვემოწმებინა არაძალადობრივი წინააღმდეგობის ეფექტურობის ხარისხი საკმაოდ მკაცრი პარამეტრებით“– ამობს ჩენოვეტი. პარამეტრები იმდენად მკაცრი იყო, რომ მკვლევარის ანალიზში ინდოეთის მოძრაობა დამოუკიდებლობისთვის მშვიდობიანი პროტესტის მაგალითად არ ჩაითვალა, რადგან წარმატების გადამწყვეტ ფაქტორად მკვლევარმა ბრიტანეთის ამოწურული სამხედრო რესურსები მიიჩნია, მიუხედავად იმისა, რომ თავად საპროტესტო მოძრაობამაც უდიდესი როლი ითამაშა.
შედეგად მკვლევარებმა 323 ძალადობრივი და არაძალადობრივი კამპანიის მონაცემები შეაგროვეს. კვლევის შედეგები, რომლებიც წიგნად გამოიცა (წიგნის სახელწოდებაა“რატომ მუშაობს სამოქალაქო წინააღმდეგობა. არაძალადობრივი კონფლიქტების სტრატეგიული ლოგიკა“) გამაოგნებელი აღმოჩნდა.
ციფრების ძალა
მთლიანობაში არაძალადობრივი საპროტესტო კამპანიები შედეგიანად ორჯერ უფრო ხშირად დამთავრდა, ვიდრე ძალადობრივი: არაძალადობრივმა პროტესტმა პოლიტიკური ცვლილებები 53% შემთხვევებში გამოიწვია, ძალადობრივის შემთხვევაში კი წარმატება მხოლოდ 26%–მა მოიპოვა.
ნაწილობრივ ეს მონაწილეთა რაოდენობის შედეგია. ჩენოვეტი თვლის, რომ მშვიდობიანი კამპანიები წარმატებას დიდწილას იმის ხარჯზე აღწევდნენ, რომ თავის რიგებში მოსახლეობის ფართო ფენებიდან ბევრ ადამიანს იზიდავდნენ და პროტესტი სერიოზულ შეფერხებებს, ქალაქის ნორმალური ცხოვრების პარალიზებას იწვევდა.
25 მშვიდობიანი საპროტესტო კამპანიიდან, რომლებიც მკვლევარებმა შეისწავლეს, 20 მშვიდობიანი იყო და 14–მა მათგანმა ცალსახა წარმატება მოიპოვა. მთლიანობაში არაძალადობრივმა პროტესტებმა საკუთარ რიგებში ოთხჯერ უფრო მეტი ადამიანი მიიზიდა, ვიდრე კამპანიებმა ძალადობის ელემენტებით.
მაგალითად, ფილიპინების სახალხო ძალაუფლების რევოლუციამ, რომლებიც მარკოსის რეჟიმის წინააღმდეგიყო მიმართული თავის პიკზე ქუჩაში ორი მილიონი ადამიანი გამოიყვანა. ბრაზილიის საპროტესტო მოძრაობამ 1984-85 წლებში კი მილიონი ადამიანი. ჩეხოსლოვაკიის ხავერდოვან რევოლუციაში 1989 წელს 500 000 ადამიანი მონაწილეობდა.
“ციფრებს მნიშვნელობა აქვს იმიტომ, რომ მოძრაობამ ძალა მოიკრიბოს და სერიოზული საფრთხე გახდეს ხელისუფლებაში ფესვგადგმული ელიტებისა და ოკუპანტებისთვის“ – ამბობს ჩენოვეტი, რომლის აზრით მშვიდობიანი პროტესტი საუკეთესო გზაა მოძრაობისთვის საზოგადოების ფართო მხარდაჭერის მოსაპოვებლად.
მკვლევარის დასკვნით როგორც კი პროტესტში აქტიურად ერთვება ქვეყნის მოსახლეობის 3.5 %, წარმატება გარდაუვალია.
“არ ყოფილა არცერთი კამპანია, რომელმაც წარუმატებლობა განიცადა მას შემდეგ, რაც მისი მონაწილეების რიცხვმა პიკზე მოსახლეობის 3.5%–ს მიაღწია.“ – ამბობს ჩენოვეტი, რომელმაც ამ ფენომენს “3.5%–ის წესი უწოდა“.
მეცნიერი აღიარებს, რომ თავიდან ამ შედეგებმა გააოცა, მაგრამ ახლა მრავალი მიზეზის დასახელება შეუძლია, რატომ იღებს მოსახლეობის ასეთ ფართო მხარდაჭერას არაძალადობრივი საპროტესტო მოძრაობები.ყველაზე ცხადი მიზეზი ის არის, რომ ძალადობრივი ქმედებები იმ ადამიანებს აშინებს, რომლებსაც სისხლისღვრის და არეულობის ეშინიათ, მშვიდობიან პროტესტანტებს კი მორალური უპირატესობა აქვთ.ჩენოვეტი ხაზს უსვამს, რომ მშვიდობიან პროტესტში მონაწილეობისთვის ნაკლებია ფიზიკური წინააღმდეგობა. არ არის აუცილებელი ფიზიკურად მომზადებული იყოთ ან კარგი ჯანმრთელობა გქონდეთ, რომ გაფიცვაში მიიღოთ მონაწილეობა, ძალადობრივი საპროტესტო კამპანიები კი ძირითადად ახალგაზრდების მხარდაჭერას ეყრდნობა, რომლებიც კარგ ფიზიკურ ფორმაში არიან.
ძალადობრივი პროტესტის შემცველ მოძრაობებს კი ესაჭიროებათ იარაღი, კონსპირაციის დაცვა, ამიტომაც ფართო მასებამდე მიღწევა უჭირთ.
მოსახლეობის ფართო მასების მხარდაჭერის მოპოვებით მშვიდობიანი საპროტესტო კამპანიები დიდი ალბათობით იმხრობენ პოლიციის და შეიარაღებული ძალების წარმომადგენლებს – ანუ იმ ჯგუფებს, რომლებსაც როგორც წესი ხელისუფლებები არსებული რეჟიმის შესანარჩუნებლად ეყრდნობიან.
მშვიდობიანი მასობრივი დემონსტარცების დროს, რომელშიც მილიონები მონაწილეობენ, უსაფრთხოების ძალების წარმომადგენლებსაც უჩნდებათ შიში, რომ პროტესტანტებს შორის შესაძლოა მათი ახლობლები, მეგობრები, ნათესავები აღმოჩნდნენ. ან კიდევ უზარმაზარი ხალხის მასის დანახვისას მიდიან დასკვნამდე, რომ დროა ის გემი დატოვონ, რომელიც იძირება – ამბობს ჩენოვეტი.რაც შეეხება სპეციფიურ სტრატეგიებს, მკვლევარის აზრით მასობრივი გაფიცვები არაძალადობრივი პროტესტის ყველაზე ძლიერი იარაღია. მაგრამ ისინი შესაძლოა ყოველ მონაწილეს ძვირი დაუჯდეს, რადგან მშვიდობიანი პროტესტის სხვა ფორმებისგან განსხვავებით ანონიმური ვერავითარ შემთხვევაში ვერ იქნება.
ჩენოვეტს მაგალითად მოჰყავს სამხრეთ აფრიკაში აპარტეიდის ერა, როცა ბევრი შავკანიანი მოქალაქე უარს ამბობდა იმ კომპანიების პროდუქციის შეძენაზე, რომელთა მეპატრონეები თეთრკანიანები იყვნენ. შედეგი თეთრი ელიტის ეკონომიკური კრიზისი იყო, რაც 1990–იანების დასაწყისში სეგრეგაციის პოლიტიკაზე უარის თქმის ერთ–ერთი მიზეზი გახდა.
მაროკოში მშვიდობიანი დემონსტრანტი უსაფრთხოების ძალების მებრძოლს ელაპარაკება
მაგიური რიცხვი?
რა თქმა უნდა, ეს ყველაფერი ზოგადი კანონზომიერებებია, და მიუხედავად იმისა, რომ მშვიდობიანი პროტესტები ორჯერ უფრო ეფექტურია ვიდრე ძალადობრივი კონფრონტაცია, მშვიდობიანი საპროტესტო მოძრაობებიც შემთხვევათა 47%–ში წარუმატებლობას განიცდის.
როგორც ჩენოვეტი საკუთარ წიგნში აღნიშნავს, ასე იმიტომ ხდება, რომ არაძალადობრივი პროტესტები ზოგჯერ ვერ მოიპოვებს საკმარის მხარდაჭერას და საკმარის დინამიკას, რათა მოწინააღმდეგის ძალაუფლება შეარყიოს და რეპრესიების წინაშე არ შედრკეს.
თუმცა ყოფილა შემთხვევა, როცა საკმაოდ სერიოზულ მშვიდობიან საპროტესტო მოძრაობასაც განუცდია წარუმატებლობა. მაგალითად, აღმოსავლეთ გერმანიაში 1950–იან წლებში კომპარტიის მმართველობის წინააღმდეგ საპროტესტო მოძრაობამ, რომელშიც 400 000 ადამიანი მონაწილეობდა (მოსახლეობის 2%), ცვლილებების გამოწვევა ვერ შეძლო.
ჩენოვეტის მიერ გაანალიზებული მონაცემების მიხედვით მშვიდობიანი პროტესტის შედეგი მხოლოდ მაშინ არის გარანტირებული, თუ 3.5%–იან ზღურბლს აღწევს, ანუ მასში ქვეყნის მოსახლეობის 3.5% მონაწილეობს.
ეს მარტივი არ არის. მაგალითად, დიდ ბრიტანეთში მოსახლეობის 3.5% 2.3 მილიონი ადამიანია. აშშ–სთვის ეს ციფრი 11 მილიონ მოქალაქეს ნიშნავს – უფრო მეტს, ვიდრე ნიუ იორკის მოსახლეობაა.
თავდაპირველად ჩენოვეტის კვლევა 2011 წელს გამოქვეყნდა და მისი შედეგები დღემდე დიდ ყურადღებას იპყრობს.
სანთლები პრაღაში, ხავერდოვანი რევოლუციის მემორიალთან. 1989 წელს ჩეხოსლოვაკიაში კომუნისტური რეჟიმი დაემხო – “3.5%–ის წესის“ კიდევ ერთი დასტური
“ძნელია არ აღიარო, რამდენად დიდი გავლენა იქონია მათმა კვლევამ“ – ამბობს მეთიუ ჩენდლერი, რომელიც ნოტრ–დამის უნივერსიტეტში სამოქალაქო წინააღმდეგობის პრობლემებს სწავლობს.
იზაბელ ბრამსენი, რომელიც კოპენჰაგენის უნივერსიტეტში საერთაშორისო კონფლიქტების ისტორიას იკვლევს, ასევე ადასტურებს, რომ ჩენოვეტის დასკვნები დამაჯერებლად გამოიყურება: “ახლა ეს უკვე ჭეშმარიტებად შეგვიძლია ჩავთვალოთ: არაძალადობრივი პროტესტი ბევრად უფრო მაღალი ალბათობით იწვევს ცვლილებებს, ვიდრე ძალადობა“– ამბობს ის.
რაც შეეხება “3.5%–ის წესს“, ის ხაზს უსვამს: “მართალია ეს თითქოს მოსახლეობის უმნიშვნელო უმცირესობაა, მაგრამ ამ რაოდენობის მოქალაქეების აქტიური მონაწილეობა პროტესტში იმას ნიშნავს, რომ პროტესტანტების მიზნებს პასიურად მხარს უჭერს გაცილებით ბევრი ადამიანი.“
მკვლევარები ახლა აპირებენ უფრო ღრმად შეისწავლონ, კიდევ რა ფაქტორები იწვევენ საპროტესტო მოძრაობების წარმატებას ან მარცხს. ბრამსენიც და ჩანდლერიც ხაზს უსვამენ დემონსტრანტების ერსულოვნებას.
ბრამსენს მაგალითად მოჰყავს ბაჰრეინის 2011 წლის ვერშემდგარი აჯანყება. თავიდან პროტესტში ბევრი ადამიანი მონაწილეობდა, მაგრამ მოძრაობა მალე გაიხლიჩა კონკურენტ ფრაქციებად. ერთიანობის დაკარგვამ ბრამსენის აზრით გამოიწვია ის, რომ საპროტესტო მოძრაობამ განვითარების დინამიკა დაკარგა და უშედეგოდ დასრულდა.
ამერიკელი რეჟისორი კვენტინ ტარანტინო მისი ახალი ფილმის “ერთხელ ჰოლივუდში“ პრემიერაზე მოსკოვში ჩავიდა. რუსეთის კულტურის მინისტრმა, ვლადიმირ მედინსკიმ ტარანტინო კრემლში ექსკურსიაზე დაპატიჟა. მან პირადად დაათვალიერებინა რეჟისორს კრემლის შიდა ტერიტორია, მათ შორის კრემლის დიდი სასახლე.
დასავლური მედიის ინფორმაციით ანჯელინა ჯოლის და ბრედ პიტის 13 წლის ბიოლოგიურ შვილს შაილოს დედასთან ცხოვრება აღარ უნდა და ახლო მომავალში საცხოვრებლად მამასთან გადადის. ინფორმირებული წყაროების ცნობით გოგონა უკმაყოფილოა იმით, თუ როგორ იქცეოდა მისი დედა განქორწინების პროცესისა და ბავშვებზე მეურვეობის პროცესის დარეგულირების დროს.
შაილომ გადაწყვიტა დატოვოს დედის სახლი, რომელსაც “უბედურების ზონას“ უწოდებს. თანაც ისე, რომ დედისთვის ნებართვა არც უთხოვია. უბრალოდ ფაქტის წინაშე დააყენა და შეატყობინა, რომ ბრედთან გადადის საცხოვრებლად.
ოჯახთან დაახლოებული წყარო ამბობს, რომ ეს ანჯელინასთვის დიდი დარტყმა იქნება. სამაგიეროდ გახარებულია ბრედ პიტი, რადგან შესაძლოა სხვა შვილებმაც (პიტს და ჯოლის კიდევ ორი ბიოლოგიური და სამი ნაშვილები შვილი ყავთ) შეიძლება შაილოს მაგალითს მიბაძონ, რადგან როგორც ამბობენ, სახლში გამეფებული ატმოსფეროთი ისინიც უკმაყოფილოები არიან.
თუმცა ჯერჯერობით ამ ინფორმაციას არავინ ადასტურებს. პაპარაცების მიერ გადაღებულ ფოტოებზე, რომლებიც ბოლო დროს ქსელში ხშირად ხვდება ანჯელინა და მისი შვილები ბედნიერად გამოიყურებიან.
შეგახსენებთ, რომ ბრედ პიტის და ანჯელინა ჯოლის განქორწინების პროცესი რამდენიმე წელი გრძელდებოდა, რადგან წყვილი ბავშვებზე მეურვეობის საკითხს ვერ წყვეტდა, შემდეგ კი ქონების გაყოფაზე დაობდა. თავიდან ჯოლი საერთოდ წინააღმდეგი იყო რომ ბრედ პიტს ბავშვები ენახა, თუმცა საბოლოოდ წყვილი კომპრომისამდე მივიდა. დედამ უარი თქვა ერთპიროვნულ მეურვეობაზე და ბრედ პიტს უფლება მიეცა ბავშვები მაშინ ნახოს, როცა ისინი მოისურვებენ.
ბრიტანეთის პრინცის, ჰარის მეუღლე მეგან მარკლი ამჟამად ფროგმორ კოტეჯში, ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის ძველთაძველ რეზიდენციაში ცხოვრობს. თუმცა მან ცხოვრების დიდი ნაწილი ლოს ანჯელესში გაატარა: ბრიტანეთის პრინცის მომავალი მეუფლე სან ფერნანდოს ველზე გაიზარდა, შემდეგ კი უკვე სამსახიობო კარიერისას ჰოლივუდის სიახლოვეს სახლებს ქირაობდა. ერთ–ერთი სახლი, რომელშიც ის ცხოვრობდა გასაყიდად არის გამოტანილი. ჰენკოკ პარკის რაიონში მდებარე კოლონიალური სტილის სახლის გასაყიდი ფასი 1.8 მილიონი დოლარია.
1924 წელს აშენებული სახლის ფართობი 210 კვადრატული მეტრია. აქვს ოთხი საძინებელი, სამი საბაზანო, დიდი მისაღები დეკორატიული ბუხრით და სამზარეულო. გარდა ამისა, სახლს აქვს ბაღი დ ავტოფარეხი.
როგორც ამბობენ ამ სახლში მეგანი თავის ყოფილ ქმართან, ტრევონ ენგელსონთან ერთად ცხოვრობდა, სანამ სერიალ Suits-ში დაიწყებდა გადაღებებს და ტორონტოში გადავიდოდა საცხოვრებლად.
